CÁC NGUỒN TÀI NGUYÊN CÚ PHỨC HIỆN THỰC HÓA CÁC Ý NGHĨA LOGIC TRONG MỘT VĂN BẢN VĂN HỌC: NGHIÊN CỨU THEO LÍ THUYẾT CHỨC NĂNG HỆ THỐNG

Tóm tắt

Nghiên cứu theo hướng mô tả định tính - định lượng này cố gắng khám phá sâu về các nguồn tài nguyên cú phức và cách chúng được sử dụng như thế nào trong việc kiến tạo ý nghĩa logic trong một văn bản văn học. Dữ liệu để phân tích là “Chương 1” – “Thời ấy” của “Quyển thứ nhất” trong bộ tiểu thuyết ba tập “Một câu chuyện về hai thành phố” của tiểu thuyết gia người Anh nổi tiếng Charles Dickens. Khung lí thuyết được áp dụng để phân tích dữ liệu là ngôn ngữ học chức năng hệ thống. Đơn vị phân tích là cú phức đồng đẳng và cú phức phụ thuộc. Những phát hiện của nghiên cứu này cho thấy một số đặc điểm kết hợp cú điển hình trong văn bản, trong đó có bốn đặc điểm nổi bật: (1) văn bản được tổ chức chủ yếu xung quanh các cú phức; (2) về mặt THỨ BẬC hay mức độ phụ thuộc lẫn nhau, các cú đơn được liên kết với nhau để hình thành nên cú phức chủ yếu bằng mối quan hệ phụ thuộc; (3) về mặt QUAN HỆ LOGIC-NGỮ NGHĨA hay kiểu phụ thuộc lẫn nhau, các cú đơn được liên kết với nhau chủ yếu bằng phương thức bành trướng; (4) trong ba phương thức bành trướng: chi tiết, mở rộng và tăng cường, phương thức tăng cường chiếm tỉ lệ lớn nhất, trong khi phương thức chi tiết không xuất hiện trong văn bản. Nghiên cứu kết thúc bằng việc tóm tắt các đặc điểm kết hợp cú nổi bật tìm thấy trong văn bản, khuyến nghị khẳng định sự quan yếu của ngôn ngữ học chức năng hệ thống như một khung lí thuyết dùng để phân tích và diễn giải ý nghĩa logic của văn bản nói chung và của văn bản văn học nói riêng phục vụ cho giảng dạy, học tập và nghiên cứu, và một số gợi ý cho nghiên cứu tiếp theo.