Tạp chí Khoa học - Trường Đại học Hải Phòng: Kinh tế và Kỹ thuật - Công nghệ
Tạp chí của Trường Đại học Hải Phòng
ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ ĐẾN CÁC TÍNH CHẤT NHIỆT VÀ ĐÀN HỒI CỦA CHẤT ĐIỆN PHÂN RẮN ZIRCONIA BỀN HOÁ BỞI SCANDIA
Trong bài báo này, các tính chất nhiệt và đàn hồi của zirconia bền hóa bởi scandia (Sc2O3 - ZrO2) sử dụng làm chất điện phân trong pin nhiên liệu oxit rắn (SOFC) đã được nghiên cứu bằng phương pháp thống kê mômen (SMM). Các biểu thức giải tích của hệ số giãn nở nhiệt và mô đun Young của hợp chất Sc2O3 - ZrO2 được xây dựng có chứa đầy đủ tính chất phi điều hoà của các dao động nhiệt mạng tinh thể. Hệ số giãn nở nhiệt và mô đun Young thể hiện mối quan hệ tuyến tính với nhiệt độ. Hệ số giãn nở nhiệt tăng lên khi nhiệt độ tăng từ 373 K đến 1273 K. Ảnh hưởng của áp suất lên tính chất đàn hồi là rất lớn, đặc biệt là mô đun Young với dE/dT = -0,129. Điều này cho thấy hợp chất Sc2O3 - ZrO2 trở nên mềm hơn nhiều khi nhiệt độ tăng. Những đặc điểm này là những chỉ báo hiệu quả cho thấy vai trò quan trọng của hiệu ứng phi tuyến tính trong dao động mạng tinh thể của hợp chất Sc2O3 - ZrO2. Kết quả của chúng tôi phù hợp tốt với các thí nghiệm và các tính toán khác.
XÁC SUẤT DỪNG SỚM VÀ KỲ VỌNG NPV TRONG TĂNG TRƯỞNG NGẪU NHIÊN VỚI RÚT VỐN LINH HOẠT
Bài báo giới thiệu các chỉ tiêu kinh tế phổ biến trong đánh giá dự án đầu tư, bao gồm NPV IRR giá trị hiện tại ròng ( ), tỷ suất hoàn vốn nội bộ ( ) và tỷ suất hoàn vốn nội bộ trung AIRR bình ( ). Trong trường hợp dự án cho phép bổ sung và rút vốn linh hoạt, nghiên cứu tiếp cận dưới góc độ tăng trưởng ngẫu nhiên của quỹ vốn. Trên cơ sở đó, bài báo xây dựng các công NPV thức xác định xác suất dự án bị dừng sớm và giá trị kỳ vọng của đối với dòng tiền tự do. Kết quả nghiên cứu cho thấy, khi mức độ biến động của tăng trưởng ngẫu nhiên nhỏ, xác suất dự án không bị dừng sớm tăng lên. Đồng thời, thông qua phương pháp mô phỏng bằng phần mềm R, mức độ đầu tư và rút vốn tối ưu được xác định trong một số trường hợp cụ thể.
TÁC ĐỘNG CỦA CÚ SỐC PHÁP LÝ ĐẾN RỦI RO KIỆT QUỆ TÀI CHÍNH: VAI TRÒ ĐIỀU TIẾT CỦA QUY MÔ DOANH NGHIỆP TRONG NGÀNH BẤT ĐỘNG SẢN NIÊM YẾT TẠI VIỆT NAM
Nghiên cứu này sử dụng mô hình logit trên dữ liệu bảng nhằm đánh giá tác động của cú sốc pháp lý đến xác suất kiệt quệ tài chính của các doanh nghiệp bất động sản niêm yết tại Việt Nam, đồng thời xem xét vai trò điều tiết của quy mô doanh nghiệp. Kết quả cho thấy cú sốc pháp lý năm 2022 làm gia tăng rủi ro kiệt quệ tài chính, song tác động này không kéo dài sang giai đoạn hậu cú sốc. Đồng thời, quy mô doanh nghiệp đóng vai trò hai chiều, vừa làm gia tăng rủi ro nền vừa giúp giảm thiểu tác động của cú sốc. Những phát hiện này cho thấy rủi ro tài chính của doanh nghiệp không chỉ chịu ảnh hưởng từ các cú sốc chính sách mà còn phụ thuộc vào đặc điểm nội tại, qua đó nhấn mạnh vai trò của ổn định chính sách và năng lực quản trị tài chính trong việc nâng cao khả năng chống chịu của doanh nghiệp.
