Tạp chí Khoa học - Trường Đại học Hải Phòng: Kinh tế và Kỹ thuật - Công nghệ
Tạp chí của Trường Đại học Hải Phòng
TÍNH TOÁN TẢI TRỌNG TỚI HẠN ĐỐI VỚI THANH VÀ TẤM
Bài báo tập trung nghiên cứu vấn đề ổn định của thanh và tấm dạng hình chữ nhật có các yếu tố hình học khác nhau dưới tác động của lực nén. Tác giả đã sử dụng phương pháp phần tử hữu hạn, các bài toán ổn định được mô phỏng và phân tích nhằm đánh giá khả năng chịu lực của kết cấu. Kết quả tính toán cho thấy ảnh hưởng rõ rệt của các thông số hình học đến độ ổn định tổng thể của thanh và tấm. Nghiên cứu này cũng so sánh sự khác biệt giữa kết quả tính toán của phương pháp phần tử hữu hạn với các kết quả tính toán được từ các mô hình toán học. Qua đó, bài báo chỉ ra giới hạn áp dụng của các công thức xác định lực tới hạn truyền thống, đồng thời cung cấp cơ sở để lựa chọn mô hình và tham số phù hợp trong phân tích và thiết kế kết cấu chịu nén.
SỰ ĐIỀU CHỈNH CHIẾN LƯỢC KINH DOANH CỦA NGÀNH BÁN LẺ VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ
Trước tác động của Cách mạng công nghiệp 4.0, việc điều chỉnh chiến lược kinh doanh theo hướng số hóa đã trở thành yêu cầu thiết yếu đối với các doanh nghiệp. Nghiên cứu này phân tích sự dịch chuyển chiến lược của ngành bán lẻ Việt Nam dưới ảnh hưởng của chuyển đổi số. Kết quả cho thấy các doanh nghiệp bán lẻ đang tái cấu trúc chiến lược theo ba hướng chủ đạo: tăng cường định hướng khách hàng thông qua khai thác dữ liệu, chuyển sang mô hình bán lẻ đa kênh nhằm tạo trải nghiệm mua sắm liền mạch, và phát triển hệ sinh thái số để tối ưu hóa vận hành. Những kết luận này cho thấy chuyển đổi số không chỉ gắn với công nghệ mà còn thúc đẩy việc đổi mới mô hình kinh doanh và năng lực cạnh tranh của toàn ngành. Bài viết tiếp cận chuyển đổi số từ góc độ chiến lược, nhấn mạnh sự thay đổi tư duy và cấu trúc quản trị. Từ đó, đề xuất các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp bán lẻ triển khai chiến lược số hóa theo hướng hiệu quả và bền vững.
CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TỶ LỆ NỢ XẤU CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
Nghiên cứu này nhằm mục đích xác định và đo lường mức độ tác động của các nhân tố vĩ mô và vi mô đến tỷ lệ nợ xấu (NPL - Non performing loan) của các ngân hàng thương mại (NHTM) Việt Nam niêm yết trên thị trường chứng khoán. Tác giả thu thập các dữ liệu của nền kinh tế và dữ liệu của các NHTM niêm yết trong giai đoạn 2015-2024, nghiên cứu áp dụng mô hình hồi quy Pooled OLS (Least Square), REM và FEM, nghiên cứu đã lựa chọn được mô hình hồi quy phù hợp nhất là FEM. Kết quả 6 nhân tố trong số 7 nhân tố được gợi ý đề xuất có tác động đến tỷ lệ nợ xấu. Nghiên cứu chỉ ra các nhân tố như tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) và tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) có tác động ngược chiều đến NPL. Ngược lại, tỷ lệ an toàn vốn (CAR), tỷ lệ lạm phát (INF), tỷ lệ thất nghiệp (UNE) và tỷ lệ tăng trưởng tín dụng (LGR) được tìm thấy có tác động cùng chiều đến NPL. Nghiên cứu cung cấp hàm ý chính sách quan trọng cho các nhà quản lý ngân hàng và cơ quan quản lý nhà nước trong việc tăng cường quản trị rủi ro và ổn định hệ thống tài chính.
CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU XUẤT KHẨU HÀNG HÓA VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu giữ vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế của Việt Nam. Bài báo phân tích chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu hàng hóa giai đoạn 2020-2025, tập trung đánh giá chất lượng chuyển dịch trong mối liên hệ với hội nhập kinh tế quốc tế. Kết quả cho thấy cơ cấu xuất khẩu chuyển dịch theo hướng gia tăng tỷ trọng hàng công nghiệp chế biến, chế tạo, song chủ yếu mở rộng về quy mô, trong khi chất lượng chuyển dịch còn hạn chế, thể hiện ở giá trị gia tăng nội địa thấp và vai trò chi phối của khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Tiếp cận theo chuỗi giá trị toàn cầu cho thấy Việt Nam vẫn chủ yếu tham gia ở các khâu có giá trị gia tăng thấp. Trên cơ sở đó, bài báo đề xuất các hàm ý chính sách nhằm nâng cao chất lượng chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu, hướng tới gia tăng giá trị gia tăng nội địa và vai trò của doanh nghiệp trong nước
ỨNG DỤNG AI BIÊN SOẠN BÀI GIẢNG SONG NGỮ VỚI ĐÀO TẠO NGÀNH KIẾN TRÚC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số giáo dục, việc ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) vào giảng dạy và biên soạn bài giảng song ngữ trở thành xu hướng tất yếu. Bài viết này tập trung vào việc phân tích, đánh giá và đề xuất quy trình ứng dụng AI hỗ trợ giảng viên ngành Kiến trúc tại Trường Đại học Hải Phòng, trong quá trình xây dựng bài giảng song ngữ. Các công cụ AI như ChatGPT, Gemini, Copilot, DeepL, Grammarly, Canva AI , … và các nền tảng chuyển giọng nói - hình ảnh - văn bản được đề xuất để tối ưu hóa quy trình biên soạn, chuyển ngữ và trình bày bài giảng. Dù còn nhiều thách thức, nhưng thực tiễn cho thấy việc sử dụng AI hiệu quả sẽ giúp tiết kiệm thời gian và nâng cao chất lượng bài giảng, cũng như tính chuẩn xác chuyên môn của ngôn ngữ hai chiều, giúp tăng khả năng phát triển ngoại ngữ của sinh viên và cả giảng viên, góp phần nâng cao tính quốc tế hóa của ngành đào tạo đại học Kiến trúc nói riêng và công tác đào tạo tại Trường Đại học Hải Phòng nói chung.
NĂNG LỰC CẠNH TRANH XUẤT KHẨU RAU QUẢ VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG EU THEO HIỆP ĐỊNH EVFTA
Nghiên cứu tập trung đánh giá năng lực cạnh tranh của mặt hàng rau quả Việt Nam tại thị trường Liên minh Châu Âu (EU) trong bối cảnh thực thi Hiệp định EVFTA giai đoạn 2020-2024. Tác giả sử dụng phương pháp thống kê mô tả kết hợp phân tích định lượng thông qua chỉ số Lợi thế so sánh biểu hiện (RCA) và tỷ lệ tận dụng ưu đãi thuế quan (FTA utilization rate) để làm rõ vị thế của rau quả Việt Nam so với các đối thủ cạnh tranh trực tiếp như Thái Lan. Kết quả phân tích theo mô hình kim cương Porter chỉ ra rằng, dù EVFTA mang lại lợi thế vượt trội về thuế quan, năng lực cạnh tranh của rau quả Việt Nam vẫn bị kìm hãm bởi các yếu tố nâng cao như hạ tầng logistics lạnh và khả năng đáp ứng các rào cản kỹ thuật khắt khe (SPS/TBT) từ EU. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất hệ thống giải pháp cụ thể hóa theo từng chủ thể (Nhà nước, doanh nghiệp và hiệp hội) nhằm chuyển đổi từ cạnh tranh bằng giá sang cạnh tranh bằng chất lượng và tính bền vững.
CƠ CHẾ TÁC ĐỘNG CỦA ỨNG DỤNG TRÍ TUỆ NHÂN TẠO (AI) TỚI NĂNG LỰC TỰ HỌC CỦA SINH VIÊN
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tái định hình cách sinh viên học tập và phát triển năng lực tự học trong giáo dục đại học. Khác với các nghiên cứu trước chủ yếu mô tả tác động tích cực và tiêu cực của AI, bài viết này tập trung làm rõ cơ chế tác động của ứng dụng AI tới năng lực tự học của sinh viên. Trên cơ sở tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài nước, bài báo đề xuất một mô hình lý thuyết mới, gồm ứng dụng AI trong học tập, tư duy phản biện, động cơ học tập, thái độ đối với AI và năng lực tự học. Kết quả cho thấy tư duy phản biện và động cơ học tập đóng vai trò trung gian then chốt, trong khi thái độ đối với AI là yếu tố điều tiết quan trọng của mô hình. Nghiên cứu đóng góp một khung lý thuyết mới giúp hiểu rõ bản chất năng lực tự học trong bối cảnh AI và gợi ý hàm ý quản trị cho giáo dục đại học.
