Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh – Y học
Tạp chí của Đại học Y Dược Tp. Hồ Chí Minh
TỈ SỐ HẠCH DI CĂN TRONG UNG THƯ TRỰC TRÀNG ĐƯỢC ĐIỀU TRỊ BẰNG PHẪU THUẬT ROBOT
Mục tiêu: Xác định Tỉ số hạch di căn trong phẫu thuật triệt căn điều trị ung thư trực tràng có thể giúp ích trong việc tiên lượng kết quả điều trị. Tại Việt Nam, chưa có nghiên cứu nhiều về vấn đề này. Do đó, chúng tôi thực hiện nghiên cứu này nhằm xác định tỉ số hạch di căn trong ung thư trực tràng. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: mô tả, theo dõi dọc hồi cứu và tiến cứu bệnh nhân được phẫu thuật triệt căn ung thư trực tràng có Robot da Vinci Si hỗ trợ, tại BV Bình Dân từ tháng 11/2016 đến tháng 11/2020. Kết quả: Trong 101 bệnh nhân, 39% TH có hạch di căn, số hạch nạo vét trung bình là 12,9±5, nhóm phẫu thuật cắt trước thấp (13,5±5,1), nhóm phẫu thuật cắt trước cực thấp (13,11±4,6) và PT Miles (12,2±5,1). Phương trình hồi qui số hạch nạo vét theo tuổi: Số hạch nạo vét = 21,145- 0,13xtuổi. Số hạch di căn trung bình là 1,35±2,5. Tỉ số hạch di căn (LNR) là 0,11. Có 71,3% LNR <0,2 và có 28,7% LNR ≥0,2. Ước lượng sống thêm toàn bộ sau 36 tháng ở nhóm có LNR ≥0,2 là 75% và nhóm có LNR <0,2 là 84%. Kết luận: Trong phẫu thuật điều trị ung thư trực tràng, tuổi càng lớn thì số hạch nạo vét được càng giảm, tỉ số hạch di căn có thể là một chỉ số phản ánh chất lượng cuộc mổ cũng như góp phần tiên lượng sống còn sau phẫu thuật. Từ khóa: ung thư trực tràng, phẫu thuật robot, tỉ số hạch di căn
KẾT QUẢ PHẪU THUẬT CÓ ROBOT HỖ TRỢ ĐIỀU TRỊ UNG THƯ TRỰC TRÀNG
Mục tiêu: Nhiều kết quả sớm về tính khả thi và an toàn của phẫu thuật có robot hỗ trợ điều trị ung thư trực tràng tại Việt Nam có kết quả khả quan, nhưng kết quả theo dõi lâu dài chưa có nhiều. Do đó, chúng tôi thực hiện nghiên cứu này nhằm xác định kết quả lâu dài sau phẫu thuật. Đối tượng - Phương pháp nghiên cứu: mô tả, theo dõi dọc hồi cứu và tiến cứu bệnh nhân được phẫu thuật triệt căn ung thư trực tràng có Robot da Vinci Si hỗ trợ, tại bệnh viện (BV) Bình Dân từ tháng 11/2016 đến tháng 11/2020. Kết quả: Trong 101 bệnh nhân, tuổi trung bình 63, 63,4% nam giới, 92,1% u ờ giai đoạn II và III. 45,5% u ở vị trí 1/3 giữa, 39,6% u ở vị trí 1/3 dưới. 21,8% PT Miles. 89,9% thực hiện TME. 10,9% có biến chứng xa trên 1 tháng sau mổ. Tỉ lệ tái phát tại chổ là 4,9% sau trung bình 11,8 tháng. Tỉ lệ di căn xa là 19,8% sau trung bình 13,2 tháng. Ước lượng sống thêm toàn bộ và sống thêm không bệnh sau 36 tháng lần lượt là 86,1% và 75,2%. Kết luận: Phẫu thuật có robot hỗ trợ điều trị ung thư trực tràng ngày càng phổ biến tại Việt Nam. Với tỉ lệ tái phát, di căn xa và sống còn sau 3 năm khả quan, chúng tôi nhận thấy phương pháp này hiệu quả và an toàn về kết quả ung thư học và theo dõi sống còn. Từ khóa: ung thư trực tràng, phẫu thuật robot, sống còn, tái phát, di căn
CÓ THỂ ĐIỀU TRỊ AN TOÀN KHÔNG MỔ CHO VỠ LÁCH CHẤN THƯƠNG ĐƯỢC KHÔNG?
Đặt vấn đề: Vỡ lách chiếm tỉ lệ lớn nhất trong chấn thương bụng kín. Điều trị vỡ lách trong chấn thương bụng kín đã có nhiều tiến bộ. Ở Việt Nam, công nghệ can thiệp mạch cầm máu trong vỡ lách đã phát triển trong thời gian gần đây giúp bảo tồn không mổ một số trường hợp vỡ lách chấn thương, ngay cả trong trường hợp nặng. Mục tiêu: Đánh giá kết quả điều trị bảo tồn không phẫu thuật vỡ lách chấn thương trong chấn thương bụng kín. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Hồi cứu các bệnh án của bệnh nhân bị vỡ lách chấn thương được đánh giá là tổn thương độ 4, 5 trên CLVT và/hoặc huyết áp không ổn định. Kết quả: Từ tháng 01/2018 đến tháng 06/2021 tại khoa ngoại tống quát của bệnh viện Nhân dân Gia Định có 31 bệnh nhân vỡ lách chấn thương đủ tiêu chuẩn đề ra. Kết quả điều trị bảo tồn không mổ thành công 25 bệnh nhân chiếm tỷ lệ 80,7% và có 6 bệnh nhân phải phẫu thuật xử trí cầm máu chiếm tỷ lệ 19,3%. Chúng tôi tiến hành chụp mạch, can thiệp mạch cho 12 bệnh nhân, thành công 11/12 bệnh nhân và có 1/12 bệnh nhân phải can thiệp mạch 2 lần nhưng thất bại phải tiến hành chuyển mổ mở cắt lách cầm máu. Kết luận: Chúng ta có thể điều trị nội khoa đơn thuần thành công 73,7% cho các trường hợp chấn thương lách. Can thiệp mạch là phương pháp hiệu quả điều trị bảo tồn không phẫu thuật vỡ lách với tỷ lệ thành công 91,2%, do vậy làm tăng khả năng điều trị bảo tồn thành công của nhóm nghiên cứu là 80,7%. Từ khóa: bảo tồn lách chấn thương, bảo tồn lách chấn thương không mổ
BÁO CÁO CA LÂM SÀNG NHÂN MỘT TRƯỜNG HỢP RÒ HẬU MÔN DO DỊ VẬT TIÊU HÓA
Rò hậu môn thường do nguyên nhân không đặc hiệu là nhiễm trùng khe tuyến. Rò hậu môn còn có thể do ung thư, do lao hay do Crohn ít gặp hơn. Hiếm gặp hơn là rò hậu môn do dị vật tiêu hóa. Nguyên nhân do dị vật thường xác định được trong mổ. Dẫn lưu sạch và lấy được dị vật là quan trọng để lành bệnh và tránh tái phát.
KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ RÒ TIÊU HÓA RA DA BẰNG PHƯƠNG PHÁP HÚT ÁP LỰC ÂM CẢI BIÊN VỚI TÚI DÁN
Mục tiêu: Rò tiêu hoá ra da sau phẫu thuật bụng là một biến chứng phức tạp, tạo gánh nặng trong chăm sóc điều dưỡng, tâm lý bệnh nhân cũng như kết quả điều trị nói chung. Phương pháp hút áp lực âm đã được áp dụng điều trị các tổn thương rò dịch khó lành ở các chuyên khoa chỉnh hình, ngoại thần kinh. Tuy nhiên với rò tiêu hoá ra da thì phương pháp hút áp lực âm chưa được phổ biến. Do đó chúng tôi thực hiện nghiên cứu này nhằm mục đích đánh giá tính khả thi và hiệu quả của phương pháp hút áp lực âm cải biên với túi dán trong điều trị rò tiêu hoá ra da. Đối tượng - Phương pháp: Tiến cứu mô tả loạt ca. Các bệnh nhân rò tiêu hoá ra da được đưa vào nghiên cứu. Lỗ rò tiêu hoá được tiến hành cô lập và hút liên tục áp lực âm qua túi dán cải biên từ túi hậu môn nhân tạo. Chúng tôi đánh giá các cải thiện lâm sàng như tình trạng viêm da quanh lỗ rò, đau quanh lỗ rò, cung lượng rò, tỉ lệ hết rò tiêu hoá cũng như các mối liên quan của rò tiêu hoá với các yếu tố của bệnh nhân và bệnh lý. Kết quả: Từ 10/ 2019 đến 04/2020 có 16 bệnh nhân rò tiêu hóa qua da thỏa tiêu chuẩn chọn bệnh đã được đưa vào nghiên cứu. Trong đó 75% trường hợp rò tiêu hoá trên và 25% rò tiêu hoá dưới. Tỉ lệ hết rò ghi nhận là 50% sau thời gian điều trị trung bình 8,5 ngày. Tỉ lệ hết viêm da quanh lỗ rò đạt 87,5% (14/16 ca). Yếu tố ảnh hưởng đến thất bại điều trị là cung lượng rò cao >500ml. Chi phí chăm sóc vết thương rò tiêu hoá của phương pháp hút áp lực âm cải biên với túi dán không cao hơn so với phương pháp thông thường, mặt khác mang lại tâm lý thoải mái cho người bệnh và giảm công sức chăm sóc của điều dưỡng. Kết luận: Phương pháp hút áp lực âm cải biên với túi dán điều trị rò tiêu hoá ra da là một phương pháp khả thi và hiệu quả, đồng thời giúp cho việc theo dõi dịch rò và đánh giá đáp ứng điều trị, tạo sự thoải mái và an toàn cho bệnh nhân, giảm áp lực chăm sóc cho điều dưỡng. Cần có thêm bệnh nhân nghiên cứu để đánh giá chính xác hơn hiệu quả của phương pháp điều trị này. Từ khoá: rò tiêu hoá ra da, túi dán hậu môn nhân tạo, hút áp lực âm
GIÁ TRỊ CA19-9 TRONG TIÊN ĐOÁN KHẢ NĂNG PHẪU THUẬT TRIỆT ĐỂ UNG THƯ ĐẦU TỤY
Đặt vấn đề: Ung thư đầu tụy là bệnh tương đối phổ biến. Chẩn đoán chủ yếu dựa vào hình ảnh học. Tuy nhiên, chụp cắt lớp vi tính (CLVT) và cộng hưởng từ (CHT) vẫn còn nhiều hạn chế trong việc đánh giá các yếu tố như xâm lấn tại chỗ, di căn hạch, di căn xa cũng như tiên đoán khả năng phẫu thuật triệt để. CA19-9 là một chỉ dấu ung thư chính và thường được sử dụng nhất trong ung thư tuỵ. Chúng tôi thực hiện nghiên cứu này với mong muốn đánh giá khả năng ứng dụng nồng độ CA19-9 như là một yếu tố hỗ trợ trong chẩn đoán giai đoạn cũng như khả năng phẫu thuật. Mục tiêu: Xác định mối liên quan của CA19-9 với kích thước, độ xâm lấn, di căn hạch, di căn xa, giai đoạn và độ biệt hóa của ung thư đầu tụy. Qua đó đánh giá các ngưỡng nồng độ CA19-9 trong tiên đoán khả năng phẫu thuật triệt để ung thư đầu tụy. Đối tượng - Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu hồi cứu trên 84 bệnh nhân được chẩn đoán ung thư đầu tụy được điều trị tại bệnh viện Chợ Rẫy từ tháng 04/2016 đến tháng 05/2019. Kết quả: Nồng độ CA19-9 không tương quan với kích thước, độ biệt hóa và giai đoạn khối u. Tuy nhiên, CA19-9 có liên quan với tình trạng xâm lấn của khối u, di căn hạch và di căn xa. Có sự liên quan có ý nghĩa thống kê giữa nồng độ CA19-9 với khả năng phẫu thuật triệt để ở ngưỡng 100 UI/ml (p <0,05). Kết luận: CA19-9 có thể ứng dụng để hỗ trợ với hình ảnh học trong đánh giá khả năng cắt bỏ u đầu tuỵ. Nồng độ CA19-9 < 100 UI/ml là một yếu tố gợi ý khả năng phẫu thuật triệt để cũng như có tiên lượng bệnh tốt. Từ khoá: ung thư đầu tuỵ, marker ung thư CA19-9, phẫu thuật cắt khối tá tuỵ, u quanh bóng Vater
BIẾN CHỨNG ĐIỀU TRỊ CỦA HOÁ TRỊ TÂN HỖ TRỢ BẰNG PHÁC ĐỒ DOCETAXEL-CISPLATIN-CAPECIABINE/5-FLUOROURACIL(DCX/DCF) TRÊN BỆNH NHÂN UNG THƯ THỰC QUẢN GIAI ĐOẠN TIẾN XA TẠI CHỖ
Mục tiêu: Đánh giá biến chứng điều trị của bệnh nhân ung thư thực quản (UTTQ) giai đoạn tiến xa tại chỗ với phác đồ DCX/DCF tại Trung tâm Ung Bướu Chợ Rẫy. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Can thiệp lâm sàng không nhóm chứng, thực hiện trên 112 bệnh nhân UTTQ giai đoạn tiến xa tại chỗ tại Trung tâm Ung Bướu Chợ Rẫy từ ngày 22/07/2019 đến ngày 31/12/2020. Kết quả: Trong số 112 bệnh nhân nghiên cứu, có 99,1% là nam, 0,9% là nữ với tuổi trung bình là 61. Biến chứng hệ tạo huyết chủ yếu là giảm bạch cầu (7,1%), giảm bạch cầu hạt (17,9%), giảm huyết sắc tố (79,5%), giảm tiểu cầu (7,1%). Biến chứng gan, thận chủ yếu là tăng ALT (0,9%), tăng creatinin (2,7%). Các biến chứng khác ghi nhận được như hội chứng bàn tay-chân (87,5%), buồn nôn (86,6%), nôn (74,1%), viêm miệng (58,1%), tiêu chảy (35,7%). Mức độ biến chứng theo CTCAE phiên bản 4.0 chủ yếu là độ I,II (80%). Kết luận: Hoá trị tân hỗ trợ với phác đồ DCX/DCF có tác dụng không mong muốn trên hệ tạo huyết, gan -thận và các cơ quan khác chấp nhận được. Mức độ biến chứng chủ yếu là độ I,II. Đây là phác đồ điều trị an toàn và ít biến chứng. Từ khoá: hoá trị tân hỗ trợ, ung thư thực quản tiến xa tại chỗ, DCX/DCF, biến chứng huyết học, biến chứng gan-thận
KẾT QUẢ PHẪU THUẬT NỘI SOI CẮT TÚI MẬT VÀ LẤY SỎI ỐNG MẬT CHỦ QUA ỐNG TÚI MẬT HOẶC MỞ ỐNG MẬT CHỦ ĐIỀU TRỊ SỎI TÚI MẬT KÈM SỎI ỐNG MẬT CHỦ
Đặt vấn đề: Phẫu thuật điều trị sỏi túi mật (STM) kèm sỏi ống mật chủ (OMC) có nhiều phương pháp bao gồm phẫu thuật nội soi (PTNS) cắt túi mật (CTM) và lấy sỏi OMC qua ống túi mật (OTM) hoặc mở OMC lấy sỏi. Mục tiêu: Đánh giá tính an toàn, hiệu quả của các phương pháp PTNS điều trị STM kèm sỏi OMC. Đối tượng - Phương pháp: Cắt ngang 125 trường hợp (TH) STM kèm sỏi OMC. Kết quả: Từ tháng 10 – 2016 đến tháng 10 – 2019, có 125 trường hợp (TH) STM kèm sỏi OMC được chúng tôi điều trị tại bệnh viện Đại Học Y Dược TPHCM. Sỏi OMC chẩn đoán trước mổ: 88%, sỏi OMC chẩn đoán trong mổ: 12%. Các phương pháp điều trị: PTNS CTM kèm lấy sỏi OMC qua ống túi mật (OTM): 31 TH, thành công: 93,5%, chuyển phương pháp khác: 6,5%, sạch sỏi: 100%, biến chứng: 0%; PTNS CTM kèm mở OMC lấy sỏi (dẫn lưu ống T trong 93 TH, khâu kín OMC trong 1 TH): thành công: 97,9%, chuyển phương pháp khác: 2,1%, sạch sỏi trong mổ: 75%, biến chứng: 3,3%, sạch sỏi sau lấy sỏi qua đường hầm ống T: 100%. Không có TH tử vong. Lấy sỏi OMC qua OTM do thời gian phẫu thuật ngắn hơn, tỉ lệ sạch sỏi trong mổ cao hơn, thời gian nằm viện ngắn hơn so với hơn mở OMC lấy sỏi. Kết luận: Các phương pháp PTNS điều trị STM kèm sỏi OMC hiện nay an toàn và hiệu quả. Lấy sỏi OMC qua OTM có nhiều ưu điểm hơn so với mở OMC lấy sỏi. Từ khóa: phẫu thuật nội soi (PTNS) cắt túi mật (CTM), nội soi mật tụy ngược dòng (NSMTND), lấy sỏi ống mật chủ (OMC) qua ống túi mật (OTM), mở OMC lấy sỏi, dẫn lưu ống T, khâu kín OMC
