HỆ THỐNG ĐỀ TÀI, CHỦ ĐỀ TRONG BỘ PHẬN VĂN CHƯƠNG CHỐNG THỰC DÂN CỦA NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU

DOI: 10.18173/2354-1067.2021-0006

Tóm tắt

Bài viết sử dụng phương pháp loại hình để khảo sát hệ thống đề tài, chủ đề trong bộ phận văn chương chống chủ nghĩa thực dân của Nguyễn Đình Chiểu. Thơ văn chống chủ nghĩa thực dân của Nguyễn Đình Chiểu vừa thể hiện các đặc điểm của văn chương nhà nho chống chủ nghĩa thực dân nói chung, vừa mang những đặc điểm riêng in đậm dấu ấn cá nhân và sắc thái vùng miền. Hệ thống chủ đề - đề tài trong sáng tác của Nguyễn Đình chiểu xoay quanh mục tiêu “vệ đạo, bảo dân, trung quân, ái quốc”. Ông nhiệt tình bảo vệ Nho giáo trước các tôn giáo khác, do sự hạn chế về khả năng tiếp cận thông tin đã khiến ông hiểu chưa đúng về bản chất của Thiên Chúa giáo. Đối với văn minh phương Tây, Nguyễn Đình Chiểu giữ một thái độ ác cảm triệt để bởi ông nhìn nhận nó trong mối liên hệ với sự xâm lược của thực dân; cũng giống như các nhà nho cùng thời, ông đã không đẩy nhận thức của mình đi xa hơn để có thể nhìn ra tính hai mặt của chủ nghĩa thực dân.