CẢNG CỬA NGÕ QUỐC TẾ LẠCH HUYỆN - ĐẶC ĐIỂM KHAI THÁC VÀ VAI TRÒ TRONG CHUỖI LOGISTICS MIỀN BẮC
Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng mở cửa và gắn kết sâu với thị trường toàn cầu, việc phát triển các cảng đầu mối quốc tế mang lại ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao năng lực logistics vùng. Cảng Lạch Huyện được quy hoạch là cảng đầu mối của khu vực phía Bắc Việt Nam, có khả năng tiếp nhận tàu container trọng tải lớn và kết nối trực tiếp với các tuyến vận tải biển xa. Bài báo phân tích các đặc điểm khai thác của Cảng Lạch Huyện, tập trung vào điều kiện hạ tầng, các tuyến vận tải container và sản lượng thông qua cảng. Trên cơ sở đó, nghiên cứu làm rõ vai trò của cảng trong hệ thống logistics khu vực phía Bắc, góp phần tăng cường kết nối vận tải, tiết kiệm chi phí và gia tăng năng lực cạnh tranh của hệ thống cảng biển khu vực.
ĐÁNH GIÁ VÀ BÙ TRỪ SAI LỆCH BIÊN DẠNG BỀ MẶT 3D GIỮA MÔ PHỎNG CAM VÀ GIA CÔNG THỰC TẾ
Trong gia công cơ khí chính xác, đặc biệt là chế tạo khuôn mẫu, việc kiểm soát sai lệch giữa mô phỏng CAM và bề mặt thực tế đóng vai trò then chốt. Bài báo này trình bày nghiên cứu đánh giá định lượng và xác định nguyên nhân gây sai số biên dạng trong quá trình phay 3D bề mặt phức tạp. Phương pháp nghiên cứu sử dụng kỹ thuật đo lường ngược, thực hiện quét 3D mẫu sau gia công để thu thập đám mây điểm và so sánh trực tiếp với mô hình CAD lý thuyết. Kết quả phân tích thực nghiệm chỉ ra rằng, bên cạnh sai số động học máy, biến dạng đàn hồi của dụng cụ cắt và sai số nội suy là các nguyên nhân chủ yếu gây ra sự sai lệch, đặc biệt tại các vùng có độ cong thay đổi đột ngột. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất quy trình bù trừ sai số thông qua việc hiệu chỉnh hình học bề mặt đầu vào dựa trên bản đồ sai lệch thực tế. Kết quả kiểm chứng cho thấy giải pháp này giúp giảm đáng kể sai số biên dạng, nâng cao độ chính xác gia công.
PHÁT TRIỂN KHUNG LÝ THUYẾT DIGITAL MARKETING CHUYÊN BIỆT CHO DOANH NGHIỆP LOGISTICS NHỎ VÀ VỪA
Nghiên cứu này phát triển khung lý thuyết Digital Marketing (DM) chuyên biệt cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) trong lĩnh vực Logistics tại Hải Phòng, nhằm giải quyết triệt để tính "vô hình" của dịch vụ và hạn chế về nguồn lực. Khác với các tiếp cận marketing phổ quát, khung lý thuyết này tích hợp năng lực vận hành số (tích hợp dữ liệu TMS, WMS) và nhận thức chiến lược của lãnh đạo làm tiền đề cốt lõi. Đặc biệt, nghiên cứu đưa yếu tố "Hệ sinh thái Logistics cảng biển Hải Phòng" vào mô hình như một biến điều tiết, định hình các chiến lược thực thi trọng tâm gồm: Nội dung dựa trên chuyên môn nghiệp vụ (Expertise-driven content) và Website tích hợp dịch vụ số (Track & Trace, E-quotation). Kết quả đầu ra của mô hình được xác lập dựa trên việc xây dựng "Niềm tin năng lực" (Competence Trust) và sự minh bạch hóa chuỗi cung ứng thay vì chỉ tập trung vào các chỉ số truyền thông đơn thuần. Khung lý thuyết đóng góp một góc nhìn mới về việc sử dụng công cụ số như một phương thức hữu hình hóa năng lực vận hành, tạo lợi thế cạnh tranh bền vững cho DNNVV Logistics trong môi trường B2B.