PHẪU THUẬT NỘI SOI CẮT ĐẠI TRÀNG NỐI TRONG Ổ BỤNG CHƯA PHỔ BIẾN TẠI VIỆT NAM: DO VẤN ĐỀ CHI PHÍ HAY THÓI QUEN
Mục tiêu: Phẫu thuật cắt đại tràng với nối trong ổ bụng rất phổ biến trên thế giới trong khi rất ít báo cáo tại nước ta. Đây là vấn đề kỹ thuật, chi phí, thói quen hay vấn đề gì khác. Nghiên cứu này góp phần giải đáp vấn đề này. Đối tượng - Phương pháp: Hồi cứu kinh nghiệm triển khai kỹ thuật cắt đại tràng nối trong tại bệnh viện Nhân dân Gia Định từ năm 2013 đến tháng 7 năm 2021. Khảo sát sở thích của các phẫu thuật viên tại bệnh viện Nhân dân Gia Định trong việc thực hiện kỹ thuật nối. Điểm qua y văn thế giới nhằm nắm bắt xu hướng kỹ thuật nối trong và nối ngoài ổ bụng sau cắt đại tràng nội soi. Điểm qua y văn trong nước, các báo cáo tại hội nghị Ngoại khoa toàn quốc và các luận văn luận án tại các trường Y khoa về chủ đề này. Kết quả: Phẫu thuật nối trong tại bệnh viện Nhân dân Gia Định đã được thực hiện nhiều hơn so với nối ngoài ổ bụng trong 2 năm gần đây (104 so với 89 trường hợp). Số phẫu thuật viên thực hiện hay có xu hướng thực hiện tăng dần. Các nghiên cứu trong nước về phẫu thuật cắt đại tràng nối trong ổ bụng còn rất ít. Kết luận: Phẫu thuật cắt đại tràng nối trong có các ưu điểm tiềm năng. Kỹ thuật không quá khó với chi phí không quá cao. Điều còn lại là cần phải thay đổi một thói quen. Từ khoá: cắt đại tràng, phẫu thuật nội soi, nối trong ổ bụng
ĐIỀU TRỊ VIÊM TÚI THỪA ĐẠI TRÀNG TRÁI BIẾN CHỨNG THỦNG
Mục tiêu: Viêm túi thừa đại tràng trái là bệnh lý thường gặp tại các nước phương Tây. Điều trị viêm túi thừa đại tràng trái biến chứng thủng bao gồm điều trị nội khoa, dẫn lưu ổ tụ dịch hoặc phẫu thuật. Nghiên cứu này nhằm mô tả đặc điểm bệnh học và kết quả điều trị viêm túi thừa đại tràng trái biến chứng thủng. Đối tượng - Phương pháp: Nghiên cứu hồi cứu, báo cáo loạt ca từ tháng 01 – 2019 đến tháng 12 – 2021 tại bệnh viện Nhân dân Gia Định. Kết quả: Nghiên cứu ghi nhận 32 bệnh nhân viêm túi thừa đại tràng trái biến chứng thủng, tuổi trung bình là 63,59 ± 1,92 tuổi, 17 bệnh nhân (53,1%) nam. 12 bệnh nhân (37,5%) vào viện có viêm phúc mạc toàn thể, 11 bệnh nhân (34,4%) sốt, 11 bệnh nhân (65,6%) có tăng số lượng bạch cầu, 26 bệnh nhân (81,2%) tăng nồng độ CRP. Phân độ WSES 2020 có 9,4% độ 1a, 18,8% độ 1b, 9,4% độ 2a, 9,4% độ 2b và 53,1% độ 4. Có 7 bệnh nhân (21,9%) điều trị nội khoa không mổ, 25 bệnh nhân (78,1%) được phẫu thuật, trong đó 80% mổ mở và 76% phẫu thuật Hartmann. Tử vong 4 bệnh nhân (16%). Kết luận: Viêm túi thừa đại tràng trái biến chứng thủng là bệnh lý thường gặp ở người lớn tuổi với lý do nhập viện đa số là đau bụng, sốt và viêm phúc mạc. Tỷ lệ tử vong còn cao do BN lớn tuổi và thời gian vào viện trễ. Điều trị nội khoa không mổ thường áp dụng cho WSES 1a hoặc 1b, phẫu thuật Hartmann thường được sử dụng ở những BN nặng, phẫu thuật một thì có thể xem xét thực hiện khi WSES 1a đến 2b và tùy thuộc tình trạng bệnh nhân và kinh nghiệm phẫu thuật viên. Từ khóa: viêm túi thừa đại tràng trái, thủng túi thừa đại tràng, phẫu thuật Hartmann, phẫu thuật cắt đại tràng nối ngay
KẾT QUẢ SỚM ĐIỀU TRỊ THIẾU MÁU MẠC TREO RUỘT CẤP TÍNH THEO PHÁC ĐỒ ĐA MÔ THỨC
Đặt vấn đề: Thiếu máu mạc treo ruột cấp tính là một tình trạng cấp cứu ngoại khoa ít gặp và vẫn còn nhiều thử thách đối với các bác sĩ chuyên khoa. Kể từ khi chụp cắt lớp vi tính được ứng dụng phổ biến, kèm với sự phát triển của lĩnh vực can thiệp mạch máu, việc chẩn đoán thiếu máu mạc treo ruột cấp tính ngày càng sớm hơn và chính xác hơn, từ đó đem lại khả năng điều trị tốt hơn, ở giai đoạn chưa có biến chứng nặng và có thể giải quyết nguyên nhân tận gốc. Mục tiêu: Nghiên cứu được thực hiện để đánh giá kết quả sớm của điều trị thiếu máu mạc treo ruột cấp tính dựa trên phác đồ đa mô thức của bệnh viện Gia Định. Đối tượng - Phương pháp: Nghiên cứu hồi cứu báo cáo hàng loạt ca. Chọn mẫu gồm các bệnh nhân bị thiếu máu mạc treo ruột cấp tính được điều trị tại BV Nhân Dân Gia Định trong thời gian 3 năm, từ 5/2018 đến tháng 5/2021. Kết quả: Có 30 BN được đưa vào nghiên cứu, gồm có 20 nam và 10 nữ. Độ tuổi trung bình là 57 tuổi (BN nhỏ nhất là 24 tuổi, lớn nhất là 93 tuổi). Có 5/30 BN được xếp vào nhóm nặng. Triệu chứng đau bụng chiếm đa số với 97%, kế đến là nôn ói và tiêu chảy. Một số yếu tố nguy cơ nổi trội như rung nhĩ, bệnh van tim, xơ gan tăng áp cửa. Tất cả các trường hợp chụp MSCT đều ghi nhận bất thường, trong đó 97% trường hợp thấy được nguyên nhân tắc nghẽn. Thời điểm bắt đầu điều trị tính từ thời điểm nhập viện trung bình là 18,4 giờ, tính từ thời điểm xác định được chẩn đoán trung bình là 7,3 giờ. Thời gian nằm viện trung bình là 8,7 ngày. Sau điều trị, có 15/30 BN (50%) có cải thiện lâm sàng nhưng chưa được tái thông hoàn toàn và 9/30 BN (30%) đã tái thông gần như hoàn toàn trên phim chụp mạch máu hoặc MSCT kiểm tra. Tỉ lệ tử vong chung là 17%. Kết luận: Phối hợp điều trị đa mô thức với 2 mục đích chính: vừa giải quyết hậu quả (cắt đoạn ruột hoại tử, điều chỉnh các rối loạn toàn thân), vừa giải quyết nguyên nhân (tái tưới máu ruột) là một xu hướng được khuyến cáo trong thời gian gần đây, giúp cải thiện tiên lượng tử vong. Từ khóa: Thiếu máu mạc treo ruột cấp tính, nhồi máu mạc treo, huyết khối thuyên tắc động mạch mạc treo, huyết khối xơ vữa động mạch mạc treo, huyết khối tĩnh mạch mạc treo, co thắt động mạch mạc treo
