Tạp chí của Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội
KHẢO SÁT TÁC ĐỘNG CỦA MỨC ĐỘ TẦN SUẤT TỪ VỰNG ĐỐI VỚI SỰ TIẾN BỘ TỪ VỰNG THÔNG QUA PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY TRỰC TIẾP
Mặc dù tần suất từ vựng từ lâu đã được xem là một yếu tố dự báo quan trọng cho khả năng học từ vựng, vẫn còn rất ít nghiên cứu tìm hiểu cơ chế ảnh hưởng của tần suất từ vựng lên các kiến thức từ vựng trong điều kiện giảng dạy từ vựng trực tiếp. Dựa trên định hướng này, nghiên cứu hiện tại khảo sát ảnh hưởng của các từ thuộc nhóm tần suất cao và tần suất thấp lên các kiến thức từ vựng trong cùng một quy trình giảng dạy từ vựng trực tiếp sau khi đọc. Tính mới của nghiên cứu thể hiện ở việc: (a) xem tần suất từ vựng (lexical frequency) – thay vì tần suất tiếp xúc (frequency of occurrence) – như biến số trung tâm; (b) giữ nguyên thời lượng thực hiện nhiệm vụ, đầu vào ngôn ngữ, và quy trình giảng dạy nhằm tách biệt và xác định rõ tác động của biến số này; và (c) khai thác mối liên hệ giữa tần suất từ vựng và các dạng kiến thức từ vựng khác nhau. 40 người học tiếng Anh trình độ tiền trung cấp (N = 40) được phân vào hai nhóm học từ vựng - tần suất cao hoặc tần suất thấp – và được giảng dạy trực tiếp 13 từ vựng mục tiêu sau khi đọc cùng một đoạn văn. Người học trải qua giai đoạn đọc 10 phút, một buổi dạy từ vựng trực tiếp kéo dài 45 phút, và lần lượt làm các bài kiểm tra trước, bài kiểm tra ngay sau can thiệp, và bài kiểm tra trì hoãn sau một tuần, nhằm đo lường khả năng ghi nhớ dạng thức, ghi nhớ nghĩa và nhận diện nghĩa. Kết quả cho thấy ngay cả khi mức độ tiếp xúc còn hạn chế, nhóm từ tần suất cao vẫn đạt được mức tiến bộ đáng kể ở cả hai nhiệm vụ ghi nhớ. Trong khi đó, nhóm từ tần suất thấp chỉ đạt mức cải thiện tương đối ở hai nhiệm vụ này, và không duy trì được kết quả đến lần kiểm tra trì hoãn. Ở phương diện nhận diện nghĩa, không có sự khác biệt đáng kể giữa hai nhóm. Những kết luận này khẳng định vai trò của tần suất trong giảng dạy từ vựng, đồng thời cho thấy các nhiệm vụ ghi nhớ chịu ảnh hưởng rõ rệt hơn từ yếu tố tần suất từ vựng so với nhiệm vụ nhận diện.
KHẢO SÁT TÁC ĐỘNG CỦA MỘT CHIẾN LƯỢC DỰA TRÊN THANG TƯ DUY BLOOM ĐỐI VỚI CÁC CÂU HỎI ĐỌC HIỂU TỰ XÂY DỰNG VÀ NHẬN THỨC CỦA SINH VIÊN HỌC TIẾNG ANH: MỘT NGHIÊN CỨU LỚP HỌC TẠI VIỆT NAM
Nghiên cứu này khảo sát tác động của việc giảng dạy về Thang đo Bloom (Bloom’s Taxonomy) đối với cấp độ tư duy trong các câu hỏi đọc mà sinh viên Việt Nam tự tạo khi học tiếng Anh như ngoại ngữ, cũng như nhận thức của họ về chiến lược này. Áp dụng thiết kế nghiên cứu tình huống khám phá, nghiên cứu được tiến hành trên 15 sinh viên không chuyên ngành tiếng Anh, thông qua ba buổi học trực tuyến trong khóa học đọc. Sinh viên được yêu cầu tự tạo các câu hỏi đọc hiểu trước và sau khi được giới thiệu về Thang đo Bloom. Phân tích nội dung các câu hỏi cho thấy một sự chuyển biến nhẹ hướng tới tư duy bậc cao, với sự xuất hiện của các câu hỏi ở cấp “Sáng tạo” (5,6%) và sự gia tăng câu hỏi ở cấp “Vận dụng” và “Đánh giá”. Đồng thời, phân tích chủ đề các phản hồi của sinh viên cho thấy một sự thay đổi dần dần trong nhận thức của họ, từ sự bỡ ngỡ và khó khăn ban đầu sang sự tự tin cao hơn, nhận thức được chiến lược và lợi ích về tư duy mà phương pháp mang lại. Mặc dù vẫn còn những thách thức trong việc hình thành các câu hỏi bậc cao, hầu hết sinh viên đều bày tỏ sẵn sàng áp dụng chiến lược này trong các bài đọc học thuật tương lai. Những phát hiện này nhấn mạnh tiềm năng sư phạm của Thang đo Bloom, không chỉ như một công cụ cho giáo viên mà còn như một công cụ giúp người học tự nhận thức và phát triển khả năng tư duy phản biện với văn bản trong quá trình học tiếng Anh.
TỪ BỒI DƯỠNG ĐẾN BỀN VỮNG: KHẢO SÁT TÁC ĐỘNG CỦA CHƯƠNG TRÌNH CLIL ĐỐI VỚI VIỆC ÁP DỤNG DÀI HẠN CỦA GIÁO VIÊN
Tiếp nối nghiên cứu trước về một chương trình bồi dưỡng chuyên môn (PD) nhằm đào tạo giáo viên tiểu học theo phương pháp Tích hợp Nội dung và Ngôn ngữ (CLIL), nghiên cứu này khảo sát tác động dài hạn của can thiệp sau khoảng một năm kết thúc chương trình. Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định mức độ giáo viên tiểu học ghi nhớ và ứng dụng các nguyên lý của CLIL sau khi tham gia chương trình bồi dưỡng. Dữ liệu được thu thập thông qua nhiều công cụ, bao gồm: bài kiểm tra kiến thức CLIL, quan sát lớp học, phân tích giáo án và phỏng vấn bán cấu trúc. Kết quả cho thấy khả năng ghi nhớ ngắn hạn đối với hai thành phần: Nội dung (Content) và Giao tiếp (Communication) đạt mức cao, trong khi việc triển khai thành phần: Nhận thức (Cognition) và Văn hóa (Culture) vẫn còn gặp nhiều thách thức. Các yếu tố bối cảnh như: sự hỗ trợ đồng nghiệp, năng lực ngôn ngữ của học sinh và hạn chế về thời gian đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì việc áp dụng CLIL lâu dài. Nghiên cứu đóng góp vào việc hiểu biết quá trình học hỏi của giáo viên như một tiến trình gắn với bối cảnh và mang tính tuần hoàn, đồng thời đề xuất các hàm ý cho việc thiết kế các chương trình bồi dưỡng CLIL bền vững.
