Tạp chí Xây dựng và Đô thị (ISSN 1859-3119), do Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng phát hành từ năm 2009, là tạp chí khoa học có phản biện. Tạp chí là diễn đàn học thuật công bố các kết quả nghiên cứu, nghiên cứu lý luận và ứng dụng thực tiễn trong các lĩnh vực xây dựng, kiến trúc, đô thị và giao thông vận tải. Tạp chí nhằm thúc đẩy trao đổi khoa học, hỗ trợ phát triển chuyên môn và đóng góp cho công tác quản lý, hoạch định chính sách trong lĩnh vực xây dựng và phát triển đô thị. Tạp chí áp dụng quy trình phản biện kín hai chiều, tuân thủ các nguyên tắc đạo đức xuất bản theo COPE và được lập chỉ mục trên Google Scholar và Vietnam Citation Gate.
THI CÔNG BÊ TÔNG MÓNG ĐIỆN GIÓ BÀI HỌC KINH NGHIỆM Ở DỰ ÁN TẠI BÌNH THUẬN
Tóm tắt: Bình Thuận là một trong những khu vực có tiềm năng gió hàng đầu tại Việt Nam, với điều kiện đáy biển lý tưởng cho việc lắp đặt móng tuabin gió cố định. Đồng thời, địa phương này còn có tiềm năng lớn để phát triển cảng biển và lưới điện quy mô lớn phục vụ khai thác năng lượng gió. Hiện nay, tỉnh Bình Thuận có 9 nhà máy điện gió đang hoạt động với tổng công suất 299,6 MW. Bên cạnh đó, còn có 3 dự án điện gió với tổng công suất khoảng 149,5 MW đã hoàn thiện xây dựng nhưng chưa chính thức vận hành phát điện thương mại. Chất lượng thi công bê tông khối lớn cho móng điện gió là yếu tố then chốt quyết định chất lượng xây dựng các nhà máy điện gió. Bài viết này trình bày tóm tắt các giai đoạn lập kế hoạch và triển khai đổ bê tông móng điện gió trong điều kiện thời tiết nắng nóng tại Bình Thuận, đồng thời phân tích và thảo luận về công nghệ thi công cũng như kiểm soát chất lượng bê tông khối lớn cho móng máy phát điện gió.
GIẢM THIỂU TỔN THẤT TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG DẪN ĐẾN HƯ HỎNG CÔNG TRÌNH LIỀN KỀ GÓC NHÌN KIỂM ĐỊNH PHỤC VỤ CÔNG TÁC ĐỀN BÙ
Tóm tắt: Công trình thấp tầng đang được xây dựng khá nhiều ở khu vực nội đô. Việc xây dựng các công trình mới trong không gian chật hẹp ít nhiều gây ảnh hưởng đến công trình lân cận. Bài viết đề cập đến nghiên nhân có thể gây ra rủi ro và đưa ra những giải pháp để giảm thiểu hư hỏng trong thi công xây dựng công trình lân cận
CÔNG TÁC BẢO TỒN DI SẢN KIẾN TRÚC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH GẮN LIỀN VỚI MỤC TIÊU QUẢNG BÁ HÌNH ẢNH, PHÁT TRIỂN DU LỊCH VÀ PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI
Tóm tắt: Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục hàng đầu của Việt Nam mà còn là nơi lưu giữ nhiều di sản kiến trúc độc đáo. Những di sản này bao gồm các công trình kiến trúc cổ kính từ thời Pháp thuộc, các ngôi nhà cổ mang nét văn hóa Á Đông, và cả những di tích lịch sử quan trọng gắn liền với cuộc đấu tranh giành độc lập của dân tộc. Bảo tồn di sản kiến trúc không chỉ là việc giữ lại những công trình cũ, mà còn là một phần quan trọng trong việc quảng bá hình ảnh, phát triển du lịch và phục vụ sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. Trong bối cảnh hiện nay, công tác bảo tồn cần được kết hợp với những chiến lược phát triển bền vững nhằm tạo ra sự cân bằng giữa bảo tồn văn hóa và phát triển kinh tế