KẾT QUẢ PHỤC HỒI CHỨC NĂNG GIAI ĐOẠN CẤP SAU PHẪU THUẬT VAN TIM TẠI BỆNH VIỆN ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Đặt vấn đều: Bệnh van tim là một trong những bệnh lý tim mạch thường gặp; gây ra gánh nặng về chi phí y tế lớn cho các quốc gia trên thế giới. Tỷ lệ phẫu thuật van tim ngày càng tăng, chiếm 20% trong các phẫu thuật tim mạch. Phục hồi chức năng sớm sau phẫu thuật van tim đã được áp dụng tại Việt Nam; tuy nhiên đến nay vẫn chưa có nghiên cứu nào đánh giá kết quả của chương trình này. Mục tiêu: Nghiên cứu này đánh giá kết quả của chương trình phục hồi chức năng giai đoạn cấp ở người bệnh phẫu thuật van tim. Đối tượng - Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả hàng loạt ca được tiến hành tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh từ tháng 10/2020 đến tháng 10/2021. Kết quả: Nghiên cứu gồm 53 người bệnh với độ tuổi trung bình là 52,98 ± 13,35. Thời gian nằm ở hồi sức tim trung bình là 4,58 ± 2,47 ngày; thời gian nằm viện trung bình là 14,25 ± 6,46 ngày. Sau khi tập, dung tích hít vào đo bằng spirometer trung bình tăng từ 932,08 ml lên 1992, 45 ml (p <0,001); điểm Borg trung bình giảm từ 3,98 điểm xuống 1,19 điểm (p <0,001); và điểm Barthel trung bình tăng từ 61,41 điểm lên 98,85 điểm (p <0,001). Quãng đường trung bình của 13 ca thực hiện nghiệm pháp đi bộ 6 phút được ghi nhận là 441,92 m. Không có biến chứng hậu phẫu do nằm lâu (viêm phổi, thuyên tắc mạch, loét) và biến cố do tập luyện (té ngã, tụt huyết áp tư thế) được ghi nhận trong quá trình tập. Kết luận: Trong nghiên cứu này, phục hồi chức năng giai đoạn cấp sau phẫu thuật van tim thì an toàn, góp phần cải thiện khả năng gắng sức, gia tăng tính độc lập trong sinh hoạt, giảm nguy cơ biến chứng hậu phẫu do nằm lâu và rút ngắn thời gian nằm viện cho người bệnh. Từ khóa: bệnh van tim, phẫu thuật van tim, phục hồi chức năng, thời gian nằm viện
ĐÁNH GIÁ THAY ĐỔI KHỨU GIÁC VỊ GIÁC CỦA BỆNH NHÂN NHIỄM COVID-19 TẠI BỆNH VIỆN ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Mục tiêu: Nhằm đánh giá thay đổi khứu giác và/hoặc vị giác ở những bệnh nhân nhiễm COVID-19 (The coronavirus disease 2019) mức độ nhẹ. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Đây là nghiên cứu cắt ngang mô tả dựa trên khảo sát 132 người trưởng thành (18 tuổi) có triệu chứng nhẹ với kết quả dương tính SARS-CoV 2 (Severe acute respiratory syndrom coronavirus 2) bằng phản ứng chuỗi polymerase qua phết dịch vòm mũi họng tại bệnh viện Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh từ 01/10/2021 đến 07/10/2021. Kết quả: Tổng cộng có 132 bệnh nhân hoàn thành khảo sát (81 nữ [61,36%]; tuổi trung bình 40). 94 bệnh nhân ghi nhận thay đổi mùi và/hoặc vị (71%). Những triệu chứng thường gặp khác là nghẹt mũi (59,8%) và ho khan hoặc ho đàm (59,1%). Tần suất hiện diện của thay đổi mùi và/hoặc vị liên quan với giới tính có ý nghĩa thống kê (p <0,05). Kết luận: Tần suất thay đổi mùi và/hoặc vị ở bệnh nhân nhiễm COVID-19 là cao. Việc tầm soát thường xuyên triệu chứng này có thể góp phần cải thiện khả năng phát hiện ca bệnh trong đại dịch COVID-19 đang diễn ra. Từ khóa: thay đổi mùi và/hoặc vị, SARS-CoV 2, COVID-19
KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ HẸP THỰC QUẢN BẰNG NONG THỰC QUẢN QUA NỘI SOI TẠI BỆNH VIỆN NHI ĐỒNG 1
Mục tiêu: Hẹp thực quản (TQ) ở trẻ em thường do nguyên nhân lành tính, hay gặp do hẹp miệng nối thực quản (HMN) và hẹp thực quản do hóa chất (HHC). Nội soi nong TQ điều trị hẹp TQ đã được tiến hành từ trước năm 2009 tại bệnh viện Nhi Đồng 1 với các loại que nong cơ học, và từ tháng 10/2018, có thêm phương tiện là bóng thủy tĩnh nhiều đường kính - có dây dẫn. Chúng tôi thực hiện nghiên cứu này nhằm đánh giá kết quả và biến chứng của phương pháp này trong điều trị hẹp thực quản ở trẻ em tại bệnh viện Nhi Đồng 1. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Báo cáo hàng loạt ca bệnh hồi cứu. Bệnh nhi bị hẹp thực quản được nong thực quản qua nội soi tại Bệnh viện Nhi Đồng 1 từ 1/5/2016 đến 1/5/2021. Kết quả: Có 35 bệnh nhi (20 nam, 15 nữ) gồm 24 trường hợp HMN, 10 trường hợp HHC, 01 trường hợp hẹp do màng ngăn TQ; trong đó 13 trường hợp được nong bóng, 12 trường hợp được nong que cơ học, 10 trường hợp nong cả hai loại. Tổng số lần nong là 388; số lần nong trung bình đối với HMN và HHC lần lượt là 5,1(1-18) và 19,6 (3 – 60) (U, p <0,05). Số trường hợp cần nong <5 lần và ≥5 lần lần lượt là 42,9% và 57,1%. Thời gian theo dõi là 18,7 (3-43) tháng. Tỉ lệ thành công chung là 82,9%, tỉ lệ thành công do nong HMN và HHC lần lượt là 95,8% và 60%. Tỉ lệ nong thất bại là 17,1% (6/35 trường hợp). Tỉ lệ thủng thực quản do nong là 0,5% (2/388 lượt nong). Một trường hợp (2,9%) bị viêm phổi hít nhẹ sau nong que cơ học. Không có trường hợp tử vong trong nghiên cứu. Kết luận: Nội soi nong thực quản điều trị hẹp thực quản ở trẻ em an toàn và hiệu quả, tỉ lệ thất bại và tai biến thấp. Từ khóa: hẹp miệng nối thực quản, hẹp thực quản do hóa chất, nước tro tàu, hẹp do màng ngăn thực quản, bóng thủy tĩnh, que nong Maloney, que nong Tucker
KHẢO SÁT ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG VÀ CẬN LÂM SÀNG CỦA ĐƯỜNG TIÊU HÓA ĐÔI Ở TRẺ EM
PHẪU THUẬT NỘI SOI ĐIỀU TRỊ THOÁT VỊ MORGAGNI-LARREY Ở TRẺ EM: BÁO CÁO MỘT TRƯỜNG HỢP BỆNH
Thoát vị Morgagni là loại thoát vị hiếm gặp nhất trong bốn loại thoát vị hoành bẩm sinh với tỉ lệ 1-6% tổng số các trường hợp. Phẫu thuật nội soi để sửa chữa khiếm khuyết này trở thành điều trị tiêu chuẩn trong vài năm gần đây. Báo cáo trường hợp lâm sàng bé trai 4 tuổi nhập viện vì đau bụng vùng thượng vị tái phát thường xuyên. Bệnh nhi được chụp X-quang ngực thẳng-nghiêng phát hiện thoát vị hoành và sau đó được xác định chẩn đoán thoát vị Morgagni bằng phim chụp đại tràng cản quang. Bệnh nhi được điều trị khâu phục hồi cơ hoành qua nội soi ổ bụng, được rút nội khí quản và cho ăn lại trong 24 giờ sau mổ và xuất viện sau 5 ngày. Phẫu thuật nội soi trong điều trị thoát vị Morgagni an toàn, ít xâm lấn với thời gian hồi phục nhanh và vết mổ thẩm mỹ. Từ khóa: thoát vị Morgagni, thoát vị hoành, khâu phục hồi cơ hoành qua nội soi
ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ PHẪU THUẬT CẮT TUYẾN TIỀN LIỆT TẬN GỐC TẠI BỆNH VIỆN CHỢ RẪY
