Tạp chí Khoa học Trường Đại học Hải Phòng: Giáo dục - Xã hội - Nhân văn
Tạp chí của Trường Đại học Hải Phòng
INTEGRATING ARTIFICIAL INTELLIGENCE TOOLS IN TEACHING ENGLISH WRITING TO UNIVERSITY STUDENTS: A REVIEW-BASED STUDY AND PEDAGOGICAL IMPLICATIONS
The emergence of generative artificial intelligence (AI), particularly ChatGPT, is transforming English writing instruction in higher education. This paper synthesizes and critically reviews recent empirical studies (2023 - 2025) on the use of generative AI tools in teaching university-level English writing, with a focus on to the Vietnamese context and Hai Phong University. Using a secondary data analysis approach, six peer-reviewed studies from Asian countries were analyzed to identify key trends, benefits, and challenges. The findings indicate that AI tools enhance grammatical accuracy, academic vocabulary, coherence, idea development, and learner motivation by providing timely and personalized feedback. However, concerns regarding over-reliance, reduced creativity, and academic ethics remain. The paper argues that generative AI should be integrated as a pedagogical support and proposes context-sensitive strategies for responsible and effective implementation in English writing instruction.
INVESTIGATION INTO TEACHING “GETTING STARTED” SECTION OF A UNIT IN TIENG ANH 10 TEXTBOOK AT A HIGH SCHOOL
“Getting Started” is the first section of each unit in most English textbooks used in Vietnamese high schools. It is designed to introduce the topic, set the context as well as prepare students for the language competence and main language skills that follow. This study aims at studying the common problems that students face when participating in “Getting Started” section in English units at a High School in Hai Phong and proposing some solutions. The researcher used questionnaires as a tool to collect the data in the study. The results of the study revealed some problems related to interactive activities, teacher’s techniques, teacher’s giving instructions and students’ preparation before class. The findings of the study have provided several practical recommendations for teachers to improve the English language teaching method at high schools.
PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH ĐẾN KẾT QUẢ HỌC TẬP TIẾNG HÀN: NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP SINH VIÊN TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC Ở HẢI PHÒNG
Nghiên cứu định tính này giải mã cơ chế tác động của các nhân tố đến kết quả học tiếng Hàn của sinh viên tại Hải Phòng, tiếp nối nghiên cứu định lượng trước đó. Thông qua phỏng vấn sâu 10 sinh viên và quy trình mã hóa dữ liệu, nghiên cứu xác định sự tương tác giữa các nhóm nhân tố cốt lõi. Kết quả cho thấy "phương pháp học tập cá nhân" hạt nhân quyết định thành công, trong đó tính tự chủ và kỷ luật giữ vai trò then chốt. Trí tuệ nhân tạo (AI) đóng vai trò là "môi trường giả lập" thiết yếu, giúp bù đắp sự thiếu hụt tương tác bản ngữ tại địa phương. Trong khi đó, giảng viên và môi trường học tập đóng vai trò là những "cú hích" nhận thức, giúp khuếch đại động lực cho người học. Nghiên cứu khẳng định hiệu quả học tập là sự giao thoa giữa nội lực tự điều chỉnh và ngoại lực công nghệ. Do đó, tác giả đề xuất các giải pháp về chuẩn hóa ứng dụng AI và xây dựng hệ sinh thái học tập tương tác nhằm cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cao cho các doanh nghiệp Hàn Quốc trên địa bàn Hải Phòng.
SO SÁNH CƠ CHẾ BẢO VỆ NẠN NHÂN TRONG BẠO LỰC GIA ĐÌNH GIỮA VIỆT NAM VÀ CÁC QUỐC GIA KHÁC
Bạo lực gia đình (BLGĐ) vẫn là vấn đề nghiêm trọng trên toàn thế giới, gây tổn hại đến an toàn, sức khỏe và quyền con người, đặc biệt đối với phụ nữ và trẻ em. Tại Việt Nam, dù đã có Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2007, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 và nhiều chính sách hỗ trợ, nhưng khoảng cách giữa quy định pháp luật và khả năng tiếp cận bảo vệ thực tế của nạn nhân vẫn lớn do thiếu nguồn lực, nhân sự và sự phối hợp liên ngành chưa hiệu quả. Trong khi đó, các quốc gia như Philippines và Hàn Quốc đã xây dựng hệ thống bảo vệ nạn nhân toàn diện, kết hợp pháp luật với dịch vụ hỗ trợ xã hội. Vì vậy, việc so sánh cơ chế bảo vệ nạn nhân giữa Việt Nam và các nước khác là cần thiết để đánh giá ưu - nhược điểm và rút ra bài học nhằm hoàn thiện chính sách, nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền con người tại Việt Nam.