TỔNG QUAN TÀI LIỆU VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ TIẾN ĐỘ THI CÔNG CÁC CÔNG TRÌNH DÂN DỤNG SỬ DỤNG VỐN ĐẦU TƯ CÔNG
Tóm tắt: Nghiên cứu này tập trung vào các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý tiến độ thi công các công trình dân dụng sử dụng vốn đầu tư công tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh Hà Nội. Thông qua tổng hợp và phân tích các tài liệu trong nước và quốc tế, nghiên cứu nhận diện các nhân tố khách quan (quy định pháp lý, biến động kinh tế, thời tiết) và chủ quan (năng lực tài chính, kinh nghiệm nhà thầu, khả năng phối hợp) tác động đến tiến độ thi công. Phương pháp tổng quan được triển khai qua các bước phân tích từ khóa, thu thập và phân loại tài liệu, giúp xây dựng khung phân tích đa chiều về các nhóm yếu tố. Các kết quả cho thấy các yếu tố như năng lực nhà thầu, quản lý rủi ro và phối hợp giữa các bên liên quan đóng vai trò quyết định trong hiệu quả quản lý tiến độ. Đồng thời, khoảng trống nghiên cứu được chỉ ra, bao gồm việc kiểm soát tiến độ trong bối cảnh luật pháp Việt Nam và các công cụ quản lý dự án hiện đại. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở cho các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý tiến độ thi công công trình dân dụng sử dụng vốn đầu tư công
THAM VẤN CỘNG ĐỒNG: NỀN TẢNG CỦA QUY HOẠCH ĐÔ THỊ BỀN VỮNG Ở CHÂU Á
Tóm tắt: Bài viết nhấn mạnh vai trò của tham vấn cộng đồng trong xây dựng đô thị bền vững tại Châu Á, thông qua các minh chứng tiêu biểu như "City in a Garden" (Singapore) và dự án tái thiết Kobe (Nhật Bản). Tham vấn cộng đồng giúp định hình các dự án phản ánh đúng nguyện vọng của cư dân, cải thiện tính khả thi, duy trì giá trị văn hóa và hướng tới bảo vệ môi trường. Các phương pháp như khảo sát ý kiến, họp mặt trực tiếp, và thảo luận chuyên sâu đã thể hiện sự hiệu quả trong việc giảm xung đột và xây dựng sự đồng thuận xã hội
NGHIÊN CỨU NGUYÊN NHÂN GÂY MẤT ỔN ĐỊNH MÁI DỐC SƯỜN NÚI VEN ĐƯỜNG GIAO THÔNG KHU VỰC CAO NGUYÊN LÂM ĐỒNG
Tóm tắt: Từ năm 2023 đến nay, khu vực cao nguyên Lâm Đồng đã xảy ra nhiều vụ sạt trượt mái dốc sườn núi, đồi ven đường giao thông, gây nhiều tổn thất cho thông thương hàng hóa, ảnh hưởng đời sống xã hội, thiệt hại nền kinh tế quốc dân. Có nhiều nguyên nhân gây ra sạt lở nền đất khu vực sườn núi đồi dốc vào mùa mưa lũ trong thời kỳ biến đổi khí hậu. Nghiên cứu này với mục đích tìm kiếm nguyên nhân chỉ tiêu cơ lý của đất gây sự sạt lở, trượt nền đất mái dốc khu vực cao nguyên có các sườn dốc bên đường giao thông, khi nền đất bị bão hòa nước, để có biện pháp phòng tránh, ngăn ngừa tai nạn vào các mùa mưa, bão
VẬT LIỆU XÂY DỰNG & CÁC PHƯƠNG PHÁP ỨNG DỤNG TRONG THIẾT KẾ, XÂY DỰNG KIẾN TRÚC