DẤU CHÂN CARBON CỦA VIỆT NAM: ĐỊNH LƯỢNG PHÁT THẢI VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP BỀN VỮNG
Nghiên cứu này sử dụng bộ dữ liệu thời gian giai đoạn 1990-2021, hàm sản xuất Cobb-Douglas, kiểm định tính dừng của chuỗi thời gian, khắc phục hiện tượng phương sai sai số thay đổi, loại bỏ hiện tượng đa cộng tuyến để xác định nguồn gốc phát thải CO2 tại Việt Nam. Kết quả ước lượng cho thấy chỉ có tiêu thụ năng lượng và thương mại quốc tế là hai yếu tố gây phát thải CO2 tại Việt Nam thời gian qua với mức độ giải thích là 39%. Theo đó, giả định các yếu tố khác không đổi, với 1% tăng lên của thương mại quốc tế sẽ làm cho mức phát thải CO2 tại Việt Nam tăng lên dao động trong khoảng từ 0,02 - 0,25%. Mức tiêu dùng năng lượng của Việt Nam tăng lên 1% sẽ làm mức phát thải CO2 tại Việt Nam tăng cao hơn, dao động trong khoảng 0,42% - 0,78%. Một số giải pháp, kiến nghị để giảm lượng phát thải CO2 nhằm phát triển bền vững cho Việt Nam thời gian tới cũng được đề xuất trong nghiên cứu này.
CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÀNH VI NGƯỜI TIÊU DÙNG TRONG THỜI KỲ CHUYỂN ĐỔI SỐ
Hành vi người tiêu dùng Việt Nam chịu tác động mạnh mẽ từ môi trường số. Nghiên cứu phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi người tiêu dùng trong thời kỳ chuyển đổi số dựa trên mô hình Stimulus - Black Box - Response của Philip Kotler, được điều chỉnh để phù hợp với bối cảnh công nghệ số. Dữ liệu được tổng hợp từ các báo cáo uy tín như Digital 2024 Vietnam, Connected Consumer, Sách trắng Thương mại điện tử và e-Conomy SEA. Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ người dùng Internet tại Việt Nam đạt khoảng 78,7% dân số, với thời gian sử dụng trung bình trên 6 giờ mỗi ngày, tạo điều kiện cho các kích thích marketing số và yếu tố xã hội số tác động đến hành vi tiêu dùng. Đồng thời, mức độ phổ biến của mua sắm trực tuyến và ví điện tử cho thấy xu hướng tiêu dùng ngày càng gắn với hệ sinh thái số. Điểm mới của bài viết là việc tích hợp các yếu tố công nghệ như thuật toán gợi ý và cá nhân hóa vào mô hình hành vi truyền thống, qua đó chỉ ra cơ chế tác động của môi trường số và gợi ý các hàm ý quản trị.
NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ, VẬN TỐC, KÍCH THƯỚC KHUÔN TỚI ĐỘ BỀN KÉO CỦA SỢI IN 3D LÀM TỪ CHAI NHỰA
Trong bài báo này đề xuất một giải pháp tái chế chai nhựa phế thải thành sợi nhựa sử dụng trong công nghệ in 3D FDM. Quá trình tái chế bắt đầu bằng việc làm sạch chai nhựa, sau đó gá lên hệ thống kéo sợi. Tại đây, chai được cắt thành các dải nhựa bằng cụm dao cắt, rồi được đưa qua cụm tạo sợi để định hình thành sợi in đạt tiêu chuẩn kích thước. Trong quá trình chế tạo sợi từ chai nhựa tái chế, ba yếu tố công nghệ chính: nhiệt độ nung, chiều dài khuôn và tốc độ kéo đóng vai trò then chốt trong việc quyết định chất lượng sợi. Nghiên cứu đã áp dụng phương pháp quy hoạch thực nghiệm Taguchi để phân tích mức độ ảnh hưởng của các thông số này đến độ bền của sợi, từ đó xác định được tổ hợp tham số tối ưu. Cuối cùng, nhóm nghiên cứu đã sử dụng sợi in tạo ra in thử nghiệm một số sản phẩm như: đồ trang trí, vật dụng lưu niệm và mô hình học cụ phục vụ giảng dạy.
HIỆU QUẢ CỦA HỆ THỐNG LOGISTICS NGƯỢC TRONG GIẢM PHÁT THẢI VÀ THÚC ĐẨY KINH TẾ TUẦN HOÀN
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu giảm phát thải ngày càng cấp thiết, logistics ngược được xem là công cụ quan trọng thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Bài báo đánh giá hiệu quả logistics ngược trong giảm phát thải tại Việt Nam dựa trên khảo sát 125 doanh nghiệp logistics, sản xuất và thương mại điện tử, kết hợp phỏng vấn chuyên gia. Kết quả phân tích SEM cho thấy logistics ngược tác động tích cực đến tỷ lệ thu hồi, tái sử dụng, tái chế và giảm phát thải khoảng 11%/năm, đồng thời giúp doanh nghiệp tiết kiệm 3-15% chi phí. Nghiên cứu khẳng định vai trò chiến lược của logistics ngược và đề xuất một số khuyến nghị chính sách, quản trị phù hợp.
