So sánh hiệu quả và an toàn của Noradrenaline với Ephedrine trong quản lý tụt huyết áp sau gây tê tuỷ sống mổ lấy thai

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Gây tê tủy sống là một phương pháp vô cảm chủ yếu áp dụng cho mổ lấy thai. Vấn đề thường gặp nhất khi gây tê tuỷ sống mổ lấy thai là tụt huyết áp, gặp trên 70% trường hợp. Nếu tụt huyết áp nặng và kéo dài có thể ảnh hưởng đến sản phụ và thai nhi. Sử dụng thuốc vận mạch là lựa chọn hàng đầu trong quản lý tình trạng này. Noradrenaline đã được chứng minh hiệu quả tương đương hoặc vượt trội so với các thuốc vận mạch khác như ephedrine hoặc phenylephrine, chi phí thấp, sẵn có, tuy nhiên chưa được nghiên cứu nhiều tại Việt Nam.

Mục tiêu: So sánh hiệu quả và an toàn của Noradrenaline với Ephedrine trong quản lý tụt huyết áp sau gây tê tủy sống mổ lấy thai.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Thử nghiệm RCTs, mù đơn được thực hiện trên 70 sản phụ tuổi 18–40, ASA II, đơn thai đủ tháng, mổ lấy thai bằng phương pháp gây tê tủy sống tại bệnh viện Lê Văn Thịnh từ tháng 3/2025 - 10/2025.

Kết quả: Tỉ lệ gặp tình trạng tụt huyết áp là 82,9 % ở nhóm Noradrenaline và 94,3% ở nhóm Ephedrine (p = 0,259); tỉ lệ gặp tụt huyết áp nặng ở nhóm Noradrenaline là 28,6% và ở nhóm Ephedrine là 51,4% (p = 0,087). Giá trị huyết áp tâm thu thấp nhất ở nhóm Noradrenaline là 82,6 ± 11,4 (83 [77 – 89]) mmHg, cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm Ephedrine (91,4 ± 10,5 (90 [87 – 95]) mmHg, p = 0,001). Tình trạng tụt huyết áp hay gặp nhất từ phút thứ 2 tới phút thứ 5 ở cả 2 nhóm (trên 50%), trong đó tại phút thứ 3 và 4, tỉ lệ tụt huyết áp ở nhóm Ephedrine cao hơn đáng kể so với nhóm Noradrenaline (p <0,01). Số giai đoạn tụt huyết áp và số giai đoạn tăng huyết áp phản ứng ở cả 2 nhóm không có sự khác biệt đáng kể, p >0,05), nhưng Noradrenaline giúp hạn chế tình trạng tụt huyết áp nặng lặp lại tốt hơn đáng kể so với Ephedrine (0,0 [0,0 – 1,0] giai đoạn, so với 1,0 [0 – 2,5] giai đoạn, p = 0,021). Tỉ lệ bệnh nhân xuất hiện nhịp nhanh ít khác biệt (p = 0,092), nhưng tổng số giai đoạn nhịp nhanh ở nhóm Ephedrine cao gấp gần 6 lần so với nhóm Noradrenaline (p = 0,005). Không có sự khác biệt đáng kể về các tác dụng không mong muốn như buồn nôn và nôn, lạnh run, ngứa giữa hai nhóm (p >0,05). Trong khi điểm Apgar 1 phút giữa 2 nhóm tương đương, điểm Apgar 5 phút cao hơn ở nhóm noradrenaline (9 [9 – 10] so với 9 [9 – 9], p = 0,005).

Kết luận: So với Ephedrine, Noradrenaline giúp kiểm soát hiệu quả tình trạng tụt huyết áp, hạn chế mức độ nặng và số giai đoạn tụt huyết áp, ít gây nhịp tim nhanh, và an toàn cho sản phụ và sơ sinh, là thuốc vận mạch luôn sẵn có và phù hợp, hứa hẹn trở thành thuốc vận mạch ưu tiên sử dụng trong gây tê tuỷ sống mổ lấy thai.

Từ khóa: tụt huyết áp; gây tê tủy sống; mổ lấy thai; thuốc vận mạch