Tóm tắt: Hiện nay, người ta sử dụng xi măng, bê tông là những vật liệu xây dựng phổ biến, được sử dụng rộng rãi trong các công trình xây dựng. Tuy nhiên bê tông và xi măng lại có sự khác nhau về thành phần, trạng thái và ứng dụng. Đây là các loại vật liệu giúp phần nâng cao chất lượng xây dựng các công trình kiến trúc hiện đại. Tiếp tục phần một Tạp chí Xây dựng và Đô thị số 94, phần hai đề cập chi tiết hơn về việc sử dụng xi măng, bê tông trong kỹ thuật xây dựng công trình. Đây là các loại vật liệu giúp phần nâng cao chất lượng xây dựng các công trình kiến trúc hiện đại. Chúng ta sẽ cùng nghiên cứu về các phương pháp thí nghiệm đảm bảo chất lượng xây dựng
ẢNH HƯỞNG ÁP LỰC NƯỚC LỖ RỖNG TRONG NỀN ĐƯỜNG VEN SÔNG
Tóm tắt: Các nền đường giao thông ven sông thường chịu ảnh hưởng của thủy triều và mưa, luôn có sự thay đổi mực nước ngầm và độ bão hòa nước trong đất. Áp lực trên đường gây ra ứng suất trong nền, ứng suất tổng này bao gồm ứng suất hiệu quả do hạt đất chịu và ứng suất do nước trong lỗ rỗng chịu. Áp lực nước lỗ rỗng gây ra dòng chảy trong nền đất, làm trôi một số hạt đất nhỏ khi nền không được nén chặt đồng nhất – gradient thủy lực do áp lực nước lỗ rỗng lớn hơn gradient tới hạn của nền đất đầm chặt - sẽ trôi theo dòng chảy và dần dần làm cho nền đất tăng độ rỗng. Lỗ rỗng trong nền đường được hình thành trong thời gian dài và từ nhiều lần tác động của phương tiên giao thông sẽ hình thành những túi nước có thể tích lớn. Khi các túi nước đủ lớn thì áp lực nước trong nền sẽ lớn và sự cố sụp lún nền đường sẽ xuất hiện
QUY TRÌNH THIẾT KẾ NHẰM TỐI ƯU THÔNG GIÓ TỰ NHIÊN TRONG CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC
Tóm tắt: Hiện nay, ngày càng có nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng thông gió tự nhiên đóng một vai trò quan trọng trong việc cải thiện chất lượng không khí trong nhà, tiện nghi nhiệt và tiêu thụ năng lượng của công trình. Nội dung bài báo này nhằm đưa ra phương pháp, quy trình thiết kế, và cách tiếp cận một cách tổng thể đối với những nhà thiết kế, nhằm tối ưu hóa lượng thông gió tự nhiên trong công trình kiến trúc.
NGHIÊN CỨU NGUYÊN NHÂN XẢY RA SỰ CỐ SẠT LỞ TRƯỢT ĐẤT NỀN, NỀN ĐƯỜNG GIAO THÔNG VEN SÔNG KHU VỰC TÂY NAM BỘ
Tóm tắt: Đồng bằng sông Cửu Long là vùng châu thổ phì nhiêu, thiên nhiên ưu đãi lượng phù sa nhiều, phù hợp cho phát triển nông nghiệp. Sông rạch đan xen toàn vùng, ngập lũ, thủy triều ảnh hưởng quanh năm, có nhiều khó khăn trong giao thông. Sự phát triển Đồng bằng sông Cửu Long bằng những hệ thống đường giao thông ven sông đã thực hiện nhiều năm qua. Những khó khăn trong việc phát triển hệ thống giao thông ven sông là thủy triều và mưa lũ thường xuyên làm sạt lở, trượt nên đường, làm cho dân cư chịu nhiều khó khăn do sự sạt lở nền đất, nền đường các khu dân cư ven sông. Hiện nay, cả khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, tỉnh nào cũng có công trình bảo vệ bờ sông khu dân cư, ven đường giao thông bị sự cố sạt lở, trượt nền đất, thiệt hại tài sản xã hội và cá nhân. Nguyên nhân sự cố xảy ra sạt lở, trượt do thiết kế, xây dựng bảo vệ bờ sông các khu dân cư và đường ven sông chưa bảo đảm yêu cầu kỹ thuật từ khảo sát, thiết kế, thi công chưa xét ảnh hưởng của thủy triều và mưa. Nghiên cứu này trình bày nguyên lý định tính để giới thiệu cho các công ty tư vấn thiết kế, cơ quan quản lý nhận biết quy trình thiết kế và kiểm tra, đem lại sự an toàn cho xã hội.
