Tỉ lệ, đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của viêm tụy cấp do sỏi mật so với các nguyên nhân khác

Tóm tắt

Mục tiêu: Nghiên cứu được thực hiện nhằm khảo sát đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và mức độ nặng của viêm tụy cấp (VTC) do sỏi mật so với các nguyên nhân khác.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang được tiến hành trên 280 bệnh nhân được chẩn đoán VTC theo tiêu chuẩn Atlanta 2012 và điều trị tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định từ tháng 04/2020 đến tháng 04/2024. Dữ liệu bao gồm thông tin nhân khẩu học, triệu chứng lâm sàng, xét nghiệm sinh hóa, hình ảnh học và mức độ nặng của bệnh. So sánh được thực hiện giữa nhóm VTC do sỏi mật và nhóm không do sỏi mật.

Kết quả: Tuổi trung bình của toàn bộ nhóm nghiên cứu là 50,6 ± 17,2 tuổi; tỉ lệ nam:nữ là 2,5:1. Trong tổng số 280 bệnh nhân, 62 trường hợp (22,1%) được xác định hoặc nghi ngờ do sỏi mật. Nhóm VTC do sỏi có tỷ lệ nữ giới cao hơn (48,4% so với 22%, p <0,001), vàng da phổ biến hơn (22,6% so với 2,8%, p <0,001) và có các chỉ số men tụy, men gan, bilirubin và creatinin máu cao hơn có ý nghĩa thống kê. Tỷ lệ suy tạng ở nhóm VTC do sỏi gồm: suy hô hấp 14,5%, suy tuần hoàn 11,3%, suy thận cấp 12,9% – đều cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm không do sỏi (lần lượt là 5,5%, 3,7% và 4,6%). Tỷ lệ VTC mức độ trung bình và nặng ở nhóm do sỏi là 32,3% so với 16,1% ở nhóm còn lại (p = 0,005).

Kết luận: VTC do sỏi mật có đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng khác biệt, với tỷ lệ biến chứng nặng và suy tạng cao hơn. Việc nhận diện sớm nhóm bệnh này có thể hỗ trợ quyết định điều trị kịp thời.

Từ khóa: viêm tụy cấp; sỏi mật; suy tạng; men gan; đặc điểm lâm sàng