NGHIÊN CỨU MỘT SỐ CÔNG CỤ AI TẠO VIDEO MÔ PHỎNG PHẦN VẬT LÝ MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN 6
Sự phát triển của Trí tuệ nhân tạo mở ra hướng mới cho việc xây dựng học liệu số trong giáo dục phổ thông. Nghiên cứu này khảo sát năng lực mô phỏng hiện tượng vật lý của 05 công cụ AI tạo video dùng trong môn Khoa học tự nhiên 6: Google Flow, Runway ML, PixVerse AI, Hailuo AI và Pollo AI. Nhóm nghiên cứu xây dựng Rubric 04 tiêu chí và đánh giá 25 video từ 5 hiện tượng đặc trưng. Kết quả cho thấy sự phân hóa rõ rệt: Runway ML đạt điểm cao nhất nhờ cân bằng giữa độ chính xác và tính sư phạm, trong khi Google Flow nổi trội về hình ảnh nhưng hạn chế về mô phỏng vật lý.Từ đó, bài báo đề xuất khung tư vấn lựa chọn công cụ linh hoạt theo từng chủ đề Khoa học tự nhiên 6 và minh họa bằng kịch bản dạy học cụ thể, giúp giáo viên tối ưu hóa quy trình xây dựng học liệu số.
PHÂN TÍCH, NHẬN DẠNG CỬ CHỈ TAY THÔNG QUA HÌNH ẢNH DỰA TRÊN HỌC SÂU ỨNG DỤNG TRONG ROBOT CỘNG TÁC
Bài báo này giới thiệu hệ thống nhận dạng cử chỉ tay thông minh cho robot cộng tác, sử dụng chương trình phát hiện đối tượng Faster R-CNN để nhận diện chính xác vùng bàn tay trong ảnh RGB. Cử chỉ tay được định nghĩa là các lệnh mã hóa cho robot, và trong bài báo này nhóm tác giả nghiên cứu năm cử chỉ tay đơn giản. Để kiểm tra hiệu suất chương trình, nhóm tác giả đã thực hiện hai thí nghiệm: một với bộ dữ liệu là các ảnh của đối tượng xuất hiện trong bộ dữ liệu đã được huấn luyện, và một với bộ dữ liệu kiểm tra khác, chỉ chứa ảnh của một người vận hành không có mặt trong bộ dữ liệu đã được huấn luyện. Kết quả cho thấy hệ thống đạt được độ chính xác và điểm F1 cao, với hiệu suất tương đương trong cả hai trường hợp. Hệ thống cũng đã được kiểm tra trong môi trường thời gian thực, thể hiện rằng hệ thống hoạt động hiệu quả với thời gian suy luận thấp, có thể điều khiển robot cộng tác hoạt động theo mục đích.
DỊCH VỤ HÓA: XU HƯỚNG TẤT YẾU ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP CHẾ BIẾN CHẾ TẠO Ở VIỆT NAM
Sự dịch chuyển từ một đơn vị sản xuất thuần túy sang một doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hóa là một bước ngoặt chiến lược quan trọng trong nỗ lực nâng cao giá trị gia tăng của ngành công nghiệp chế biến chế tạo (CBCT) tại Việt Nam. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, nơi mà các rào cản về kỹ thuật và chất lượng sản phẩm dần bị san bằng, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp không còn chỉ nằm ở khả năng sản xuất với chi phí thấp mà còn ở khả năng tạo ra các giải pháp tích hợp mang lại giá trị dài hạn cho khách hàng. Nghiên cứu thực hiện khảo sát 151 doanh nghiệp CBCT để đánh giá thực trạng dịch vụ hóa của các doanh nghiệp CBCT tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp các nhà quản trị doanh nghiệp xây dựng một lộ trình triển khai chiến lược dịch vụ hóa đúng cách, biến các doanh nghiệp CBCT Việt Nam trở thành những trung tâm giải pháp sáng tạo, tạo dựng một nền tảng vững chắc cho nền kinh tế quốc dân.
CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN XUẤT KHẨU HÀNG HÓA CỦA VIỆT NAM RA THỊ TRƯỜNG THẾ GIỚI: TIẾP CẬN THÔNG QUA MÔ HÌNH LỰC HẤP DẪN
Nghiên cứu này phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam ra thị trường thế giới trong giai đoạn 1996 - 2024 bằng mô hình lực hấp dẫn với dữ liệu bảng. Để đảm bảo độ tin cậy của kết quả ước lượng, nghiên cứu tiến hành kiểm định tính dừng, điều chỉnh hiện tượng phương sai sai số thay đổi, kiểm tra và khắc phục đa cộng tuyến, đồng thời sử dụng kiểm định Hausman để lựa chọn mô hình phù hợp. Kết quả cho thấy GDP của Việt Nam, kim ngạch nhập khẩu từ đối tác và GDP của các quốc gia đối tác có tác động tích cực đến xuất khẩu. Trong khi Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN - Ấn Độ (AIFTA) thúc đẩy xuất khẩu, Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA) ghi nhận tác động giảm trong giai đoạn đầu thực thi. Từ đó, nghiên cứu đề xuất một số hàm ý chính sách nhằm nâng cao hiệu quả xuất khẩu của Việt Nam.