NÂNG CAO TƯ DUY PHẢN BIỆN CHO SINH VIÊN KHOA KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ
Nghiên cứu xác định năm yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng tư duy phản biện của 315 sinh viên Khoa Kinh tế & Quản trị Kinh doanh - Trường Đại học Hải Phòng trong bối cảnh chuyển đổi số. Sử dụng phân tích hồi quy bội, kết quả cho thấy tất cả năm yếu tố đều có tác động tích cực có ý nghĩa thống kê (p < 0.001), giải thích 64.6% sự biến thiên của kỹ năng tư duy phản biện. Phương pháp giảng dạy đổi mới có ảnh hưởng mạnh nhất (β = 0.336), tiếp theo là ứng dụng công nghệ số (β = 0.299), năng lực số của giảng viên (β = 0.288), thái độ học tập chủ động (β = 0.178) và môi trường học tập số (β = 0.130). Nghiên cứu đề xuất hàm ý chính sách cụ thể về đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao năng lực số cho giảng viên.
THẾ GIỚI NHÂN VẬT TRONG TÁC PHẨM “CHUYỆN CON MÈO DẠY HẢI ÂU BAY” CỦA LUIS SEPÚLVEDA
Bài báo tiếp cận Chuyện con mèo dạy hải âu bay của Luis Sepúlveda từ góc độ thế giới nhân vật như một hệ thống nghệ thuật. Thông qua việc phân tích các kiểu nhân vật và mạng lưới quan hệ giữa chúng, bài viết làm rõ quá trình kiến tạo một trật tự giá trị nhân văn dựa trên trách nhiệm, đối thoại và sự tôn trọng khác biệt. Thế giới nhân vật trong tác phẩm không chỉ đảm nhiệm chức năng tự sự mà còn tham gia trực tiếp vào việc thử nghiệm và khẳng định các giá trị đạo đức. Qua đó, bài báo góp phần làm rõ quan niệm nghệ thuật về con người của Luis Sepúlveda và gợi mở một hướng tiếp cận thi pháp học đối với tác phẩm.
SỰ MỞ RỘNG CỐT TRUYỆN DÂN GIAN TRONG TRUYỀN KỲ MẠN LỤC - NHÌN TỪ CHUYỆN NGƯỜI CON GÁI NAM XƯƠNG VÀ CHUYỆN TỪ THỨC LẤY VỢ TIÊN
Trong lịch sử văn học trung đại Việt Nam, sự tương tác giữa văn học dân gian và văn học viết là quy luật then chốt định hình bản sắc dân tộc. Dù vay mượn thể loại từ văn học Trung Quốc, Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ lại cho thấy những ảnh hưởng sâu sắc từ văn học dân gian Việt Nam. Thành công của Nguyễn Dữ là ở sự tiếp thu và sáng tạo trên cơ sở cốt truyện dân gian có sẵn. Ông không sao chép mà biết cách chọn lọc, phát triển và nâng tầm chất liệu dân gian thô sơ, biến chúng thành tác phẩm văn học hoàn chỉnh, phản ánh vấn đề thời đại và gửi gắm ước mơ công lý. Chính sự tiếp thu có ý thức, chọn lọc và biến đổi linh hoạt này đã giúp Truyền kỳ mạn lục vượt qua giới hạn thể loại, vừa mang hơi thở dân gian vừa phản ánh sâu sắc hiện thực xã hội, khẳng định tài năng và tư duy tự sự độc lập của Nguyễn Dữ.
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KỸ NĂNG THOÁT HIỂM KHI GẶP CHÁY NỔ CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON
Kỹ năng thoát hiểm trong các tình huống cháy, nổ là tập hợp những tri thức và hành vi cần thiết giúp con người chủ động bảo vệ bản thân, đồng thời hỗ trợ người khác giảm thiểu rủi ro và thoát khỏi vùng nguy hiểm khi xảy ra sự cố hỏa hoạn. Trẻ 5-6 tuổi là giai đoạn chuẩn bị cho sự chuyển tiếp lên tiểu học, đánh dấu một sự phát triển mạnh mẽ về thể chất, trí tuệ và tâm lý. Ở độ tuổi này, trẻ đã bắt đầu có nhận thức về những nguy hiểm xung quanh mình và có thể học cách phản ứng lại nó dưới sự hướng dẫn của người lớn. Bởi vậy việc giáo dục kỹ năng thoát hiểm khi gặp cháy nổ cho trẻ là rất cần thiết. Hiện nay các biện pháp giáo dục kỹ năng thoát hiểm khi gặp cháy nổ đang ngày càng được chú trọng dù là ở cấp bậc mầm non. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc giáo dục cho trẻ ở các trường còn gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, bài viết hướng tới việc đề xuất các biện pháp giáo dục kỹ năng thoát hiểm khi gặp cháy nổ cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trường mầm non.