PHÂN TÍCH TỔNG HỢP ĐỊNH TÍNH VỀ DẠY VÀ HỌC TIẾNG TRUNG: GIAI ĐOẠN 2010 ĐẾN 2024
Sự gia tăng ảnh hưởng toàn cầu của Trung Quốc đã thúc đẩy mạnh mẽ sự lan rộng và hỗ trợ đối với giáo dục tiếng Trung trên toàn thế giới. Sự chuyển dịch địa chính trị này không chỉ làm gia tăng số lượng người học tiếng Trung mà còn tái định hình các phương pháp sư phạm và ưu tiên nghiên cứu trong lĩnh vực này. Nghiên cứu hiện tại khảo sát bối cảnh đang phát triển của việc dạy và học tiếng Trung thông qua phương pháp tổng hợp định tính các bài báo học thuật được công bố trong giai đoạn từ năm 2010 đến 2024. Thông qua việc phân loại 151 từ khóa từ tập hợp 60 bài báo, nghiên cứu xác định hai xu hướng chủ đề chính: (1) Khía cạnh lý thuyết: các chỉ số đặc trưng của ngôn ngữ tiếng Trung và (2) Khía cạnh thực tiễn: các vấn đề trong thực hành giảng dạy tiếng Trung - hai yếu tố đại diện cho những khía cạnh cốt lõi trong việc dạy và học tiếng Trung. Kết quả cho thấy hai chủ đề này có mối liên hệ chặt chẽ, phản ánh sự tổng hợp mô tả các tiểu chủ đề liên quan được xác định từ quá trình phân loại từ khóa và xây dựng trọng tâm nghiên cứu. Nghiên cứu đưa ra những đề xuất với chính sách ngôn ngữ, đào tạo giáo viên và định hướng nghiên cứu trong tương lai cho cùng chủ đề dạy và học tiếng Trung.
ĐÁNH GIÁ QUÁ TRÌNH TRONG VIỆC PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ ĐIỀU CHỈNH HỌC TẬP TRONG GIÁO DỤC TIẾNG ANH: GÓC NHÌN CỦA SINH VIÊN
Đánh giá quá trình được xem là một phương thức quan trọng trong việc thúc đẩy năng lực tự điều chỉnh học tập. Tuy nhiên, góc nhìn của sinh viên trong các lớp học tiếng Anh chịu ảnh hưởng mạnh của mục tiêu thi cử vẫn còn ít được nghiên cứu. Bài báo này tìm hiểu cách thức thực hành đánh giá quá trình của giảng viên, để xem liệu rằng các cách này hỗ trợ hoặc cản trở các cơ chế tự điều chỉnh học tập của sinh viên như thế nào trong hai bối cảnh đại học tại Việt Nam. Dữ liệu được thu thập từ 48 bài phản tư và 12 phỏng vấn bán cấu trúc, và được phân tích theo phương pháp phân tích nội dung dựa trên chu trình đánh giá quá trình của Gu (2021). Kết quả cho thấy các thực hành như: làm rõ mục tiêu học tập, thu thập minh chứng có ý nghĩa và cung cấp phản hồi mang tính hành động góp phần nâng cao nhận thức siêu nhận thức, điều chỉnh chiến lược và tăng tính tự chủ của người học. Tuy nhiên, sự thiếu nhất quán trong phản hồi đồng đẳng, tự phản hồi, hoạt động góp ý và theo dõi tiến bộ, đặc biệt trong bối cảnh bị chi phối bởi áp lực thi cử, đã hạn chế khả năng diễn giải phản hồi và duy trì sự cải thiện của sinh viên. Nghiên cứu nhấn mạnh rằng hiệu quả của đánh giá quá trình phụ thuộc vào mức độ giảng viên triển khai đầy đủ chu trình đánh giá, cũng như năng lực đánh giá ngôn ngữ của giảng viên, yếu tố cần thiết để xây dựng thực hành phản hồi mang tính đối thoại và lấy người học làm trung tâm. Những hàm ý được đề xuất cho đào tạo giảng viên và cải cách chương trình trong bối cảnh dạy học tiếng Anh thiên về định hướng thi cử.
TĂNG CƯỜNG TRÍ NHỚ NGẮN HẠN TRONG PHIÊN DỊCH NỐI TIẾP: ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CỦA DIỄN VĂN MÔ PHỎNG DO AI TẠO RA ĐỐI VỚI SINH VIÊN NGÔN NGỮ ANH, HỌC VIỆN NGOẠI GIAO
Nghiên cứu thử nghiệm này khảo sát việc sử dụng bài nói do AI tạo ra nhằm hỗ trợ trí nhớ ngắn hạn và nâng cao kỹ năng trong đào tạo phiên dịch nối tiếp (CI) cho sinh viên ngành Ngôn ngữ Anh tại Học viện Ngoại giao. Phiên dịch nối tiếp đòi hỏi khả năng ghi nhớ tốt và xử lý thông tin nhanh, điều này trở thành một nhiệm vụ đầy thách thức đối với người học. 8 sinh viên năm thứ ba được chia thành hai nhóm: một nhóm luyện tập với bài nói do AI tạo ra, và nhóm còn lại sử dụng các bản ghi âm giọng người truyền thống. Trong bốn tuần, cả hai nhóm thực hành với tài liệu có độ khó tăng dần thông qua điều chỉnh tốc độ nói, mật độ thông tin và mức độ phức tạp của nội dung. Kết quả ban đầu cho thấy nhóm sử dụng bài nói AI đạt tiến bộ lớn hơn, đặc biệt trong các nhiệm vụ đòi hỏi nỗ lực nhận thức cao. Sinh viên cũng cho biết hình thức luyện tập có cấu trúc và tăng dần thử thách của mô phỏng AI giúp họ tự tin và tập trung hơn, dù đôi khi gặp trục trặc kỹ thuật về chất lượng âm thanh. Nhìn chung, các phát hiện cho thấy bài nói do AI tạo ra có thể trở thành công cụ hữu ích trong đào tạo CI, cung cấp nguồn luyện tập ổn định, có khả năng mở rộng và nhắm trúng các chức năng ghi nhớ then chốt. Tuy nhiên, sinh viên vẫn gặp khó khăn về ghi chép và từ vựng, cho thấy cần tiếp tục có sự hỗ trợ của giảng viên. Do đó, nghiên cứu khuyến nghị kết hợp công cụ AI với hướng dẫn của giảng viên để tăng cường toàn diện kỹ năng phiên dịch.