SỬA CHỮA, GIA CỐ KẾT CẤU BÊ TÔNG CỐT THÉP CHƯA ĐẠT HIỆU QUẢ - GÓC NHÌN KIỂM ĐỊNH
Tóm tắt: Khi tiến hành cải tạo sửa chữa công trình xây dựng, việc kiểm định đánh giá hiện trạng chất lượng công trình phục vụ thiết kế thi công sửa chữa là yêu cầu bắt buộc phải thực hiện. Tuy nhiên, trong một số trường hợp công tác này không được thực hiện hoặc có thực hiện nhưng chưa thực sự hiệu quả. Bài báo nên đặc điểm hiện trạng, một số giải pháp và kiến nghị để công tác này thực hiện được tốt hơn
HỆ THỐNG ĐÁNH GIÁ AN TOÀN XÂY DỰNG DỰA TRÊN BỐI CẢNH TRỰC QUAN: TIỀM NĂNG ÁP DỤNG TẠI VIỆT NAM
Tóm tắt: An toàn lao động trong ngành Xây dựng là thách thức toàn cầu, đặc biệt tại Việt Nam với tỷ lệ tai nạn đáng báo động. Phương pháp giáo dục và đánh giá an toàn truyền thống thường chưa đáp ứng yêu cầu năng lực thực hành. Bài viết giới thiệu hệ thống đánh giá an toàn dựa trên bối cảnh (CBSA) - một giải pháp tiếp cận mới chú trọng đến việc đánh giá năng lực thực tế, ứng dụng công nghệ hình ảnh trực quan và cấu trúc đánh giá theo mô-đun linh hoạt. Hệ thống này được thiết kế với quy trình khoa học nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy và kiểm tra trong lĩnh vực an toàn xây dựng. Bài viết cũng phân tích tiềm năng, rào cản và đề xuất lộ trình áp dụng CBSA vào giáo dục đại học và đào tạo nghề xây dựng tại Việt Nam, hướng tới nâng cao chất lượng nhân lực, giảm tai nạn và xây dựng văn hóa an toàn bền vững
NHÀ Ở VÀ THỊ TRƯỜNG BẤT ĐỘNG SẢN: MỘT TRONG NHỮNG ĐỘNG LỰC QUAN TRỌNG THÚC ĐẨY TĂNG TRƯỞNG VÀ ỔN ĐỊNH KINH TẾ
Tóm tắt: Theo báo cáo của Cục Thống kê – Bộ Tài chính về tình hình kinh tế-xã hội (KTXH) cho thấy tình hình KTXH tiếp tục xu hướng tích cực, tăng trưởng được thúc đẩy, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm trong 6 tháng đầu năm 2025. Lĩnh vực bất động sản trong quý II/2025 được các chuyên gia và nhà đầu tư đánh giá là bình ổn và sẽ phát triển ổn định trong thời gian tới. Bài báo nêu rõ những biến chuyển trong công tác phát triển nhà ở và thị trường bất động sản Việt Nam trong thời gian nửa đầu năm 2025 vừa qua
ĐÔ THỊ THÔNG MINH VÀ HẠ TẦNG THÍCH ỨNG: HƯỚNG ĐI CẦN THIẾT CHO Việt Nam
Tóm tắt: Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp 4.0, đô thị thông minh và hạ tầng thích ứng trở thành xu hướng phát triển tất yếu nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý đô thị bền vững, giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu, đồng thời nâng cao chất lượng sống cho người dân. Việt Nam, với tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, đang đối mặt với nhiều thách thức: Quá tải hạ tầng, ô nhiễm môi trường, rủi ro thiên tai và bất bình đẳng xã hội. Bài báo này phân tích cơ sở lý luận, kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn tại Việt Nam. Từ đó đề xuất các giải pháp phát triển đô thị thông minh gắn với hạ tầng thích ứng. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc ứng dụng công nghệ số, phát triển giao thông xanh và hạ tầng bền vững, cùng với sự tham gia của cộng đồng, sẽ là chìa khóa để Việt Nam xây dựng các đô thị hiện đại, đáng sống và chống chịu tốt trước biến đổi khí hậu.
LỒNG GHÉP CÁC GIẢI PHÁP THOÁT NƯỚC BỀN VỮNG VÀO CẢI TẠO CHỈNH TRANG KHÔNG GIAN VEN MẶT NƯỚC TẠI HÀ NỘI
Tóm tắt: Hà Nội là đô thị đặc trưng với hệ thống sông hồ dày đặc, đóng vai trò điều hòa nước, cải thiện vi khí hậu và tạo bản sắc “thành phố sông hồ”. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa nhanh đã làm suy giảm nghiêm trọng không gian ven mặt nước. Những đợt mưa cực đoan gần đây gây ngập úng diện rộng cho thấy giới hạn của hệ thống thoát nước truyền thống và nhu cầu cấp thiết phải lồng ghép giải pháp thoát nước bền vững (SuDS) vào công tác cải tạo chỉnh trang đô thị. Bài báo phân tích hiện trạng không gian ven mặt nước Hà Nội và tham chiếu kinh nghiệm quốc tế từ đó, nghiên cứu đề xuất các nhóm giải pháp tích hợp SuDS gồm: (1) Phát triển hạ tầng xanh – lam (vườn mưa, lát thấm, kè sinh thái, quảng trường chứa nước); (2) Thiết lập cơ chế quản lý liên ngành và nâng cao nhận thức cộng đồng; (3) Huy động các nguồn lực tài chính - con người - cở sở dữ liệu
