Đặc điểm và các yếu tố liên quan đến quá tải thất trái ở bệnh nhân hỗ trợ tuần hoàn qua màng ngoài cơ thể

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Oxy hóa máu qua màng ngoài cơ thể theo phương thức tĩnh mạch – động mạch (VA ECMO) là biện pháp hỗ trợ cơ học tạm thời cho các bệnh nhân có suy tuần hoàn kháng trị. Dù cải thiện tưới máu cơ quan, VA ECMO ngoại biên có thể gây ra quá tải thất trái do dòng máu đi ngược chiều so với dòng máu từ tim. Hiện nay, đặc điểm của biến chứng này cùng các yếu tố liên quan và kết cục còn ít được nghiên cứu.

Mục tiêu: Khảo sát tỉ lệ và yếu tố liên quan đến quá tải thất trái ở bệnh nhân hỗ trợ tuần hoàn qua màng ngoài cơ thể.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu đoàn hệ hồi cứu phối hợp tiến cứu đơn trung tâm ở bệnh nhân người lớn được thực hiện VA ECMO tại khoa Hồi sức cấp cứu bệnh viện Chợ Rẫy. Quá tải thất trái được chẩn đoán dựa trên hiệu áp ≤ 15mmHg, AV VTI ≤ 5cm và các dấu hiệu gợi ý dòng máu chảy chậm trong thất trái trên siêu âm tim.

Kết quả: 31 trong tổng số 79 bệnh nhân (39,2%) xuất hiện quá tải thất trái, tần suất tăng dần và đạt đỉnh ở ngày thứ 5 của điều trị. Phân tích hồi quy đa biến cho thấy thời gian từ lúc biểu hiện triệu chứng đến lúc nhập viện dài (OR = 1,62; 1,16 – 2,48), rối loạn nhịp tim (OR = 16,86; 3,46 – 130,36); hở van 2 lá trước ECMO (OR = 3,92; 1,08 – 16,73) và nguyên nhân sốc tim do viêm cơ tim cấp (OR = 7,94; 1,25 – 80,09) là các yếu tố liên quan độc lập với sự hình thành biến chứng này.

Kết luận: Quá tải thất trái là biến chứng thường gặp với tần suất tăng dần theo thời gian thực hiện VA ECMO ngoại biên. Các dấu hiệu trong chẩn đoán và yếu tố liên quan cần được theo dõi sát ngay từ lúc bắt đầu ECMO để phát hiện sớm và can thiệp khi cần thiết.

Từ khóa: quá tải thất trái; oxy hóa máu qua màng ngoài cơ thể; suy tuần hoàn