SO SÁNH DỰA TRÊN NGỮ LIỆU CÁC VĂN BẢN VIẾT CỦA CHATGPT VÀ SINH VIÊN VIỆT NAM HỌC TIẾNG ANH QUA CÁC CHỦ ĐỀ NÓI
Nghiên cứu này xem xét các văn bản viết của sinh viên Việt Nam học tiếng Anh và các văn bản do ChatGPT tạo ra dựa trên 10 chủ đề nói thông dụng. Mặc dù được thiết kế cho thực hành nói, các chủ đề này đã được chuyển thành bài viết ngắn nhằm đảm bảo tính so sánh với văn bản do ChatGPT tạo ra. Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp, kết hợp phân tích ngữ liệu định lượng (tỉ lệ loại - từ, phạm vi kết hợp từ, từ nối diễn ngôn) với mã hóa định tính về cú pháp, từ vựng và dụng học. Kết quả cho thấy văn bản của ChatGPT có sự đa dạng từ vựng cao hơn (TTR 0,70 so với 0,63), sử dụng kết hợp từ tự nhiên hơn và phạm vi phương tiện liên kết rộng hơn, trong khi văn bản của sinh viên chủ yếu dựa vào động từ thông dụng và từ nối cơ bản. Khác biệt về dụng học cũng xuất hiện: ChatGPT thường dùng cách diễn đạt giảm nhẹ và lịch sự, trong khi văn bản của sinh viên có xu hướng đột ngột hoặc quá trực tiếp. Những phát hiện này gợi ý rằng ChatGPT có thể làm giàu vốn từ, nâng cao độ chính xác của kết hợp từ và nhận thức về dụng học cho người học. Tuy nhiên, việc sử dụng cần có định hướng sư phạm để tránh lạm dụng. Nghiên cứu nhấn mạnh vai trò trung gian của giáo viên và gắn kết kết quả với các quan điểm trong thụ đắc ngôn ngữ thứ hai về đầu vào, sự chú ý và tính xác thực.
MỨC ĐỘ SẴN SÀNG CỦA GIẢNG VIÊN TIẾNG ANH ĐỐI VỚI CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ: NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP TẠI MỘT TRƯỜNG ĐẠI HỌC MIỀN BẮC VIỆT NAM
Khi chuyển đổi số đang định hình lại giáo dục đại học, việc tích hợp công nghệ vào hoạt động kiểm tra, đánh giá trở thành định hướng chiến lược quan trọng. Tuy nhiên, mức độ sẵn sàng của giảng viên tiếng Anh (EFL) trong việc áp dụng đánh giá số vẫn là vấn đề đáng quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh các trường đang triển khai chính sách đổi mới. Nghiên cứu này° khảo sát 27 giảng viên tiếng Anh tại một trường đại học công lập ở miền Bắc Việt Nam, nơi mức độ hỗ trợ thể chế được đánh giá là trung bình nhưng thiếu cơ chế thực hiện cụ thể. Dựa trên Khung năng lực số dành cho nhà giáo (DigCompEdu) và Lý thuyết hợp nhất về việc chấp nhận và sử dụng công nghệ (UTAUT), nghiên cứu xem xét bốn khía cạnh: kiến thức, sự tự tin, kinh nghiệm và niềm tin vào hiệu quả của đánh giá số. Kết quả cho thấy giảng viên nhận thức rõ giá trị sư phạm của đánh giá số và có hiểu biết khái niệm tương đối tốt, song còn hạn chế về tự tin và kinh nghiệm thực hành. Các rào cản chủ yếu gồm chính sách chưa rõ ràng, thiếu đào tạo thực hành và hạ tầng chưa ổn định, trong khi hỗ trợ đồng nghiệp được xem là yếu tố thúc đẩy quan trọng. Nghiên cứu nhấn mạnh nhu cầu phát triển chuyên môn liên tục và chính sách đồng bộ nhằm thúc đẩy việc tích hợp đánh giá số hiệu quả và bền vững.
ẨN DỤ Ý NIỆM TRONG CUỘC TRANH LUẬN TỔNG THỐNG GIỮA DONALD J. TRUMP VÀ KAMALA HARRIS NĂM 2024
Nghiên cứu này phân tích các ẩn dụ ý niệm được Kamala Harris và Donald J. Trump sử dụng trong cuộc tranh luận tổng thống Hoa Kỳ năm 2024, tổ chức tại Philadelphia và được ABC News phát sóng. Dựa trên lý thuyết Ẩn dụ ý niệm (Lakoff & Johnson, 1980, 2003; Kövecses, 2020), nghiên cứu khảo sát ngôn ngữ ẩn dụ của hai ứng viên tổng thống theo tám chủ đề trọng tâm (kinh tế, nạn phá thai, nhập cư, vũ khí hóa, chuyển giao quyền lực, chiến tranh, chăm sóc sức khỏe và biến đổi khí hậu) và phân loại chúng theo ba loại ẩn dụ ý niệm chính (Ẩn dụ cấu trúc, Ẩn dụ định hướng và Ẩn dụ bản thể). Áp dụng phương pháp tiếp cận hỗn hợp, nghiên cứu kết hợp phân tích định tính và một số tính toán định lượng cơ bản. Các ẩn dụ được xác định, phân loại và diễn giải nhằm thể hiện các khung ý niệm rõ ràng của các ứng viên về những vấn đề quan trọng. Kết quả cho thấy trong khi cả hai ứng cử viên đều dựa vào ẩn dụ để định khung hệ tư tưởng của mình, Trump sử dụng ẩn dụ với số lượng cao hơn đáng kể so với Harris. Ẩn dụ cấu trúc là loại chiếm ưu thế nhất trong toàn bộ cuộc tranh luận, với việc Trump phụ thuộc rất nhiều vào loại ẩn dụ này. Cụ thể, Trump thường dùng các ẩn dụ mang tính chiến đấu và kiểm soát, làm nổi bật quyền lực và sức mạnh, trong khi Harris có xu hướng sử dụng các ẩn dụ gắn kết và quan tâm, thể hiện tinh thần hợp tác, bảo vệ và giá trị chung.
NGHIÊN CỨU KHÁM PHÁ VỀ PHẢN ÁNH CỦA SINH VIÊN ĐỐI VỚI GIÁO DỤC TỪ XA TẠI MỘT TRƯỜNG ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM
Giáo dục từ xa ngày càng phổ biến trong giáo dục đại học nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của sinh viên và sự phát triển của công nghệ, với hệ thống quản lý học tập được sử dụng như nền tảng chính để triển khai hoạt động học tập trực tuyến. Nghiên cứu đã tìm hiểu những suy nghĩ và trải nghiệm của sinh viên về hình thức học tập từ xa tại một trường đại học công lập ở Hà Nội. Dữ liệu được thu thập từ 58 sinh viên chuyên ngành Ngôn ngữ Anh, hệ đào tạo từ xa, thông qua phương pháp tiếp cận hỗn hợp, kết hợp bảng khảo sát dựa trên chu trình phản ánh của Gibbs (bao gồm các câu hỏi thang đo Likert và câu hỏi mở) cùng với các cuộc phỏng vấn nhóm tập trung bán cấu trúc. Kết quả cho thấy có sự chênh lệch giữa kỳ vọng trước khóa học và trải nghiệm thực tế của sinh viên trong chương trình giáo dục từ xa. Dù đánh giá cao sự linh hoạt và khả năng nâng cao kỹ năng công nghệ, người học vẫn gặp khó khăn trong việc tương tác, nhận hỗ trợ từ giảng viên, nghiên cứu tài liệu học tập, duy trì động lực học tập và quản lý thời gian hiệu quả khi học trên hệ thống học trực tuyến. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng đối với giảng viên, học viên, các nhà hoạch định chính sách và tổ chức giáo dục nhằm không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo từ xa trong bối cảnh học tập trực tuyến ngày càng phát triển.