KỸ NĂNG CẦN THIẾT ĐỐI VỚI SINH VIÊN NGÀNH KIẾN TRÚC TRONG THỜI ĐẠI CỦA TRÍ TUỆ NHÂN TẠO
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng trở thành một trợ thủ đắc lực cho kiến trúc sư, giúp tự động hóa quy trình, tối ưu hóa thiết kế, lập kế hoạch đô thị và phân tích dữ liệu để tạo ra các công trình hiệu quả, sáng tạo và bền vững hơn. Thay vì thay thế hoàn toàn, AI đóng vai trò là một công cụ cộng tác, giúp kiến trúc sư giảm bớt gánh nặng công việc thủ công và tập trung vào vai trò sáng tạo, chiến lược và nhân văn hơn. Bài viết này tập trung vào việc đánh giá lợi ích của trí tuệ nhân tạo (AI), vai trò, nhiệm vụ của kiến trúc sư trong thời đại của trí tuệ nhân tạo cũng như hạn chế của AI đối với nghề kiến trúc; từ đó đề xuất các quan điểm, lộ trình trong đào tạo và kỹ năng cần thiết của sinh viên ngành kiến trúc trong thời đại của trí tuệ nhân tạo (AI). Dù còn nhiều khó khăn, nhưng việc sử dụng AI hiệu quả sẽ giúp sinh viên ngành kiến trúc sau tốt nghiệp sẽ đáp ứng tốt được công việc với đạo đức nghề nghiệp cao.
ỨNG DỤNG SAT SOLVER TRONG GIẢI BÀI TOÁN BĂNG THÔNG ĐỒ THỊ CHO TỐI ƯU BỐ TRÍ MÔ-ĐUN ĐIỀU KHIỂN TUYẾN TÍNH
Bài toán băng thông đồ thị (Graph Bandwidth Problem) là một bài toán tối ưu tổ hợp quan trọng với nhiều ứng dụng trong thiết kế hệ thống và xử lý dữ liệu có cấu trúc. Đã có một số hướng tiếp cận được đề xuất để giải bài toán này bao gồm các thuật toán heuristic và metaheuristic, các phương pháp tối ưu hóa chính xác dựa trên quy hoạch nguyên và tìm kiếm ràng buộc, cũng như các hướng tiếp cận hiện đại dựa trên SAT và Constraint Programming; tuy nhiên, các phương pháp này vẫn còn gặp hạn chế về khả năng mở rộng hoặc hiệu quả khi áp dụng cho các bài toán có cấu trúc thực tế phức tạp. Bài báo này trình bày một phương pháp tiếp cận dựa trên SAT Solver để giải bài toán băng thông, trong đó bài toán được chuyển đổi thành dạng thỏa mãn Boolean dưới dạng chuẩn CNF với các ràng buộc về gán vị trí và giới hạn băng thông. Trên cơ sở đó, bài báo nghiên cứu ứng dụng cụ thể trong tối ưu bố trí các mô-đun điều khiển của dây chuyền sản xuất tuyến tính, nhằm giảm độ dài cực đại của các kết nối tín hiệu trực tiếp. Kết quả thực nghiệm trên một mô hình minh họa cho thấy phương pháp đề xuất có khả năng tìm được nghiệm tối ưu, giúp giảm đáng kể băng thông so với các phương án bố trí ban đầu. Ngoài ra, phương pháp tiếp cận cũng cho thấy tính tổng quát, có thể mở rộng để tích hợp thêm các ràng buộc thực tế và áp dụng cho các bài toán bố trí tuyến tính quy mô lớn hơn.
KINH TẾ SỐ: ĐỘNG LỰC TĂNG TRƯỞNG MỚI CỦA NỀN KINH TẾ VIỆT NAM
Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ cùng với quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, kinh tế số đang từng bước khẳng định vai trò là nhân tố thúc đẩy tăng trưởng mới của nền kinh tế. Những năm vừa qua, kinh tế số ở Việt Nam đã đạt được kết quả tích cực: quy mô, tỷ trọng, đóng góp vào GDP ngày càng tăng, tuy nhiên vẫn đang có mức chênh lệch lớn giữa các vùng và các nhóm doanh nghiệp; quy mô và năng lực doanh nghiệp công nghệ còn hạn chế… Bài viết tập trung làm rõ vai trò của kinh tế số đối với quá trình tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam, phân tích tình hình phát triển kinh tế số những năm vừa qua và đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế số. Qua đó góp phần khẳng định kinh tế số như một động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế Việt Nam trong thời gian tới.