Mục tiêu: Phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt tận gốc là điều trị tiêu chuẩn cho ung thư giai đoạn khu trú và kỳ vọng sống >10 năm. Tại bệnh viện Chợ Rẫy, phẫu thuật (PT) cắt tuyến tiền liệt (TTL) tận gốc được thực hiện với nhiều phương pháp PT khác nhau. Chúng tôi báo cáo kết quả PT cắt TTL tận gốc tại bệnh viện Chợ Rẫy sau 10 năm. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Tất cả những trường hợp (TH) PT cắt TTL tận gốc tại khoa Ngoại Tiết Niệu, bệnh viện Chợ Rẫy. Thời gian từ tháng 1/2011 đến tháng 12/2020. Các biến số ghi nhận gồm: tuổi, chỉ số khối cơ thể (BMI), kích thước tuyến tiền liệt, kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt (PSA) trước mổ, điểm số Gleason, giai đoạn ung thư. Kết quả phẫu thuật gồm thời gian mổ, lượng máu mất, thời gian hậu phẫu, thời gian đặt ống dẫn lưu, thời gian lưu thông niệu đạo, các biến chứng trong và sau mổ, kết quả về mặt chức năng và ung thư học sau phẫu thuật. Kết quả: Tất cả có 89 TH được PT cắt TTL tận gốc tại bệnh viện Chợ Rẫy từ 1/2011 – 12/2020 với giai đoạn từ T1b-T3b và điểm Gleason score 6-10. Tuổi trung bình 66,43 ± 6,57 (53-82). Chỉ số khối cơ thể (BMI) trung bình 22,9 ± 2,8 (16-32) kg/m2. Kích thước tuyến tiền liệt trung bình 40,1 ± 29,38 (8-252) mL. Nồng độ PSA máu trung bình 32,8 ± 29,6 (1-143) mg/dL. Phương pháp PT có 17/89 TH (19,1%) PT qua ngả sau xương mu, 27/89 TH (30,3%) phẫu thuật nội soi (PTNS) và 45/89 TH (50,6%) PTNS có hỗ trợ robot, trong đó có 87,6% (78/89 TH) nạo hạch chậu tiêu chuẩn. Thời gian mổ trung bình 396,7 ± 98,2 (140-660) phút, lượng máu mất khoảng 433,7 ± 469,5 (50-3000) mL. Tỷ lệ biến chứng sớm sau phẫu thuật 7,9%, đều thuộc nhóm 0-1 theo phân loại Clavien. Giải phẫu bệnh sau PT giai đoạn T2 có 53 TH (59,5%), T3 có 33 TH (37,1%), T4 có 3 TH (3,4%), 10 TH giải phẫu bệnh sau phẫu thuật có hạch dương tính. Biên phẫu thuật dương tính chiếm 23,8% (19/80 TH). Có 69,9% (51/89 TH) đạt PSA cực tiểu ≤0,1 ng/ml sau 8 tuần. Tỷ lệ tái phát sinh hóa là 39,2% (20/51 TH). Thời gian tái phát sinh hóa TB là 15,1 ± 19,8 (3-84) tháng. Tỉ lệ kiểm soát nước tiểu 81,5% (53/65 TH). Tỷ lệ sống còn toàn bộ và sống còn không tiến triển sau 5 năm lần lượt là 82,4% và 70,2%. Kết luận: Phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt tận gốc là một phẫu thuật tương đối an toàn với tỷ lệ biến chứng thấp, bệnh nhân hồi phục tốt sau mổ, mang lại hiệu quả cao về mặt chức năng cũng như về kết quả ung thư học. Từ khóa: phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt tận gốc, ung thư tuyến tiền liệt, sống còn toàn bộ
NGHIÊN CỨU GIẢI PHẪU ĐỘNG MẠCH VỊ MẠC NỐI PHẢI TRÊN NGƯỜI VIỆT NAM
Đặt vấn đề: Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành là một trong những phương pháp điều trị hiệu quả bệnh động mạch vành. Ngoài động mạch ngực trong và động mạch quay, động mạch vị mạc nối phải cũng được sử dụng làm mạch ghép cho phẫu thuật này. Do đó, nghiên cứu về giải phẫu động mạch vị mạc nối phải là rất cần thiết. Mục tiêu: Khảo sát các đặc điểm giải phẫu của động mạch vị mạc nối phải ở người Việt Nam. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: 30 mẫu động mạch vị mạc nối phải của 30 xác ướp tại Bộ môn Giải phẫu, Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh. Kết quả: Tất cả 30 mẫu nghiên cứu, động mạch vị mạc nối phải đều xuất phát từ động mạch vị tá tràng. Vị trí xuất phát nằm sau môn vị trong 21 trường hợp, dưới môn vị trong 9 trường hợp. Đường kính trung bình của động mạch vị mạc nối phải đo tại nguyên ủy và cách nguyên ủy 5 cm; 10 cm; 15 cm; 20 cm lần lượt là 2,68 ± 0,52 mm; 2,37 ± 0,46 mm; 2,20 ± 0,47 mm; 1,94 ± 0,53 mm; 1,54 ± 0,50 mm. Độ dài động mạch vị mạc nối phải là 27,8 ± 4,7 cm. 19 trường hợp động mạch vị mạc nối phải cho nhánh nối với động mạch vị mạc nối trái, 11 trường hợp không có sự thông nối này. Độ dài ở nhóm có thông nối lớn hơn nhóm không có sự thông nối. Động mạch vị mạc nối phải cho 11 đến 20 nhánh vị và 5 đến 11 nhánh mạc nối. Kết luận: Động mạch vị mạc nối phải là một trong các động mạch cấp máu cho dạ dày và mạc nối lớn. Trong trường hợp cần thiết, động mạch vị mạc nối phải có thể dùng làm mạch ghép có cuống hoặc không cuống trong phẫu thuật bắc cầu động mạch vành. Từ khóa: động mạch vị mạc nối phải, nhánh vị, nhánh mạc nối, sự thông nối, mạch ghép
ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ SỐNG CÒN TRONG ĐIỀU TRỊ UNG THƯ TINH HOÀN
Đặt vấn đề: Ung thư tinh hoàn là ung thư ít gặp, diễn tiến nhanh, giải phẫu bệnh đa dạng, nhưng đáp ứng tốt nếu điều trị sớm và thích hợp, một trong những tiêu chí để đánh giá kết quả điều trị ung thư đó là tỉ lệ sống còn. Chúng tôi báo cáo kết quả sống còn của điều trị ung thư tinh hoàn trong 5 năm tại 3 trung tâm, bệnh viện Chợ Rẫy, bệnh viện Bình Dân và bệnh viện Nhân dân Gia Định. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Bệnh nhân đã được chẩn đoán và điều trị bướu tinh hoàn tại bệnh viện Nhân dân Gia Định, bệnh viện Bình Dân và bệnh viện Chợ Rẫy từ 01/2016 đến 12/2020. Các biến số ghi nhận gồm: độ tuổi, loại giải phẫu bệnh, nhóm tiên lượng theo Nhóm Liên kết về Ung thư Tế bào mầm Quốc tế (IGCCCG), thời gian sống còn toàn bộ, thời gian sống còn bệnh không tiến triển. Kết quả: Cỡ mẫu nghiên cứu có 161 trường hợp, trong đó độ tuổi trung bình là 37,2 ± 12,4 tuổi. Bướu seminoma chiếm 57,8%, nonseminoma chiếm 40,3% và nhóm giải phẫu bệnh khác chiếm 1,9%. Theo dõi được 121 trường hợp, trong đó thời gian sống trung bình là 55,9 tháng, tỉ lệ sống còn toàn bộ 5 năm là 84,5%; thời gian sống trung bình bệnh không tiến triển là 53,1 tháng, tỉ lệ sống còn bệnh không tiến triển 5 năm là 79,9%. Đối với nhóm seminoma, tỉ lệ sống còn toàn bộ 5 năm là 90,6%, tỉ lệ sống còn bệnh không tiến triển 5 năm là 87,3%; nhóm tiên lượng tốt, tỉ lệ sống còn toàn bộ 5 năm là 95,7% và tỉ lệ sống còn bệnh không tiến triển 5 năm là tỉ lệ sống còn bệnh không tiến triển 5 năm là 91,3%; nhóm tiên lượng trung bình, tỉ lệ sống còn toàn bộ 5 năm là 66,3% và tỉ lệ sống còn bệnh không tiến triển 5 năm là 58,6%. Đối với nonseminoma, tỉ lệ sống còn toàn bộ 5 năm là 75,2%, tỉ lệ sống còn bệnh không tiến triển 5 năm là 68,6%; nhóm tiên lượng tốt, tỉ lệ sống còn toàn bộ 5 năm là 95%, tỉ lệ sống còn bệnh không tiến triển 5 năm là 85,7%; nhóm tiên lượng trung bình, tỉ lệ sống còn toàn bộ 5 năm là 57,1%, tỉ lệ sống còn bệnh không tiến triển 5 năm là 42,1%; trong nghiên cứu của chúng tôi không có nhóm tiên lượng nặng đối với nonseminoma. Kết luận: Ung thư tinh hoàn có thể điều trị được, kết quả sống còn cao nếu chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời. Từ khóa: ung thư tinh hoàn, seminoma, nonseminoma, tỉ lệ sống còn
KHẢO SÁT TỈ LỆ TÁC NHÂN GÂY VIÊM NIỆU ĐẠO CẤP Ở NAM GIỚI