ĐẶC ĐIỂM THUẬT NGỮ NGÀNH CÔNG AN TRONG TIẾNG PHÁP
Trước nhu cầu tăng cường hợp tác pháp lý quốc tế, việc nắm vững hệ thống thuật ngữ ngành công an tiếng Pháp trở nên thiết yếu trong các hoạt động hành chính, tư pháp và dịch thuật chuyên ngành. Nghiên cứu này tập trung xác định các đặc điểm ngôn ngữ học nổi bật của lớp thuật ngữ này, dựa trên nền tảng lý thuyết thuật ngữ học hiện đại. Ngữ liệu được thu thập từ văn bản pháp luật, tài liệu hành chính và cơ sở dữ liệu chuyên ngành, sau đó phân tích theo phương pháp định tính kết hợp mô hình ngôn ngữ học mô tả. Kết quả cho thấy các thuật ngữ công an tiếng Pháp mang tính đơn nghĩa, chuyên biệt, có cấu trúc ổn định, tính hệ thống khái niệm cao và chịu ảnh hưởng sâu sắc từ yếu tố pháp lý - văn hóa. Nghiên cứu khẳng định vai trò ngôn ngữ học và ứng dụng thực tiễn của lớp thuật ngữ này trong môi trường pháp luật Pháp. Kết quả có thể ứng dụng trong giảng dạy tiếng Pháp chuyên ngành, xây dựng tài liệu nghiệp vụ và hỗ trợ dịch thuật song ngữ trong lĩnh vực công an - tư pháp.
GIẢNG DẠY TIẾNG ANH TRONG GIÁO DỤC PHỔ THÔNG VIỆT NAM: MỘT KHẢO SÁT LỊCH SỬ VẮN TẮT
Bài viết này trình bày một khảo sát lịch sử vắn tắt về giảng dạy tiếng Anh trong giáo dục phổ thông ở Việt Nam từ năm 1954 đến nay. Mục đích chính của khảo sát là khám phá những tiến bộ đã đạt được và những hạn chế cần được giải quyết trong giảng dạy tiếng Anh ở cấp giáo dục cực kì quan trọng này. Sử dụng một phiên bản điều chỉnh và bổ sung của “mô hình lí thuyết về quá trình học và dạy ngôn ngữ” của nhà ngôn ngữ học ứng dụng nổi tiếng người Anh Peter Strevens làm khung phân tích, khảo sát tập trung vào nghiên cứu giảng dạy tiếng Anh trong giáo dục phổ thông ở Việt Nam qua bốn giai đoạn: (1) 1954 đến 1975, (2) 1975 đến 2002, (3) 2002 đến 2018, và (4) 2018 đến nay. Các kết quả cho thấy, qua thời gian, giảng dạy tiếng Anh trong giáo dục phổ thông ở Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn một số vấn đề cần phải giải quyết ở cả cấp độ chính sách và thực thi để tiếp tục cải thiện chất lượng giảng dạy tiếng Anh ở cấp giáo dục phổ thông ở Việt Nam trong những năm tới.
ĐÁNH GIÁ GIÁO TRÌNH TIẾNG HÁN LUẬT: LUẬT THƯƠNG MẠI VÀ ĐỊNH HƯỚNG ĐIỀU CHỈNH TRONG GIẢNG DẠY TIẾNG HÁN CHUYÊN NGÀNH LUẬT
Nghiên cứu° tập trung phân tích đánh giá giáo trình Tiếng Hán luật: Luật thương mại, giáo trình hiện được sử dụng để giảng dạy môn Tiếng Trung Quốc luật tại Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội. Trên cơ sở khảo sát cấu trúc, nội dung bài học, hệ thống từ vựng, ngữ pháp và bài tập, nghiên cứu chỉ ra những đặc điểm của giáo trình về cấu trúc, nội dung, hệ thống từ vựng, đặc điểm ngữ pháp, độ phù hợp của giáo trình chuyên ngành. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng chỉ ra những hạn chế của giáo trình đối với sinh viên Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm điều chỉnh nội dung giảng dạy, nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Hán chuyên ngành luật.
NHU CẦU VÀ TÌNH HÌNH HỌC TẬP TIẾNG TRUNG QUỐC CHUYÊN NGÀNH CỦA SINH VIÊN NGÀNH NGÔN NGỮ TRUNG QUỐC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
Từ thực tiễn dạy học tiếng Trung Quốc chuyên ngành cho sinh viên Khoa Ngôn ngữ Trung Quốc của Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội, chúng tôi tập trung thảo luận về những vấn đề liên quan đến nhu cầu và tình hình học tập tiếng Trung Quốc chuyên ngành của sinh viên với việc xây dựng chương trình chuẩn, sắp xếp và đảm bảo thời lượng học tập phù hợp cho sinh viên, phát triển giáo trình và học liệu có nội dung cần được biên soạn tinh gọn và cập nhật theo nguyên tắc tiệm tiến, ưu tiên giải quyết vấn đề đọc hiểu và nghe hiểu từ vựng chuyên ngành, phát triển đội ngũ giảng viên có năng lực kép gồm có kiến thức tiếng Trung Quốc và kiến thức tiếng Trung Quốc chuyên ngành, tăng cường bồi dưỡng, tập huấn liên ngành và thúc đẩy cộng tác với chuyên gia doanh nghiệp để đảm bảo tính hệ thống và tính thực tiễn của bài giảng... Hy vọng bài viết này có thể góp thêm ý tưởng và tài liệu tham khảo trong nghiên cứu, phát triển chương trình, nâng cao hiệu quả dạy học tiếng Trung Quốc nói chung và tiếng Trung Quốc chuyên ngành nói riêng cho sinh viên chuyên ngữ Việt Nam.
ÁP DỤNG THÀNH NGỮ NGỤ NGÔN TRONG GIẢNG DẠY TIẾNG TRUNG QUỐC
Trong bối cảnh tiếng Trung Quốc ngày càng phát triển mạnh mẽ, việc giảng dạy thành ngữ ngụ ngôn trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Đây là một bộ phận quan trọng trong hệ thống từ vựng tiếng Trung Quốc, vừa giàu tính văn hóa vừa hàm chứa nhiều triết lý sâu sắc. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của bối cảnh lịch sử, nội dung truyện và khác biệt văn hóa, người học thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận và sử dụng thành ngữ ngụ ngôn. Dựa trên khảo sát thực tế đối với sinh viên năm thứ hai chuyên ngành tiếng Trung Quốc và phân tích tài liệu liên quan, bài viết này tập trung làm rõ giá trị ứng dụng của thành ngữ ngụ ngôn trong giảng dạy tiếng Trung Quốc, những tồn tại trong quá trình dạy học và đề xuất một số chiến lược giảng dạy như: kể chuyện, xây dựng ngữ cảnh, trò chơi và đối chiếu nhằm nâng cao hiệu quả tiếp nhận ngôn ngữ và văn hóa cho người học.
