Tạp chí Khoa học Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh - Kinh tế và Quản trị kinh doanh
Tạp chí của Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh
Các nhân tố kinh tế vĩ mô ảnh hưởng đến phát triển Chính phủ điện tử: Bằng chứng ngắn hạn và dài hạn tại Việt Nam
Bài nghiên cứu phân tích mối quan hệ giữa chỉ số phát triển chính phủ điện tử (EGDI) và các yếu tố kinh tế vĩ mô gồm năng suất lao động, xuất khẩu và lạm phát trong bối cảnh Việt Nam giai đoạn 2000 - 2024. Dữ liệu EGDI được nội suy từ bộ chỉ số biennial của Liên Hợp Quốc để tạo thành chuỗi thường niên, trong khi các biến độc lập được thu thập từ World Bank. Về phương pháp, nghiên cứu áp dụng mô hình ARDL phân tích tác động ngắn hạn và dài hạn, đồng thời tiến hành kiểm định Bound Test và các chẩn đoán hậu ước lượng nhằm bảo đảm tính tin cậy. Kết quả cho thấy trong dài hạn, cả năng suất lao động, xuất khẩu và lạm phát đều tác động tiêu cực đến EGDI, phản ánh sự thiếu gắn kết giữa tăng trưởng kinh tế và cải cách chính phủ điện tử. Trong ngắn hạn, biến động xuất khẩu và năng suất cũng ảnh hưởng bất lợi, trong khi tốc độ điều chỉnh về cân bằng diễn ra chậm. Những phát hiện này hàm ý rằng để nâng cao EGDI, Việt Nam cần tăng chi tiêu công cho công nghệ thông tin, phát triển nền tảng dữ liệu quốc gia và hải quan số nhằm gắn kết hội nhập thương mại với quản trị công, đồng thời duy trì ổn định vĩ mô để bảo đảm nguồn lực đầu tư bền vững.
Các chuẩn mực cá nhân và xã hội ảnh hưởng đến hành vi thân thiện với môi trường của giới trẻ Việt Nam
Nghiên cứu này điều tra ảnh hưởng của các chuẩn cá nhân (nghĩa vụ đạo đức được nội tâm hóa) và các chuẩn xã hội (bao gồm chuẩn luật lệ - điều xã hội chấp nhận hoặc không chấp nhận, và chuẩn mô tả - hành vi được nhiều người thực hiện) đối với các hành vi thân thiện với môi trường (PEBs) của thanh niên Việt Nam. Sử dụng phương pháp Mô hình phương trình cấu trúc (SEM) để phân tích dữ liệu khảo sát 468 thanh niên tại Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng chuẩn cá nhân và chuẩn mô tả là những nhân tố có tác động tích cực và trực tiếp đến PEBs. Mặc dù chuẩn luật lệ không có tác động trực tiếp đến PEBs, chúng lại ảnh hưởng đến chuẩn cá nhân. Đóng góp mới quan trọng của nghiên cứu là khẳng định vai trò trung gian then chốt của chuẩn cá nhân, là cầu nối liên kết giữa cả chuẩn luật lệ và chuẩn mô tả với PEBs. Những phát hiện này nhấn mạnh rằng ảnh hưởng xã hội (cả áp lực và quan sát) được nội tâm hóa thành trách nhiệm đạo đức cá nhân sẽ thúc đẩy hành động vì môi trường hiệu quả hơn. Do đó, các biện pháp can thiệp nên tập trung vào việc củng cố chuẩn cá nhân và tận dụng chuẩn mô tả (nhấn mạnh tính phổ biến của hành vi xanh) để thúc đẩy tính bền vững.
Hệ thống dự báo khách hàng rời bỏ dịch vụ ngân hàng trên nền tảng học máy
Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, đã làm thay đổi căn bản phương pháp phân tích và khai thác dữ liệu trong ngành ngân hàng. Tuy nhiên, các mô hình truyền thống vẫn chủ yếu dựa trên dữ liệu định danh tĩnh, chưa tận dụng hiệu quả dữ liệu hành vi giao dịch để dự báo rủi ro khách hàng rời bỏ dịch vụ. Nghiên cứu này đề xuất một mô hình học máy ứng dụng dữ liệu giao dịch tài khoản DEBIT nhằm dự đoán khả năng khách hàng ngừng sử dụng dịch vụ ngân hàng. Dữ liệu được thu thập từ hệ thống CASA của ba ngân hàng thương mại tại khu vực phía Nam, thông qua hợp tác chính thức phục vụ mục đích nghiên cứu học thuật và đảm bảo các nguyên tắc bảo mật thông tin. Trên cơ sở dữ liệu này, nhóm tác giả tiến hành huấn luyện và so sánh hiệu quả dự báo giữa các mô hình học máy phổ biến. Kết quả thực nghiệm cho thấy mô hình Random Forest đạt độ chính xác cao nhất (96%) và có tiềm năng ứng dụng vào hệ thống quản trị quan hệ khách hàng (CRM). Mô hình đề xuất giúp nhận diện sớm các khách hàng có nguy cơ rời bỏ dịch vụ, từ đó hỗ trợ ngân hàng xây dựng các chiến lược giữ chân phù hợp. Nghiên cứu góp phần bổ sung cơ sở thực nghiệm cho lĩnh vực phân tích hành vi khách hàng trên nền tảng học máy trong bối cảnh chuyển đổi số tại các tổ chức tài chính - ngân hàng
Rủi ro biến đổi khí hậu và hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam: Vai trò của tỷ lệ dự trữ tiền mặt