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC HÀNH VI GIAO TIẾP CÓ VĂN HÓA CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON
Trong quá trình hình thành nhân cách con người việc giáo dục hành vi giao tiếp có văn hóa cho trẻ là việc làm không thể thiếu. Ở lứa tuổi mẫu giáo 5-6 tuổi - lứa tuổi chuẩn bị hành trang cho trẻ vào lớp Một thì việc làm này càng quan trọng hơn bao giờ hết. Hành vi giao tiếp có văn hóa hướng trẻ đến cách cư xử lễ phép với người lớn, biết nhường nhịn bạn bè và quan tâm chia sẻ với mọi người, biết nói cảm ơn khi nhận được sự giúp đỡ từ người khác và xin lỗi khi làm sai… Bài viết phân tích cơ sở lý luận, nêu ra những hạn chế trong giáo dục hành vi giao tiếp có văn hóa cho trẻ hiện nay, từ đó đề xuất một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục hành vi giao tiếp có văn hóa cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non.
THÁI ĐỘ CỦA HỌC VIÊN CAO HỌC KHỐI NGÀNH NHÂN VĂN, ĐẠI HỌC MANGALORE, ẤN ĐỘ ĐỐI VỚI NGƯỜI KHUYẾT TẬT
Ấn Độ là một trong những quốc gia có tỷ lệ người khuyết tật (NKT) cao nhất trên thế giới. Tuy nhiên, các nghiên cứu về thái độ của học viên cao học (HVCH) đối với NKT tại các địa phương khác nhau của bang Karnataka ở phía Nam Ấn Độ còn rất hạn chế. Bài viết này được thực hiện nhằm tìm hiểu về thái độ của HVCH khối ngành Nhân văn, đại học Mangalore đối với NKT. Bằng phương pháp chọn lọc ngẫu nhiên phân tầng, nhóm tác giả đã khảo sát 150 trong tổng số 240 HVCH của sáu khoa khác nhau trong ngành Nhân văn trực thuộc Đại học Mangalore, Ấn Độ. Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng phần lớn HVCH tại Đại học Mangalore thể hiện thái độ tương đối tích cực trong việc nhìn nhận và đánh giá NKT. Nhóm tác giả cũng thành công trong việc kiểm định các giả thuyết nghiên cứu bằng việc sử dụng đa dạng các phương pháp phân tích thống kê cho khoa học xã hội. Nghiên cứu này đóng góp vào nguồn tài liệu học thuật còn hạn chế tại khu vực, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao nhận thức và củng cố thái độ tích cực của HVCH thuộc khối ngành Nhân văn, đại học Mangalore đối với NKT.
TỪ GHÉP CHỈ CHỨC VỤ ĐƯỢC DÙNG TRONG XÃ HỘI VIỆT NAM THỜI PHONG KIẾN
Từ ghép chỉ chức vụ được dùng trong xã hội Việt Nam thời phong kiến giữ vai trò quan trọng trong hệ thống từ vựng tiếng Việt bởi đây là lớp từ trực tiếp tham gia vào, thiết lập và vận hành bộ máy quản lí nhà nước, qua đó góp phần phản ánh tư duy quản lí và quan niệm trật tự quyền lực của giai cấp thống trị trong lịch sử phong kiến Việt Nam. Bài báo tập trung khảo sát lớp từ ghép chỉ chức vụ trong xã hội phong kiến nhằm làm rõ đặc điểm cấu tạo ngữ pháp và giá trị ngữ nghĩa của chúng. Kết quả phân tích cho thấy mô hình ghép chính - phụ là kiểu cấu tạo chủ đạo, trong đó yếu tố chính xác lập loại hình chức vụ chung, còn yếu tố phụ khu biệt hoá về đơn vị hành chính, chức năng chuyên trách hoặc cấp bậc quyền lực. Qua đó, bài báo góp phần làm sáng tỏ mối quan hệ giữa cấu trúc từ vựng và bối cảnh văn hoá - xã hội, đồng thời khẳng định vai trò của từ ghép chỉ chức vụ trong xã hội phong kiến trong việc phản ánh đặc trưng tổ chức quyền lực của xã hội phong kiến Việt Nam.
