Tỉ lệ lo âu của người nhà người bệnh ung thư đường tiêu hóa và các yếu tố liên quan

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Ung thư đường tiêu hóa (UTĐTH), một trong những loại ung thư phổ biến nhất toàn cầu, ngày càng được xem là bệnh mạn tính đòi hỏi chăm sóc lâu dài tại nhà, gây gánh nặng sức khỏe, tài chính và ảnh hưởng đến tâm lý gây lo âu ở người nhà người bệnh. Vấn đề lo âu ở người nhà người bệnh có thể ảnh hưởng đến chất lượng chăm sóc cho người bệnh. Tuy nhiên, dữ liệu về vấn đề này tại Việt Nam vẫn còn rất hạn chế.

Mục tiêu: Xác định tỉ lệ lo âu của người nhà người bệnh UTĐTH tại Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh và các yếu tố liên quan.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện từ tháng 01/2025 đến tháng 05/2025 trên 523 người nhà người bệnh UTĐTH tại khoa Hóa trị Ung thư và khoa Ngoại Tiêu hóa bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh. Tỉ lệ có lo âu được đánh giá bằng thang đo GAD-7. Thống kê phân tích sử dụng phép kiểm hồi quy đơn biến và hồi quy đa biến Poission.

Kết quả: Tỉ lệ lo âu ở người nhà người bệnh UTĐTH theo thang đo GAD-7 là 67,5% với điểm cắt là 5. Các yếu tố liên quan với lo âu được tìm thấy bao gồm nhóm người nhà người bệnh có các đặc điểm như: là bố/mẹ ruột của người bệnh, theo tôn giáo khác Phật giáo, đang có gia đình, uống rượu bia ở mức nguy hại, sống xa cơ sở y tế đang điều trị, tình trạng kinh tế đủ sống hoặc dư dả, tự đánh giá về tình trạng thể chất và tinh thần tốt, luyện tập thể thao thường xuyên, hiếm khi thiếu ngủ, có gia đình chia sẻ việc chăm sóc và được nhiều người động viên tinh thần.

Kết luận: Nghiên cứu cho thấy tỉ lệ lo âu ở người nhà người bệnh ung thư đường tiêu hóa khá cao, cần tăng cường hỗ trợ tâm lý – xã hội, giảm gánh nặng chăm sóc, tư vấn lối sống lành mạnh và cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ y tế nhằm giảm lo âu và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người nhà người bệnh ung thư đường tiêu hóa.

Từ khóa: lo âu; người nhà; ung thư đường tiêu hóa; GAD-7