Bài viết đánh giá tác động của rủi ro biến đổi khí hậu đến hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam, đồng thời phân tích vai trò điều tiết của tỷ lệ dự trữ tiền mặt đối với tác động này. Dữ liệu được thu nhập từ 42 doanh nghiệp nông nghiệp trên các sở HOSE, HNX và sàn UPCOM. Các phương pháp ước lượng Pooled OLS, FEM, REM và FGLS được sử dụng để đảm bảo độ tin cậy của kết quả thực nghiệm. ROA và ROE là hai thước đo đại diện cho hiệu quả hoạt động doanh nghiệp, trong khi đó, rủi ro biến đổi khí hậu được đo lường bằng chỉ số bất định chính sách biến đổi khí hậu (CPU). Kết quả cho thấy rủi ro biến đổi khí hậu có tác động tiêu cực đến hiệu quả hoạt động, tuy nhiên tỷ lệ dự trữ tiền mặt cao giúp doanh nghiệp giảm thiểu tác động tiêu cực này. Công trình nghiên cứu này góp phần làm rõ vai trò của quản trị rủi ro biến đổi khí hậu trong việc tăng cường khả năng thích ứng và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam trong bối cảnh rủi ro biến đổi khí hậu toàn cầu gia tăng
Hiệu suất ESG (Environment, Social, Governance - Môi trường, Xã hội, Quản trị) và hành vi tránh thuế doanh nghiệp: Bằng chứng từ các doanh nghiệp Châu Âu
Nghiên cứu này xem xét mối quan hệ giữa hiệu suất ESG (Environment, Social, Governance - Môi trường, Xã hội, Quản trị) và hành vi tránh thuế của doanh nghiệp tại Châu Âu giai đoạn 2015 - 2023, và tìm thấy hiệu suất ESG cao là nguyên nhân gia tăng mức độ tránh thuế của các doanh nghiệp với mục tiêu tối ưu hóa lợi nhuận. Kết quả phân tích cho thấy tác động này mạnh mẽ hơn ở các doanh nghiệp quy mô lớn và những doanh nghiệp có lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA) thấp, đây là một minh chứng có các động cơ chiến lược và áp lực tài chính khác nhau đối với các doanh nghiệp tại Châu Âu. Những phát hiện này cảnh báo các nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư về hệ quả ngoài ý muốn của các quy định ESG, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của việc tích hợp giám sát thuế vào khuôn khổ phát triển bền vững khi triển khai thực hiện ESG.
Các yếu tố ảnh hưởng đến việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo: Vai trò của nhận thức bảo mật và mô hình đề xuất trong bối cảnh Việt Nam
Trong vài năm trở lại đây, xu hướng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào các hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp, tổ chức ngày càng phổ biến, trong đó có Việt Nam. Việc triển khai rộng rãi mang lại những hiệu quả tích cực, đặc biệt là đối với các công đoạn không đòi hỏi quá cao sự sáng tạo, mang tính lặp đi lặp lại nhàm chán hay tốn nhiều thời gian. Bên cạnh cơ hội, các doanh nghiệp, tổ chức cũng gặp phải nhiều thách thức trong việc triển khai AI, đáng chú ý như vấn đề lo ngại về an toàn và bảo mật khi sử dụng thực tế. Nhận thấy thực trạng đó, nghiên cứu này được thực hiện bằng phương pháp định tính, dựa trên cơ sở kế thừa lý thuyết nền tảng và tổng quan các nghiên cứu thực nghiệm trước đây nhằm phát triển mô hình lý thuyết thống nhất về chấp nhận và sử dụng công nghệ (UTAUT) của Venkatesh và cộng sự (2003) sao cho phù hợp với bối cảnh hiện nay của các doanh nghiệp, tổ chức tại Việt Nam. Mô hình đề xuất bao gồm 06 yếu tố tác động đến ý định và hành vi sử dụng, bao gồm: (1) hiệu suất kỳ vọng, (2) nỗ lực kỳ vọng, (3) ảnh hưởng xã hội, (4) điều kiện thuận lợi, (5) động lực hưởng thụ, và (6) nhận thức bảo mật.
Ảnh hưởng của mô hình học tập kết hợp đối với sức khỏe tinh thần của sinh viên đại học tại Thành phố Hồ Chí Minh
Nghiên cứu khám phá ảnh hưởng của hình thức học tập kết hợp đối với sức khỏe tinh thần của sinh viên đại học, góp phần vào xu hướng hiện đại hóa giáo dục. Nghiên cứu áp dụng phương pháp phân tích định lượng để phân tích dữ liệu thu thập từ 478 sinh viên tại Thành phố Hồ Chí Minh (TP. HCM), tập trung làm rõ mối liên hệ giữa học tập kết hợp và sức khỏe tinh thần. Khám phá từ nghiên cứu góp phần mở rộng nền tảng thực nghiệm và đưa ra hàm ý quản trị nhằm hoàn thiện hệ thống giáo dục, từ đó giúp người học thúc đẩy và hoàn thiện năng lực, tự chủ, khả năng gắn kết và triển khai các hoạt động hỗ trợ tinh thần thích ứng với phương thức học tập kết hợp. Nghiên cứu đóng góp các giải pháp chiến lược cho lĩnh vực giáo dục đại học trong thời đại số, cân bằng giữa đổi mới phương pháp và ổn định sức khỏe tinh thần cho người học.