NHỮNG NỖ LỰC CỦA TRUNG QUỐC TRONG VIỆC THÚC ĐẨY VAI TRÒ ĐỐI VỚI AN NINH TOÀN CẦU
Trước sự gia tăng của các thách thức toàn cầu, hệ thống quản trị toàn cầu hiện tại đang bộc lộ những hạn chế trong việc đáp ứng nhu cầu của cộng đồng quốc tế. Tiếng nói của các quốc gia trên thế giới nhằm thúc đẩy xây dựng và cải cách hệ thống quản trị toàn cầu hiện nay ngày càng lớn hơn, việc xây dựng hệ thống quản trị toàn cầu với việc cùng đàm phán, cùng xây dựng và cùng hưởng đã trở thành sự đồng thuận của tất cả các quốc gia. Kể từ khi thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Trung Quốc đã từ chỗ đứng ngoài lề việc xây dựng các quy tắc trong lĩnh vực an ninh quốc tế, đến từng bước tham gia, và nay đã trở thành một trong những nước đưa ra các sáng kiến về quy tắc trong an ninh quốc tế. Vai trò của Trung Quốc đối với quản trị toàn cầu trong lĩnh vực an ninh được thể hiện ở các khía cạnh như: người thực thi, nhà ngoại giao và nhà kiến tạo. Bài viết sẽ phân tích vai trò của Trung Quốc đối với an ninh toàn cầu thông qua việc ủng hộ và tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình của thế giới và khu vực; hợp tác trong lĩnh vực ngoại giao quân sự và an ninh để quản lý hiệu quả các vấn đề an ninh xuyên quốc gia; xây dựng những quan điểm và sáng kiến mới về an ninh như: đổi mới khái niệm an ninh quốc tế, xây dựng khái niệm Cộng đồng chia sẻ tương lai.
NGHIÊN CỨU ĐỊA DANH LỊCH SỬ VĂN HÓA TRUNG QUỐC TRONG TẬP THƠ ĐI SỨ BẮC HÀNH TẠP LỤC CỦA NGUYỄN DU
Bắc hành tạp lục 《北行雜錄》 là một kiệt tác thơ chữ Hán của đại thi hào Nguyễn Du được sáng tác trong thời gian từ năm 1813 - 1814 khi ông làm chánh sứ sứ đoàn triều Nguyễn đi sứ nhà Thanh (Trung Quốc). Sự xuất hiện dày đặc của các địa danh gắn liền với lịch sử và văn hóa Trung Quốc không đơn thuần là những dấu mốc địa lý, mà còn là những dấu mốc không gian văn hóa, không gian lịch sử và không gian tâm tưởng của thi nhân. Bài viết tập trung phân tích vai trò và ý nghĩa đa chiều của các địa danh lịch sử văn hóa Trung Quốc trong Bắc hành tạp lục, luận giải đây không chỉ là không gian địa lý mà còn là những không gian ký thác tâm sự, chiêm nghiệm sâu sắc của Nguyễn Du về lịch sử, văn hóa Trung Hoa, về lẽ hưng vong, về thân phận kẻ sĩ trước những biến động của thời cuộc. Nhìn từ góc độ địa danh lịch sử văn hóa, các địa danh Trung Quốc trong Bắc hành tạp lục giống như những “mật mã”, việc giải mã các địa danh Trung Quốc nằm trong lộ trình đi sứ của sứ đoàn nói chung và những địa danh vốn không nằm trong lịch trình nhưng lại xuất hiện nhiều trong tập thơ sẽ góp phần định hình một khái niệm mới về không gian địa lý trong văn học. Qua đó, bài viết hướng đến việc khẳng định nghiên cứu địa danh là một hướng tiếp cận quan trọng và hiệu quả để hiểu một cách toàn diện hơn giá trị của Bắc hành tạp lục cũng như sự giao lưu văn hóa Việt Nam và Trung Quốc ở thời trung đại.
KHẢO SÁT CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC “GIAO TIẾP LIÊN VĂN HÓA” TẠI MỘT SỐ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM
Bài viết° khảo sát thực tiễn việc triển khai môn học Giao tiếp liên văn hoá tại bốn trường đại học tiêu biểu đào tạo tiếng Trung ở Việt Nam, gồm: Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN), Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, Trường Đại học Mở Hà Nội và Đại học Thái Nguyên. Nghiên cứu tập trung so sánh và đánh giá các khía cạnh: mục tiêu đào tạo, giáo trình, cách thức triển khai, hình thức kiểm tra đánh giá, phương pháp giảng dạy, các nguồn tài nguyên giảng dạy cũng như phản hồi từ người dạy và người học về môn học. Kết quả cho thấy có sự khác biệt trong cách triển khai giữa các trường, đồng thời tồn tại một số hạn chế chung. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất phát triển kho học liệu phong phú, đổi mới phương pháp dạy học và tăng cường các trải nghiệm thực tiễn, qua đó nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng tốt hơn yêu cầu hội nhập, phát triển của sinh viên ngành tiếng Trung.
NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP QUA DỰ ÁN TRONG GIẢNG DẠY CÁC MÔN HỌC TIẾNG TRUNG QUỐC CHUYÊN NGÀNH KINH TẾ
Phương pháp “Học tập qua dự án” (Project-Based Learning, PBL) là một mô hình dạy học lấy người học làm trung tâm, khuyến khích khả năng tự học và thực hành thông qua nhiệm vụ. Trong giảng dạy tiếng Trung Quốc chuyên ngành kinh tế, việc áp dụng PBL nhằm giúp sinh viên nâng cao năng lực và kiến thức kinh tế bằng cách tham gia vào các dự án, từ đó có thể sử dụng tiếng Trung Quốc để giải quyết các tình huống kinh tế thực tiễn hoặc mô phỏng. Bài viết° xây dựng mô hình triển khai phương pháp PBL trong các môn tiếng Trung Quốc kinh tế, mô tả cách thức triển khai cụ thể dựa trên mô hình và khảo sát đánh giá hiệu quả triển khai. Dựa trên kết quả khảo sát, bài viết đề xuất các giải pháp cải tiến nhằm nâng cao chất lượng triển khai PBL cũng như chất lượng giảng dạy môn học.