MỘT SỐ BIỆN PHÁP HỖ TRỢ GIÁO VIÊN TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM CHO HỌC SINH LỚP 4 TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
Hoạt động trải nghiệm là một nội dung quan trọng trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, được xây dựng nhằm phát triển phẩm chất và năng lực toàn diện cho học sinh. Bài viết tập trung làm rõ vai trò của giáo viên trong việc xây dựng và tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh lớp 4 theo định hướng phát triển năng lực, trên cơ sở khảo sát thực tiễn tại một số trường tiểu học trên địa bàn thành phố Hải Phòng. Kết quả nghiên cứu cho thấy giáo viên đảm nhiệm những vai trò quan trọng: người xây dựng hoạt động, người tổ chức, người hướng dẫn, người tạo động lực và người đánh giá. Bài viết đồng thời đề xuất một số giải pháp nâng cao năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm của giáo viên nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực học sinh tiểu học trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay.
MÔ HÌNH CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG VÀ HỆ THỐNG TƯ PHÁP CỦA NHẬT BẢN, ĐỨC, HÀN QUỐC, ANH: BÀI HỌC CẢI CÁCH CHO VIỆT NAM
Bài viết phân tích so sánh mô hình tổ chức chính quyền địa phương và hệ thống tư pháp của bốn quốc gia có trình độ phát triển cao và đặc điểm thể chế khác nhau: Nhật Bản (phân quyền mạnh + tư pháp độc lập), Đức (liên bang + tòa án hành chính), Hàn Quốc (kết hợp tập trung-phân quyền + e-Court), và Vương quốc Anh (phân quyền tài chính + hệ thống Common Law và tribunals chuyên trách). Trên cơ sở đó, tác giả rút ra năm nhóm bài học khả thi cho Việt Nam trong bối cảnh thực hiện Nghị quyết 18-NQ/TW: (1) tăng cường phân quyền gắn với tự chủ tài chính địa phương, (2) xây dựng tòa án hành chính và tòa án chuyên trách cấp tỉnh, (3) bảo đảm tính độc lập tư pháp thông qua cơ chế bổ nhiệm minh bạch, (4) ứng dụng mạnh mẽ công nghệ (nộp đơn điện tử, quản lý hồ sơ số, công khai bản án), và (5) đào tạo thẩm phán chuyên sâu về luật hành chính và công nghệ tư pháp. Điểm mới của nghiên cứu là kết hợp phân tích bốn mô hình đa dạng, gắn kết chặt chẽ với thực tiễn cải cách hành chính - tư pháp hiện nay của Việt Nam và đưa ra các giải pháp cụ thể, có tính khả thi cao thay vì chỉ dừng ở nhận diện kinh nghiệm chung chung như nhiều công trình trước đây.
TỰ SỰ VỀ CÁI ÁC TRONG TIỂU THUYẾT ĐẤT MỒ CÔI CỦA CỔ VIÊN (TẠ DUY ANH)
Năm 2020, nhà văn gạo cội Tạ Duy Anh tái xuất dưới bút danh Cổ Viên bằng tiểu thuyết ấn tượng mang tên Đất mồ côi - một lần nữa tiếp tục khẳng định vị trí khó thay thế của một trong những tác giả đã đi sâu nhất vào “vùng tối của linh hồn con người”. Đất mồ côi kế thừa mối quan tâm lâu dài của Tạ Duy Anh về bản chất người, về sự tha hóa và nhất là về muôn vẻ tội ác. Ở Đất mồ côi, cái ác không chỉ được trình hiện như hành động bạo lực của cá nhân mà còn là hệ quả của cơ chế xã hội, của ký ức lịch sử và sự im lặng đồng lõa tập thể. Tìm hiểu về cái ác trong tác phẩm này có thể thấy được cách văn học Việt Nam hôm nay kể lại những kinh nghiệm đau thương trong quá khứ, đồng thời mở rộng diễn ngôn đạo đức trong tự sự hiện đại.