Cải thiện trải nghiệm du lịch y tế tại Thành phố Hồ Chí Minh: Khám phá định tính từ quan điểm du khách
Nghiên cứu định tính này khám phá trải nghiệm du lịch y tế của du khách trong nước và quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), tập trung vào các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng, ý định quay lại và truyền miệng tích cực. Thông qua 30 cuộc phỏng vấn sâu và 12 phiên quan sát, nghiên cứu áp dụng mô hình Kích thích - Tổ chức - Phản hồi (SOR) để phân tích cảm nhận của du khách đối với ba yếu tố chính: sự hòa nhập văn hóa, chất lượng dịch vụ và môi trường thẩm mỹ. Kết quả cho thấy sự đắm mình vào các hoạt động văn hóa đích thực, sự thân thiện của người dân địa phương và vẻ đẹp tự nhiên đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao trải nghiệm du lịch. Tuy nhiên, các vấn đề như tiêu chuẩn dịch vụ không nhất quán, rào cản ngôn ngữ và suy thoái môi trường ở những khu vực quá tải du lịch đang làm giảm mức độ hài lòng chung. Nghiên cứu đề xuất các khuyến nghị thực tiễn nhằm cải thiện chất lượng dịch vụ, bảo tồn văn hóa và thúc đẩy du lịch bền vững, góp phần giữ chân khách du lịch và nâng cao hình ảnh du lịch y tế của Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Ảnh hưởng của văn hóa doanh nghiệp đến gắn kết nhân viên gen Z tại Thành Phố Hồ Chí Minh
Sự gia tăng nhanh chóng của lực lượng lao động thế hệ Gen Z tại Việt Nam, đặc biệt ở các đô thị lớn, đặt ra thách thức cho doanh nghiệp không chỉ trong việc thu hút mà còn duy trì gắn kết và ổn định nhân sự. Các khảo sát gần đây cho thấy mức độ gắn kết của Gen Z còn hạn chế, khiến việc xây dựng văn hóa tổ chức phù hợp với giá trị thế hệ trẻ trở nên cấp thiết. Văn hóa doanh nghiệp - được hiểu như hệ thống giá trị, chuẩn mực và niềm tin chung - là nhân tố nền tảng có khả năng tác động mạnh đến sự gắn kết. Dựa trên khung lý thuyết của Denison (2000) và nghiên cứu của Saks (2006), bài viết đánh giá tác động của từng thành phần văn hóa doanh nghiệp đến gắn kết nhân viên Gen Z. Nghiên cứu định lượng được thực hiện với 315 nhân viên Gen Z thuộc nhiều lĩnh vực và được phân tích bằng mô hình cấu trúc tuyến tính. Kết quả cho thấy bốn thành phần văn hóa doanh nghiệp gồm giá trị cốt lõi, truyền thông nội bộ, tinh thần học hỏi - đổi mới và môi trường hỗ trợ - tôn trọng đều ảnh hưởng tích cực đến gắn kết, trong đó môi trường hỗ trợ - tôn trọng có tác động mạnh nhất. Từ đó, nghiên cứu đề xuất một số hàm ý giúp doanh nghiệp định hình và phát triển văn hóa tổ chức phù hợp với kỳ vọng của nhân viên Gen Z.
Cơ chế tâm lý thúc đẩy sự phát triển thịnh vượng tại nơi làm việc: Nghiên cứu tại ngành logistics Việt Nam
Nghiên cứu kiểm định tác động của Lãnh Đạo Phục Vụ (LĐPV) đến sự Phát Triển Thịnh Vượng (PTTV) tại nơi làm việc trong các doanh nghiệp logistics Việt Nam, đồng thời làm rõ vai trò trung gian của Nhận Diện Tổ Chức (NDTC) và Năng Lực Phục Hồi (NLPH) của nhân viên. Dựa trên lý thuyết trao đổi xã hội, lý thuyết bản sắc xã hội và lý thuyết bảo tồn nguồn lực, nghiên cứu phát triển 10 giả thuyết nghiên cứu về mối quan hệ giữa các biến. Dữ liệu thu thập từ 333 nhân viên logistics được phân tích bằng phương pháp mô hình cấu trúc bình phương nhỏ nhất từng phần (PLS-SEM). Kết quả cho thấy LĐPV tác động tích cực đến sự PTTV tại nơi làm việc cả trực tiếp và gián tiếp thông qua NDTC và NLPH. Hai biến trung gian này đóng vai trò cầu nối tâm lý giúp giải thích cách LĐPV nuôi dưỡng trạng thái tích cực và khả năng thích ứng cho nhân viên trong môi trường logistics áp lực cao. Nghiên cứu đã xây dựng mô hình tích hợp và bổ sung bằng chứng thực nghiệm trong ngành logistics. Kết quả nghiên cứu gợi ý cho các nhà quản trị tại các doanh nghiệp logistics ở Việt Nam cần phát triển phong cách LĐPV, khơi dậy gắn bó tổ chức và nâng cao khả năng phục hồi của nhân viên để thúc đẩy trạng thái thịnh vượng.
Tác động của liên kết nhà cung cấp và liên kết khách hàng đến kết quả hoạt động của doanh nghiệp xuất khẩu hàng may mặc tại vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, Việt Nam
Nghiên cứu nhằm kiểm định tác động của liên kết nhà cung cấp và liên kết khách hàng đến kết quả hoạt động của các doanh nghiệp xuất khẩu hàng may mặc tại vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng lý thuyết quan hệ (Relational View) và thuyết chi phí giao dịch (Transaction Cost Economics). Dữ liệu nghiên cứu là 253 mẫu khảo sát từ các doanh nghiệp xuất khẩu hàng may mặc tại các tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Nam của Việt Nam, sau đó được phân tích bằng PLS-SEM. Kết quả cho thấy liên kết nhà cung cấp và liên kết khách hàng đều tác động thuận chiều đến kết quả vận hành và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp; kết quả vận hành tác động thuận chiều đến kết quả kinh doanh. Ngoài ra, kết quả vận hành còn đóng vai trò trung gian trong mối quan hệ giữa liên kết nhà cung cấp và kết quả kinh doanh, giữa liên kết khách hàng và kết quả kinh doanh. Như vậy, kết quả cho thấy liên kết với các tác nhân bên ngoài trong chuỗi cung ứng là quan trọng mà các công ty xuất khẩu hàng may mặc nên thực hiện. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một số hàm ý quản trị phát triển liên kết nhà cung cấp, liên kết khách hàng để nâng cao kết quả hoạt động của doanh nghiệp.