TIẾP TỤC CẢI CÁCH CÁC QUY ĐỊNH VỀ ĐIỀU KIỆN KINH DOANH: MỘT YÊU CẦU TẤT YẾU ĐỂ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN Ở VIỆT NAM
Trải qua bốn thập kỷ, kinh tế tư nhân đã phát triển nhanh chóng cả về số lượng và chất lượng, trở thành một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Nhưng, quy mô và sự phát triển của kinh tế tư nhân vẫn chưa được như kỳ vọng, các doanh nghiệp vẫn đang phải đối mặt với nhiều rào cản kìm hãm sự phát triển, mà trong đó có rào cản pháp lý về điều kiện kinh doanh. Bài viết này phân tích về vấn đề kinh doanh có điều kiện và sự phát triển của kinh tế tư nhân ở nước ta để khẳng định rằng các quy định về điều kiện kinh doanh tuy đã có nhiều cải cách tích cực so với trước đây, nhưng vẫn là một trong những rào cản, gây khó khăn cho sự phát triển của kinh tế tư nhân; vì vậy cần phải tiếp tục đẩy mạnh việc cải cách các quy định pháp luật về điều kiện kinh doanh ở Việt Nam
TÍNH TOÁN TẢI TRỌNG TỚI HẠN ĐỐI VỚI THANH VÀ TẤM
Bài báo tập trung nghiên cứu vấn đề ổn định của thanh và tấm dạng hình chữ nhật có các yếu tố hình học khác nhau dưới tác động của lực nén. Tác giả đã sử dụng phương pháp phần tử hữu hạn, các bài toán ổn định được mô phỏng và phân tích nhằm đánh giá khả năng chịu lực của kết cấu. Kết quả tính toán cho thấy ảnh hưởng rõ rệt của các thông số hình học đến độ ổn định tổng thể của thanh và tấm. Nghiên cứu này cũng so sánh sự khác biệt giữa kết quả tính toán của phương pháp phần tử hữu hạn với các kết quả tính toán được từ các mô hình toán học. Qua đó, bài báo chỉ ra giới hạn áp dụng của các công thức xác định lực tới hạn truyền thống, đồng thời cung cấp cơ sở để lựa chọn mô hình và tham số phù hợp trong phân tích và thiết kế kết cấu chịu nén.
SỰ ĐIỀU CHỈNH CHIẾN LƯỢC KINH DOANH CỦA NGÀNH BÁN LẺ VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ
Trước tác động của Cách mạng công nghiệp 4.0, việc điều chỉnh chiến lược kinh doanh theo hướng số hóa đã trở thành yêu cầu thiết yếu đối với các doanh nghiệp. Nghiên cứu này phân tích sự dịch chuyển chiến lược của ngành bán lẻ Việt Nam dưới ảnh hưởng của chuyển đổi số. Kết quả cho thấy các doanh nghiệp bán lẻ đang tái cấu trúc chiến lược theo ba hướng chủ đạo: tăng cường định hướng khách hàng thông qua khai thác dữ liệu, chuyển sang mô hình bán lẻ đa kênh nhằm tạo trải nghiệm mua sắm liền mạch, và phát triển hệ sinh thái số để tối ưu hóa vận hành. Những kết luận này cho thấy chuyển đổi số không chỉ gắn với công nghệ mà còn thúc đẩy việc đổi mới mô hình kinh doanh và năng lực cạnh tranh của toàn ngành. Bài viết tiếp cận chuyển đổi số từ góc độ chiến lược, nhấn mạnh sự thay đổi tư duy và cấu trúc quản trị. Từ đó, đề xuất các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp bán lẻ triển khai chiến lược số hóa theo hướng hiệu quả và bền vững.
CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TỶ LỆ NỢ XẤU CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
Nghiên cứu này nhằm mục đích xác định và đo lường mức độ tác động của các nhân tố vĩ mô và vi mô đến tỷ lệ nợ xấu (NPL - Non performing loan) của các ngân hàng thương mại (NHTM) Việt Nam niêm yết trên thị trường chứng khoán. Tác giả thu thập các dữ liệu của nền kinh tế và dữ liệu của các NHTM niêm yết trong giai đoạn 2015-2024, nghiên cứu áp dụng mô hình hồi quy Pooled OLS (Least Square), REM và FEM, nghiên cứu đã lựa chọn được mô hình hồi quy phù hợp nhất là FEM. Kết quả 6 nhân tố trong số 7 nhân tố được gợi ý đề xuất có tác động đến tỷ lệ nợ xấu. Nghiên cứu chỉ ra các nhân tố như tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) và tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) có tác động ngược chiều đến NPL. Ngược lại, tỷ lệ an toàn vốn (CAR), tỷ lệ lạm phát (INF), tỷ lệ thất nghiệp (UNE) và tỷ lệ tăng trưởng tín dụng (LGR) được tìm thấy có tác động cùng chiều đến NPL. Nghiên cứu cung cấp hàm ý chính sách quan trọng cho các nhà quản lý ngân hàng và cơ quan quản lý nhà nước trong việc tăng cường quản trị rủi ro và ổn định hệ thống tài chính.
CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU XUẤT KHẨU HÀNG HÓA VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu giữ vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế của Việt Nam. Bài báo phân tích chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu hàng hóa giai đoạn 2020-2025, tập trung đánh giá chất lượng chuyển dịch trong mối liên hệ với hội nhập kinh tế quốc tế. Kết quả cho thấy cơ cấu xuất khẩu chuyển dịch theo hướng gia tăng tỷ trọng hàng công nghiệp chế biến, chế tạo, song chủ yếu mở rộng về quy mô, trong khi chất lượng chuyển dịch còn hạn chế, thể hiện ở giá trị gia tăng nội địa thấp và vai trò chi phối của khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Tiếp cận theo chuỗi giá trị toàn cầu cho thấy Việt Nam vẫn chủ yếu tham gia ở các khâu có giá trị gia tăng thấp. Trên cơ sở đó, bài báo đề xuất các hàm ý chính sách nhằm nâng cao chất lượng chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu, hướng tới gia tăng giá trị gia tăng nội địa và vai trò của doanh nghiệp trong nước
ỨNG DỤNG AI BIÊN SOẠN BÀI GIẢNG SONG NGỮ VỚI ĐÀO TẠO NGÀNH KIẾN TRÚC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số giáo dục, việc ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) vào giảng dạy và biên soạn bài giảng song ngữ trở thành xu hướng tất yếu. Bài viết này tập trung vào việc phân tích, đánh giá và đề xuất quy trình ứng dụng AI hỗ trợ giảng viên ngành Kiến trúc tại Trường Đại học Hải Phòng, trong quá trình xây dựng bài giảng song ngữ. Các công cụ AI như ChatGPT, Gemini, Copilot, DeepL, Grammarly, Canva AI , … và các nền tảng chuyển giọng nói - hình ảnh - văn bản được đề xuất để tối ưu hóa quy trình biên soạn, chuyển ngữ và trình bày bài giảng. Dù còn nhiều thách thức, nhưng thực tiễn cho thấy việc sử dụng AI hiệu quả sẽ giúp tiết kiệm thời gian và nâng cao chất lượng bài giảng, cũng như tính chuẩn xác chuyên môn của ngôn ngữ hai chiều, giúp tăng khả năng phát triển ngoại ngữ của sinh viên và cả giảng viên, góp phần nâng cao tính quốc tế hóa của ngành đào tạo đại học Kiến trúc nói riêng và công tác đào tạo tại Trường Đại học Hải Phòng nói chung.
NĂNG LỰC CẠNH TRANH XUẤT KHẨU RAU QUẢ VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG EU THEO HIỆP ĐỊNH EVFTA
Nghiên cứu tập trung đánh giá năng lực cạnh tranh của mặt hàng rau quả Việt Nam tại thị trường Liên minh Châu Âu (EU) trong bối cảnh thực thi Hiệp định EVFTA giai đoạn 2020-2024. Tác giả sử dụng phương pháp thống kê mô tả kết hợp phân tích định lượng thông qua chỉ số Lợi thế so sánh biểu hiện (RCA) và tỷ lệ tận dụng ưu đãi thuế quan (FTA utilization rate) để làm rõ vị thế của rau quả Việt Nam so với các đối thủ cạnh tranh trực tiếp như Thái Lan. Kết quả phân tích theo mô hình kim cương Porter chỉ ra rằng, dù EVFTA mang lại lợi thế vượt trội về thuế quan, năng lực cạnh tranh của rau quả Việt Nam vẫn bị kìm hãm bởi các yếu tố nâng cao như hạ tầng logistics lạnh và khả năng đáp ứng các rào cản kỹ thuật khắt khe (SPS/TBT) từ EU. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất hệ thống giải pháp cụ thể hóa theo từng chủ thể (Nhà nước, doanh nghiệp và hiệp hội) nhằm chuyển đổi từ cạnh tranh bằng giá sang cạnh tranh bằng chất lượng và tính bền vững.