CHUYỂN ĐỔI XANH TRONG GIAO THÔNG VẬN TẢI ĐƯỜNG BỘ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Tóm tắt: Giao thông vận tải là ngành cơ động và quan trọng đối với phát triển kinh tế - đồng thời là nguồn phát thải CO₂ và các khí nhà kính (GHG) lớn. Ở Việt Nam, tốc độ đô thị hóa, tăng trưởng kinh tế và mức tiêu thụ phương tiện cá nhân đã khiến lượng khí thải từ giao thông tăng dần, đặt ra yêu cầu mạnh mẽ về chuyển đổi sang mô hình “giao thông xanh” - tức giảm phát thải, tăng hiệu quả năng lượng, thúc đẩy phương tiện sạch và vận tải công cộng. Bài viết đánh giá hiện trạng, chính sách và tiến trình chuyển đổi xanh trong lĩnh vực giao thông vận tải ở Việt Nam. bài chỉ ra những điểm mạnh, hạn chế và đề xuất chiến lược nhằm thúc đẩy quá trình chuyển dịch sang hệ thống giao thông ít carbon, an toàn và hiệu quả hơn
SỰ THAY ĐỔI ĐỘ BÃO HÒA NƯỚC TRONG NỀN ĐẤT ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG CHỊU LỰC CỦA NỀN ĐẤT
Tóm tắt: Đất nền trong các khu vực nền đất có công trình xây dựng cần có khả năng chịu được tải trọng các công trình xây dựng bên trên như nhà ở, đường giao thông, sân bãi hàng hóa. Đất nền cần phải có khả năng chịu lực để nâng giữ móng công trình. Khả năng chịu lực đất nền phụ thuộc vào các chỉ tiêu cơ lý của đất nền và trạng thái của nền công trình. Các trạng thái như bão hòa nước, trạng thái dẻo, trạng thái nhớt, trạng thái đàn hồi… Nhiều công trình bị sạt trượt, sụp đổ vào mùa mưa lũ do Khả năng chịu lực đất nền giảm khi độ bão hòa tăng, gây nguy hiểm cho công trình. Bài báo nghiên cứu ảnh hưởng của độ bão hòa nước trong nền và có biện pháp thiết kế, xử lý, giải pháp kết cấu móng hợp lý sẽ đem lại hiệu quả cho các công trình xây dựng.
ĐỀ XUẤT NHỮNG GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH TẠI BỆNH VIỆN TAI MŨI HỌNG TP. HỒ CHÍ MINH
Tóm tắt: Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích thực trạng quản lý chất lượng công trình tại Bệnh viện Tai Mũi Họng TP. Hồ Chí Minh, nơi đang đối mặt với nhiều thách thức về chất lượng xây dựng. Kết quả khảo sát từ 46 người tham gia cho thấy nhiều công trình đã xuất hiện tình trạng hư hỏng, ảnh hưởng đến an toàn và hiệu quả hoạt động của bệnh viện. Các yếu tố chính dẫn đến tình trạng này bao gồm quy trình quản lý chất lượng chưa chặt chẽ, thiếu giám sát và năng lực của đội ngũ nhân viên. Từ những phân tích trên, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp nhằm cải thiện quản lý chất lượng, bao gồm việc thiết lập quy trình kiểm tra chất lượng rõ ràng, đào tạo nâng cao năng lực cho nhân viên và áp dụng công nghệ thông tin trong giám sát. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng đến việc so sánh với các mô hình quản lý chất lượng tại các bệnh viện khác để tìm kiếm những bài học kinh nghiệm hữu ích cho việc nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.
TƯƠNG QUAN ĐỘ ĐẦM CHẶT NỀN ĐẤT NỀN ĐƯỜNG VÀ ĐỘ LÚN
Tóm tắt: Hiện nay nhiều công trình xây dựng bị lún nền theo thời gian sử dụng như đường giao thông, nền kho bãi, nhà ở, công trình xây dựng bên trên nền, nền bị lún sẽ làm cho những loại công trình này không còn sử dụng bình thường, mất an toàn, không còn sử dụng bình thường theo thiết kế ban đầu. Nền kho bãi, nền bến xe, nền đường, công trình xây dựng, bị hư, không còn sử dụng bình thường, thiệt hại nhiều về hiệu quả công trình và kinh phí. Hư hỏng nền móng công trình có nhiều nguyên nhân. Nghiên cứu này giới thiệu và phân tích và giới thiệu một nguyên nhân gây ra sự lún nền của các công trình nền bãi hàng hóa, bãi bến xe, nền đường giao thông…hiện nay.
NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA HÌNH KHỐI CÔNG TRÌNH ĐẾN SỰ PHÂN PHỐI NỘI LỰC CỦA HỆ KẾT CẤU TRONG NHÀ CAO TẦNG DƯỚI TÁC DỤNG CỦA TẢI TRỌNG GIÓ THEO TIÊU CHUẨN TCVN 2737-2023
Tóm tắt: Trong những năm gần đây, tại Việt Nam hệ thống tiêu chuẩn phục vụ thiết kế tính toán các loại kết cấu khác nhau ngày càng được hoàn thiện hơn và chi tiết hơn, giúp cho người thiết kế áp dụng dễ dàng. Tuy nhiên, tải trọng gió theo TCVN 2737-2023 có những thay đổi và điều chỉnh các hệ số tham gia như hệ số gió giật, hệ số tầm quan trọng, hệ số độ tin cậy,… so với TCVN 2737-1995, đã ảnh hưởng rất nhiều đến việc tính toán tải trọng gió tác động vào công trình xây dựng nói chung và nhà cao tầng nói riêng. Bài báo phân tích các ảnh hưởng của hình khối của tòa nhà đến sự phân phối nội lực trong hệ kết cấu khi chịu tải trọng gió theo tiêu chuẩn TCVN 2737-2023.
MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐẨY NHANH TIẾN ĐỘ THI CÔNG CÔNG TRÌNH BẾN BỆ CỌC CAO
Tóm tắt: Việc nhanh chóng hoàn thành công trình đưa vào sử dụng có một ý nghĩa quan trọng đối với tất cả các bên liên quan đến quá trình đầu tư xây dựng. Tuy nhiên, vì nhiều lý do (cả khách quan và chủ quan), công trình thường được hoàn thành chậm hơn thời gian yêu cầu. Bài báo trình bày kết quả nghiên cứu và ứng dụng một số giải pháp giúp đẩy nhanh tiến độ thi công công trình bến bệ cọc cao.
THÁCH THỨC VÀ CƠ HỘI KHI TRIỂN KHAI CÔNG NGHỆ TỰ ĐỘNG HÓA TRONG XÂY DỰNG DÂN DỤNG
Tóm tắt: Tự động hóa đang thay đổi cách thức hoạt động trong xây dựng dân dụng, mở ra những cơ hội lớn về năng suất, chất lượng và an toàn lao động. Tuy nhiên, tự động hóa cũng đối mặt với các rào cản như chi phí đầu tư cao, yêu cầu bảo trì phức tạp, và khả năng thích ứng với môi trường thi công đa dạng. Bài báo phân tích các cơ hội và thách thức khi triển khai công nghệ tự động hóa, bao gồm việc tăng cường năng suất lao động, giảm chi phí dài hạn, và cải thiện chất lượng công trình.
TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC TRƯỜNG HỌC PHỔ THÔNG NHIỀU CẤP HỌC TIÊN TIẾN, HIỆN ĐẠI, CHẤT LƯỢNG CAO PHÙ HỢP QUY HOẠCH ĐÔ THỊ HÀ NỘI, GIAI ĐOẠN 2030-2050
Tóm tắt: Theo Quy hoạch Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2050, Hà Nội sẽ được phát triển quy mô 31 Trường phổ thông có nhiều cấp học tiên tiến hiện đại, chất lượng cao trên 05 vùng phát triển đô thị. Để có thể cụ thể hóa chính sách phát triển Trường phổ thông nhiều cấp học tiên tiến hiện đại, chất lượng cao phù hợp với quy hoạch đô thị Hà Nội tới năm 2030 tầm nhìn đến năm 2050, cần học tập kinh nghiêm quốc tế về công tác quy hoạch và tổ chức không gian kiến trúc đảm bảo các điều kiện phù hợp với cơ chế đầu tư công lập và đặc thù văn hóa- lịch sử- xã hội, cảnh quan đô thị tại mỗi vùng phát triển.
NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CÁC CÔNG TRÌNH CÓ GIÁ TRỊ NGHỆ THUẬT, KIẾN TRÚC, VĂN HÓA, LỊCH SỬ CẦN ĐƯỢC GIỮ GÌN, TÔN TẠO, BẢO VỆ TẠI THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG THEO ĐỊNH HƯỚNG BẢO TỒN THÍCH ỨNG
Tóm tắt: Những năm gần đây, nhiều công trình kiến trúc có giá trị cần được giữ gìn, tôn tạo, bảo vệ tại thành phố Hải Phòng đã bị chuyển đổi công năng phục vụ các mục đích khác nhau mà không tuân thủ quy định về quản lý, sử dụng gắn với bảo tồn. Trước nguy cơ các công trình này dần bị mai một, rất cần có các giải pháp quản lý phù hợp. Tuy nhiên, bảo tồn không theo hướng “bảo tàng hóa”, tách biệt công trình ra khỏi cuộc sống đương đại của đô thị như một “ốc đảo”, mà cần coi chúng như một thực thể sống, gắn bó hữu cơ với cuộc sống đương đại của đô thị, phát huy giá trị về các mặt xã hội, kinh tế và môi trường, đáp ứng các tiêu chí phát triển bền vững. Bài báo nghiên cứu giải pháp quản lý các công trình có giá trị cần được giữ gìn, tôn tạo, bảo vệ tại thành phố Hải Phòng theo định hướng bảo tồn thích ứng cho từng loại công trình
NHẬN DIỆN ĐẶC ĐIỂM CÁC PHONG CÁCH KIẾN TRÚC NHÀ Ở KIỂU PHÁP TẠI THÀNH PHỐ NAM ĐỊNH
Tóm tắt: Thành phố Nam Định là một trong những đô thị tiêu biểu của vùng đồng bằng Bắc Bộ, từng giữ vai trò trung tâm công nghiệp và văn hóa dưới thời Pháp thuộc. Bài viết nhận diện bốn phong cách kiến trúc Pháp đã được du nhập và biến đổi tại thành phố Nam Định: Cổ điển, Art Deco, Đông Dương và Pháp – Hoa. Thông qua khảo sát thực địa và phân tích các yếu tố mặt đứng, cửa, lan can; bài viết cho thấy sự thích nghi linh hoạt của kiến trúc Pháp với điều kiện bản địa, kết hợp hài hòa cùng yếu tố truyền thống Việt. Ngoài ra, bài viết so sánh với công trình cùng thời tại Hà Nội nhằm chỉ ra điểm chung và khác biệt trong ngôn ngữ kiến trúc thuộc địa giữa các vùng miền, từ đó góp phần làm rõ giá trị lịch sử, thẩm mỹ của kiến trúc Pháp tại thành phố Nam Định và cung cấp cơ sở khoa học cho bảo tồn di sản trong bối cảnh hiện đại
TÍCH HỢP DỮ LIỆU VẬN HÀNH VÀO THIẾT KẾ KIẾN TRÚC NHÀ Ở TẠI VIỆT NAM: GIẢI PHÁP KIỂM SOÁT TIÊU THỤ NĂNG LƯỢNG HỘ GIA ĐÌNH HƯỚNG TỚI NET ZERO
Tóm tắt: Trước áp lực ngày càng tăng về an ninh năng lượng, biến đổi khí hậu và tốc độ đô thị hóa nhanh tại Việt Nam, nhu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong khu vực nhà ở đang trở nên cấp thiết. Tuy nhiên, phần lớn nỗ lực hiện tại vẫn dừng ở cấp độ tuyên truyền, thiếu nền tảng dữ liệu vận hành thực tế và chưa có cơ chế phản hồi thiết kế hiệu quả. Bài viết tập trung phân tích các rào cản trong việc kiểm soát tiêu thụ năng lượng, làm rõ mối quan hệ giữa hành vi người dùng, khoảng trống trong chuẩn hóa dữ liệu và sự thiếu hụt tích hợp trong quy trình thiết kế kiến trúc. Trên cơ sở đó, đề xuất mô hình tiếp cận tích hợp hệ thống quan sát dữ liệu năng lượng – sử dụng công tơ thông minh, cảm biến IoT và nền tảng AI – để phản hồi trực tiếp vào thiết kế kiến trúc theo thời gian thực. Mục tiêu là chuyển từ mô hình thiết kế cảm tính sang thiết kế dữ liệu hóa (data-informed design), hướng tới chiến lược công trình Net Zero.