Quản trị nguồn nhân lực xanh và lợi thế cạnh tranh xanh: Vai trò trung gian kép của gắn kết công việc xanh và hành vi xanh tự nguyện
Dựa trên nền tảng lý thuyết quan điểm dựa trên nguồn lực (RBV) và lý thuyết Khả năng - động lực - cơ hội (AMO), nghiên cứu này nhằm khám phá tác động của Quản Trị Nguồn Nhân Lực Xanh (QTNNLX) đến Lợi Thế Cạnh Tranh Xanh (LTCTX) của doanh nghiệp thông qua vai trò trung gian kép của sự Gắn Kết Công Việc Xanh (GKCVX) và Hành Vi Xanh Tự Nguyện (HVXTN) của nhân viên. Dữ liệu được thu thập từ 302 nhân viên trong các doanh nghiệp tại Thànnh phố Hồ Chí Minh và áp dụng mô hình PLS-SEM để kiểm tra các mô hình nghiên cứu và giả thuyết. Kết quả cho thấy tất cả các giả thuyết đều được hỗ trợ, xác nhận QTNNLX có tác động tích cực lên LTCTX, đồng thời vai trò trung gian kép của GKCVX và HVXTN cũng được phát hiện trong mối quan hệ giữa QTNNLX và LTCTX. Nghiên cứu đã mở rộng nền tảng lý thuyết và cung cấp bằng chứng thực nghiệm cho các nhà quản trị và các nhà hoạch định chính sách nắm bắt thông tin triển khai QTNNLX, góp phần thúc đẩy chuyển đổi bền vững.
Thương hiệu cá nhân: Cơ hội nghề nghiệp cho sinh viên kinh doanh
Toàn cầu hóa và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã tạo ra sự thay đổi lớn và đòi hỏi cao hơn trong lĩnh vực tìm việc làm, đặc biệt đối với nguồn nhân lực trẻ là Sinh Viên (SV) mới ra trường. Nghiên cứu này tập trung khám phá vai trò trung gian về việc tạo ấn tượng đầu tiên của những đối tượng này trong việc xây dựng thương hiệu cá nhân nhằm nâng cao khả năng được tuyển dụng. Nghiên cứu được thực hiện tại 06 trường Đại Học (ĐH) trực thuộc Thành phố Hồ Chí Minh với mẫu khảo sát gồm 608 SV từ năm hai đến năm tư thuộc khối ngành Kinh Doanh, với 03 trường công lập và 03 trường ngoài công lập. Dữ liệu được phân tích bằng Smart PLS 4.0.9.2 đã chứng minh được việc tạo ấn tượng đầu tiên, bao gồm ấn tượng về trang phục và năng lực thuyết trình đóng vai trò trung gian vào mối quan hệ tích cực của xây dựng thương hiệu cá nhân và cảm nhận về khả năng được tuyển dụng. Nghiên cứu mang ý nghĩa trong việc định hướng cơ sở giáo dục chú trọng đến việc trang bị những kiến thức và kỹ năng cá nhân nhằm xây dựng chiến lược toàn diện cho sinh viên, sau khi tốt nghiệp có được khả năng được tuyển dụng cao, phát huy năng lực tối đa cơ hội nghề nghiệp đúng với chuyên ngành đã học.
Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến độ trễ của báo cáo kiểm toán tiếp cận theo phương pháp phân tích tổng hợp
Bài báo xem xét các nhân tố ảnh hưởng đến độ trễ báo cáo kiểm toán (ARL), được định nghĩa là khoảng thời gian từ cuối năm tài chính và ngày công bố báo cáo kiểm toán. Thông qua phương pháp phân tích tổng hợp, với mẫu nghiên cứu gồm 40 bài báo, quy mô ảnh hưởng 310 trong giai đoạn năm 2020 - 2024. Chúng tôi nhóm các nghiên cứu được phân tích tổng hợp thành ba nhóm: (a) các yếu tố quyết định kiểm toán và liên quan đến kiểm toán, (b) các yếu tố liên quan đến quản trị công ty và (c) các yếu tố đặc thù cụ thể của công ty. Kết quả nghiên cứu phát hiện mùa kiểm toán của nhóm nhân tố kiểm toán làm tăng ARL, trong số các yếu tố quyết định quản trị công ty, sự tồn tại của một thành viên chuyên gia tài chính trong ủy ban kiểm toán và mức độ tập trung sở hữu làm giảm ARL. Cuối cùng, trong các yếu tố tính đặc thù của công ty, cho thấy tính phức tạp của công ty làm tăng ARL, trong khi lợi nhuận làm giảm độ trễ này. Những kết quả này sẽ hữu ích cho các nhà nghiên cứu khi lựa chọn các biến kiểm soát cho các nghiên cứu về ARL trong tương lai và cung cấp thông tin chi tiết về các yếu tố chính góp phần gây ra sự chậm trễ về báo cáo kiểm toán.
Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng tàu điện ngầm: Nghiên cứu tại Thành phố Hồ Chí Minh
Nghiên cứu này nhằm khám phá các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng hệ thống tàu điện ngầm của người dân tại Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), trong bối cảnh thành phố đang từng bước triển khai loại hình giao thông công cộng mới này. Dựa trên mô hình Hành vi có kế hoạch (Theory of Planned Behavior -TPB). Dữ liệu được thu thập từ 286 người dân sinh sống và làm việc tại TP.HCM thông qua phương pháp lấy mẫu có mục đích (Purposive sampling) và phân tích bằng phương pháp PLS-SEM (Partial Least Square Structural Equation Modeling). Kết quả cho thấy thái độ, chuẩn mực chủ quan, kiểm soát hành vi nhận thức có ảnh hưởng tích cực đáng kể đến ý định hành vi. Trong khi đó, chuẩn mực cá nhân không có ảnh hưởng đáng kể. Mối quan tâm đến môi trường ảnh hưởng gián tiếp đến ý định thông qua các yếu tố chính của TPB. Những phát hiện này gợi ý rằng việc truyền thông nâng cao nhận thức môi trường và định hình chuẩn mực xã hội tích cực là các chiến lược quan trọng để khuyến khích người dân chuyển sang sử dụng tàu điện ngầm.
Tác động của FDI, thương mại và lãi suất đối với đầu tư tài sản cố định tại Việt Nam
Nghiên cứu phân tích tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), mở cửa thương mại và lãi suất thực đến tổng tích lũy vốn đầu tư tài sản cố định tại Việt Nam giai đoạn 1996 - 2023 bằng mô hình vector hiệu chỉnh sai số (VECM). Kết quả hàm ý mối quan hệ dài hạn ổn định giữa các biến: mở cửa thương mại tăng 1% (so với GDP) làm tổng tích lũy vốn đầu tư tài sản cố định tăng 0.04%; FDI tăng 1% làm tổng tích lũy vốn tăng 0.76%; lãi suất thực tăng 1% làm tổng tích lũy vốn giảm 0.88%. Trong ngắn hạn, lãi suất thực cao tác động tiêu cực đến đầu tư sau độ trễ, FDI có ảnh hưởng tích cực ban đầu nhưng giảm dần, trong khi mở cửa thương mại và FDI đóng vai trò điều chỉnh giúp hệ thống trở về cân bằng dài hạn. Nghiên cứu gợi mở động thái ngắn hạn và dài hạn giữa FDI, lãi suất thực và mở cửa thương mại trong cùng khung phân tích VECM - cách tiếp cận chưa được áp dụng trong bối cảnh Việt Nam. Từ đó, nghiên cứu gợi ý chính sách thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế, thu hút FDI và điều hành lãi suất thận trọng nhằm nâng cao hiệu quả tích lũy vốn.
Đánh giá mức độ sẵn sàng linh hoạt theo cách tiếp cận fuzzy logic: Nghiên cứu tình huống doanh nghiệp dệt may X
Nghiên cứu được thực hiện nhằm xây dựng bộ tiêu chí đánh giá mức độ sẵn sàng linh hoạt của các doanh nghiệp dệt may tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu đã đề xuất 35 tiêu chí thuộc 04 nhóm tiêu chí chính: Tổ chức, Nhân sự, Chiến lược và Công nghệ, giúp đánh giá bao quát các khía cạnh sẵn sàng linh hoạt của doanh nghiệp dệt may. Bộ tiêu chí này được thử nghiệm tại doanh nghiệp dệt may X, cho thấy doanh nghiệp này đang ở mức “Gần như sẵn sàng”. Các tiêu chí thực hiện còn hạn chế của doanh nghiệp được phát hiện thông qua chỉ số FPWI, từ đó đưa ra những giải pháp cụ thể để cải thiện. Đồng thời, nghiên cứu cũng cung cấp một số kiến nghị cho các doanh nghiệp, Hiệp hội Dệt May Việt Nam và Chính phủ nhằm nâng cao mức độ sẵn sàng linh hoạt của doanh nghiệp ngành dệt may trong bối cảnh thị trường toàn cầu đầy biến động. Nhìn chung, nghiên cứu này là nền tảng cho giai đoạn chuẩn bị trước khi triển khai, là cơ sở để doanh nghiệp triển khai thành công thực hành linh hoạt.
Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định nghỉ hưu sớm: Vai trò điều tiết của hiểu biết tài chính - Bằng chứng từ Việt Nam
Nghiên cứu này phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến ý định nghỉ hưu sớm của người lao động, tập trung vào quản lý tài chính cá nhân, hiểu biết tài chính, điều kiện làm việc và tác động từ môi trường xã hội. Dựa trên dữ liệu thu thập 760 phiếu khảo sát sau khi đã loại bỏ các phiếu không thoả mãn nhằm đảm bảo tính tin cậy với phương pháp mô hình cấu trúc bình phương nhỏ nhất (PLS-SEM) được sử dụng để kiểm định các giả thuyết, kết hợp với kỹ thuật phân cụm K-clustering và phân tích đa nhóm nhằm kiểm tra vai trò điều tiết của hiểu biết tài chính. Kết quả nghiên cứu cho thấy hiệu quả tài chính cá nhân, áp lực gia đình và thái độ tích cực đối với nghỉ hưu sớm là các yếu tố có ảnh hưởng đáng kể đến ý định nghỉ hưu sớm. Tuy nhiên, hiểu biết tài chính không có tác động điều tiết rõ rệt đến ý định nghỉ hưu sớm, nhưng vẫn ảnh hưởng đến một số yếu tố. Áp lực công việc và quan điểm xã hội không cho thấy ảnh hưởng lớn đến quyết định nghỉ hưu. Nghiên cứu đề xuất các biện pháp như tăng cường giáo dục tài chính, cải thiện điều kiện làm việc và phát triển các chương trình hỗ trợ nghỉ hưu phù hợp để giúp người lao động chuẩn bị tài chính tốt hơn trước khi nghỉ hưu.