TĂNG CƯỜNG LIÊN KẾT NHÀ NƯỚC - NHÀ TRƯỜNG - DOANH NGHIỆP TRONG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC, ĐỔI MỚI SÁNG TẠO VÀ VAI TRÒ CỦA NỮ TRÍ THỨC: NGHIÊN CỨU TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG
Bài viết phân tích mô hình liên kết “Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp” trong khuôn khổ lý thuyết Triple Helix thông qua trường hợp Trường Đại học Hải Phòng. Sử dụng phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình, dựa trên phân tích tài liệu chính sách, văn bản chiến lược và dữ liệu quản trị đại học. Nghiên cứu cho thấy nhà trường đang chuyển dịch sang mô hình quản trị đại học gắn kết hệ sinh thái theo hướng mở rộng mạng lưới hợp tác doanh nghiệp. Tuy nhiên, các rào cản thể chế, cơ chế đánh giá thận trọng với rủi ro và sự thiếu hụt tổ chức trung gian vẫn hạn chế quá trình thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Đội ngũ nữ trí thức nổi lên như các tác nhân điều phối mềm, góp phần tăng cường hợp tác liên ngành và tính bao trùm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
GIẢI BÀI TOÁN BẤT ĐẲNG THỨC BIẾN PHÂN GIẢ ĐƠN ĐIỆU BẰNG MỘT PHÉP CHIẾU XẤP XỈ
Trong nghiên cứu này, chúng tôi đề xuất một thuật toán mới giải bài toán bất đẳng thức biến phân giả đơn điệu. Thuật toán chỉ sử dụng một phép chiếu xấp xỉ tại mỗi bước lặp, điều này giúp giảm đáng kể chi phí tính toán cho thuật toán của chúng tôi. Bên cạnh đó chúng tôi kết hợp với các kỹ thuật rất phổ biến hiện nay là kỹ thuật quán tính và kỹ thuật bước nhảy tự thích nghi. Trong đó, kỹ thuật quán tính giúp tăng tốc thuật toán và kỹ thuật bước nhảy tự thích nghi để tránh điều kiện phải biết trước hệ số Lipschitz của ánh xạ giá, điều này khó thực hiện trong các ứng dụng thực tế. Thuật toán được đề xuất khá đơn giản, hơn nữa, nó giảm nhẹ các giả thiết cần thiết để thu được sự hội tụ về nghiệm của bài toán ban đầu. Trong phương pháp chúng tôi đề xuất chỉ yêu cầu tính giả đơn điệu của ánh xạ giá và không cần biết trước hệ số Lipschitz của ánh xạ giá. Bên cạnh đó, định lý hội tụ của thuật toán cũng được thiết lập và chứng minh một cách chi tiết trong bài báo.
ĐA TẠP CỦA PHƯƠNG TRÌNH VI PHÂN TRUNG TÍNH VỚI ĐIỀU KIỆN HILLE-YOSIDA
Xét phương trình vi phân trung tính nửa tuyến tính có dạng: Fu A B t Fu t u t t t ( ( )) , . ( ) ¶ t = + + W ¶ Trong đó A là toán tử tuyến tính có miền xác định không trù mật D(A) trong không gian Banach X thỏa mãn điều kiện Hille - Yosida, họ toán tử tuyến tính bị chặn (B t ( ))t³0 trong không gian L D A X ( ( ), ), F : C r X ([- , , 0] ) → X là toán tử sai phân, F = - d g 0 với g Î - L C r X X ( ,0 , , ), ([ ] ) toán tử A B t + ( ) sinh ra họ tiến hóa có nhị phân mũ và toán tử phi tuyến W(t u , t )thỏa mãn điều kiện j - Lipschitz. Trong bài báo này chúng tôi nghiên cứu sự tồn tại đa tạp bất biến ổn định của phương trình vi phân trung tính nửa tuyến tính bằng cách sử dụng một số điều kiện tồn tại nghiệm đủ tốt, công thức biểu diễn nghiệm Lyapunov - Perron, nguyên lý ánh xạ co, điều kiện Lipschitz, bất đẳng thức nón, chuỗi Neumann.
NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG TRONG BỐI CẢNH TỰ CHỦ ĐẠI HỌC
Nghiên cứu này được thực hiện nhằm mục đích phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của trường Đại học Hải Phòng trong bối cảnh tự chủ đại học. Kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng, tác giả đã khảo sát 323 cựu sinh viên và sinh viên, những người đã và đang theo học tại trường Đại học Hải Phòng. Trong quá trình nghiên cứu, tác giả xác định năng lực cạnh tranh của trường Đại học Hải Phòng chịu tác động bởi 10 nhân tố cụ thể. Kết quả nghiên cứu cho thấy chỉ một số năng lực là nhân tố chính tác động chủ yếu đến năng lực cạnh tranh của Trường Đại học Hải Phòng như học phí, vị trí địa lý; một số năng lực còn lại như năng lực hợp tác quốc tế, sức mạnh thương hiệu… có tác động nhưng không đáng kể phù hợp với vị trí của một trường đại học địa phương.