Mục tiêu: Viêm niệu đạo cấp có tác nhân gây bệnh phức tạp. Vì vậy, chúng tôi tiến hành khảo sát tỉ lệ tác nhân gây viêm niệu đạo cấp ở nam giới tại bệnh viện Bình Dân, dựa trên kết quả xét nghiệm realtime – PCR (RT-PCR) 13 tác nhân lây truyền qua đường tình dục. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Chúng tôi tiến hành nghiên cứu mô tả cắt ngang, phân tích kết quả RT-PCR của 194 bệnh nhân nam được chẩn đoán viêm niệu đạo cấp tại phòng khám Nam khoa, bệnh viện Bình Dân từ tháng 09/2020 đến tháng 05/2021. Kết quả: 194 trường hợp được ghi nhận, tuổi trung bình là 32,0 ± 8,75. Tỉ lệ xuất hiện của các tác nhân là: N. gonorrhoeae 24,7%, C. trachomatis 22,7%, G. vaginalis 19,6%, U. parvum 13,9%, M. genitalium 11,3%, U. urealyticum 10,3%, C. albicans 4,6%, M. hominis 4,1%, HSV 2 1,5%, T. pallidum 0,5%. Tỉ lệ đơn nhiễm là 43,3%, đồng nhiễm là 29,9%, chưa tìm thấy tác nhân là 26,8%. Kết luận: Viêm niệu đạo cấp thường gặp ở nhóm tuổi hoạt động tình dục mạnh, có tác nhân phức tạp. RT-PCR có ý nghĩa lớn trong việc chẩn đoán viêm niệu đạo cấp. Từ khóa: viêm niệu đạo cấp, lậu cầu, realtime-PCR, STD
ĐÁNH GIÁ TÌNH TRẠNG NHIỄM KHUẨN ĐƯỜNG TIẾT NIỆU QUA MẪU NƯỚC TIỂU BỂ THẬN TRONG PHẪU THUẬT TÁN SỎI THẬN QUA DA
Mục tiêu: Đánh giá mẫu nước tiểu bể thận cung cấp nhưng thông tin giá trị về vi khuẩn học, hỗ trợ quá trình điều trị nhiễm khuẩn đường tiết niệu (NKĐTN), giảm thiểu biến chứng nặng như nhiễm khuẩn huyết và choáng nhiễm khuẩn sau tán sỏi thận qua da. Mục tiêu của nghiên cứu là xác định tỷ lệ có NKĐTN qua đánh giá mẫu nước tiểu bể thận, chủng vi khuẩn và độ nhạy cảm kháng sinh, xác định tỷ lệ có biến chứng nhiễm khuẩn huyết và choáng nhiễm khuẩn sau tán sỏi thận qua da. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Tổng cộng 69 mẫu thỏa tiêu chuẩn được đưa vào nghiên cứu. Tất cả các mẫu đều được tiến hành lấy nước tiểu ở 2 thời điểm lúc chọc dò vào đài bể thận và sau tán sỏi từ 15 – 30 phút. Các mẫu nước tiểu này được đánh giá qua xét nghiệm tổng phân tích nước tiểu, soi tươi – nhuộm gram, nuôi cấy vi khuẩn và xác định độ nhạy cảm với kháng sinh. Ngoài ra, thu thập những biến số trước, trong và sau phẫu thuật liên quan đến tình trạng NKĐTN. Kết quả: Tỷ lệ có NKĐTN qua đánh giá nước tiểu bể thận là 31,88%, trong đó chủ yếu là vi khuẩn gram âm (76,19%). Chủng vi khuẩn phân lập được: E.coli chiếm đa số (46,15%), kế đến là Enterobacter cloacae, Proteus mirabilis, Staphylococcus aureus, Enterococcus faecalis và vi nấm. Nghiên cứu ghi nhận 1 trường hợp nhiễm khuẩn huyết, không ghi nhân biến chứng choáng choáng nhiễm khuẩn và tử vong. Kết luận: soi tươi – nhuộm gram và cấy nước tiểu bể thận có giá trị cao trong đánh giá tình trạng NKĐTN ở những bệnh nhân có chỉ định tán sỏi thận qua da. Đây là những khảo sát nên được thực hiện nhằm phát hiện sớm NKĐTN và giảm thiểu biến chứng nhiễm khuẩn huyết và choáng nhiễm khuẩn. Từ khoá: nhiễm khuẩn đường tiết niệu, tán sỏi thận qua da, soi tươi nhuộm gram nước tiểu bể thận, cấy nước tiểu bể thận
ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ BIẾN CHỨNG CỦA PHẪU THUẬT CẮT TUYẾN TIỀN LIỆT TẬN GỐC KÈM NẠO HẠCH CHẬU TẠI BỆNH VIỆN CHỢ RẪY
Mục tiêu: Chúng tôi báo cáo kết quả biến chứng trong phẫu thuật, biến chứng sau phẫu thuật và kết quả ung thư học của 2 nhóm bệnh nhân phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt tận gốc có nạo hạch chậu tiêu chuẩn và không nạo hạch chậu tại bệnh viện Chợ Rẫy. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Tất cả những trường hợp (TH) phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt tận gốc tại khoa Ngoại Tiết Niệu, bệnh viện Chợ Rẫy. Thời gian từ tháng 1/2011 đến tháng 12/2020. Các TH được chia thành 2 nhóm: không nạo hạch chậu và nạo hạch chậu tiêu chuẩn. Các biến số ghi nhận gồm: tuổi, chỉ số khối cơ thể (BMI), kích thước tuyến tiền liệt, kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt (PSA) trước mổ, điểm số Gleason, ISUP, giai đoạn ung thư. Kết quả phẫu thuật gồm thời gian mổ, lượng máu mất, thời gian hậu phẫu, thời gian đặt ống dẫn lưu, thời gian lưu thông niệu đạo, các biến chứng trong và sau mổ, kết quả về ung thư học sau phẫu thuật giữa 2 nhóm. Kết quả: Nhóm nạo hạch tiêu chuẩn có giá trị PSA cao hơn (35,5 ng/ml, p <0,001) và nhóm nguy cơ cao hơn (nhóm nguy cơ cao chiếm 82%, p=0,015). Nhóm nạo hạch tiêu chuẩn có giai đọan cT3 cao hơn (p=0,26), mức độ ISUP 4-5 cao hơn (p=0,338), tuy nhiên sự khác biệt này là không có ý nghĩa thống kê. Về kết quả phẫu thuật, thời gian phẫu thuật không có sự khác biệt giữa 2 nhóm. Lượng máu mất ở nhóm không nạo hạch chậu thấp hơn nhiều so với nhóm nạo hạch chậu tiêu chuẩn (140,9 ml, 475 ml, p <0,001). Thời gian hậu phẫu, thời gian đặt ống dẫn lưu và thời gian lưu thông niệu đạo không có sự khác biệt giữa 2 nhóm. Nhóm không nạo hạch không ghi nhận biến chứng trong mổ và sau mổ. Nhóm nạo hạch chậu tiêu chuẩn ghi nhận 3/78 TH (3,8%) thủng trực tràng trong mổ, 1/78 TH (1,3%) rò nước tiểu, 4/78 TH (5,1%) rò bạch huyết và 1/78 TH (1,3%) chảy máu thứ phát phải mổ lại cầm máu. Giải phẫu bệnh sau phẫu thuật giữa 2 nhóm khác nhau không có ý nghĩa thống kê. Tỷ lệ hạch chậu bịt dương tính sau phẫu thuật là 13,2% (10/78 TH). Tỷ lệ sống còn toàn bộ sau 5 năm là 82,4% sau thời gian theo dõi (8-122 tháng). Trong đó nhóm không nạo hạch chậu có tỷ lệ sống còn toàn bộ sau 3 năm là 100%, nhóm nạo hạch chậu tiêu chuẩn có tỷ lệ sống còn toàn bộ sau 5 năm là 79,8%. Kết luận: Phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt tận gốc kết hợp nạo hạch chậu có vai trò quan trọng trong ung thư tuyến tiến liệt nguy cơ trung bình và nguy cơ cao, giúp phát hiện thêm 13,2% TH di căn hạch, giúp điều trị hỗ trợ kịp thời và theo dõi sát sau phẫu thuật. Phẫu thuật kết hợp nạo hạch chậu có biến chứng trong mổ là 3,8%, biến chứng sau mổ là 7,7%, biến chứng chung là 11,5%, trong đó biến chứng rò bạch huyết là thường gặp nhất chiếm 5,1%, tất cả trường hợp rò bạch huyết đều được điều trị nội khoa thành công. Từ khóa: phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt tận gốc, nạo hạch chậu tiêu chuẩn
ỨNG DỤNG BẢNG CÂU HỎI OAB-SS TRONG CHẨN ĐOÁN VÀ THEO DÕI ĐIỀU TRỊ BÀNG QUANG TĂNG HOẠT
