Tuân thủ điều trị ARV và các yếu tố liên quan ở người nhiễm HIV/AIDS tại các phòng khám ngoại trú, Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Tuân thủ điều trị ARV là yếu tố then chốt kiểm soát tải lượng HIV, duy trì hiệu quả điều trị và ngăn ngừa kháng thuốc. Tuy nhiên, mức độ tuân thủ còn khác nhau giữa các nhóm bệnh nhân và chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố tâm lý, lâm sàng và xã hội.

Mục tiêu: Xác định tỷ lệ tuân thủ điều trị ARV và các yếu tố liên quan ở người nhiễm HIV/AIDS điều trị ngoại trú tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang trên 410 bệnh nhân HIV đang điều trị ARV tại ba phòng khám ngoại trú. Mức độ tuân thủ được ghi nhận từ hồ sơ bệnh án theo hướng dẫn hiện hành. Hồi quy logistic được sử dụng để xác định các yếu tố liên quan.

Kết quả: Tỷ lệ tuân thủ điều trị ARV là 88,5%. Các yếu tố liên quan đến tuân thủ điều trị ARV gồm: rối loạn trầm cảm (OR = 0,08; KTC 95%: 0,01–0,50; p = 0,007), tải lượng HIV ở ngưỡng không phát hiện (OR = 0,18; KTC 95%: 0,09–0,34;

p <0,001), tiền sử hoãn điều trị (OR = 0,09; KTC 95%: 0,04–0,19; p <0,001), tiền sử mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục khác ngoài HIV (OR = 0,44; KTC 95%: 0,22–0,92; p = 0,028), tiền sử mắc bệnh cơ hội (OR = 0,47; KTC 95%: 0,23–0,99; p = 0,049), và nơi cư trú ngoài tỉnh (OR = 6,12; KTC 95%: 1,33–28,24; p = 0,020).

Kết luận: Tỷ lệ tuân thủ điều trị ARV còn thấp. Cần tăng cường hỗ trợ nhóm bệnh nhân có yếu tố tâm thần, lâm sàng hoặc sinh sống xa trung tâm y tế nhằm giảm nguy cơ kháng thuốc và nâng cao hiệu quả điều trị.

Từ khóa: tuân thủ điều trị; ARV; trầm cảm; tải lượng HIV