Tạp chí của Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội
TÌM HIỂU VIỆC DỊCH TỪ NGỮ THÔ TỤC SANG TIẾNG VIỆT THÔNG QUA CHIẾN LƯỢC DỊCH PHỤ ĐỀ TRONG BỘ PHIM “NHÀ TÙ SHAWSHANK”
Bài viết tìm hiểu các chiến lược dịch phụ đề được sử dụng để dịch các từ ngữ thô tục trong bộ phim “The Shawshank Redemption”. Sử dụng cả phương pháp nghiên cứu định lượng và định tính, nghiên cứu thu thập và phân loại các từ ngữ thô tục trong bộ phim để tìm hiểu và đánh giá chiến lược dịch các biểu ngữ này thông qua phần phụ đề tiếng Việt. Sáu chiến lược dịch được xác định, đó là: Dịch bằng cách sử dụng từ thô tục tương đương; Bỏ qua (không dịch); Sử dụng uyển ngữ; Dịch trực tiếp theo nghĩa đen; Thay thế bằng từ ngữ khác; và Dịch bằng các từ ngữ phổ quát hơn. Phát hiện của nghiên cứu cho thấy việc Dịch bằng cách sử dụng từ thô tục tương đương ở ngôn ngữ đích là chiến lược được sử dụng chủ yếu vì nó giúp người dịch vừa giữ được các sắc thái của biểu cảm gốc trong khi vẫn đảm bảo sản phẩm dịch được hiểu rõ ở ngôn ngữ đích. Mặc dù hiệu quả, song chiến lược dịch này cũng vấp phải các khó khăn do các rào cản văn hóa gây ra. Nghiên cứu đề xuất ưu tiên sử dụng chiến lược này để duy trì tính trung thực mặc dù phải đối mặt với các thách thức liên quan đến kiểm duyệt và tuân thủ các quy tắc trong ngôn ngữ mục tiêu. Nghiên cứu cũng chỉ ra tính phức tạp của việc dịch các từ ngữ thô tục khi phải tính tới các yếu tố ngữ cảnh, mục đích và thông điệp cần truyền tải. Nhấn mạnh tình trạng từ ngữ thô tục ít được nghiên cứu trong Dịch thuật nghe nhìn, đặc biệt là trong dịch phụ đề, bài viết làm nổi bật vai trò quan trọng của loại từ ngữ này trong miêu tả và thể hiện cảm xúc nhân vật. Cần tiếp tục nghiên cứu dịch thuật phụ đề sang tiếng Việt nhằm tìm hiểu thấu đáo vấn đề để xử lí hiệu quả các thách thức mà các từ ngữ thuộc ngữ vực phi chuẩn này đặt ra. Kết luận rút ra là cần có cách tiếp cận linh hoạt, vừa duy trì tính trung thực vừa giải quyết được những vấn đề phức tạp ngôn ngữ và nhạy cảm văn hóa trong dịch thuật phụ đề, qua đó làm dày thêm nền tảng kiến thức chuyên môn để xử lí hiệu quả những khía cạnh phức tạp của việc dịch các từ ngữ thô tục trong các nội dung nghe nhìn.
SO SÁNH ĐỐI CHIẾU CẤU TRÚC ĐIỂN MẪU CỦA MỘT SỐ PHẠM TRÙ TRONG TIẾNG ANH VÀ TIẾNG VIỆT
Phạm trù là một vấn đề trung tâm của Ngôn ngữ học tri nhận, là một trong những nguyên tắc cơ bản của việc tổ chức sắp xếp ngôn ngữ và khái niệm (Croft & Cruse, 2004). Phân loại cổ điển và lý thuyết điển mẫu là hai cách tiếp cận chung để phân loại. Vì cách tiếp cận phân loại cổ điển được cho là có một số hạn chế nhất định, nên hầu hết các nhà ngôn ngữ học theo chủ nghĩa thực nghiệm đều sử dụng phân loại điển mẫu làm cách chính để giải thích dữ liệu của họ. Tuy nhiên, cách mọi người phân loại các sự vật, hiện tượng xung quanh họ có nhất quán giữa các nền văn hóa khác nhau không? Bài viết làm sáng tỏ câu trả lời cho câu hỏi này bằng cách so sánh các cấu trúc điển mẫu của bốn phạm trù - chim, đồ đạc, trái cây, xe cộ - giữa tiếng Anh và tiếng Việt. Để tìm ra những điểm tương đồng và khác biệt, dữ liệu bảng câu hỏi từ 92 người Việt đã được thu thập để khảo sát đánh giá của họ về mức độ tốt của các mẫu. Những dữ liệu này sau đó được phân tích và so sánh với dữ liệu có sẵn từ những người Anh trong nghiên cứu trước đây của Rosch và Mervis (1975). Kết quả cho thấy các cấu trúc điển mẫu vừa giống vừa khác nhau giữa hai nền văn hóa. Đó là lý do tại sao việc dạy và học từ vựng cần tính đến sự nhạy cảm về văn hóa.
ẨN DỤ Ý NIỆM VỀ “TRÁI TIM” TRONG KHỐI LIỆU BLOG LÀM MẸ Ở MỸ
Dựa trên Lý thuyết ẩn dụ ý niệm (CMT), nghiên cứu này điều tra việc sử dụng và ý niệm hóa ẩn dụ “trái tim” (HEART) trong kho ngữ liệu tự xây dựng gồm 500 bài đăng trên 10 blog làm mẹ ở Mỹ trong năm 2021-2022. Một số công cụ phân tích khối liệu được sử dụng trong nghiên cứu này là: phác thảo từ (word sketch) và dòng dẫn mục (concordance lines). Nghiên cứu nhằm mục đích khám phá các cách ý niệm hóa các biểu thức ẩn dụ và tần suất của từng phạm trù ẩn dụ về “trái tim” (HEART). Kết quả nghiên cứu cho thấy trong khối liệu blog làm mẹ ở Mỹ, TRÁI TIM LÀ ĐỒ VẬT là phép ẩn dụ phổ biến nhất, tiếp theo là TRÁI TIM LÀ VẬT CHỨA và TRÁI TIM LÀ CON NGƯỜI.