SỬ DỤNG SƠ ĐỒ TƯ DUY TRONG CÁC MÔN HỌC TIẾNG TRUNG QUỐC CHUYÊN NGÀNH KINH TẾ: THỬ NGHIỆM, KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
Trong quá trình học các môn học tiếng Trung Quốc chuyên ngành kinh tế, sinh viên thường gặp nhiều khó khăn trong việc ghi nhớ và hệ thống kiến thức, trong việc hiểu các nội dung và thuật ngữ chuyên ngành, gây ra những trở ngại tâm lý, ảnh hưởng không nhỏ đến động lực học tập. Để giải quyết tình trạng này và cải thiện hiệu quả dạy và học, tác giả đã thực hiện một nghiên cứu hành động, trong đó sử dụng sơ đồ tư duy để thiết kế các hoạt động dạy và học. Nghiên cứu này° được thực hiện trong vòng 15 tuần với sự tham gia của 86 sinh viên ngành Ngôn ngữ Trung Quốc trong 4 lớp cùng khóa tại một trường đại học chuyên về nghiên cứu và giảng dạy ngoại ngữ. Để đánh giá hiệu quả của phương pháp sơ đồ tư duy, tác giả đã so sánh kết quả của hai bài kiểm tra đầu vào và đầu ra, diễn ra trước và sau khi thử nghiệm. Cuối kì học, tác giả cũng thu thập ý kiến của sinh viên đối với các hoạt động dạy và học sử dụng sơ đồ tư duy thông qua một bản khảo sát. Kết quả cho thấy những khó khăn mà sinh viên gặp phải đã được cải thiện đáng kể. Đa phần sinh viên cũng khẳng định sự yêu thích của mình đối với phương pháp này và chỉ ra nhiều ưu điểm. Tuy nhiên, sinh viên cũng gặp một số khó khăn trong quá trình hoàn thiện sơ đồ tư duy và đã đưa ra một vài đề xuất để khắc phục những vấn đề này.
CÁC CHỮ 仁 NHÂN, 義 NGHĨA, 禮 LỄ, 智 TRÍ, 信 TÍN VỚI QUAN NIỆM ĐẠO ĐỨC TRUYỀN THỐNG CỦA VIỆT NAM VÀ TRUNG QUỐC
Đất nước Trung Quốc trải qua hơn 2300 năm chế độ phong kiến, đã định ra hàng loạt chuẩn mực hành vi cho từng thành viên trong gia đình và xã hội. Trong đó, 仁 nhân, 義 nghĩa, 禮 lễ, 智trí, 信 tín là năm tiêu chuẩn đạo đức truyền thống được gọi chung là Ngũ thường, bao gồm: lòng yêu thương con người, sự công bằng, lễ nghi, trí tuệ, lòng trung thực. Tất cả những phẩm chất ấy luôn là mục tiêu giáo dục từ gia đình đến nhà trường, là thước đo giá trị của con người. Việt Nam và một số nước như Nhật Bản, Hàn Quốc cùng nằm trong không gian văn hóa chữ Hán đều chịu ảnh hưởng sâu sắc tư tưởng Nho giáo. Nhân, nghĩa, lễ, trí, tín cũng đã từng là những chuẩn mực đạo đức của người Việt Nam. Cho đến ngày nay, giá trị cốt lõi trong đó vẫn được duy trì. Trong khuôn khổ bài viết này, xuất phát từ góc nhìn văn tự học, kết hợp với văn hóa học, chúng tôi bàn về các khái niệm nhân, nghĩa, lễ, trí, tín, giúp bạn đọc hiểu sâu hơn về ngữ nghĩa và hàm ý văn hóa của các chữ này, nhằm góp phần vào việc giáo dục đạo đức truyền thống cho thế hệ trẻ.
ĐẶC ĐIỂM TÊN GỌI GIA VỊ MÓN ĂN TRONG TIẾNG HÁN VÀ TIẾNG VIỆT
Trong tiếng Hán và tiếng Việt có số lượng lớn các từ ngữ chỉ nguyên liệu món ăn, trong đó có các từ ngữ chỉ gia vị phản ánh các đặc trưng về ngôn ngữ văn hóa của hai dân tộc Việt Nam và Trung Quốc. Thông qua miêu tả và phân tích so sánh, đối chiếu nguồn ngữ liệu này, nghiên cứu cho thấy các gia vị món ăn trong hai ngôn ngữ này được định danh chủ yếu bằng 3 phương thức gồm: gọi trực tiếp tên gọi loại thực vật; kết hợp tên gọi thực vật với tên gọi bộ phận thực vật, hình dáng thực vật; tên gọi kết hợp giữa yếu tố chỉ loại gia vị được gia công tinh chế và các yếu tố khu biệt. Cách thức gọi tên của các loại gia vị món ăn đã phản ánh sâu sắc đặc điểm tự nhiên, xã hội của hai đất nước. Đặc biệt, những điểm tương đồng và khác biệt về khẩu vị ẩm thực của người Việt Nam và người Trung Quốc thể hiện qua tần suất của các yếu tố màu sắc, hình dáng, nguồn gốc gia vị, bộ phận thực vật được sử dụng,... Các tên gọi gia vị món ăn cũng phản ánh sự kết hợp chặt chẽ giữa các tiêu chuẩn: ngon, bổ, lành, quan niệm âm dương ngũ hành trong ẩm thực Việt Nam và Trung Quốc. Nghiên cứu này đóng góp hiểu biết sâu hơn về văn hóa ẩm thực của hai nước thể hiện trong từng ngôn ngữ.
VAI TRÒ CỦA NGỮ CẢNH TRONG VIỆC CHUYỂN NGỮ: TRƯỜNG HỢP TỪ 主任 (ZHǓRÈN) (CHỦ NHIỆM) CỦA TIẾNG TRUNG CHUYỂN DỊCH SANG TIẾNG VIỆT
Để hiểu nghĩa của một từ thì cần phải có ngữ cảnh cụ thể. Ngữ cảnh của từ được hiểu là những từ xung quanh một từ đang được nói tới, làm cho từ đó trở nên rõ ràng về nghĩa và được hiểu một cách chính xác. Vai trò của ngữ cảnh trong việc hiểu nghĩa của từ vì thế rất quan trọng và càng trở nên cần thiết hơn trong hoạt động chuyển ngữ. Đặc biệt, khi cần chuyển ngữ một hiện tượng ở ngôn ngữ A sang ngôn ngữ B, vai trò này lại càng có ý nghĩa hơn bao giờ hết nhất là khi một hiện tượng của ngôn ngữ này được biểu đạt bằng nhiều hình thức khác nhau ở ngôn ngữ kia. Qua trường hợp từ 主任 (zhǔrèn) (chủ nhiệm) của tiếng Trung khi chuyển ngữ tương đương sang tiếng Việt, bài viết làm rõ các từ ngữ tương đương được chuyển dịch sang tiếng Việt của 主任 (zhǔrèn), so sánh tương quan giữa người dịch và máy dịch; từ đó, nhìn nhận vai trò quan trọng của ngữ cảnh trong hoạt động dịch thuật, hướng tới vận dụng ngữ cảnh để chuyển ngữ chính xác.