ẨN DỤ Ý NIỆM MIỀN NGUỒN THIÊN NHIÊN TRONG THƠ NÔM NGUYỄN BỈNH KHIÊM
Từ lý thuyết của Ngôn ngữ học tri nhận, bài viết tìm hiểu tư duy, văn hóa và mô hình ẩn dụ ý niệm về thiên nhiên trong thơ Nôm của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Khác với các nghiên cứu trước, chủ yếu tiếp cận thiên nhiên từ góc độ biểu tượng học hoặc phê bình sinh thái, bài viết này tập trung làm rõ cơ chế ánh xạ tri nhận giữa miền nguồn THIÊN NHIÊN và các miền đích trong cấu trúc tư duy của tác giả. Kết quả khảo sát 161 bài thơ Nôm trong Tuyển tập thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm cho thấy có 143/161 bài chứa ẩn dụ ý niệm về thiên nhiên, chiếm 88,8% và có tổng số 325 lượt ánh xạ được mã hóa; một bài thơ có thể chứa nhiều hơn một mô hình ánh xạ. Cụ thể gồm các mô hình: THIÊN NHIÊN LÀ THỜI GIAN; THIÊN NHIÊN LÀ NGƯỜI MẸ; THIÊN NHIÊN LÀ NƠI VỖ VỀ TÂM HỒN; THIÊN NHIÊN LÀ THẾ LỰC KIỂM SOÁT SỐ MỆNH CON NGƯỜI; THIÊN NHIÊN LÀ NGƯỜI BẠN, ... Những ẩn dụ này mang tính quy ước, được vận dụng trong ngôn ngữ giao tiếp thường nhật. Hệ thống ẩn dụ này phản ánh một mô hình tri nhận mang tính nghiệm thân và văn hóa của người Việt trung đại, trong đó con người được định vị như một bộ phận nội tại của tự nhiên.
EXPLORING ENGLISH PEDAGOGY STUDENTS’ LEARNING PERFORMANCE AND SELF-LEARNING ABILITY IN THE FLIPPED CLASSROOM
This study explores the learning performance improvement and self-learning ability among third-year English pedagogy students while taking part in flipped classroom model, in the course “Applying Information Technology in Teaching English” at Hai Phong University. Using a quasi-experimental design, one group experienced flipped instruction while another followed traditional teaching methods. Data were collected through pre- and post-tests, self-learning ability scales, classroom observations and interviews to examine both academic performance and learning attitudes. The results of this research reveal that the students in the flipped classroom performed better than their peers in lesson comprehension, learning engagement, and autonomy, and show the students’ strong points and weak points in self-learning capacity in the flipped classroom. The study contributes to the growing body of research on innovative teaching methods in language teacher education and provides practical recommendations for integrating flipped classrooms into English teaching programs to improve both teaching quality and students’ self-directed learning skills.
THE APPLICATION OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN TEACHING ENGLISH FOR INFORMATION TECHNOLOGY AT HAI PHONG UNIVERSITY
The rapid growth of digital technologies has reshaped higher education, with Artificial Intelligence (AI) playing an important role in enhancing teaching and learning processes. This paper explores the application of AI in teaching English for Specific Purposes (ESP), particularly English for Information Technology (IT), at Hai Phong University in Vietnam. Findings indicate that AI can support vocabulary acquisition, pronunciation practice, writing feedback, interactive learning, and curriculum development. Furthermore, AI can help personalize learning pathways, improve teaching efficiency, and enhance student engagement. Nevertheless, issues such as overreliance, accuracy errors, digital infrastructure, and ethical concerns remain pressing. Recommendations are provided for universities, lecturers, and students to ensure effective and responsible AI integration. This study contributes to ongoing discussions on the digital transformation of higher education and highlights the need for further research on AI-supported ESP instruction in Vietnam.
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ TOÁN HỌC CHO HỌC SINH LỚP 4 THÔNG QUA DẠY HỌC GIẢI BÀI TOÁN “TÌM TỔNG DÃY PHÂN SỐ CÓ QUY LUẬT”
Năng lực giải quyết vấn đề toán học là một trong những năng lực cốt lõi cần hình thành và phát triển cho học sinh trong quá trình dạy học toán ở tiểu học khi triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Trong bài báo này, dựa vào bốn bước giải toán của Polya, chúng tôi đề xuất quy trình dạy học giải bài toán “Tìm tổng dãy phân số có quy luật” nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề toán học cho học sinh lớp 4. Quy trình này không chỉ giúp học sinh có cơ hội phát triển năng lực giải quyết vấn đề toán học mà còn góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy môn toán cấp tiểu học.