THƯ HỌA ĐỒNG NGUYÊN: BÀN VỀ MỐI TƯƠNG ĐỒNG GIỮA THƯ PHÁP VÀ HỘI HỌA TRUNG HOA
Thư pháp và hội họa đều là hình thức nghệ thuật đặc trưng của Trung Quốc. Thư họa giống nhau về nguồn gốc, kỹ thuật dụng bút, quan niệm thẩm mỹ và trở thành một thể thống nhất không thể tách rời. Việc kết hợp giữa thư pháp và hội họa Trung Hoa không chỉ làm phong phú về mặt kỹ thuật mà còn nuôi dưỡng tư duy sáng tạo của người sáng tác, thúc đẩy sự đổi mới, phát triển của hội họa và thư pháp, đồng thời phát huy ảnh hưởng của văn hóa Trung Hoa đến lâu đài nghệ thuật thế giới. Trong khuôn khổ bài viết dưới đây, bằng phương pháp tổng hợp và phân tích, chúng tôi làm rõ khái niệm “Thư họa đồng nguyên”, đặc điểm, nội hàm cũng như mối tương quan giữa hội họa và thư pháp dưới góc độ lý luận và thực tiễn.
NGHIÊN CỨU QUAN ĐIỂM CỦA GIẢNG VIÊN VỀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐỘ TRỄ (EVS) TRONG PHIÊN DỊCH ĐỒNG THỜI VÀ Ý NGHĨA TRONG VIỆC GIẢNG DẠY
Nghiên cứu tập trung vào khái niệm độ trễ (EVS) - khoảng thời gian giữa việc nghe hiểu phát ngôn gốc và trình bày bản dịch trong ngôn ngữ đích trong phiên dịch đồng thời chuyên nghiệp. Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp nghiên cứu định lượng và định tính với bảng câu hỏi và phỏng vấn để khảo sát quan điểm của giảng viên dạy phiên dịch tại một trường đại học thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội về các yếu tố ảnh hưởng tới độ trễ trong phiên dịch đồng thời, bao gồm: tốc độ bài nói, mật độ thông tin, thể loại bài nói, phong cách của diễn giả, cặp ngôn ngữ, chiều dịch, các vấn đề kĩ thuật, trí nhớ, thông tin có sẵn, và khả năng ngôn ngữ. Sự đa dạng trong phản hồi cho thấy bản chất phức tạp của dịch đồng thời và yêu cầu cần có cách tiếp cận linh hoạt trong đào tạo phiên dịch. Nghiên cứu cũng cho thấy cách giảng viên dạy phiên dịch thiết kế các hoạt động dạy và học, tập trung vào việc phát triển các kỹ năng và bài tập cụ thể. Nghiên cứu góp phần nâng cao hiểu biết về độ trễ trong phiên dịch đồng thời, đặc biệt trong bối cảnh đào tạo phiên dịch. Nghiên cứu cũng cho thấy các phương pháp đào tạo hiệu quả giúp người học chuẩn bị kỹ năng cần thiết cho nghề phiên dịch sau này.
PHƯƠNG PHÁP THU THẬP DỮ LIỆU CHO NGHIÊN CỨU DỤNG HỌC GIAO VĂN HÓA
Bài viết này thảo luận các kỹ thuật thu thập dữ liệu phổ biến và cập nhật cho các nghiên cứu dụng học giao văn hóa. Dựa trên đặc điểm của các loại dữ liệu dùng cho nghiên cứu dụng học giao văn hóa, bài viết cung cấp một cái nhìn tổng quan về các phương pháp thu thập thường được sử dụng, đi kèm với phân tích về những ưu và nhược điểm của từng phương pháp. Từ đó, bài viết đưa ra những nhận xét và khuyến nghị về cách sử dụng các phương pháp nhằm đạt được mục đích nghiên cứu. Đồng thời, bài viết cũng chỉ ra giá trị của việc kết hợp các phương pháp thu thập dữ liệu cho nghiên cứu ngữ dụng học nói chung và dụng học giao văn hóa nói riêng nhằm góp phần đảm bảo tính tin cậy và chính xác cho những nghiên cứu này.
PHÂN TÍCH ĐỐI CHIẾU TÌNH THÁI TRONG LUẬT DOANH NGHIỆP VIỆT NAM VÀ ĐẠO LUẬT DOANH NGHIỆP SINGAPORE TỪ QUAN ĐIỂM NGỮ PHÁP CHỨC NĂNG HỆ THỐNG
Bài báo này thực hiện việc so sánh, đối chiếu về Tình thái giữa Luật Doanh nghiệp Việt Nam và Đạo luật Doanh nghiệp Singapore từ ngữ pháp chức năng hệ thống. Cụ thể, bài viết phân tích Tình thái hóa và Điều biến theo các khía cạnh: Xác suất, Tính thường lệ, Nghĩa vụ và Thiên hướng. Kết quả nghiên cứu cho thấy cả hai văn bản luật sử dụng cả Tình thái hóa và Điều biến để hiện thực hóa hệ thống Tình thái. Ngoài ra, cả hai văn bản pháp lý đều sử dụng số lượng lớn tác tử tình thái hữu định để hiện thực hóa Nghĩa vụ trong Điều biến. Tuy nhiên, Đạo luật Doanh nghiệp Singapore có xu hướng sử dụng nhiều tác tử tình thái hữu định khi hiện thức hóa Tình thái. Bên cạnh đó, Luật Doanh nghiệp Việt Nam sử dụng nhiều hơn các tác tử tình thái hữu định cao để thể hiện Nghĩa vụ so với Luật Doanh nghiệp Singapore.
CHIẾN LƯỢC HỌC TẬP CHỮ HÁN CỦA SINH VIÊN NGÀNH NGÔN NGỮ TRUNG QUỐC: TRƯỜNG HỢP TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ - TIN HỌC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Bài viết sử dụng phương pháp điều tra bảng hỏi, khảo sát chiến lược học tập chữ Hán của 206 sinh viên ngành Ngôn ngữ Trung Quốc, Trường Đại học Ngoại ngữ - Tin học Thành phố Hồ Chí Minh (HUFLIT). Kết quả cho thấy, sinh viên có tần suất sử dụng chiến lược học tập chữ Hán ở mức cao. Trong nhóm chiến lược siêu nhận thức, sinh viên thường sử dụng các chiến lược kiểm soát hơn các chiến lược kế hoạch. Trong nhóm chiến lược nhận thức, sinh viên sử dụng nhiều nhất là các chiến lược ôn tập và các chiến lược tiếng mẹ đẻ, ít sử dụng nhất là các chiến lược ứng dụng. Trong nhóm chiến lược tình cảm - xã hội, sinh viên thường sử dụng các chiến lược tình cảm hơn các chiến lược xã hội. Nghiên cứu cũng chỉ ra không có sự khác biệt trong việc sử dụng chiến lược học tập chữ Hán giữa sinh viên nam và sinh viên nữ, giữa sinh viên các tỉnh, thành miền Trung và sinh viên các tỉnh, thành miền Nam.
CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC TRONG XÃ HỘI HÀN - VIỆT ĐƯỢC PHẢN ÁNH QUA NGỮ NGHĨA CỦA CÁC ĐƠN VỊ THÀNH NGỮ BỐN THÀNH TỐ
Con người chung sống với nhau tạo thành xã hội, tồn tại và phát triển như một thực thể của xã hội. Không ai có thể sống độc lập, bên ngoài các mối quan hệ xã hội. Quan hệ xã hội chính là nền tảng cuộc sống của mỗi con người. Hệ thống các chuẩn mực giá trị trong xã hội được hình thành xuất phát chính từ những nhu cầu của các mối quan hệ xã hội. Bài viết này tập trung phân tích nghĩa của 175 thành ngữ bốn thành tố tiếng Hàn (đối chiếu với 100 thành ngữ bốn thành tố tiếng Việt) phản ánh hệ thống chuẩn mực giá trị trong xã hội. Từ việc phân tích nghĩa của các thành ngữ, đối chiếu các nội dung xã hội liên quan đến chuẩn mực giá trị đạo đức thành văn (pháp luật) và bất thành văn (chuẩn mực đạo đức: sự công bằng, coi trọng đạo lí, yêu thương đồng loại) được thể hiện qua thành ngữ, chúng tôi tìm ra và lí giải những điểm tương đồng và dị biệt trong xã hội của hai quốc gia Việt Nam và Hàn Quốc được thể hiện thông qua đơn vị ngôn ngữ đặc biệt - thành ngữ bốn thành tố.
CÁC LÝ THUYẾT LIÊN TÍN HIỆU: HƯỚNG TỚI KHUNG LÝ THUYẾT PHÂN TÍCH TƯƠNG TÁC HÌNH ẢNH - CHỮ VIẾT TRONG ÁP PHÍCH PHIM
Nghiên cứu này nhằm kiến tạo một khung lý thuyết phù hợp để phân tích mối quan hệ giữa ngôn ngữ và hình ảnh trong các áp phích phim. Sau khi xem xét các đường hướng cơ bản trong phân tích tương tác hình - chữ trong các diễn ngôn đa thức và chỉ ra ưu và nhược điểm của các đường hướng này, nghiên cứu đề xuất lựa chọn đường hướng Lý thuyết cấu trúc hùng biện tiếp cận từ góc độ diễn ngôn nói chung và khung lý thuyết Thể loại và đa phương thức (GeM) của Bateman (2008) nói riêng để đạt mục đích nghiên cứu cụ thể của đề tài. Tổng quan lý thuyết cũng chỉ ra sự cần thiết của việc xem xét các đặc điểm bố cục thiết kế trong phân tích mối quan hệ hình - chữ. Sau khi cân nhắc tất cả các yếu tố trên, nghiên cứu đề xuất một khung phân tích phù hợp, ở đó sử dụng khung lý thuyết Thể loại và đa phương thức (GeM) của Bateman (2008) như một mô hình nền tảng và kết hợp lớp phân tích cấu trúc hùng biện và lớp phân tích bố cục của mô hình này với đặc điểm thiết kế để đạt tới mô tả chi tiết và đầy đủ hơn về vai trò của các yếu tố hình và chữ trong poster. Việc kết hợp này được minh họa bằng việc phân tích một poster cụ thể là poster của phim What women want (2000).
TÁC ĐỘNG CỦA CẢM XÚC TÍCH CỰC ĐẾN VIỆC HỌC TIẾNG ANH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC THÀNH ĐÔNG
Nghiên cứu hành động này, dựa trên thuyết mở rộng và xây dựng của cảm xúc tích cực của Fredrickson và Cohn (2008), nghiên cứu về tác động của cảm xúc tích cực đối với việc học tiếng Anh trong ngữ cảnh học ngoại ngữ, đặc biệt là mối quan hệ giữa cảm xúc tích cực, niềm đam mê học ngoại ngữ (FLE) và trình độ ngoại ngữ. Nghiên cứu nào áp dụng phương pháp kết hợp, tích hợp các can thiệp liên quan đến việc thực hành chánh niệm, chiến lược học tập cộng tác và tích hợp yếu tố trò chơi công nghệ. Nghiên cứu sử dụng nhiều nguồn dữ liệu khác nhau, bao gồm bảng hỏi về niềm đam mê học ngoại ngữ (FLE) phỏng theo tác giả Dewaele và MacIntyre (2014), nhật ký cảm xúc và bài kiểm tra trình độ ngoại ngữ. Các kết quả cho thấy việc khuyến khích cảm xúc tích cực, như sáng tạo, tương tác xã hội và giáo dục hỗ trợ, điều này đóng góp đáng kể vào sự thích thú của sinh viên khi học ngoại ngữ. Hơn nữa, mối tương quan giữa FLE và trình độ ngoại ngữ nhấn mạnh tiềm năng lợi ích từ các can thiệp nhằm nuôi dưỡng cảm xúc tích cực. Nghiên cứu này làm sáng rõ hơn các phương pháp giảng dạy ưu tiên sự thúc đẩy cảm xúc tích cực trong ngữ cảnh học ngôn ngữ, từ đó nâng cao cả sự thích thú và trình độ của sinh viên.