ẢNH HƯỞNG CỦA TRUYỀN MIỆNG ĐIỆN TỬ ĐẾN QUYẾT ĐỊNH MUA HÀNG TRÊN CÁC SÀN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CỦA GEN Z TẠI HẢI PHÒNG
Nghiên cứu này được thực hiện nhằm mục đích phân tích ảnh hưởng của truyền miệng điện tử đến quyết định mua hàng trên các sàn thương mại điện tử của Gen Z tại Hải Phòng. Kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng, tác giả đã khảo sát 500 người thuộc độ tuổi Gen Z tại Hải Phòng. Trong quá trình nghiên cứu, nhóm tác giả đã xác định các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng trên các sàn thương mại điện tử của Gen Z tại Hải Phòng chịu tác động bởi 5 nhân tố. Kết quả nghiên cứu cho thấy một số nhân tố có tác động thuận chiều và một số nhân tố có tác động ngược chiều như số lượng thông tin là biến có ảnh hưởng thuận chiều mạnh nhất và ảnh hưởng nghịch rất mạnh là sự tương đồng của người đánh giá cũng phù hợp với tâm lý của giới trẻ Gen Z hiện nay nói chung và tại Hải Phòng nói riêng.
XUẤT KHẨU NÔNG SẢN TRỰC TUYẾN TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI XANH: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP TẠI VIỆT NAM
Trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng ưu tiên phát triển bền vững, các rào cản xanh và tiêu chuẩn môi trường đang ảnh hưởng sâu sắc đến hoạt động xuất khẩu trực tuyến của các doanh nghiệp nông sản Việt Nam. Bài viết phân tích tác động của các yêu cầu phi thuế quan như truy xuất nguồn gốc, chứng nhận carbon, và bao bì sinh thái đến năng lực cạnh tranh nông sản trên các nền tảng thương mại điện tử toàn cầu. Trên cơ sở phân tích dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2022-2024 và tổng quan nghiên cứu quốc tế, bài viết xác định vai trò then chốt của chuyển đổi xanh trong việc nâng cao khả năng thích ứng của doanh nghiệp. Kết quả cho thấy mặc dù tỷ lệ đạt chứng nhận xanh và ứng dụng công nghệ còn hạn chế, nhưng tốc độ gia tăng doanh thu và số lượng đơn vị tham gia thương mại điện tử nông sản là đáng khích lệ. Bài viết đề xuất khung giải pháp tích hợp chuyển đổi xanh với thương mại điện tử, từ đó đóng góp vào việc hình thành mô hình xuất khẩu nông sản Việt Nam thời điểm hiện đại được hiệu quả và bền vững.
NGHIÊN CỨU MỨC ĐỘ CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG DOANH NGHIỆP CUNG CẤP DỊCH VỤ LOGISTICS Ở VIỆT NAM
Bài báo nghiên cứu thực trạng chuyển đổi số trong các doanh nghiệp logistics Việt Nam nhằm làm rõ tác động của quá trình này đến hiệu quả vận hành năng lực cạnh tranh và khả năng phát triển bền vững. Nghiên cứu dựa trên lý thuyết năng lực động kết hợp dữ liệu thứ cấp và phân tích định tính để đánh giá mức độ chuyển đổi số hiện nay. Kết quả cho thấy chuyển đổi số mang lại lợi ích trực tiếp như giám sát thời gian thực và tối ưu chi phí đồng thời tạo nền tảng giúp doanh nghiệp thích ứng với xu hướng logistics bền vững. Điểm mới của nghiên cứu nằm ở cách tiếp cận tổng thể khi vừa chú trọng cải thiện hiệu quả trước mắt vừa hướng đến mục tiêu phát triển bền vững lâu dài trong quá trình chuyển đổi số. Từ đó bài viết đề xuất một số khuyến nghị hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng chiến lược số hóa nâng cao năng lực nội tại và tận dụng chính sách hỗ trợ từ nhà nước nhằm phát triển bền vững và hội nhập sâu rộng hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
THÀNH PHẦN LOÀI CÁ VÙNG CỬA SÔNG CHANH, QUẢNG NINH
Nhằm thu thập số liệu về thành phần loài cá tại khu vực cửa sông Chanh (Quảng Ninh), hai đợt khảo sát thực địa đã được tiến hành vào tháng 5 và tháng 9 năm 2023. Kết quả ghi nhận tổng cộng 93 loài cá, thuộc 44 họ và 19 bộ, phản ánh mức độ đa dạng sinh học cao ở cấp bậc phân loại bộ và họ. Trong đó, bộ Perciformes chiếm ưu thế rõ rệt, với tỷ lệ 18,3% tổng số loài và 27,3% tổng số họ. Trung bình, mỗi bộ có 2,3 họ và 4,9 loài; mỗi họ gồm khoảng 2,1 loài. Đáng chú ý, có hai bộ chỉ ghi nhận một loài duy nhất. Trong số các loài được xác định, có 38 loài (chiếm 40,8%) có giá trị kinh tế, cho thấy vai trò quan trọng của khu vực cửa sông Chanh đối với sinh kế của cộng đồng địa phương. 05 loài cá ghi nhận ở các mức phân hạng cao trong Danh lục đỏ IUCN (2025), 01 loài cá Lành canh đỏ Coilia mystus được ghi nhận trong Sách đỏ Việt Nam (2024) ở bậc nguy cấp (EN). Hai loài cá di cư từ biển vào sông từng có giá trị kinh tế cao là cá Mòi cờ hoa (Clupanodon thrissa), cá Mòi cờ chấm (Konosirus punctatus) hiện đang trong tình trạng suy giảm nghiêm trọng và gần như không còn khả năng khai thác ngoài tự nhiên.