Tập trung quyền lực và minh bạch thông tin: Bằng chứng từ các doanh nghiệp ngành dược tại Việt Nam
Nghiên cứu này đánh giá tác động của sự tập trung quyền lực quản trị đến mức độ minh bạch thông tin của các doanh nghiệp dược phẩm niêm yết tại Việt Nam giai đoạn 2018 - 2023. Sử dụng phương pháp hiệu ứng ngẫu nhiên tương quan (Correlated Random Effects - CRE) và tự xây dựng biến minh bạch thông tin dựa trên khung công bố thông tin bắt buộc và tự nguyện, nghiên cứu phát hiện rằng sự tập trung quyền lực có tác động tiêu cực đến MBTT. Đáng chú ý, kiểm toán Big4 có vai trò điều tiết, làm giảm tác động bất lợi của sự tập trung quyền lực, trong khi mức độ sở hữu tập trung của HĐQT lại làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu minh bạch. Nghiên cứu góp phần mở rộng hiểu biết về cơ chế quản trị doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường mới nổi và cung cấp hàm ý chính sách nhằm tăng cường hiệu quả kiểm soát và công bố thông tin trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Tác động của cách mạng công nghiệp 4.0 đối với thị trường tài chính Việt Nam giai đoạn 2018 - 2024
Bài báo xác định chỉ số truyền dẫn giá và đo lường mức độ liên kết giữa cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và thị trường tài chính Việt Nam giai đoạn 2018 - 2024 với dữ liệu ngày. Trong bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ-Trung, Covid-19 và xung đột Nga-Ukraine, nhóm tác giả sử dụng phương pháp phân tích lan tỏa và Wavelet. Kết quả cho thấy hiệu ứng lây lan đạt 37.36%, phản ánh sự gắn kết mạnh giữa các tài sản cách mạng công nghiệp 4.0 và thị trường chứng khoán Việt Nam. Mối quan hệ này ngày càng dương và bền chặt về dài hạn, trong khi ngắn hạn xuất hiện tương quan âm. Cuộc cách mạng 4.0 giữ vai trò dẫn dắt ở các miền tần số. Nghiên cứu là tài liệu hữu ích cho nhà đầu tư, quản lý danh mục và nhà hoạch định chính sách trong ứng phó biến động và hạn chế rủi ro tài chính.
Tổng quan nghiên cứu hệ thống về kế toán quản trị môi trường
Kế Toán Quản Trị Môi Trường (KTQTMT) luôn là chủ đề hấp dẫn bởi đóng góp đáng kể cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp, quốc gia. Nhằm cung cấp một cái nhìn tổng quan khoa học và đáng tin cậy về các dòng nghiên cứu liên quan KTQTMT, nghiên cứu này tiếp cận tổng quan lý thuyết hệ thống để phân tích từ dữ liệu các bài báo công bố từ cơ sở dữ liệu Scopus của Nhà xuất bản học thuật Elsevier. Một quy trình tìm kiếm và sàng lọc dữ liệu nghiêm ngặt được thực hiện để nâng cao chất lượng nghiên cứu. Kết quả cho thấy các nghiên cứu về KTQTMT tập trung vào bốn (04) chủ đề chính như sau: (1) tìm hiểu lợi ích, rào cản, khái niệm KTQTMT; (2) các yếu tố tác động đến áp dụng KTQTMT; (3) các yếu tố chịu tác động bởi KTQTMT; và (4) vai trò trung gian của KTQTMT. Nghiên cứu cũng mô tả các nghiên cứu KTQTMT theo năm, tạp chí, quốc gia. Sau cùng, nghiên cứu cung cấp chi tiết những hạn chế và hướng nghiên cứu tương lai về KTQTMT.
Ảnh hưởng của giá trị chức năng, giá trị quan hệ và giá trị cảm xúc trong việc thúc đẩy hành vi mua sắm xanh: Vai trò trung gian của động lực nội tại xanh
Sự chuyển đổi sang tiêu dùng xanh là ưu tiên chiến lược toàn cầu nhưng hiểu biết về tác động của các giá trị tiêu dùng đến ý định mua sản phẩm xanh còn hạn chế. Nghiên cứu này tích hợp lý thuyết giá trị tiêu dùng và động lực nội tại xanh để phân tích vai trò của giá trị chức năng, giá trị quan hệ, giá trị cảm xúc trong thúc đẩy tiêu dùng xanh, đồng thời làm rõ cơ chế trung gian của động lực nội tại xanh. Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với 366 người tiêu dùng, phân tích bằng mô hình PLS-SEM. Kết quả cho thấy ba giá trị đều ảnh hưởng tích cực đến động lực nội tại xanh, và động lực này tiếp tục thúc đẩy ý định mua sắm xanh. Giá trị chức năng và giá trị cảm xúc tác động gián tiếp qua động lực này, trong khi giá trị quan hệ không có tác động trung gian đáng kể, phản ánh cách người tiêu dùng tiếp nhận sản phẩm xanh. Nghiên cứu đóng góp lý thuyết hành vi tiêu dùng xanh bằng cách làm rõ vai trò trung gian của động lực nội tại xanh và sự khác biệt giữa các giá trị tiêu dùng. Về thực tiễn, kết quả hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu chiến lược sản phẩm, tiếp thị, định vị thương hiệu xanh, đồng thời gợi ý chính sách phát triển thị trường xanh.