HỆ THỐNG MẠNG XÃ HỘI TRONG VIỆC NÂNG CAO HIỂU BIẾT VỀ SIÊU NHẬN THỨC: NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP NHỮNG NGƯỜI HỌC TIẾNG ANH KHÔNG CHÍNH THỨC Ở IRAN SAU ĐẠI DỊCH
Trong bối cảnh giáo dục từ xa ngày càng phát triển và sự phụ thuộc vào công nghệ trong giáo dục ngày càng lớn, nhu cầu điều tra các nguồn lực ngôn ngữ và văn hóa gắn liền với việc người học sử dụng hệ thống mạng xã hội (SNS) như một nền tảng sư phạm hợp pháp - cả trong môi trường chính thức và không chính thức, càng trở nên cấp thiết hơn. Trong những hình thức dạy - học mới và độc đáo sau đại dịch, cần có một phong cách học “hợp thời” để đảm bảo một nền tảng giáo dục bền vững cho người học ngôn ngữ, một nền tảng có thể đáp ứng những thách thức trong tương lai. Bài viết này là một khám phá quan trọng về cách những người học tiếng Anh ở Iran đã sử dụng các công cụ SNS để xây dựng và nâng cao hiểu biết về siêu nhận thức nhằm đối phó với áp lực của việc học tập từ xa/trực tuyến do đại dịch gây ra, cũng như cách nó tạo điều kiện cho các phương pháp tiếp cận mới hiệu quả hơn so với cách học chính thức “mặt giáp mặt”, và việc học tập như vậy có thể tạo nên sự đầu tư đáng kể như thế nào cho giáo dục của người học trong tương lai. Nghiên cứu định tính này bao gồm một cuộc điều tra chuyên sâu về sinh viên học tiếng Anh như một ngoại ngữ (EFL) từ ba trung tâm tiếng Anh ở Tehran, Iran thông qua các cuộc phỏng vấn bán cấu trúc nhằm nhận diện sự hiểu biết của họ về việc nâng cao siêu nhận thức trong hai năm vừa qua sau đại dịch. Những phát hiện này có thể cung cấp thông tin cho các nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo nhà trường, giảng viên và sinh viên EFL về cách tạo ra một môi trường tối ưu hơn nhằm nâng cao hiệu quả việc dạy và học.
HỆ QUI CHIẾU ĐƯỢC ĐỀ XUẤT CHO NGHIÊN CỨU TƯƠNG ĐỒNG - DỊ BIỆT TRONG GIAO TIẾP GIAO VĂN HÓA VÀ SỰ CỐ DỤNG HỌC TRONG GIAO TIẾP LIÊN VĂN HÓA: TRIỂN KHAI NGHIÊN CỨU (BÀI 6)
Tiếp nối bài 5 giới thiệu mô hình định vị ba loại thành tố và trình bày sự tương tức (tương kết, tương phụ, tương tác) trong nội bộ từng loại và giữa các loại, đồng thời, đề xuất mạng các thành tố tác động với các giả định siêu nghiệm cho việc kiểm chứng các biểu đạt dụng học, bài viết này luận bàn về sự đồng hoạt của các tầng trong mô hình (đồng hưởng ở tầng ảnh hưởng, đồng tác ở tầng tác động, đồng hiện ở tầng biểu hiện và đồng hành ở tầng tương tác) cũng như nêu ra hướng vận hành thực tế của tương tác và hướng tiếp cận cho nghiên cứu thực nghiệm trước khi đề xuất một ma trận “Ngôn ngữ và văn hoá trong tương tác” (LCI) và hai mô hình qui trình nghiên cứu LCI ở bài tiếp sau.
CÁC PHƯƠNG THỨC CHUYỂN DỊCH KẾT CẤU BỊ ĐỘNG TIẾNG HÀN SANG TIẾNG VIỆT (QUA TÁC PHẨM “BỐ CON CÁ GAI” - CHO CHANG-IN)
Tiếng Hàn và tiếng Việt khác nhau về loại hình ngôn ngữ nên câu bị động tiếng Hàn được chuyển dịch sang tiếng Việt bằng những hình thức khác nhau. Vì lý do đó, bài viết đối chiếu cấu trúc bị động trong tác phẩm “Bố con cá gai” (Cho Chang-In, 2000) và bản dịch tiếng Việt của dịch giả Nguyễn Thị Thu Vân (2017, 2019) để làm rõ sự giống và khác nhau trong việc sử dụng câu bị động giữa tiếng Việt và tiếng Hàn. Kết quả khảo sát cho thấy cấu trúc bị động tiếng Hàn có thể dịch sang tiếng Việt theo ba hình thức sau: (1) cấu trúc bị động, (2) cấu trúc chủ động, và (3) cấu trúc trung gian (sử dụng ngoại động từ). Bài viết đi từ lý thuyết gắn với phân tích các ví dụ cụ thể nhằm chia sẻ các kinh nghiệm cho những người nghiên cứu về dịch thuật, dịch văn học từ tiếng nước ngoài và là nguồn tham khảo hữu ích cho việc dạy, học môn dịch thuật tiếng Hàn, tập trung vào việc chuyển dịch cấu trúc bị động.
PHÒNG HỌC THÔNG MINH VÀ PHẦN MỀM SMARTCLASS TRONG VIỆC HỌC PHIÊN DỊCH TẠI MỘT TRƯỜNG ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM
Trong những năm gần đây, phòng học thông minh và các ứng dụng công nghệ rất được quan tâm và đầu tư nhằm tạo môi trường học tập hiện đại tại nhiều cơ sở giáo dục, đặc biệt là cấp đại học. Nghiên cứu này nhằm mục đích tìm hiểu ảnh hưởng của lớp học thông minh và phần mềm Smartclass (SC) đối với việc học phiên dịch tại Trường Ngoại ngữ - Du lịch (SLT), Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội (HaUI). Dữ liệu được thu thập thông qua bảng câu hỏi khảo sát với 54 sinh viên chuyên ngành Ngôn ngữ Anh định hướng học phiên dịch Du lịch Thương mại và 2 buổi phỏng vấn nhóm (1 buổi với 5 sinh viên và 1 buổi với 5 giảng viên). Bảng câu hỏi được điều chỉnh và phát triển từ các nghiên cứu của Li và cộng sự (2015), và MacLeod và cộng sự (2018). Kết quả nghiên cứu cho thấy sinh viên và giảng viên có cái nhìn tích cực về việc sử dụng lớp học thông minh và phần mềm SC trong học môn phiên dịch vì sinh viên có thể tăng hứng thú, phát huy khả năng tự học, tăng cường tương tác và quan trọng nhất là nâng cao kỹ năng phiên dịch, bao gồm: kỹ năng quản lý thời gian, kỹ năng nói trước công chúng, kỹ năng giải mã và truyền đạt thông tin. Kết quả cũng chỉ ra một số tồn tại và đưa ra một số đề xuất nhằm nâng cao chất lượng dạy và học tại lớp học thông minh, khai thác phần mềm SC cũng như nâng cao trải nghiệm học tập phiên dịch của sinh viên. Ngoài ra, nghiên cứu cũng đưa ra một số gợi ý và khuyến nghị cho các nghiên cứu tiếp theo.