BÀN VỀ QUY ĐỊNH NGƯỜI KHÔNG ĐƯỢC QUYỀN HƯỞNG DI SẢN THEO ĐIỀU 621 BỘ LUẬT DÂN SỰ NĂM 2015
Quy định tại Điều 621 Bộ luật Dân sự năm 2015 về người không được quyền hưởng di sản là một trong những nội dung thể hiện rõ quan điểm lập pháp tiến bộ trong việc bảo vệ đạo đức xã hội, truyền thống nhân văn và nguyên tắc công bằng trong thừa kế. Trong bối cảnh hiện nay, hệ thống pháp luật Việt Nam vẫn chưa dự liệu hết được những tình huống phức tạp trên thực tiễn, điều đó dẫn đến số vụ tranh chấp về thừa kế bị kéo dài và tồn đọng, không thể không kể đến những vụ tranh chấp liên quan đến người không được quyền hưởng di sản. Trong bài viết này, tác giả làm rõ quy định của pháp luật, hậu quả pháp lý về người không được quyền hưởng di sản; đồng thời đưa ra những kiến nghị để hoàn thiện quy định của pháp luật, để việc hiểu và áp dụng điều 621 được thống nhất trong thực tiễn.
MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC VIẾT ĐOẠN VĂN CHO HỌC SINH LỚP 3
Bài báo tập trung nghiên cứu vấn đề phát triển năng lực viết đoạn văn cho học sinh lớp 3 - một năng lực quan trọng trong các kỹ năng sử dụng tiếng Việt. Xuất phát từ thực tế học sinh thường gặp khó khăn về vốn từ, ngữ pháp, tổ chức ý tưởng và khả năng diễn đạt, nghiên cứu đề xuất các biện pháp để giải quyết những khó khăn này. Các biện pháp được đề xuất gồm: (1) rèn luyện kỹ năng xây dựng dàn ý; (2) tích hợp hoạt động đọc - nói - viết để tăng cường tính liên thông giữa các kỹ năng ngôn ngữ; (3) tổ chức trải nghiệm và quan sát (4) đa dạng hóa phương pháp và hình thức luyện tập (5) khuyến khích viết sáng tạo và cá nhân hóa nội dung; (6) tăng cường phản hồi tích cực và đánh giá thường xuyên. Nghiên cứu cho thấy sự kết hợp linh hoạt các biện pháp mang lại hiệu quả tích cực trong việc phát triển năng lực viết văn của học sinh.
XÂY DỰNG HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC VẬN DỤNG KIẾN THỨC, KĨ NĂNG CHO HỌC SINH TRONG MÔN TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI
Giáo dục phổ thông hiện nay chú trọng phát triển năng lực và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn cho học sinh. Môn Tự nhiên và Xã hội ở tiểu học với nội dung gần gũi đời sống tạo nhiều cơ hội tổ chức hoạt động học tập gắn liền với trải nghiệm thực tế. Trên cơ sở này, bài viết tập trung thiết kế các dạng hoạt động nhằm giúp học sinh chủ động huy động, áp dụng kiến thức và kĩ năng để giải quyết vấn đề thực tiễn. Các hoạt động được tổ chức theo tiến trình hợp lý, góp phần phát triển năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng một cách hệ thống, đồng thời nâng cao khả năng ứng dụng linh hoạt, hiệu quả trong học tập và đời sống.
THIẾT KẾ BỘ NHẬN DIỆN THƯƠNG HIỆU TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG
Nghiên cứu này đề xuất một hệ thống nhận diện thương hiệu, chính thức cho Trường Đại học Hải Phòng, nhằm giải quyết những tồn tại về hình ảnh thương hiệu và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh tự chủ đại học. Thực trạng cho thấy sự thiếu thống nhất trong việc sử dụng Logo và màu sắc, thiếu Sổ tay hướng dẫn thương hiệu chuẩn hóa. Logo hiện hữu (thiết kế từ 2004) được cộng đồng nội bộ đánh giá là phức tạp, khó ứng dụng trên nền tảng kỹ thuật số. Nghiên cứu kết hợp lý thuyết, tham vấn chuyên gia, khảo sát định lượng với cỡ mẫu n=350. Dữ liệu định lượng được xử lý bằng phần mềm SPSS và kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha > 0,7. Kết quả đã đề xuất bộ nhận diện mới cân bằng giữa yếu tố truyền thống và yếu tố lịch sử (năm 1959). Việc áp dụng đồng bộ bộ nhận diện mới được xem là công cụ quản trị chiến lược, giúp Nhà trường củng cố uy tín, tạo sự khác biệt và bảo hộ tài sản trí tuệ.
TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO DỰ ÁN TRONG MÔN TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI LỚP 3 THEO TIẾP CẬN GIÁO DỤC STEAM
Giáo dục STEM là một xu hướng giáo dục mang lại nhiều lợi ích đối với sự phát triển năng lực của học sinh và được áp dụng ở nhiều bậc học. Nghiên cứu tập trung tìm hiểu việc tổ chức dạy học theo dự án trong môn tự nhiên và xã hội lớp 3 theo tiếp cận giáo dục STEAM. Bằng phương pháp phân tích tài liệu thứ cấp và phân tích nội dung, nghiên cứu đã tổng hợp kết quả từ 16 tài liệu của các tổ chức và cá nhân về giáo dục STEAM, dạy học dự án. Nghiên cứu đã xác định được các chủ đề bài học trong môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3 có thể xây dựng các dự án học tập theo hướng tiếp cận giáo dục STEAM. Làm cơ sở đề xuất quy trình xây dựng các dự án này, minh họa thông qua dự án “Chế tạo diều giấy”. Kết quả của nghiên cứu góp phần bổ sung thêm một giải pháp giúp GV triển khai giáo dục STEAM phù hợp với bối cảnh giáo dục hiện nay.
MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ CHO TRẺ RỐI LOẠN PHỔ TỰ KỶ 5-6 TUỔI TRONG GIÁO DỤC HÒA NHẬP
Bài viết trình bày kết quả nghiên cứu về thực trạng phát triển ngôn ngữ của trẻ rối loạn phổ tự kỷ 5-6 tuổi tại một số trung tâm giáo dục hòa nhập ở Hải Phòng, đồng thời đề xuất ba nhóm giải pháp can thiệp trọng tâm nhằm phát triển ngôn ngữ cho trẻ trong bối cảnh giáo dục hòa nhập. Nghiên cứu cho thấy trẻ tự kỷ gặp nhiều hạn chế về vốn từ, cấu trúc ngữ pháp và khả năng hội thoại so với trẻ phát triển bình thường. Các giải pháp được đề xuất bao gồm: (1) Tạo môi trường giao tiếp tích cực; (2) Rèn luyện vốn từ theo hướng hòa nhập và cá nhân hóa; (3) Phát triển ngữ pháp và diễn đạt mạch lạc. Kết quả thực tiễn cho thấy, việc kết hợp linh hoạt giữa phương pháp truyền thống và công nghệ hiện đại giúp nâng cao hiệu quả giao tiếp, tăng khả năng hòa nhập xã hội và phát triển ngôn ngữ bền vững cho trẻ tự kỷ.
TƯ VẤN HỌC ĐƯỜNG VÀ BIỆN PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC TƯ VẤN HỌC ĐƯỜNG CHO GIÁO VIÊN PHỔ THÔNG
Tư vấn học đường ngày nay không còn là vấn đề mới mẻ trong hệ thống giáo dục, nhưng việc triển khai vẫn còn nhiều hạn chế. Nhiều trường chưa thật sự quan tâm đến việc xây dựng cơ chế phù hợp, công nhận vai trò của đội ngũ tư vấn và tạo môi trường thuận lợi cho các nhà tư vấn phát huy chuyên môn. Lứa tuổi học sinh trung học thường có những biến động mạnh mẽ về tâm sinh lý, đồng thời phải đối diện với áp lực từ học tập, quan hệ bạn bè, gia đình cũng như sự tác động từ đời sống xã hội. Chính vì thế, nhu cầu được chia sẻ, định hướng và hỗ trợ về mặt tinh thần của các em ngày càng tăng. Tuy nhiên, đội ngũ phụ trách công tác tư vấn trong các trường học hiện tại còn thiếu về số lượng, hạn chế về trình độ chuyên môn khi phần lớn chỉ làm kiêm nhiệm, chưa qua đào tạo bài bản. Trước thực trạng này, việc xác định các biện pháp nhằm nâng cao năng lực tư vấn cho giáo viên phổ thông trở nên cấp thiết. Việc xây dựng các biện pháp phù hợp vừa giúp GV có kỹ năng hỗ trợ hiệu quả hơn, vừa góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường.
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HÓA TRONG CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH HỌC ĐƯỜNG Ở HẢI PHÒNG: THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA
Di tích lịch sử - văn hóa là một nguồn tư liệu có vị trí, vai trò quan trọng trong giáo dục, giáo dưỡng và phát triển phẩm chất đạo đức, năng lực học sinh. Với ý nghĩa đó, các chương trình du lịch gắn với di tích lịch sử - văn hóa tại Hải Phòng dành cho đối tượng học sinh địa phương đang ngày càng nhận được sự quan tâm của chính quyền, nhà trường, gia đình và xã hội. Bài viết tập trung làm rõ giá trị của các di tích lịch sử - văn hóa trong chương trình du lịch học đường đang được thực hiện tại Hải Phòng, phân tích và đánh giá thực trạng bảo tồn và khai thác giá trị di tích trong các chương trình học đường, từ đó đưa ra một số vấn đề đối với các bên liên quan khi bảo tồn và khai thác giá trị của di tích lịch sử - văn hóa trong các chương trinh du lịch học đường ở Hải Phòng hiện nay.