Mục tiêu: Hiện nay, chẩn đoán và đánh giá hiệu quả điều trị bàng quang tăng hoạt (Overactive Bladder – OAB) chủ yếu dựa vào từng triệu chứng chủ quan của bệnh nhân. Khi đó sẽ không lượng giá được mức độ nặng nhẹ cũng như đánh giá hiệu quả điều trị tổng thể của bệnh nhân. Vì vậy, cần có một công cụ khách quan để hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi điều trị bệnh nhân OAB. Bảng câu hỏi OAB-SS (Overactive Bladder - Symptoms Score) của Homma đã được phát triển và xác nhận là một công cụ giá trị giúp đánh giá triệu chứng của OAB. Mục tiêu của nghiên cứu này là áp dụng bảng câu hỏi OAB-SS của Homma để chẩn đoán và theo dõi điều trị bàng quang tăng hoạt trong thực hành lâm sàng. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Mô tả loạt ca tất cả bệnh nhân được chẩn đoán và điều trị OAB tại phòng khám và khoa Niệu học chức năng của Bệnh viện Đại học Y Dược TP. HCM từ 01/2020 đến 06/2021. Kết quả: 93 trường hợp được đưa vào nghiên cứu với tỷ lệ Nữ/Nam là 2,21/1. Tuổi trung bình mắc phải OAB là 46,83. Nhóm tuổi mắc phải OAB cao nhất là 30 – 39 tuổi. OAB ướt chiếm 29,03% và OAB khô chiếm 70,97%. So với OAB khô, OAB ướt có tuổi trung bình lớn hơn đáng kể và thời gian mắc phải các triệu chứng trước khi đến khám ngắn hơn rõ rệt. Điểm số trung bình của từng triệu chứng: Tiểu nhiều lần (1,57), tiểu đêm (2,25), tiểu gấp (4,82), tiểu không kiểm soát gấp (1,0). Điểm số OAB-SS trung bình là 9,63 và điểm số chất lượng cuộc sống (Quality of Life – QoL) trung bình là 5,22. Tổng điểm OAB-SS và điểm số QoL ở nhóm OAB ướt cao hơn có ý nghĩa so với nhóm OAB khô. Dựa vào sự tương quan và phân bố điểm số giữa OAB-SS và QoL để gợi ý phân độ triệu chứng OAB dựa trên điểm số OAB-SS: 1 – 5 điểm: nhẹ, 6 – 9 điểm: trung bình, 10 – 15: nặng. Về kết quả điều trị: điểm số từng triệu chứng, tổng điểm OAB-SS và điểm số QoL đều cải thiện đáng kể sau điều trị. Cụ thể: tiểu nhiều lần (1,57  0,41), tiểu đêm (2,25  0,86), tiểu gấp (4,82  1,32), tiểu không kiểm soát gấp (1,0  0,2), tổng điểm OAB-SS (9,63  2,78) và điểm số QoL (5,22  2,45). Kết luận: Bảng câu hỏi OAB-SS là một công cụ khách quan và có giá trị giúp đánh giá triệu chứng OAB, góp phần gia tăng hiệu quả chẩn đoán và điều trị OAB. Từ khóa: bàng quang tăng hoạt, điểm số bàng quang tăng hoạt
KẾT QUẢ GHÉP THẬN DÀI HẠN TỪ NGƯỜI HIẾN TẠNG CHẾT NÃO TẠI BỆNH VIỆN CHỢ RẪY
Đặt vấn đề: Ghép thận từ người hiến tạng chết não (Donor after brain death, DBD) là phẫu thuật thường quy trên thế giới khi nguồn hiến tạng từ người sống bị giới hạn. Mục tiêu: Trình bày kết quả ghép thận từ người DBD tại bệnh viện Chợ Rẫy. Đối tượng - Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả hàng loạt ca, hồi cứu, bao gồm những trường hợp (TH) ghép thận từ người DBD từ tháng 4/2008 đến tháng 12/ 2020, tại khoa Ngoại Tiết Niệu, bệnh viện Chợ Rẫy. Kết quả: Chúng tôi có 24 người DBD, tuổi trung vị 39. Tử vong do chấn thương sọ não 22 TH (91,7%). Có 2 TH theo tiêu chuẩn mở rộng. Có 46 người nhận thận hiến, tuổi trung vị 36. Trung vị bất tương hợp HLA là 4. Có 8 TH bị trì hoãn chức năng thận ghép (17,4%). Thải ghép cấp trong năm đầu 6 TH (13%). Trung vị eGFR (CKD-EPI) lúc ra viện và sau 12 tháng lần lượt là 60 và 66 ml/phút/1,73 m2da. Tỷ lệ sống còn của thận ghép sau 1 và 5 năm lần lượt là 100 và 87,8%. Tỷ lệ sống còn của TH sau ghép 1 và 5 năm lần lượt là 97,8 và 94,2%. Nhiễm Cytomegalovirus 14 TH (30,4%). Kết luận: Kết quả ghép thận từ người DBD tại bệnh viện Chợ Rẫy tương tự các trung tâm ghép khác trên thế giới, khẳng định đây là nguồn tạng hiến quan trọng để phát triển ghép thận trong tương lai. Từ khóa: ghép thận, người hiến tạng chết não, người hiến tiêu chuẩn mở rộng
PHẪU THUẬT CẮT RỘNG BƯỚU VÙNG CHẬU: BÁO CÁO CA LÂM SÀNG
Bướu xương vùng chậu thường được phát hiện khi đã phát triển lâu, có kích thước lớn, bên cạnh đó giải phẫu vùng chậu rất phức tạp nên việc đảm bảo bờ phẫu thuật trong phẫu thuật cắt rộng bướu vùng chậu là thách thức với các phẫu thuật viên. Trước thập niên 70, bướu xương ác tính vùng chậu đa số được điều trị bằng phẫu thuật tháo nửa chậu. Tuy nhiên, hiện nay, với sự phát triển của các phương tiện hình ảnh học giúp khảo sát tỉ mỉ tổn thương; các phương pháp điều trị tân hỗ trợ như: hóa trị và xạ trị giúp giới hạn rõ bờ tổn thương, bên cạnh đó các phương pháp tái tạo từ đơn giản đến phức tạp giúp phục hồi khớp háng, phẫu thuật cắt rộng bướu trong bướu xương ác tinh vùng chậu đã dần thay thế phẫu thuật tháo nửa chậu, góp phần cải thiện rõ rệt chức năng cho bệnh nhân. Trong nghiên cứu này chúng tôi báo cáo 1 trường hợp sarcom sụn vùng cành chậu mu và ổ cối được điều trị tại Khoa Bệnh học Cơ- Xương- Khớp bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình TP. Hồ Chí Minh bằng phẫu thuật cắt rộng bướu, tái tạo ổ cối. Qua theo dõi 6 tháng sau mổ, kết quả ban đầu cho thấy: (1) kết quả về ung thư học: chưa phát hiện tái phát bướu tại chỗ; (2) kết quả chức năng chi: tốt, bệnh nhân có thể đi chống chân toàn bộ; (4) biến chứng: chưa biến chứng nào được ghi nhận. Từ khóa: sarcom sụn, cắt bướu vùng chậu
PHƯƠNG PHÁP MASQUELET CẢI BIÊN: MỘT GIẢI PHÁP HỨA HẸN TRONG ĐIỀU TRỊ NHIỄM TRÙNG MẤT ĐOẠN XƯƠNG DÀI CHI DƯỚI
Mục tiêu: Kỹ thuật cảm ứng màng (hay còn gọi là kỹ thuật Masquelet) là một phương pháp khá mới trong phục hồi mất đoạn xương kích thước lớn. Kỹ thuật này liên quan đến việc sử dụng xi măng polymethylmethacrylate (PMMA) để kích thích hình thành lớp màng sau khi cắt lọc triệt để và phục hồi xương mất đoạn bằng ghép xương tự thân khi tình trạng nhiễm trùng đã được loại bỏ. Mục tiêu của nghiên cứu này là đánh giá lâm sàng phương pháp này trong điều trị viêm xương mất đoạn sau chấn thương chi dưới. Đối tượng - Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu tiền cứu, cắt ngang mô tả từ 1/2018 đến 8/2020. Thực hiện ở 13 trường hợp bệnh nhân viêm xương mất đoạn ≥ 5cm ở chi dưới, gồm 12 nam, 1 nữ, có độ tuổi trung bình 36,6 tuôi (18-68). Vùng xương mất đoạn gồm 10 ở xương chày và 3 ở xương đùi. Chiều dài xương mất trung bình 9,7cm (5-20 cm). Kháng sinh được trộn với xi măng PMMA lấp vào vùng khuyết xương sau khi cắt lọc triệt để ở giai đoạn 1. Sau khoảng 22,1 tuần (12,71-50,29), sẽ tháo xi măng và ghép xương. Kết quả: Thời gian theo dõi trung bình 20,4 tháng (9,7 - 41,8). Lành xương trên X quang được thấy ở tất cả các trường hợp, với thời giant trung bình 8,1 tháng (2,7 - 15) kể từ khi ghép xương. Có 3 trường hợp phải cắt lọc lại trước khi qua giai đoạn 2 do tình trạng tái nhiễm trùng và loét da do ma sát với xi măng bên dưới. Không có trường hợp nào tái nhiễm tại thời điểm theo dõi lần cuối. Kết luận: Phương pháp Masquelet trong điều trị viêm xương mất đoạn sau chấn thương ở chi dưới là một phương pháp đơn giản, khả thi và mang lại kết quả lâm sàng tốt. Tuy nhiên, còn nhiều thử thách như vai trò của cắt lọc triệt để, hình thức kết hợp xương, nguồn xương ghép…. Từ khóa: kỹ thuật Masquelet, kỹ thuật cảm ứng màng, mất đoạn xương