GIẢNG DẠY TÍCH HỢP NỘI DUNG VÀ NGÔN NGỮ (CLIL) Ở VIỆT NAM: THÁCH THỨC VÀ GIẢI PHÁP
Giảng dạy tích hợp nội dung và ngôn ngữ (CLIL) là hướng tiếp cận được ghi nhận rộng rãi kể từ khi xuất hiện nhằm hưởng ứng sự phát triển đa ngôn ngữ ở châu Âu trong những năm 1990. Ở Việt Nam, mặc dù Chính phủ đã sớm đưa CLIL vào khuôn khổ Đề án Ngoại ngữ Quốc gia năm 2008, lĩnh vực này còn tương đối kém phát triển. Nghiên cứu này tìm hiểu quan điểm của giáo viên CLIL về việc đào tạo CLIL ở Việt Nam, đặc biệt tập trung vào những thách thức mà giáo viên CLIL gặp phải và thực trạng học tập chuyên môn của giáo viên CLIL hiện nay. Dựa trên cách tiếp cận hỗn hợp, kết hợp bảng câu hỏi khảo sát (n=201) và phỏng vấn (n=42), nghiên cứu này cho thấy hàng loạt thách thức mà giáo viên CLIL gặp phải trong quá trình giảng dạy của họ, phần lớn trong số đó liên quan đến việc thiếu các chương trình đào tạo và phát triển chuyên môn giáo viên CLIL hiệu quả. Nghiên cứu đề xuất các giải pháp khả thi hỗ trợ giáo viên CLIL trong bối cảnh Việt Nam.
CÁC CHỈ BÁO VỀ STRESS CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ, ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
Stress là một vấn đề về sức khoẻ tinh thần, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của con người, trong đó có sinh viên đại học. Sinh viên thường xuyên đối mặt với những căng thẳng khác nhau như thích nghi với môi trường học tập mới, lựa chọn học phần, chuyên ngành, chi phí sinh hoạt, học tập,… Nghiên cứu này[1] nhằm đánh giá thực trạng tỷ lệ biểu hiện, mức độ stress của sinh viên Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHNN, ĐHQGHN) và các yếu tố liên quan đến stress. Thang đo DASS-21 (Depression Anxiety Stress Scale 21) được sử dụng để phát hiện các biểu hiện, mức độ stress và được tiến hành khảo sát online với 1778 sinh viên. Kết quả phân tích thống kê cho thấy sinh viên ĐHNN, ĐHQGHN có biểu hiện căng thẳng tương đối thường xuyên (Mean = 1,32); sinh viên Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nhật Bản, Hàn Quốc và sinh viên Khoa Đào tạo và Bồi dưỡng Ngoại ngữ có biểu hiện căng thẳng thường xuyên hơn so với sinh viên các khoa khác. Sinh viên có biểu hiện căng thẳng ở mức độ nghiêm trọng chiếm 17,2% và biểu hiện căng thẳng ở mức độ rất nghiêm trọng là 7,9% trong số 61,7% sinh viên có biểu hiện căng thẳng. Phân tích hồi quy đơn biến và đa biến cho thấy ngành học, di truyền, giới tính và các yếu tố xã hội là những yếu tố dự báo căng thẳng của sinh viên. Những phát hiện này cho phép chúng ta hiểu rõ hơn về tính dễ bị tổn thương do căng thẳng và đòi hỏi các đơn vị, khoa đào tạo trong trường cần xây dựng các chương trình phòng ngừa, tham vấn kịp thời.
LỖI SỬ DỤNG TÍNH TỪ DẠNG BIẾN CÁCH TRONG TIẾNG ĐỨC CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ, ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
Theo một số nghiên cứu về việc sử dụng tính từ dạng biến cách của người học tiếng Đức cũng như theo kinh nghiệm giảng dạy của chúng tôi, tỷ lệ người học mắc lỗi liên quan thường cao. Để thấy được tần suất mắc lỗi của sinh viên Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Đức, Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội (ULIS) khi sử dụng tính từ tiếng Đức ở dạng so sánh hơn/so sánh nhất hay với vai trò là định ngữ, chúng tôi đã khảo sát online 48 sinh viên. Sau khi phân tích, thống kê các lỗi mà sinh viên mắc phải khi làm năm bài tập cho sẵn liên quan tới việc sử dụng tính từ ở dạng biến cách, nghiên cứu cho thấy một số kết quả sau: Người học mắc lỗi rất nhiều khi vừa phải biến đổi tính từ ở dạng so sánh hơn cũng như so sánh nhất, vừa phải điền đuôi tính từ. Ngoài ra, sinh viên gặp khó khăn khi sử dụng tính từ đứng trước danh từ số nhiều đi kèm với quán từ sở hữu hoặc quán từ phủ định keine (ở tất cả các cách). Ở dạng bài tập lựa chọn một trong bốn phương án cho sẵn, tỷ lệ làm theo quy tắc cao nhất, có lẽ do đây không phải là bài tập sản sinh, vận dụng, mà chỉ đơn thuần là bài tập có câu hỏi đóng. Kết quả trái ngược có thể thấy ở bài tập mà người học phải vận dụng khả năng sản sinh, ví dụ bài hoàn thành câu. Kết quả của nghiên cứu này[1] có thể góp phần giúp các giáo viên giảng dạy tiếng Đức xem xét lại và đổi mới phương pháp dạy ngữ pháp nói chung, sự biến cách của tính từ nói riêng để giúp người học bớt gặp khó khăn trong việc học hiện tượng ngữ pháp này.
SO SÁNH HÌNH ẢNH BIỂU TRƯNG CỦA THÀNH NGỮ CÓ YẾU TỐ CHỈ BỘ PHẬN CƠ THỂ NGƯỜI TRONG TIẾNG THÁI LAN VÀ TIẾNG VIỆT
Trong kho tàng tục ngữ, thành ngữ Thái Lan thì các thành ngữ có từ ngữ chỉ bộ phận cơ thể người chiếm một số lượng đáng kể. Việc phân tích hình ảnh và ý nghĩa biểu trưng trong thành ngữ cũng như dấu ấn văn hóa Thái Lan thông qua thành ngữ và đối chiếu với thành ngữ tiếng Việt cho thấy sự tương đồng và khác biệt giữa hai ngôn ngữ về mặt ngữ nghĩa và tính biểu trưng. Ngoài ra, việc phân tích các giá trị giáo huấn và giá trị phê phán của thành ngữ có yếu tố chỉ bộ phận cơ thể cũng sẽ giúp cho người học tiếng Thái Lan nói riêng và người đọc nói chung hiểu rõ hơn về đặc điểm ngôn ngữ, cuộc sống, đất nước và con người Thái Lan. Hiểu biết đó sẽ giúp cho chúng ta có ứng xử phù hợp khi giao tiếp hay làm việc với người Thái. Điều này thực sự cần thiết trong bối cảnh mối quan hệ giữa hai quốc gia ngày càng được mở rộng, sự giao lưu hợp tác diễn ra ngày càng nhiều trên mọi lĩnh vực.