Tác động điều tiết của hạnh phúc du khách đối với trải nghiệm du lịch y tế: Nghiên cứu tại Thành Phố Hồ Chí Minh
Nghiên cứu định tính này khám phá vai trò điều tiết của hạnh phúc du khách trong trải nghiệm du lịch y tế tại Thành Phố Hồ Chí Minh (TP.HCM). Thông qua phỏng vấn sâu, nghiên cứu này nhằm trả lời các câu hỏi liên quan đến hạnh phúc du khách và trải nghiệm du lịch y tế của họ. Nghiên cứu xác định các yếu tố chính ảnh hưởng đến hạnh phúc, bao gồm chất lượng dịch vụ y tế, sự gắn kết cảm xúc của nhân viên và bối cảnh văn hóa. Kết quả cho thấy trải nghiệm cảm xúc tích cực góp phần đáng kể vào sự hài lòng tổng thể, trong khi tình đoàn kết giữa bệnh nhân và nhà cung cấp tạo ra môi trường hỗ trợ. Ngoài ra, nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của môi trường dịch vụ, cho thấy thiết kế cơ sở y tế và sự tương tác chu đáo của nhân viên có thể cải thiện kết quả điều trị. Các phát hiện này gợi ý rằng nhà cung cấp dịch vụ du lịch y tế cần ưu tiên yếu tố cảm xúc để nâng cao trải nghiệm bệnh nhân.
Vai trò của thương hiệu nhà tuyển dụng trong việc nâng cao hiệu quả công việc của nhân viên ngành ngân hàng
Trong bối cảnh ngành ngân hàng tại Việt Nam đang cạnh tranh ngày càng gay gắt về nhân sự, việc xây dựng thương hiệu nhà tuyển dụng (Employer Branding - EB) trở thành chiến lược nhân sự quan trọng nhằm thu hút, duy trì và phát huy nguồn nhân lực chất lượng cao. Nghiên cứu này nhằm kiểm định tác động của thương hiệu nhà tuyển dụng đến hiệu quả công việc của nhân viên thông qua vai trò trung gian của giữ chân nhân viên (Employee Retention - ER) và vai trò điều tiết của giao tiếp giữa các bộ phận (Interdepartmental Communication - IC). Dữ liệu được thu thập từ 219 nhân viên có thời gian làm việc ở ngân hàng hiện tại từ 01 - 05 năm tại bảy ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam. Phương pháp phân tích mô hình PLS-SEM được sử dụng để kiểm định các giả thuyết nghiên cứu. Kết quả cho thấy thương hiệu nhà tuyển dụng có ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả công việc và giữ chân nhân viên, trong khi giữ chân nhân viên chỉ có ảnh hưởng yếu đến hiệu quả công việc. Giao tiếp giữa các bộ phận không điều tiết mối quan hệ giữa giữ chân nhân viên và hiệu quả công việc. Nghiên cứu góp phần mở rộng lý thuyết về thương hiệu nhà tuyển dụng trong môi trường ngân hàng tại Việt Nam và đề xuất các hàm ý quản trị nhằm nâng cao hiệu quả nguồn nhân lực thông qua chiến lược xây dựng thương hiệu nhà tuyển dụng.
Ảnh hưởng của nhận thức về tác động tích cực của du lịch đến ý định tham gia du lịch biển của cộng đồng địa phương tỉnh Bình Thuận: Vai trò của thái độ
Mục tiêu của nghiên cứu là xem xét mối quan hệ giữa nhận thức về tác động tích cực của du lịch và ý định tham gia du lịch biển thông qua vai trò trung gian của thái độ. Nghiên cứu áp dụng PLS- SEM với mẫu gồm 427 Cộng Đồng Địa Phương (CĐĐP) ven biển Bình Thuận. Kết quả cho thấy ba thành tố của nhận thức về tác động tích cực của du lịch (môi trường, kinh tế, văn hóa xã hội) tác động đến thái độ, từ đó gia tăng ý định tham gia du lịch biển của CĐĐP. Trong đó, nhận thức về tác động tích cực của du lịch ở khía cạnh môi trường có tác động đến thái độ là lớn nhất; thái độ là biến trung gian trong mối quan hệ giữa nhận thức và ý định. Nghiên cứu đưa ra các thảo luận, đề xuất hàm ý quản trị đối với chính quyền địa phương, cơ quan quản lý nhà nước về du lịch và doanh nghiệp nhằm nâng cao nhận thức của CĐĐP về tác động tích cực của du lịch, từ đó gia tăng ý định tham gia du lịch biển tại Bình Thuận.
Ý định sử dụng chai tái sử dụng của học sinh, sinh viên: Tiếp cận bằng mô hình quá trình song song mở rộng (EPPM)
Trong bối cảnh các vấn đề môi trường ngày càng nghiêm trọng, việc sử dụng chai tái sử dụng được xem là một hành vi tiêu dùng bền vững cần được thúc đẩy, đặc biệt trong nhóm học sinh, sinh viên- những người có ảnh hưởng lớn đến xu hướng tiêu dùng tương lai. Nghiên cứu này nhằm khẳng định các yếu tố tâm lý ảnh hưởng đến ý định sử dụng chai tái sử dụng của học sinh, sinh viên tại Việt Nam, dựa trên mô hình quá trình song song mở rộng (Extended Parallel Process Model - EPPM). Dữ liệu được thu thập từ 299 học sinh, sinh viên thông qua phương pháp chọn mẫu có mục đích (purposive sampling) và được phân tích bằng phương pháp PLS-SEM. Kết quả cho thấy các yếu tố như Mức độ nghiêm trọng được cảm nhận, Năng lực tự thân, và Hiệu quả hành động có ảnh hưởng tích cực tới ý định hành vi. Ngoài ra, Mức độ nghiệm động được cảm nhận đóng vai trò điều tiết cho tác động giữa năng lực tự thân và ý định hành vi. Những phát hiện này gợi ý rằng các chiến dịch truyền thông cần nhấn mạnh vào năng lực hành động cá nhân và hiệu quả tích cực của hành vi thay vì chỉ tập trung vào việc cảnh báo nguy cơ môi trường.