ỨNG DỤNG KINH TẾ TUẦN HOÀN TRONG XÂY DỰNG VÀ KHAI THÁC KẾT CẤU HẠ TẦNG ĐƯỜNG BỘ VIỆT NAM
Tóm tắt: Nghiên cứu đánh giá mức độ áp dụng kinh tế tuần hoàn (KTTH) trong xây dựng hạ tầng giao thông đường bộ tại Việt Nam dựa trên khung lý thuyết quốc tế và khảo sát 20 doanh nghiệp trên toàn quốc. Mẫu khảo sát chủ yếu là doanh nghiệp thâm niên, quy mô từ lớn tới nhỏ. Kết quả cho thấy nhận thức và đào tạo về KTTH còn hạn chế (35% được đào tạo), trong khi 95% chưa từng nhận hỗ trợ từ Nhà nước. Tuy vậy, mức độ sẵn sàng áp dụng khá cao (65%). Nhóm doanh nghiệp tiên phong ghi nhận lợi ích rõ rệt như tăng tái chế, giảm lãng phí và chi phí. Đào tạo là yếu tố then chốt, giúp tỷ lệ áp dụng cao hơn nhiều so với nhóm chưa đào tạo. Các điểm nghẽn chính gồm đào tạo nhân công còn hẹp, thiếu máy móc hỗ trợ KTTH và hầu như chưa đo lường phát thải CO₂. Nghiên cứu đề xuất tăng cường đào tạo, hỗ trợ công nghệ và hoàn thiện cơ chế đo lường môi trường.
THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG BẢO ĐẢM TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG CHO LỨA TUỔI HỌC SINH TRONG TÌNH HÌNH MỚI
Tóm tắt: Tai nạn giao thông đường bộ tại Việt Nam nói chung vẫn đang là một thách thức lớn đòi hỏi cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc để tiếp tục thực hiện mục tiêu giảm số vụ, số người chết, bị thương, đặc biệt là giảm số vụ tai nạn, số người chết liên quan đến lứa tuổi học sinh – những mầm non tương lai của đất nước. Chỉ thị số 31/CT-TTg ngày 21/12/2023 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường bảo đảm an toàn giao thông (ATGT) cho học sinh trong tình hình mới đã triển khai được hơn một năm, bước đầu đã có kết quả khả quan khi số vụ tai nạn giao thông, số người chết là học sinh đã giảm so với năm 2023. Tuy nhiên, các giải pháp đó cần phải được duy trì liên tục để đạt mục tiêu đảm bao an toàn giao thông hơn nữa cho lứa tuổi học sinh khi đi học và khi về nhà.
PHÁT TRIỂN NHÀ Ở XÃ HỘI: NHỮNG CHUYỂN BIẾN TÍCH CỰC
Tóm tắt: Nhà ở xã hội (NOXH) đóng vai trò cốt lõi trong chiến lược an sinh xã hội và phát triển đô thị bền vững tại Việt Nam. Trước năm 2023, thị trường NOXH gặp nhiều khó khăn trong công tác thu hút đầu tư, bố trí quỹ đất và thủ tục triển khai dự án. Từ năm 2025, cùng với việc Luật Nhà ở 2023 có hiệu lực và chương trình xây dựng ít nhất 1 triệu căn NOXH đến năm 2030 được thực thi quyết liệt, các chuyển biến tích cực bắt đầu xuất hiện rõ nét: số lượng dự án tăng mạnh, thủ tục đầu tư minh bạch, doanh nghiệp tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn và tiến trình chuyển đổi số được đẩy nhanh. Bài báo đánh giá tổng quan các kết quả nổi bật của năm 2025, phân tích các yếu tố tạo động lực cho thị trường NOXH và đề xuất giải pháp nhằm đảm bảo phát triển bền vững giai đoạn tiếp theo
ỨNG DỤNG MÔ HÌNH THÔNG TIN CÔNG TRÌNH (BIM) TRONG MÔ PHỎNG TIẾN ĐỘ VÀ CHI PHÍ CHO CÔNG TRÌNH NHÀ CAO TẦNG
Tóm tắt: Mô hình thông tin công trình (BIM) là một công cụ hỗ trợ quản lý xây dựng hiện đại, cho phép tích hợp dữ liệu thiết kế, tiến độ và chi phí trên cùng một nền tảng mô hình hóa. Trong nghiên cứu này, nhóm tác giả đã ứng dụng BIM để xây dựng mô hình 3D, tích hợp tiến độ (4D) và chi phí (5D) cho hạng mục móng của một công trình nhà cao tầng. Việc triển khai mô hình BIM 5D không chỉ góp phần nâng cao tính trực quan và khả năng phối hợp giữa các bộ phận mà còn giúp kiểm soát tiến độ, ngân sách và phát hiện sớm các xung đột trong thi công. Kết quả nghiên cứu là cơ sở thực tiễn để khuyến nghị mở rộng ứng dụng BIM trong các dự án xây dựng dân dụng có quy mô lớn