VAI TRÒ CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG CHUYỂN NGỮ CHỨC NĂNG TRONG GIẢNG DẠY NGOẠI NGỮ THEO KHUNG THAM CHIẾU CHUNG CHÂU ÂU VỀ NGÔN NGỮ VÀ ĐỐI CHIẾU VỚI DỊCH THUẬT
Năm 2001, Hội đồng Châu Âu ban hành Khung tham chiếu chung Châu Âu về ngôn ngữ (CEFR - Common European Framework of Reference for Languages) với các định hướng quan trọng trong hoạt động dạy và học ngoại ngữ nói chung ở các nước Châu Âu và được nhiều quốc gia trên thế giới tham khảo, trong đó có Việt Nam. Theo CEFR, bên cạnh ba hoạt động giao tiếp quen thuộc là tiếp nhận (reception), sản sinh (production) và tương tác (interaction), người học cần thiết phải phát triển năng lực ngôn ngữ thông qua hoạt động giao tiếp thứ tư được gọi là chuyển ngữ chức năng (mediation). Thông qua việc phân tích các khuyến nghị của CEFR và một số công trình nghiên cứu về chuyển ngữ chức năng của một số nhà nghiên cứu người Đức, bài viết làm rõ những điểm tương đồng và khác biệt giữa dịch thuật và chuyển ngữ chức năng, chứng minh tầm quan trọng của việc đưa chuyển ngữ chức năng vào giảng dạy ngoại ngữ hiện đại, đồng thời đưa ra gợi ý về loại hình văn bản phù hợp và một số tác vụ nhằm rèn luyện năng lực chuyển ngữ chức năng ở người học trong giờ học ngoại ngữ.
CHIẾN LƯỢC XIN LỖI TRONG MỐI QUAN HỆ BẠN BÈ THÂN THIẾT: ĐỐI CHIẾU TIẾNG VIỆT VÀ TIẾNG NHẬT
Hành vi xin lỗi là một trong những hành vi phổ biến nhất của con người trong đời sống thường nhật và biểu hiện ngôn ngữ của nó có thể được quan sát bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau như: tiếng Việt, tiếng Nhật, tiếng Anh, tiếng Trung,... Tuy nhiên, trên thực tế, cách biểu đạt lời xin lỗi được sử dụng khác nhau giữa các ngôn ngữ do có sự khác biệt về văn hóa, phong tục tập quán cũng như mức độ quan hệ. Nghiên cứu này đã tiến hành đối chiếu chiến lược xin lỗi trong tiếng Nhật và tiếng Việt, tập trung chủ yếu vào mối quan hệ bạn bè thân thiết thông qua điều tra khảo sát bằng bảng câu hỏi trực tuyến, nhằm chỉ ra được điểm tương đồng, điểm khác biệt trong tình trạng, tần suất sử dụng chiến lược xin lỗi. Kết quả thu được cho thấy, về tình trạng, tần suất sử dụng, người Nhật hầu như diễn đạt lời xin lỗi trong tất cả các bối cảnh, trong khi người Việt thường chỉ sử dụng lời xin lỗi ở những bối cảnh gây ra mức độ ảnh hưởng lớn đến đối phương; về chiến lược xin lỗi, người Nhật thường xuyên sử dụng chiến lược “bày tỏ lời xin lỗi rõ ràng” và “thừa nhận trách nhiệm”, mặt khác, chiến lược “giải thích/biện minh” và “đề nghị bồi thường” được người Việt sử dụng nhiều hơn.
NHẬN THỨC CỦA SINH VIÊN ĐỐI VỚI TƯƠNG TÁC TRONG LỚP HỌC CHUYÊN NGÀNH BẰNG TIẾNG ANH TẠI MỘT TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT Ở VIỆT NAM
Trong vài thập kỷ vừa qua, ở các quốc gia mà tiếng Anh không phải ngôn ngữ mẹ đẻ, các cơ sở giáo dục đại học đã rất nỗ lực trong việc quốc tế hóa hình ảnh và nâng cao vị thế cạnh tranh bằng việc phát triển các chương trình đào tạo sử dụng tiếng Anh như một phương tiện giảng dạy (EMI- English as a Medium of Instruction) trong nhiều lĩnh vực môn học. Tuy nhiên, nghiên cứu về tương tác trong lớp học EMI cũng như quan điểm và đánh giá của người học với tương tác trên lớp chưa được đầy đủ và rõ ràng. Bằng việc sử dụng phương pháp nghiên cứu dựa trên lý thuyết nền kiến tạo của Charmaz (2006), nghiên cứu này nhằm mục đích tìm hiểu nhận thức của sinh viên về những hoạt động tương tác thường thấy trong các lớp học chuyên ngành bằng tiếng Anh tại một trường đại học kỹ thuật tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu từ số liệu thu thập qua dự giờ các lớp học EMI và phỏng vấn sâu cá nhân với 6 giảng viên và 35 sinh viên EMI đã cho thấy cách giảng viên và sinh viên tương tác trong các lớp học EMI, cũng như những nhận thức và đánh giá của sinh viên đối với các tương tác này. Cuối cùng, nghiên cứu đưa ra các khuyến nghị nhằm cải thiện tương tác lớp học chuyên ngành bằng tiếng Anh tại các trường đại học ở Việt Nam.
SO SÁNH NHÂN VẬT JUHA TRONG VĂN HỌC Ả RẬP VÀ NHÂN VẬT TRẠNG QUỲNH TRONG VĂN HỌC VIỆT NAM
Juha là một nhân vật hài hước, nổi tiếng trong văn học dân gian của khu vực Trung Đông nói chung và của Thế giới Ả Rập nói riêng. Hình ảnh nhân vật gây cười Juha được xây dựng dựa trên một nhân vật có thật. Những giai thoại về Juha phản ánh cuộc sống của người dân Ả Rập ở nhiều tầng lớp khác nhau. Bài viết tập trung giới thiệu nhân vật Juha và những đặc điểm nổi bật của truyện Juha trong văn học Ả Rập, đồng thời liên hệ, so sánh nhân vật Juha với nhân vật Trạng Quỳnh trong văn học Việt Nam, qua đó phản ánh những nét tương đồng và khác biệt giữa văn hóa Việt Nam và các nước Ả Rập.
MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐẶC ĐIỂM TÍNH CÁCH VÀ CÁC VẤN ĐỀ SỨC KHOẺ TINH THẦN CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ, ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
Nghiên cứu này được tiến hành nhằm xem xét mối quan hệ giữa đặc điểm tính cách và các vấn đề sức khoẻ tinh thần của sinh viên năm thứ hai, Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHNN, ĐHQGHN). Mẫu nghiên cứu là mẫu thuận tiện bao gồm 262 sinh viên các ngành ngôn ngữ, nữ chiếm đa số với 89,7%. Kết quả phân tích cho thấy tính tận tâm, tính sẵn sàng trải nghiệm, tính dễ mến là những mặt tính cách nổi trội của sinh viên tham gia nghiên cứu. Về thực trạng sức khoẻ tinh thần, sinh viên tham gia nghiên cứu có biểu hiện các vấn đề trầm cảm, lo âu, căng thẳng ở các mức độ khác nhau. Tất cả các vấn đề này có mối tương quan thuận chặt chẽ, có ý nghĩa với nhau và với đặc điểm tính cách tính nhiễu tâm. Giữa các đặc điểm tính cách cũng có mối tương quan với nhau. Trong đó, tính tận tâm có mối tương quan thuận với tất cả các đặc điểm tính cách còn lại: tính nhiễu tâm/bất ổn cảm xúc, tính hướng ngoại, tính sẵn sàng trải nghiệm và tính dễ mến.
HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG WEBTOON CỦA THANH THIẾU NIÊN VIỆT NAM VÀ ĐỀ XUẤT PHƯƠNG ÁN PHÁT TRIỂN NGÀNH CÔNG NGHIỆP WEBTOON Ở VIỆT NAM
Gần đây, webtoon đang trở thành một hình thức giải trí phổ biến, thu hút và hấp dẫn giới trẻ. Với sự kết hợp hài hoà giữa nghệ thuật vẽ tranh tinh tế và cốt truyện đa dạng, webtoon thu hút độc giả mọi lứa tuổi, đặc biệt là thanh thiếu niên. Tính năng cuộn dọc của webtoon tạo ra trải nghiệm đọc thuận lợi và tương tác, khám phá mọi chi tiết một cách dễ dàng. Đồng thời, với sự sáng tạo không ngừng từ các tác giả, thế giới webtoon mở ra không gian rộng lớn cho những câu chuyện mới, làm cho việc đọc truyện trở thành một trải nghiệm độc đáo và gần gũi với người đọc. Chính những ưu điểm vượt trội đó đã thu hút giới trẻ tìm đến với webtoon thay vì dùng truyện tranh in giấy truyền thống. Hiện nay ở Việt Nam, đọc webtoon trở thành một trào lưu mới của giới trẻ, ngành công nghiệp webtoon trở thành một ngành công nghiệp đầy tiềm năng. Trước thực trạng đó, bài viết tiến hành khảo sát hiện trạng sử dụng webtoon của thanh thiếu niên Việt Nam, đưa ra đánh giá một số vấn đề xoay quanh hiện trạng, từ đó đề xuất phương án phát triển ngành công nghiệp webtoon tại Việt Nam trong tương lai.
NHỮNG ĐIỀU CHỈNH TRONG CHÍNH SÁCH AN NINH - QUỐC PHÒNG CỦA NHẬT BẢN THỜI GIAN GẦN ĐÂY VÀ MỘT SỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CẤU TRÚC AN NINH KHU VỰC CHÂU Á - THÁI BÌNH DƯƠNG
Với mong muốn sớm trở thành cường quốc “toàn diện” trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương ngày càng trở nên gay gắt kể từ thập niên đầu của thế kỷ XXI, Nhật Bản đã diễn giải lại Hiến pháp nhằm dần hợp pháp hóa quân đội. Trước sự trỗi dậy mạnh mẽ về quân sự của Trung Quốc cũng như sức mạnh toàn cầu của Mỹ suy giảm, Nội các Nhật Bản thông qua bốn văn bản quan trọng nhất về An ninh quốc phòng, gồm Chiến lược An ninh quốc gia, Đại cương Kế hoạch Phòng vệ, Chương trình Phòng vệ trung hạn (tháng 12/2022), Sách trắng quốc phòng 2023 (tháng 7/2023), qua đó tăng gấp đôi ngân sách quốc phòng lên 2% GDP, tuyên bố sở hữu khả năng tấn công ra bên ngoài. Cả bốn văn kiện này đều mở đường cho việc hiện đại hóa và tăng cường rõ rệt tiềm lực quân sự và quốc phòng của Nhật Bản để đảm bảo an ninh quốc gia và nâng cao vai trò, ảnh hưởng về chính trị - an ninh tại khu vực và trên thế giới. Động thái này này có thể tạo ra tiền đề thúc đẩy Nhật Bản trở lại gần hơn với sức mạnh quân sự trước Chiến tranh thế giới (CTTG) thứ hai, kích hoạt chạy đua vũ trang, tác động đa chiều đến cấu trúc an ninh khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Nghiên cứu này nhằm làm rõ nguyên nhân và nội dung của những điều chỉnh trong chính sách an ninh - quốc phòng của Nhật Bản thời gian gần đây, các tác động của sự điều chỉnh này đối với cấu trúc an ninh khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Qua đó, tác giả đưa ra một số khuyến nghị chính sách phù hợp đối với Việt Nam trong thực hiện đường lối đối ngoại, an ninh - quốc phòng, cũng như nhiệm vụ bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ.