THIẾT KẾ THÍ NGHIỆM MINH HOẠ SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC QUÁ TRÌNH HOÁ HỌC TỚI SỨC ĐIỆN ĐỘNG CỦA PIN ĐIỆN HOÁ
Bài báo này trình bày việc thiết kế nội dung thí nghiệm nhằm minh họa ảnh hưởng của các quá trình hóa học đến sức điện động của pin. Thông qua các thí nghiệm cụ thể, chúng tôi khảo sát ảnh hưởng của nồng độ ion trong dung dịch và các quá trình phụ như phản ứng tạo phức, phản ứng tạo hợp chất ít tan và ảnh hưởng của pH lên sự thay đổi sức điện động. Các thí nghiệm được xây dựng nhằm giúp người học dễ dàng quan sát, đo đạc và phân tích các yếu tố ảnh hưởng, từ đó hiểu sâu hơn về nguyên lý hoạt động của pin điện hóa. Kết quả thu được góp phần hỗ trợ sinh viên trong việc học tập và nghiên cứu về lĩnh vực này.
CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG NGÀNH VẬN TẢI BIỂN: THỰC TRẠNG, RÀO CẢN VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN
Chuyển đổi số trong ngành vận tải biển đang nổi lên như một giải pháp chiến lược nhằm ứng phó với các thách thức về hiệu quả, minh bạch và cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu biến động. Mặc dù nhiều ngành khác đã triển khai chuyển đổi số thành công, lĩnh vực vận tải biển vẫn áp dụng một cách rời rạc, thiếu đồng bộ và chưa có định hướng rõ ràng. Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định tính kết hợp khảo sát thực nghiệm để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình chuyển đổi số tại các doanh nghiệp vận tải biển Việt Nam. Kết quả cho thấy ba nhóm thách thức chính gồm tổ chức, công nghệ và vận hành, đồng thời làm rõ vai trò của các động lực như áp lực thị trường, nhu cầu khách hàng và vai trò của lãnh đạo. Nghiên cứu cũng chỉ ra các xu hướng công nghệ nổi bật như IoT, AI, điện toán đám mây sẽ định hình tương lai ngành. Các kết quả này góp phần định hướng chiến lược cho doanh nghiệp và nhà quản lý trong quá trình chuyển đổi số bền vững.
ỨNG DỤNG CÔNG CỤ AI TRONG GIẢNG DẠY KẾ TOÁN QUẢN TRỊ
Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI), việc tích hợp các công cụ AI vào hoạt động giảng dạy, đặc biệt trong lĩnh vực Kế toán quản trị, đang trở nên ngày càng cần thiết. Bài viết này giới thiệu tổng quan về năm công cụ AI tiêu biểu hiện nay gồm: ChatGPT (OpenAI), Gemini (Google), Copilot (Microsoft), DeepSeek và Grok 3 (xAI - Elon Musk). Thông qua việc phân tích các đặc điểm, ưu điểm và hạn chế của từng công cụ, tác giả đưa ra đánh giá khách quan về khả năng ứng dụng của chúng trong quá trình giảng dạy và học tập. Bài viết cũng minh họa các tình huống ứng dụng thực tiễn trong môn Kế toán quản trị, như hỗ trợ truy vấn thông tin lý thuyết, xử lý số liệu kế toán, tra cứu thông tin doanh nghiệp, tính toán chi phí. Kết quả cho thấy, mỗi công cụ AI có thế mạnh riêng và việc lựa chọn công cụ phù hợp cần dựa trên mục tiêu sử dụng cụ thể. Qua đó, bài viết khẳng định vai trò và tiềm năng to lớn của AI trong việc nâng cao hiệu quả giảng dạy và đổi mới phương pháp học tập trong giáo dục đại học.