PHÂN TÍCH LỖI PHIÊN DỊCH CỦA SINH VIÊN CHUYÊN NGÀNH NGÔN NGỮ TRUNG QUỐC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ, ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
Phiên dịch (dịch nói) là một kỹ năng then chốt trong đào tạo cử nhân ngành Ngôn ngữ Trung Quốc, đặc biệt trong bối cảnh giao lưu kinh tế, văn hóa Trung - Việt ngày càng sâu rộng như hiện nay. Tuy nhiên, sinh viên thường gặp nhiều khó khăn trong quá trình phiên dịch, xuất phát từ sự khác biệt về kiến thức, kỹ năng ngôn ngữ, cũng như khả năng vận dụng kỹ năng phiên dịch trong quá trình làm việc. Nhằm có nguồn dữ liệu khách quan đánh giá năng lực phiên dịch của sinh viên, nghiên cứu này đã tiến hành thu thập và khảo sát các bản ghi âm bài thi giữa kì của sinh viên ngành Ngôn ngữ Trung Quốc tại Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội. Trên cơ sở phân tích các lỗi phổ biến trong quá trình phiên dịch Trung - Việt và Việt - Trung, chúng tôi nhận thấy sinh viên còn nhiều hạn chế trong việc truyền tải thông tin một cách chuẩn xác, lưu loát và nhanh chóng. Các lỗi phổ biến bao gồm các lỗi ngôn ngữ và lỗi kỹ năng. Từ đó, bài viết đưa ra một số kiến nghị về phương pháp học tập và giảng dạy, nhằm nâng cao hiệu quả dạy học và chất lượng phiên dịch.
LUẬT BIÊN GIỚI ĐẤT LIỀN 2022 VÀ CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI VỚI CÁC QUỐC GIA LÁNG GIỀNG CỦA TRUNG QUỐC
Mục đích của bài viết này° là tìm hiểu động lực đằng sau và ý nghĩa của Luật Biên giới Đất liền 2022 của Trung Quốc trong bối cảnh chính sách đối ngoại dài hạn của nước này đối với các nước láng giềng. Bài viết chủ yếu dựa trên nghiên cứu tài liệu, sử dụng khuôn khổ bắt nguồn từ các nghiên cứu quốc tế. Bài viết làm sáng tỏ lý do đằng sau quyết định của Trung Quốc thực thi luật biên giới đất liền vào thời điểm cụ thể này, có tính đến bối cảnh toàn cầu và khu vực hiện nay. Hơn nữa, bài viết đánh giá vai trò của luật này trong các chính sách đối ngoại đã được thiết lập của Trung Quốc đối với các quốc gia láng giềng, đặc biệt tập trung vào những tác động của nó đối với Ấn Độ và Việt Nam. Bài viết trình bày một số phát hiện chính. Thứ nhất, bài viết rút ra bài học từ những thành công của luật và chính sách láng giềng của Trung Quốc; những bài học này có thể cung cấp thông tin cho tất cả các bên liên quan trong việc giải quyết xung đột biên giới đất liền, cho thấy những hiểu biết này cũng áp dụng cho các tranh chấp hàng hải tương tự. Thứ hai, bài viết nêu bật cả những cơ hội và thách thức sắp tới đối với sự hợp tác trong tương lai giữa Trung Quốc và các nước láng giềng. Bài viết cũng phác thảo những tác động quan trọng đối với Việt Nam liên quan đến khuôn khổ pháp lý và các phản ứng chính sách đối ngoại.
NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA TỪ BỔ KHUYẾT TRONG LỜI THOẠI NGẪU NHIÊN LÊN CẢM NHẬN VỀ ĐỘ TRÔI CHẢY
Các từ bổ khuyết (fillers) thường bị coi là biểu hiện của sự không trôi chảy trong lời nói, phản ánh sự thiếu chắc chắn, lo lắng hoặc chưa chuẩn bị kỹ của người nói trong giao tiếp. Tuy nhiên, một số nghiên cứu gần đây lại xem hiện tượng này như một dấu hiệu của nỗ lực về mặt nhận thức thay vì khó khăn trong việc tổ chức lời nói. Giả thuyết đặt ra là cảm nhận của người nghe về sự trôi chảy, dù tích cực hay tiêu cực, có thể liên quan đến loại từ bổ khuyết mà người nói sử dụng, dựa trên hình thức và vị trí của chúng trong câu. Để làm rõ vấn đề này, chúng tôi thực hiện một nghiên cứu định lượng sử dụng một bài kiểm tra lắng nghe và đánh giá (listening rating task) nhằm khám phá cảm nhận về sự trôi chảy trong bối cảnh lời nói tự nhiên có chứa từ bổ khuyết. Các đoạn ghi âm được chia cho ba nhóm đánh giá: sinh viên chuyên ngành ngôn ngữ học, sinh viên không chuyên ngôn ngữ học, và người bản ngữ tiếng Anh. Kết quả cho thấy hình thức của các từ bổ khuyết ảnh hưởng lớn hơn đến cách người nghe cảm nhận sự trôi chảy so với vị trí của chúng trong lời nói.
ĐỀ XUẤT MỘT CÔNG CỤ NGHIÊN CỨU VIỆC SỬ DỤNG CHIẾN LƯỢC ĐỌC PHẢN BIỆN TRONG ĐỌC HIỂU TIẾNG ANH CỦA SINH VIÊN ĐẠI HỌC
Nghiên cứu này° đề xuất một công cụ mới (SOCRS), được thiết kế nhằm nghiên cứu việc áp dụng các chiến lược đọc phản biện của sinh viên đại học trong việc đọc hiểu tiếng Anh. Nghiên cứu được thực hiện đối với sinh viên EFL (học tiếng Anh như một ngoại ngữ) tại một trường đại học ở Việt Nam, với mục tiêu xác định độ tin cậy, tính hợp lệ và khả năng ứng dụng của SOCRS như một công cụ toàn diện để đo lường việc sử dụng chiến lược đọc phản biện. Tổng cộng có 799 sinh viên đại học từ nhiều ngành học khác nhau tham gia vào nghiên cứu. Độ tin cậy của SOCRS được xác định thông qua hệ số Cronbach’s Alpha, cho thấy mức độ nhất quán nội tại cao đối với cả ba thang đo (các chiến lược trước, trong và sau khi đọc) (α=0.85, 0.89 và 0.83) và độ tin cậy tổng thể đạt α=0.91. Độ giá trị cấu trúc của SOCRS được kiểm chứng bằng Phân tích nhân tố khám phá (EFA), cho thấy một cấu trúc ba nhân tố rõ ràng tương ứng với ba giai đoạn của quá trình đọc phản biện. Đồng thời, kết quả kiểm định Kaiser-Meyer-Olkin (KMO= 0.92) và kiểm định Bartlett’s (p < 0.001) xác nhận sự phù hợp của mẫu và tính hợp lệ của cấu trúc nhân tố. Ngoài ra, kết quả đánh giá độ chuẩn của dữ liệu thông qua Skewness, Kurtosis, Kolmogorov-Smirnov và Shapiro-Wilk cũng chứng minh sự phù hợp của dữ liệu trong phân tích thống kê. Kết quả nghiên cứu cho thấy SOCRS là một công cụ đáng tin cậy, có giá trị và phù hợp trong việc tìm hiểu về việc áp dụng các chiến lược đọc phản biện của sinh viên cùng những hỗ trợ sư phạm. SOCRS cung cấp một công cụ đánh giá có cấu trúc, đa chiều, giúp nắm bắt cách sinh viên tiếp cận văn bản với chiến lược phản biện ở tất cả các giai đoạn đọc. Nghiên cứu khuyến nghị tích hợp SOCRS vào chương trình giảng dạy và nghiên cứu học thuật nhằm nâng cao khả năng đọc phản biện cũng như thúc đẩy kỹ năng tư duy bậc cao của sinh viên.