ĐẶC ĐIỂM CỦA CHẤT LIỆU THẨM MĨ TRONG THÀNH NGỮ TIẾNG VIỆT
Bài viết tiếp cận vấn đề nghiên cứu theo quan điểm của các nhà Việt ngữ học, coi cái biểu đạt tín hiệu thẩm mĩ là các yếu tố đa dạng thuộc phương tiện vật chất hay còn gọi là chất liệu thẩm mĩ. Chúng tôi sử dụng các thanh công cụ tìm kiếm để xác định tần suất của các từ đơn tiết chỉ chất liệu thẩm mĩ trong thành ngữ tiếng Việt. Kết quả nghiên cứu cho thấy, nhóm chất liệu thẩm mĩ là bộ phận cơ thể có tần suất cao nhất, tiếp đó là nhóm vật thể tự nhiên, động vật, vật thể nhân tạo, thực vật. Với 100 yếu tố của 5 nhóm chất liệu thẩm mĩ, nhóm từ vựng có tần suất cao nhất chiếm 39%, nhóm từ vựng có tần suất thấp nhất chỉ chiếm 12%. Ở các yếu tố đứng đầu của 5 nhóm chất liệu, nhà của nhóm vật thể nhân tạo và cơm của nhóm thực vật có tần suất thấp. Chúng có độ chênh khá lớn so với trời của nhóm vật thể tự nhiên, cá của nhóm động vật, mặt của nhóm bộ phận cơ thể. Chất liệu thẩm mĩ trong thành ngữ tiếng Việt phản ánh chân thực môi trường tự nhiên gần biển, nền văn hóa lúa nước và văn hóa Phương Đông.
CHUYỂN DI NGHĨA CỦA ĐỘNG TỪ RUN: KIẾN GIẢI DỰA VÀO MÔ HÌNH TRI NHẬN HÌNH ẢNH - LƯỢC ĐỒ
Bài báo nhằm mục đích phân tích chuyển di nghĩa của động từ “run” (chạy) từ nghĩa không gian sang nghĩa phi không gian bằng cách sử dụng Khung lý thuyết kết hợp giữa Hình ảnh đa thức và Ẩn dụ tri nhận mở rộng. Cụ thể, 368 phát ngôn chứa “run”, trích xuất từ khối liệu tiếng Anh đương đại thể loại Văn nói năm 2017 đã được phân tích hệ thống nhằm, trước hết, xác định nghĩa của động từ “run” trong ngữ cảnh và kiến giải phương thức chuyển di nghĩa của động từ. Nói cách khác, điển nghĩa của động từ “run” cùng các hình ảnh phức hợp trong ba thức: Hình ảnh - Đảo - Vận đã được ánh xạ lên các nghĩa phi không gian của từ trong thức Tinh thần gắn liền với các ẩn dụ tri nhận. Nghiên cứu chỉ rõ cơ chế chuyển di nghĩa là ánh xạ cùng hình ảnh - lược đồ chuyển đổi.
VIỆC HỌC NGÔN NGỮ QUA NHIỆM VỤ Ở CÁC LỚP HỌC TIẾNG ANH THPT Ở VIỆT NAM: VAI TRÒ VÀ NIỀM TIN CỦA GIÁO VIÊN TRONG QUÁ TRÌNH HỌC SINH THỰC HIỆN NHIỆM VỤ
Bài báo này tìm hiểu vai trò sư phạm của giáo viên tiếng Anh thể hiện trong quá trình học sinh thực hiện các nhiệm vụ nói trên lớp học. Số liệu được thu trong khoảng thời gian 10 tuần ở một trường THPT ở Việt Nam, bao gồm 9 giáo viên được dự giờ, thu âm và thu hình ở 9 lớp học của họ, và sau đó được phỏng vấn. Đối với bài báo này, tương tác giữa giáo viên và học sinh trong quá trình học sinh thực hiện nhiệm vụ nói được thu âm và phân tích dùng phương pháp tạm dịch là phân tích chi tiết (microgenesis method). Kết quả cho thấy giáo viên phản hồi linh hoạt với nhiều vai trò khác nhau trong quá trình học sinh thực hiện các nhiệm vụ nói theo nhóm/cặp nhằm hỗ trợ học sinh học tiếng Anh tốt nhất theo suy nghĩ và nhận thức của họ. Dựa trên các kết quả này, bài báo thảo luận các gợi ý sư phạm liên quan đến vai trò của giáo viên trong việc dạy học qua nhiệm vụ ở các ngữ cảnh lớp học tiếng Anh là ngoại ngữ.
CÁC VẤN ĐỀ SINH VIÊN TIẾNG ANH KHÔNG CHUYÊN NGƯỜI VIỆT NAM GẶP PHẢI KHI THỰC HÀNH KĨ NĂNG VIẾT XÉT TỪ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN SIÊU KIẾN THỨC CỦA HỌ VỀ CẤU TRÚC THÔNG TIN TIẾNG ANH
Bài báo trình bày kết quả nghiên cứu khảo sát các vấn đề sinh viên đại học tiếng Anh không chuyên người Việt Nam ở hai mức năng lực khác nhau gặp phải trong khi thực hành viết tiếng Anh xét đến các yếu tố liên quan đến siêu kiến thức của họ về cấu trúc thông tin tiếng Anh. Bài báo cũng nghiên cứu mức độ khắc phục các vấn đề của họ để phát triển năng lực giao tiếp bằng văn bản sau khi được hướng dẫn kĩ năng viết theo đường hướng nhận thức siêu ngôn ngữ, một đường hướng bắt đầu bằng việc nâng cao siêu kiến thức của họ về cấu trúc thông tin tiếng Anh. Các vấn đề được xem xét liên quan đến việc họ sử dụng hoặc không sử dụng một số chiến lược viết có thể hỗ trợ hoặc cản trở sự phát triển kỹ năng viết của họ. Việc phân tích các vấn đề dựa trên phản hồi của người học đối với bảng câu hỏi và phỏng vấn, bài viết của họ trong các bài tập viết cũng như các bài tập và phiếu trả lời trên lớp. Các phát hiện cho thấy rằng người học trong nghiên cứu gặp phải những vấn đề về viết được dự đoán trước, trong và sau khi can thiệp. Tỷ lệ người học gặp phải vấn đề giảm dần theo thời gian và mức độ giải quyết từng vấn đề ở cuối giai đoạn sau dạy học khác nhau tùy theo từng vấn đề cụ thể. Việc chuyển di chiến lược từ tiếng Việt sang tiếng Anh được phát hiện trong tất cả các vấn đề. Ảnh hưởng của việc chuyển di rất khác nhau với mức độ rất thấp về chuyển di cấu trúc thiên chủ đề từ tiếng Việt sang tiếng Anh. Nhìn chung, không có sự khác biệt lớn giữa hai nhóm trong việc gặp phải và khắc phục các vấn đề.