HÀNH ĐỘNG NÓI GIÁN TIẾP THỰC HIỆN BẰNG HÀNH ĐỘNG HỎI TRÊN TƯ LIỆU TRUYỆN NGẮN NGUYỄN CÔNG HOAN

Tóm tắt

Nguyễn Công Hoan đã sử dụng rất thành công các hành động nói gián tiếp được thực hiện bằng hành động hỏi để làm chất liệu xây dựng một thế giới nhân vật phong phú, sinh động về lời ăn tiếng nói, đa dạng vềtính cách, giàu có, phức tạp về đời sống tâm lí. Bằng những dẫn chứng cụ thể trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan, bài viết  đã góp phần tường minh hóa tính đúng đắn của lí thuyết lịch sự, một nguyên tắc quan trọng của lí thuyết giao tiếp và mối quan hệ giữa giữa hành động nói gián tiếp với phép lịch sự.

Các hành động nói thực hiện bằng hành động hỏi có cấu trúc hình thức giống với hình thức hành động hỏi trực tiếp, song mỗi cấu trúc hình thức ấy lại biểu thị một hành động nói nhất định. Chính cách sử dụng này đã làm cho lời văn Nguyễn Công Hoan trở nên hàm súc, chứa đựng nhiều tầng ý nghĩa, ngôn ngữ nhân vật sâu sắc, thâm thúy mà vẫn đảm bảo được phương châm lịch sự trong giao tiếp. Sử dụng hành động nói gián tiếp thực hiện bằng hành động hỏi đã góp phần tạo nên những giá trị nghệ thuật trong việc xây dựng nhân vật và tạo lập tình huống hội thoại. Đây là cách sử dụng phương tiện ngôn ngữ độc đáo, tạo nên sức hấp dẫn trong những trang văn của Nguyễn Công Hoan.