TÁC ĐỘNG CỦA CÔNG CỤ CÔNG NGHỆ ĐẾN SỰ THAM GIA HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN ĐẠI HỌC DƯỚI GÓC NHÌN TÂM LÝ HỌC TÍCH CỰC
Nghiên cứu này đánh giá cách các công cụ công nghệ ảnh hưởng đến tâm lý tích cực của sinh viên Việt Nam ở bậc đại học bằng cách phân tích mức độ tham gia học tập của họ theo mô hình PERMA. Phương pháp nghiên cứu định tính được sử dụng để khám phá những công cụ công nghệ chính mà sinh viên sử dụng và tác động của những công cụ này đến sự tham gia học tập của sinh viên. Dữ liệu được thu thập thông qua bảng hỏi mở và phỏng vấn bán cấu trúc tại một trường đại học tư thục ở Hải Phòng, Việt Nam. Sinh viên sử dụng tích cực ba nhóm công cụ công nghệ khác nhau: mạng xã hội, hệ thống quản lý học tập và nền tảng học ngoại ngữ hỗ trợ công nghệ. Trải nghiệm tham gia học tập của sinh viên chịu tác động rõ rệt từ các công cụ công nghệ trên ba lĩnh vực: hành vi, cảm xúc và nhận thức. Các công cụ công nghệ giúp sinh viên giải quyết vấn đề, hỗ trợ phân tích ngôn ngữ, đảm bảo thực hành học tập liên tục và tạo ra môi trường hỗ trợ học tập. Kết quả nghiên cứu có thể đóng góp vào kiến thức về việc tích hợp công cụ công nghệ trong giảng dạy tiếng Anh như ngoại ngữ tại Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của nghiên cứu dài hạn và việc xem xét các rào cản văn hóa - kỹ thuật trong việc tiếp nhận công nghệ.
NHẬN THỨC VÀ ĐÁNH GIÁ CỦA GIẢNG VIÊN VỀ TÍNH MẠCH LẠC TRONG ĐOẠN VĂN NGHỊ LUẬN CỦA SINH VIÊN NGÀNH NGÔN NGỮ ANH: NGHIÊN CỨU TẠI MỘT TRƯỜNG ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM
Viết học thuật là một thể loại văn viết quan trọng mà sinh viên chuyên ngành Ngôn ngữ Anh cần nắm vững trước khi tốt nghiệp. Khi dạy thể loại này, giảng viên cần đánh giá tính mạch lạc trong bài viết nghị luận của sinh viên. Bài báo này nhằm tìm hiểu cách giảng viên đánh giá tính mạch lạc trong các đoạn văn nghị luận viết bằng tiếng Anh của sinh viên năm thứ hai, chuyên ngành Ngôn ngữ Anh tại một trường đại học ở Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng phỏng vấn bán cấu trúc nhằm tìm hiểu quan điểm của giảng viên về tính mạch lạc trong văn viết tiếng Anh, và sử dụng phương pháp tư duy thành lời (think-aloud) để thu thập dữ liệu về cách giảng viên chấm điểm và nhận xét tính mạch lạc trong đoạn văn của sinh viên. Kết quả nghiên cứu cho thấy giảng viên nhận thức được tầm quan trọng của tính mạch lạc trong văn viết tiếng Anh, và có sự không nhất quán trong việc giảng viên cho điểm tiêu chí tính mạch lạc trong các đoạn văn của sinh viên.
LẬP BẢN ĐỒ NGHIÊN CỨU TOÀN CẦU VỀ KHUÔN MẪU GIỚI: PHÂN TÍCH TRẮC LƯỢNG THƯ MỤC ĐẾN NĂM 2024 DỰA TRÊN CƠ SỞ DỮ LIỆU SCOPUS
Nghiên cứu này nhằm lập bản đồ và phân tích cấu trúc tri thức cũng như các xu hướng mới nổi trong nghiên cứu toàn cầu về khuôn mẫu giới giai đoạn 2000-2024 thông qua phương pháp phân tích trắc lượng thư mục toàn diện. Mục tiêu là xác định các đặc điểm công bố chủ yếu, các tác giả có ảnh hưởng, sự phát triển theo chủ đề, phân bố địa lý, đồng thời đánh giá quá trình tiến hóa và tính liên ngành của lĩnh vực này. Tìm kiếm được thực hiện có chọn lọc trên cơ sở dữ liệu Scopus với truy vấn TITLE (gender AND stereotypes), kết hợp bộ lọc lĩnh vực và loại tài liệu, thu được tập dữ liệu cuối cùng gồm 168 công trình. Dữ liệu được phân tích bằng phần mềm VOSviewer (để trực quan hóa mạng lưới đồng tác giả, đồng xuất hiện từ khóa và trích dẫn) và Microsoft Excel (để thống kê xu hướng công bố và tần suất). Quá trình phân tích gồm ba giai đoạn: thu thập và làm sạch dữ liệu; lập bản đồ mạng lưới; và phân tích diễn giải. Kết quả cho thấy sản lượng học thuật gia tăng đáng kể sau năm 2020, với sự hình thành ba cụm nghiên cứu chính: (1) Vai trò giới và quá trình xã hội hóa; (2) Thiên kiến ngầm và mối đe dọa khuôn mẫu; (3) Thiên kiến do thuật toán và truyền thông chi phối. Tâm lý học vẫn là ngành chủ đạo, song những đóng góp mới từ đạo đức AI, thần kinh học nhận thức và kinh tế học hành vi đã xuất hiện, dù mức độ tích hợp liên ngành còn hạn chế. Về phân bố địa lý, Hoa Kỳ, Đức và Tây Ban Nha dẫn đầu về số lượng công bố, trong khi Việt Nam, Ấn Độ và Bangladesh đại diện cho các quốc gia đang nổi lên từ khu vực phía Nam toàn cầu. Nghiên cứu này cung cấp bức tranh tổng quan nền tảng tri thức trong lĩnh vực nghiên cứu khuôn mẫu giới. Các phát hiện nhấn mạnh sự cần thiết của việc tăng cường hợp tác liên ngành và đa dạng hóa phương pháp, đặc biệt trong việc kết nối khoa học nhận thức, trí tuệ nhân tạo và nghiên cứu chính sách. Những kết quả này mang lại hàm ý quan trọng cho việc xây dựng các chiến lược dựa trên bằng chứng nhằm giải quyết thiên kiến giới trong giáo dục, việc làm và các nền tảng số.