Vai trò của trải nghiệm du lịch đáng nhớ đối với lòng trung thành điểm đến tại Thành phố Hồ Chí Minh qua sự hài lòng của du khách
Mục tiêu của nghiên cứu nhằm xác định các thành phần của trải nghiệm du lịch đáng nhớ và xem xét mối quan hệ giữa trải nghiệm du lịch đáng nhớ và lòng trung thành điểm đến với vai trò trung gian sự hài lòng điểm đến của du khách tại Thành phố Hồ Chí Minh. Phương pháp nghiên cứu định lượng được áp dụng thông qua phỏng vấn trực tiếp với bảng câu hỏi cấu trúc, thu thập 317 bảng trả lời hợp lệ để kiểm định mô hình lý thuyết đề xuất. Kết quả nghiên cứu cho thấy trải nghiệm du lịch đáng nhớ có ảnh hưởng tích cực đến sự hài lòng và lòng trung thành điểm đến; trong đó, sự hài lòng giữ vai trò trung gian quan trọng trong mối quan hệ này. Sáu thành tố chính cấu thành trải nghiệm du lịch đáng nhớ bao gồm: sự hưởng thụ, sự thư giãn, sự tham gia, tính mới lạ, giá trị ý nghĩa và kiến thức; trong đó phát hiện văn hóa địa phương không có ý nghĩa thống kê phản ánh nổi bật đối với trường hợp điểm đến đô thị. Trên cơ sở phát hiện này, nghiên cứu đề xuất các hàm ý quản trị nhằm nâng cao trải nghiệm du khách, qua đó gia tăng mức độ hài lòng, ý định quay lại cũng như khả năng giới thiệu về thành phố Hồ Chí Minh như một điểm đến du lịch hấp dẫn.
Thúc đẩy số hóa và dịch vụ hóa trong các cửa hàng bán lẻ nhỏ, độc lập tại Việt Nam
Sự gia tăng cạnh tranh và chuyển đổi hành vi tiêu dùng đang buộc các nhà bán lẻ nhỏ độc lập tại Việt Nam tìm kiếm cách thức để tồn tại. Mối quan hệ giữa số hóa (DG) và dịch vụ hóa (ST) cùng các yếu tố tác động đến chúng trong bối cảnh nhà bán lẻ nhỏ, độc lập vẫn chưa được xem xét đầy đủ. Nghiên cứu này xem xét tác động của định hướng doanh chủ (EO) và năng lực doanh chủ (EC) lên số hóa và dịch vụ hóa thông qua cơ chế trung gian của đổi mới khám phá (ER) và đổi mới khai thác (ET), với nhận thức giá trị dịch vụ số hóa (PVDS) và áp lực cạnh tranh (CP) là yếu tố điều tiết. Dữ liệu khảo sát từ 386 cửa hàng bán lẻ nhỏ độc lập tại Thành phố Hồ Chí Minh được phân tích bằng PLS-SEM. Kết quả cho thấy EO và EC đều thúc đẩy ER và ET, tiếp đến ET có tác động mạnh hơn trong việc thúc đẩy DG và ST. Ngoài ra, DG góp phần tăng cường ST. Trong khi PVDS làm tăng tác động của ER và ET lên DG, CP lại không có tác động điều tiết đáng kể. Bên cạnh các đóng góp lý thuyết, nghiên cứu còn mang lại hàm ý cho các nhà bán lẻ nhỏ về việc khai thác số hóa và dịch vụ hóa như hai trụ cột chiến lược song hành.
Sự đổi mới trong doanh nghiệp nhỏ và vừa: Tổng quan nghiên cứu bằng VOSviewer
Để xem xét hiện trạng và xu hướng phát triển các kết quả khoa học về mối quan hệ giữa sự đổi mới, lợi thế cạnh tranh và hiệu quả hoạt động kinh doanh tại các Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ (DNNVV), bài báo sử dụng phương pháp phân tích trắc lượng thư mục và phần mềm VOSviewer. Dựa trên 152 ấn phẩm được truy xuất từ dữ liệu Scopus (năm 1994 đến năm 2023) đánh giá định lượng tổng quan tài liệu nghiên cứu, kết quả nghiên cứu cho thấy các quốc gia mới nổi có đóng góp lớn vào việc thúc đẩy phát triển kinh tế thế giới thông qua đổi mới trong DNNVV; mối quan tâm của các tác giả về nguồn lực thúc đẩy đổi mới, vai trò của sự đổi mới đến lợi thế cạnh tranh và hiệu quả hoạt động kinh doanh trong DNNVV ngày càng được nghiên cứu rộng rãi. Thêm vào đó, kết quả nghiên cứu giúp các học giả nhanh chóng tìm thấy các tác giả, ấn phẩm, quốc gia làm nền tảng cho nghiên cứu về sự đổi mới, lợi thế cạnh tranh, hiệu quả hoạt động kinh doanh trong DNNVV. Từ đó, nghiên cứu này đưa ra nhận định những hướng nghiên cứu tiếp theo về sự đổi mới trong DNNVV: định hướng thị trường, định hướng khách hàng, đổi mới mở, lợi thế cạnh tranh bền vững.
Vai trò trung gian của kế toán quản trị môi trường trong mối quan hệ giữa chiến lược và thành quả môi trường
Nghiên cứu xem xét vai trò trung gian của Kế toán quản trị môi trường (EMA) trong mối quan hệ giữa Chiến lược môi trường (ES) và Thành quả môi trường (EP). Mô hình SEM được dùng để kiểm định giả thuyết. Kết quả phân tích cho thấy ES có tác động đến EP, trong đó EMA đóng vai trò trung gian. Kết quả này thúc đẩy các doanh nghiệp có sự phân bổ nguồn lực hợp lý hơn cho việc đào tạo nhân lực làm chiến lược và đầu tư một hệ thống thông tin kế toán phục vụ phát triển bền vững, đặc biệt là ở các quốc gia đang phát triển như Việt Nam.