NGHIÊN CỨU THIẾT KẾ ROBOT CHĂM SÓC NGƯỜI CAO TUỔI
Già hóa dân số đang trở thành một trong những thách thức toàn cầu, không chỉ ở các quốc gia phát triển mà cả tại Việt Nam. Đây là một bài toán khó đối với chính phủ trong việc đảm bảo chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi. Trong khi đó, sự phát triển mạnh mẽ của các công nghệ mới như Internet vạn vật (IoT), Dữ liệu lớn (Big Data), Điện toán đám mây (Cloud Computing) và Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra một cuộc cách mạng trong lĩnh vực y tế. Bài báo này trình bày thiết kế và xây dựng một robot tích hợp trí tuệ nhân tạo nhằm hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi. Robot có khả năng giao tiếp đơn giản với người dùng về các vấn đề như thời tiết, ngày tháng, kể chuyện cười và đưa ra một số lời khuyên sức khỏe cơ bản khi người dùng cảm thấy không khỏe. Ngoài ra, robot có thể đo các thông số sức khỏe như nhiệt độ cơ thể, nhịp tim và nồng độ oxy trong máu, sau đó gửi dữ liệu tới một ứng dụng theo dõi sức khỏe trực tuyến và phát cảnh báo qua email khi thông số vượt ngưỡng. Kết quả thử nghiệm thực tế cho thấy robot di chuyển mượt mà, các chức năng như giao tiếp, đo nhiệt độ và gửi cảnh báo hoạt động ổn định và cho kết quả tương đối chính xác.
THIẾT KẾ VÀ CHẾ TẠO SAN HÔ NHÂN TẠO BẰNG BÊ TÔNG IN 3D
Tình trạng suy thoái rạn san hô tự nhiên do biến đổi khí hậu và hoạt động khai thác thiếu bền vững đang đe dọa nghiêm trọng hệ sinh thái biển, đặc biệt tại khu vực Cát Bà, Hải Phòng. Trước thách thức này, nghiên cứu “Thiết kế và chế tạo san hô nhân tạo bằng bê tông in 3D” được triển khai nhằm đề xuất giải pháp hiệu quả, hiện đại và thân thiện môi trường. Nghiên cứu tập trung vào việc thiết kế cấu trúc phù hợp, lựa chọn vật liệu in bê tông bền vững, chế tạo mẫu quy mô phòng thí nghiệm. Kết quả nghiên cứu không chỉ góp phần vào chiến lược bảo tồn sinh quyển và phục hồi môi trường sống cho sinh vật biển mà còn giúp sinh viên phát triển tư duy thiết kế, kỹ năng thực hành và hiểu biết chuyên sâu về công nghệ xây dựng hiện đại trong bối cảnh phát triển bền vững kinh tế biển. Ngoài ra, công trình này góp phần vào sự phát triển bền vững của kinh tế biển và cung cấp cơ sở khoa học cho các nghiên cứu trong tương lai về phục hồi hệ sinh thái biển bằng các kỹ thuật in bê tông 3D tiên tiến.
NGHIÊN CỨU THỬ NGHIỆM ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ IN 3D TRONG SẢN XUẤT SẢN PHẨM LƯU NIỆM
Công nghệ in 3D, hay còn được gọi là sản xuất bồi đắp, đã được công nhận là một cuộc cách mạng trong sản xuất công nghiệp, hiện nay nó đã đi vào hầu hết các lĩnh vực của công nghiệp, bao gồm cả sản xuất sản phẩm lưu niệm. Bài viết này cung cấp một góc nhìn sâu sắc về quá khứ, hiện tại và tương lai của công nghệ in 3D trong sản xuất sản phẩm lưu niệm. Quy trình sản xuất sản phẩm lưu niệm có thể được cải thiện hoặc thay đổi đáng kể bởi công nghệ in 3D. Với sự trợ giúp của công nghệ in 3D, các nhà sản xuất có thể làm ra các sản phẩm đơn giản hoặc các chi tiết sau đó lắp ráp thành sản phẩm phức tạp từ một số vật liệu cụ thể với chi phí hợp lý. Hai trường hợp được trình bày để giải thích và minh họa các cách thức phát triển sản phẩm trên.
CHÍNH SÁCH QUẢN TRỊ RỦI RO MÔI TRƯỜNG VÀ XÃ HỘI TẠI MỘT SỐ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và các vấn đề xã hội ngày càng tác động mạnh mẽ đến nền kinh tế, việc tích hợp quản trị rủi ro môi trường và xã hội (MTXH) vào hoạt động ngân hàng không chỉ là yêu cầu tuân thủ mà còn là yếu tố quan trọng để đảm bảo phát triển bền vững. Mặc dù các ngân hàng thương mại tại Việt Nam đã có những bước tiến trong quản trị rủi ro MTXH, song theo Báo cáo Ngân hàng Bền vững 2023 (WWF, 2024), mức độ triển khai vẫn còn đang ở những bước đầu tiên và có khoảng cách đáng kể so với các ngân hàng trong khu vực Asean cũng như các ngân hàng tại Nhật Bản và Hàn Quốc. Nghiên cứu này đánh giá mức độ tích hợp yếu tố MTXH tại một số ngân hàng ở Việt Nam, tập trung vào 6 chủ đề. Kết quả phân tích cho thấy mặc dù đã tích cực triển khai chính sách quản trị rủi ro MTXH, nhưng việc thực thi vẫn chưa đồng bộ ở các ngân hàng và còn nhiều hạn chế, đặc biệt là ở chủ đề Con người và Danh mục.
