Mất ngủ và các yếu tố liên quan trên bệnh nhân đái tháo đường típ 2 đến khám tại Phòng khám Y học Gia đình, bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Mất ngủ là rối loạn thường gặp ở bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2 (ĐTĐ típ 2), có thể gây khó khăn đến kiểm soát đường huyết và sức khỏe tâm thần, nhưng dữ liệu tại trong chăm sóc ban đầu tại phòng khám Y học Gia đình ở Việt Nam còn hạn chế.

Mục tiêu: Xác định tỷ lệ mất ngủ và các yếu tố liên quan ở bệnh nhân ĐTĐ típ 2 tại Phòng khám Y học Gia đình, bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích trên 162 bệnh nhân ≥ 18 tuổi, chẩn đoán ĐTĐ típ 2, đến khám từ 09/2024–09/2025. Mất ngủ được đánh giá bằng tiêu chuẩn DSM5 kết hợp thang Insomnia Severity Index (ISI). Trầm cảm và lo âu được sàng lọc bằng PHQ9 và GAD7. Các đặc điểm nhân khẩu học, lâm sàng và cận lâm sàng (HbA1c, đường huyết đói) được thu thập từ phỏng vấn và hồ sơ bệnh án. Phân tích sử dụng tỉ lệ hiện mắc và PR với KTC 95%.

Kết quả: Tuổi trung bình là 58 ± 10 năm, nữ chiếm 64,8%. Tỷ lệ mất ngủ ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2 là 41,4%. Các yếu tố có liên quan có ý nghĩa thống kê với mất ngủ bao gồm: giới nữ (PR = 1,29; KTC 95%: 1,02–1,61; p = 0,028), HbA1c > 7% (PR = 1,88; KTC 95%: 1,23–2,85; p = 0,002), trầm cảm (PR = 7,08; KTC 95%: 2,96–16,9; p <0,001) và lo âu (PR = 2,78; KTC 95%: 1,91–4,05; p <0,001).

Kết luận: Mất ngủ khá phổ biến ở bệnh nhân ĐTĐ típ 2 trong chăm sóc ban đầu tại phòng khám Y học Gia đình, đặc biệt ở nữ giới, người kiểm soát đường huyết kém và có trầm cảm hoặc lo âu. Cần tích hợp sàng lọc và can thiệp mất ngủ, trầm cảm, lo âu vào quản lý toàn diện bệnh nhân ĐTĐ típ 2 tại phòng khám Y học Gia đình.

Từ khóa: mất ngủ; đái tháo đường típ 2; trầm cảm; lo âu; y học gia đình