GHÉP XƯƠNG TỰ THÂN TÁI CHẾ XỬ LÍ BẰNG NITƠ LỎNG SAU CẮT BƯỚU ÁC XƯƠNG CHÀY - MỘT KỸ THUẬT HỨA HẸN
Đặt vấn đề: Trước đây, khi nói đến bướu ác tính ở chân thì cắt cụt vẫn là lựa chọn đầu tiên đối với phẫu thuật viên chỉnh hình. Tái tạo sinh học bằng cách sử dụng lại mảnh ghép xương có chứa bướu đã được xử trí qua nitơ lỏng là đơn giản, hiệu quả, dễ thực hiện, ít tốn kém và có thể bảo tồn chi, phù hợp với nhu cầu của bệnh nhân. Mục tiêu: Theo dõi lành xương, kết quả chức năng và tái phát bướu tại chổ, di căn sau khi sử dụng lại mảnh ghép có chứa bướu để tái tạo khuyết hổng sau cắt rộng bướu xương. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Báo cáo ca lâm sàng, theo dõi lành xương, tái phát và di căn bằng x-quang, đánh giá kết quả chức năng bằng thang điểm MSTS. Kết quả: Chúng tôi giới thiệu 1 bệnh nhân bị sarcom sợi nhầy thân xương chày, được phẫu thuật cắt rộng và sử dụng lại mảnh xương có chứa bướu sau khi xử lý qua nitơ lỏng để tái tạo. Theo dõi 18 tháng bằng x-quang có dấu lành xương. Chưa thấy tái phát tại chỗ hay di căn xa. Điểm chức năng MSTS 76,7%. Kết luận: Sử dụng lại mảnh ghép xương có chứa bướu xương ác tính được xử lý qua nitơ lỏng hứa hẹn một phương pháp phẫu thuật tái tạo khuyết hổng xương trong điều trị bướu xương ác tính. Từ khóa: bướu xương ác tính, sử dụng lại mảnh xương ghép tự thân, nito lỏng
KẾT QUẢ PHẪU THUẬT PEMBERTON ĐIỀU TRỊ TRẬT KHỚP HÁNG TIẾN TRIỂN TRẺ EM
Đặt vấn đề: Trật khớp háng tiến triển là một bệnh lý khó của chỉnh hình nhi khoa. Tại Việt Nam, chưa có chương trình tầm soát tốt, do đó chúng ta phát hiện trật khớp háng tiến triển ở giai đoạn trẻ biết đi. Khi đó việc điều trị phải cần cắt xương ổ cối. Phẫu thuật Pemberton có nhiều ưu điểm: vững chắc, hạn chế các biến chứng mạch máu thần kinh. Tuy nhiên, phẫu thuật này chưa được thực hiện ở Việt Nam. Mục tiêu: Đánh giá kết quả phẫu thuật Pemberton điều trị trật khớp háng tiển triển trẻ em về các mặt: lâm sàng, hình ảnh học và các biến chứng của phẫu thuật. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: thực hiện nghiên cứu tiền cứu. Đánh giá kết quả phẫu thuật Pemberton điều trị trẻ trật khớp háng tiến triển đơn thuần từ 18 tháng tuổi đến 14 tuổi. Kết quả: Chúng tôi đã thực hiện phẫu thuật Pemberton ở 36 trường hợp trật khớp háng tiến triển với thời gian theo dõi trung bình là 17,2 tháng. Kết quả lâm sàng tốt theo tiêu chuẩn Mckay đạt 92%, hình ảnh học theo tiêu chuẩn Severin đạt kết quả tốt 97,2%, tỉ lệ biến chứng hoại tử chỏm là 5,6%. Kết luận: Phẫu thuật Pemberton giúp cải thiện về mặt lâm sàng và hình ảnh học, ít các biến chứng nên có thể sử dụng rộng rãi điều trị trật khớp háng tiến triển trẻ em. Từ khóa: trật khớp háng tiến triển, phẫu thuật Pemberton
SỬ DỤNG THƯỚC NGẮM IN 3D CÁ THỂ HOÁ CHO KẾT HỢP XƯƠNG CỘT SAU Ổ CỐI GÃY NGANG: NHÂN MỘT TRƯỜNG HỢP
Đặt vấn đề: Kết hợp xương nẹp vít phối hợp bắt vít cột sau được xem là phương pháp điều trị hiệu quả đối với bệnh nhân gãy ngang di lệch ổ cối. Bài viết này giới thiệu phương pháp ứng dụng công nghệ in 3D để làm thước ngắm cho bắt vít cột sau ổ cối. Ca lâm sàng: Bệnh nhân nữ 50 tuổi nhập viện vì gãy ngang trung ổ cối phải. Thước ngắm định vị bắt vít cột sau xuôi dòng được thiết kế dựa trên dữ liệu CT-scan khung chậu của bệnh nhân. Thước ngắm này và mô hình nửa chậu phải (dựa trên dữ liệu đối xứng từ nửa chậu trái lành lặn của bệnh nhân) đã được in 3D để đánh giá trước mổ và uốn nẹp tạo hình khung chậu trước phẫu thuật. Phẫu thuật qua đường tiếp cận Stoppa cải biên phối hợp cửa sổ ngoài với mục đích nắn chỉnh trực tiếp về mặt giải phẫu và đặt nẹp tạo hình cột trước kết hợp bắt vít kéo trượt cột sau. Hình ảnh CT-scan sau mổ cho thấy kết quả nắn chỉnh tốt và vị trí vít cột sau lý tưởng. Bàn luận: Kết hợp xương nẹp vít cột trước phối hợp bắt vít nén ép cột sau xuôi dòng có thể cung cấp độ vững cho khớp và cho phép vận động sớm sau mổ trong trường hợp gãy ngang ổ cối. Tuy nhiên, việc xác định điểm vào vít tối ưu, hướng vít và chiều dài vít vẫn còn là thách thức về kỹ thuật trong lúc mổ. Dữ liệu tạo hình 3D khung chậu của bệnh nhân cho phép chúng tôi xác định hành lang an toàn để bắt vít cột sau, thiết kế thước ngắm định vị vít và áp dụng thử nghiệm trước mổ. Qua đó, vị trí cũng như hướng vít đạt được lý tưởng và giảm sự xâm lấn mô mềm, giảm thời gian tiếp xúc tia X và thời gian phẫu thuật. Kết luận: Việc ứng dụng công nghệ 3D trong việc thiết kế thước ngắm cá thể hóa cho bắt vít cột sau ổ cối là một phương pháp thay thế hứa hẹn trong điều trị gãy ổ cối khi các hệ thống định vị 3D khó được tiếp cận trên lâm sàng. Từ khóa: gãy ngang ổ cối, thước ngắm dẫn khoan cá thể hóa, vít cố định cột sau ổ cối
NGHIÊN CỨU GIẢI PHẪU ỨNG DỤNG DIỆN TAM GIÁC ĐẦU TRÊN XƯƠNG CHÀY
Đặt vấn đề: Diện tam giác đầu trên xương chày là một mặt phẳng nghiêng nằm phía trên của lồi củ chày. Đây là vị trí mà các phẫu thuật viên phải xác định trước khi đóng đinh nội tủy xương chày. Cùng với việc sử dụng đinh nội tủy ngày càng phổ biến thì bên cạnh đó tỉ lệ các biến chứng liên quan đến đinh nội tủy xương chày sau mổ cũng tăng cao, một trong các biến chứng thường gặp nhất đó là tình trạng đau gối sau phẫu thuật. Mục tiêu: Khảo sát các đặc điểm giải phẫu ứng dụng diện tam giác đầu trên xương chày. Xác định mối liên quan của các đặc điểm trên với biến số chiều dài xương chày. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: thực hiên nghiên cứu mô tả hàng loạt ca, quan sát trên 30 mẫu cẳng chân xác tươi và tiến hành dựng hình 3 chiều của 120 mẫu xương chày. Kết quả: khoảng cách an toàn từ bờ trên lồi củ chày đến đường giới hạn an toàn trong gối có giá trị trung bình là 33,50 ± 4,34mm. Chiều cao của diện tam giác có giá trị trung bình là 20,81 ± 2,37mm. Kích thước giới hạn trên lồi củ chày khoảng 18,46 ± 2,46mm. Kích thước đáy diện tam giác khoảng 36,76 ± 4,25mm. Góc nghiêng diện tam giác ở người Việt Nam khoảng 20,39 ± 1,380. Có mối liên quan tuyến tính giữa hai biến số chiều cao diện tam giác, khoảng cách an toàn từ bờ trên lồi củ chày đến đường giới hạn an toàn trong gối với chiều dài xương chày. Kết luận: Với 1 xương chày càng dài, khoảng an toàn để thao tác phẫu thuật càng cao. Thêm vào đó, do kích thước vùng này tương đối nhỏ nên nguy cơ cao tổn thương các cấu trúc lân cận khi phẫu thuật. Từ khóa: diện tam giác xương chày, đau gối sau đóng đinh nội tủy xương chày, điểm vào đinh tối ưu