PHƯƠNG PHÁP CHIẾU MỞ RỘNG GIẢI BÀI TOÁN BẤT ĐẲNG THỨC BIẾN PHÂN HAI CẤP
Bài toán bất đẳng thức biến phân được giới thiệu lần đầu bởi Stampacchia và cộng sự [5] đã trở thành một đề tài nghiên cứu lý thú, thu hút nhiều nhà khoa học quan tâm bởi các ứng dụng thực tế của nó như mô hình cân bằng mạng giao thông, mô hình tối ưu mạng truyền thông, các mô hình của bài toán tối ưu, bài toán bù phi tuyến,… Thông thường, miền ràng buộc cho bài toán này là một tập con lồi, đóng và khác rỗng C của một không gian Hilbert thực H , tuy vậy, trong thực tế miền ràng buộc đôi khi là những tập ẩn, các phương pháp giải cổ điển không khả thi trong trường hợp này. Trong bài báo này, tôi đề xuất và chứng minh sự hội tụ cho một thuật toán mới với phương pháp chiếu được mở rộng trên nửa không gian đóng để giải bài toán bất đẳng thức biến phân hai cấp, tức là miền ràng buộc cho bài toán thông thường được thay bởi tập nghiệm của một bài toán bất đẳng thức biến phân khác. Các chứng minh của tôi được tiến hành trên không gian Hilbert, kết hội tụ mạnh của thuật toán được trình bày chi tiết trong bài báo.
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI NGÀNH HÀNG NÔNG SẢN VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH THỰC THI CÁC HIỆP ĐỊNH THƯƠNG MẠI TỰ DO (FTA)
Bài báo phân tích tình hình xuất khẩu một số mặt hàng nông sản của Việt Nam trong bối cảnh Việt Nam đã ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA), phân tích cơ hội và thách thức mà ngành nông sản đang đối mặt khi tham gia các FTA như EVFTA, CPTPP, và RCEP. Đó là việc mở rộng thị trường, giảm thuế quan và gia tăng giá trị gia tăng cho sản phẩm nông sản. Tuy nhiên, cũng tồn tại không ít thách thức, như việc đáp ứng các quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật và cạnh tranh khốc liệt từ các quốc gia khác. Bài báo đề xuất một số giải pháp nhằm tận dụng cơ hội và vượt qua thách thức, bao gồm việc nâng cao năng lực sản xuất, đáp ứng quy tắc xuất xứ, đa dạng hóa sản phẩm xuất khẩu, và phát triển mô hình liên kết chuỗi giá trị. Cùng với đó, việc tăng cường năng lực pháp lý và bảo vệ lợi ích quốc gia là vô cùng quan trọng để bảo vệ quyền lợi cho nông sản Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
OPPORTUNITIES AND CHALLENGES IN DEVELOPING INVESTMENT BANKING SERVICES AT VIETNAMESE SECURITIES COMPANIES
Investment banking (IB) is a popular service in advanced financial markets in the world with roles and functions that differ from those of commercial banks. In developing markets like Vietnam, it is necessary to have professional participation in IB services, with a legal framework that keeps pace with and anticipates market development trends. Currently, IB services in Vietnam are mainly performed by securities companies (SCs), however, the scale and operational capacity of these organizations, without timely investment, will not meet the needs of future market demands, especially when Vietnam’s stock market is upgraded to emerging market status and amid the growing global trend of green finance. This study points out the opportunities and challenges as well as offers solutions for the development of IB services with a focus on SCs, meeting the increasing demands for business consulting services in this context. The study employs secondary data analysis to identify opportunities and challenges, from which it provides recommendations to promote service development in the next stage.
KINH TẾ TUẦN HOÀN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT NHỎ VÀ VỪA VIỆT NAM: CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC
Mục đích của bài nghiên cứu là nhằm cung cấp một cách tương đối toàn diện về kinh tế tuần hoàn nói chung và xác định một số cơ hội và thách thức đối với việc triển khai kinh tế tuần hoàn tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất, trên cơ sở một mẫu nghiên cứu bao gồm gần 600 DNNVV tham gia khảo sát. Kết quả cho thấy mức độ triển khai kinh tế tuần hoàn còn chậm. Động lực chính cho việc chuyển đổi từ nền sản xuất tuyến tính sang kinh tế tuần hoàn xuất phát chủ yếu từ tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường, từ chi phí chôn lấp chất thải ngày càng tăng với nhiều quy chuẩn khắt khe. Sự thiếu hụt về nguồn lực tài chính, thiếu hụt nguồn nhân lực có chuyên môn, không có đối tác thích hợp để thực hiện triển khai kinh tế tuần hoàn là một trong những rào cản lớn đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong lĩnh vực sản xuất tại Việt Nam hiện nay.