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TOÀN DIỆN CHO HỌC SINH TIỂU HỌC TRONG DẠY HỌC TIẾNG VIỆT THEO CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018
Bài báo đi sâu phân tích cơ sở lí luận và thực tiễn của việc phát triển năng lực toàn diện cho HS tiểu học thông qua dạy học Tiếng Việt theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Trên cơ sở tổng quan các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước, tác giả chỉ ra những khoảng trống trong thực tiễn triển khai dạy học hiện nay. Kết quả khảo sát cho thấy, mặc dù hoạt động dạy học Tiếng Việt đã có nhiều đổi mới, song vẫn còn nặng về truyền thụ tri thức ngôn ngữ, chưa phát huy đầy đủ các năng lực giao tiếp, tư duy phản biện và sáng tạo của học sinh. Từ đó, bài báo đề xuất một số định hướng và giải pháp nhằm phát triển năng lực toàn diện cho học sinh, bao gồm tăng cường dạy học giao tiếp, ứng dụng công nghệ số, tích hợp liên môn, gắn kết trải nghiệm, đồng thời xây dựng bộ tiêu chí đánh giá năng lực. Những luận cứ này góp phần bổ sung cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc nâng cao hiệu quả dạy học Tiếng Việt trong nhà trường tiểu học hiện nay.
DẠY HỌC BIỆN PHÁP NHÂN HOÁ TRONG MÔN TIẾNG VIỆT LỚP 4 THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
Bài viết trình bày cơ sở lí luận và thực tiễn của việc dạy học biện pháp tu từ nhân hoá trong môn Tiếng Việt lớp 4 theo định hướng phát triển năng lực học sinh. Trên cơ sở phân tích nội dung nhân hoá trong Chương trình Giáo dục phổ thông môn Ngữ văn 2018 và các bộ SGK hiện hành, bài viết đề xuất năm biện pháp dạy học cụ thể: (1) tổ chức hoạt động khám phá ngữ liệu giàu tính hình tượng; (2) tăng cường luyện tập sáng tạo trong ngữ cảnh giao tiếp; (3) tích hợp nhân hoá trong các mạch Đọc - Viết - Nói và nghe - Kiến thức Tiếng Việt; (4) ứng dụng công nghệ thông tin và phương tiện trực quan; (5) thiết kế đánh giá theo định hướng phát triển năng lực. Các biện pháp này góp phần phát triển đồng thời năng lực ngôn ngữ, thẩm mĩ và sáng tạo cho học sinh, đồng thời định hướng cho giáo viên tiểu học trong việc đổi mới phương pháp dạy học tiếng Việt theo tinh thần Chương trình GDPT 2018.
PUBLIC SPEAKING DIFFICULTIES FACED BY ENGLISH-MAJOR STUDENTS AT HAI PHONG UNIVERSITY AND SUGGESTED SOLUTIONS
Public speaking is an ideal way for students to display their knowledge, especially English-majored students, through which students have the opportunity to demonstrate what they have learned at university. However, a large number of students may still feel afraid and lack confidence when speaking in public. Therefore, this study was conducted to identify the difficulties that English-major students of Hai Phong University encounter when speaking in public. The author used a survey questionnaire to collect, analyze students' opinions on the difficulties and then suggest some useful solutions for them to improve English public speaking as well as their overall English proficiency at university.
DIFFICULTIES IN ENGLISH READING COMPREHENSION OF 10THGRADERS AT THAI PHIEN HIGH SCHOOL AND APPLICATION OF SKIMMING AND SCANNING TECHNIQUES
Reading comprehension is essential for EFL learners; however, many Vietnamese high school students continue to face ongoing challenges. This study explores difficulties of 10th-grade students at Thai Phien High School and the application of skimming and scanning techniques. Data were gathered through a questionnaire delivered to 100 students. The findings show that limited vocabulary is the main barrier, affecting over halfofthe students. Many also rely on inefficient habits like word-by-word translation due to a lack of strategy awareness. After being trained in skimming and scanning, students showed improved reading speed and the ability to identify main ideas. However, some students still struggled with applying the techniques correctly. The study concludes that teaching explicit reading strategies with engaging, authentic materials boosts reading efficiency and student confidence. It recommends incorporating these strategies into regular instruction and offering continued support to help students overcome reading difficulties.