CƠ CHẾ TÁC ĐỘNG CỦA ỨNG DỤNG TRÍ TUỆ NHÂN TẠO (AI) TỚI NĂNG LỰC TỰ HỌC CỦA SINH VIÊN
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tái định hình cách sinh viên học tập và phát triển năng lực tự học trong giáo dục đại học. Khác với các nghiên cứu trước chủ yếu mô tả tác động tích cực và tiêu cực của AI, bài viết này tập trung làm rõ cơ chế tác động của ứng dụng AI tới năng lực tự học của sinh viên. Trên cơ sở tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài nước, bài báo đề xuất một mô hình lý thuyết mới, gồm ứng dụng AI trong học tập, tư duy phản biện, động cơ học tập, thái độ đối với AI và năng lực tự học. Kết quả cho thấy tư duy phản biện và động cơ học tập đóng vai trò trung gian then chốt, trong khi thái độ đối với AI là yếu tố điều tiết quan trọng của mô hình. Nghiên cứu đóng góp một khung lý thuyết mới giúp hiểu rõ bản chất năng lực tự học trong bối cảnh AI và gợi ý hàm ý quản trị cho giáo dục đại học.
DẤU CHÂN CARBON CỦA VIỆT NAM: ĐỊNH LƯỢNG PHÁT THẢI VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP BỀN VỮNG
Nghiên cứu này sử dụng bộ dữ liệu thời gian giai đoạn 1990-2021, hàm sản xuất Cobb-Douglas, kiểm định tính dừng của chuỗi thời gian, khắc phục hiện tượng phương sai sai số thay đổi, loại bỏ hiện tượng đa cộng tuyến để xác định nguồn gốc phát thải CO2 tại Việt Nam. Kết quả ước lượng cho thấy chỉ có tiêu thụ năng lượng và thương mại quốc tế là hai yếu tố gây phát thải CO2 tại Việt Nam thời gian qua với mức độ giải thích là 39%. Theo đó, giả định các yếu tố khác không đổi, với 1% tăng lên của thương mại quốc tế sẽ làm cho mức phát thải CO2 tại Việt Nam tăng lên dao động trong khoảng từ 0,02 - 0,25%. Mức tiêu dùng năng lượng của Việt Nam tăng lên 1% sẽ làm mức phát thải CO2 tại Việt Nam tăng cao hơn, dao động trong khoảng 0,42% - 0,78%. Một số giải pháp, kiến nghị để giảm lượng phát thải CO2 nhằm phát triển bền vững cho Việt Nam thời gian tới cũng được đề xuất trong nghiên cứu này.
CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÀNH VI NGƯỜI TIÊU DÙNG TRONG THỜI KỲ CHUYỂN ĐỔI SỐ
Hành vi người tiêu dùng Việt Nam chịu tác động mạnh mẽ từ môi trường số. Nghiên cứu phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi người tiêu dùng trong thời kỳ chuyển đổi số dựa trên mô hình Stimulus - Black Box - Response của Philip Kotler, được điều chỉnh để phù hợp với bối cảnh công nghệ số. Dữ liệu được tổng hợp từ các báo cáo uy tín như Digital 2024 Vietnam, Connected Consumer, Sách trắng Thương mại điện tử và e-Conomy SEA. Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ người dùng Internet tại Việt Nam đạt khoảng 78,7% dân số, với thời gian sử dụng trung bình trên 6 giờ mỗi ngày, tạo điều kiện cho các kích thích marketing số và yếu tố xã hội số tác động đến hành vi tiêu dùng. Đồng thời, mức độ phổ biến của mua sắm trực tuyến và ví điện tử cho thấy xu hướng tiêu dùng ngày càng gắn với hệ sinh thái số. Điểm mới của bài viết là việc tích hợp các yếu tố công nghệ như thuật toán gợi ý và cá nhân hóa vào mô hình hành vi truyền thống, qua đó chỉ ra cơ chế tác động của môi trường số và gợi ý các hàm ý quản trị.
NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ, VẬN TỐC, KÍCH THƯỚC KHUÔN TỚI ĐỘ BỀN KÉO CỦA SỢI IN 3D LÀM TỪ CHAI NHỰA
Trong bài báo này đề xuất một giải pháp tái chế chai nhựa phế thải thành sợi nhựa sử dụng trong công nghệ in 3D FDM. Quá trình tái chế bắt đầu bằng việc làm sạch chai nhựa, sau đó gá lên hệ thống kéo sợi. Tại đây, chai được cắt thành các dải nhựa bằng cụm dao cắt, rồi được đưa qua cụm tạo sợi để định hình thành sợi in đạt tiêu chuẩn kích thước. Trong quá trình chế tạo sợi từ chai nhựa tái chế, ba yếu tố công nghệ chính: nhiệt độ nung, chiều dài khuôn và tốc độ kéo đóng vai trò then chốt trong việc quyết định chất lượng sợi. Nghiên cứu đã áp dụng phương pháp quy hoạch thực nghiệm Taguchi để phân tích mức độ ảnh hưởng của các thông số này đến độ bền của sợi, từ đó xác định được tổ hợp tham số tối ưu. Cuối cùng, nhóm nghiên cứu đã sử dụng sợi in tạo ra in thử nghiệm một số sản phẩm như: đồ trang trí, vật dụng lưu niệm và mô hình học cụ phục vụ giảng dạy.
HIỆU QUẢ CỦA HỆ THỐNG LOGISTICS NGƯỢC TRONG GIẢM PHÁT THẢI VÀ THÚC ĐẨY KINH TẾ TUẦN HOÀN
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu giảm phát thải ngày càng cấp thiết, logistics ngược được xem là công cụ quan trọng thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Bài báo đánh giá hiệu quả logistics ngược trong giảm phát thải tại Việt Nam dựa trên khảo sát 125 doanh nghiệp logistics, sản xuất và thương mại điện tử, kết hợp phỏng vấn chuyên gia. Kết quả phân tích SEM cho thấy logistics ngược tác động tích cực đến tỷ lệ thu hồi, tái sử dụng, tái chế và giảm phát thải khoảng 11%/năm, đồng thời giúp doanh nghiệp tiết kiệm 3-15% chi phí. Nghiên cứu khẳng định vai trò chiến lược của logistics ngược và đề xuất một số khuyến nghị chính sách, quản trị phù hợp.
TĂNG CƯỜNG LIÊN KẾT NHÀ NƯỚC - NHÀ TRƯỜNG - DOANH NGHIỆP TRONG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC, ĐỔI MỚI SÁNG TẠO VÀ VAI TRÒ CỦA NỮ TRÍ THỨC: NGHIÊN CỨU TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG
Bài viết phân tích mô hình liên kết “Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp” trong khuôn khổ lý thuyết Triple Helix thông qua trường hợp Trường Đại học Hải Phòng. Sử dụng phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình, dựa trên phân tích tài liệu chính sách, văn bản chiến lược và dữ liệu quản trị đại học. Nghiên cứu cho thấy nhà trường đang chuyển dịch sang mô hình quản trị đại học gắn kết hệ sinh thái theo hướng mở rộng mạng lưới hợp tác doanh nghiệp. Tuy nhiên, các rào cản thể chế, cơ chế đánh giá thận trọng với rủi ro và sự thiếu hụt tổ chức trung gian vẫn hạn chế quá trình thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Đội ngũ nữ trí thức nổi lên như các tác nhân điều phối mềm, góp phần tăng cường hợp tác liên ngành và tính bao trùm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
GIẢI BÀI TOÁN BẤT ĐẲNG THỨC BIẾN PHÂN GIẢ ĐƠN ĐIỆU BẰNG MỘT PHÉP CHIẾU XẤP XỈ
Trong nghiên cứu này, chúng tôi đề xuất một thuật toán mới giải bài toán bất đẳng thức biến phân giả đơn điệu. Thuật toán chỉ sử dụng một phép chiếu xấp xỉ tại mỗi bước lặp, điều này giúp giảm đáng kể chi phí tính toán cho thuật toán của chúng tôi. Bên cạnh đó chúng tôi kết hợp với các kỹ thuật rất phổ biến hiện nay là kỹ thuật quán tính và kỹ thuật bước nhảy tự thích nghi. Trong đó, kỹ thuật quán tính giúp tăng tốc thuật toán và kỹ thuật bước nhảy tự thích nghi để tránh điều kiện phải biết trước hệ số Lipschitz của ánh xạ giá, điều này khó thực hiện trong các ứng dụng thực tế. Thuật toán được đề xuất khá đơn giản, hơn nữa, nó giảm nhẹ các giả thiết cần thiết để thu được sự hội tụ về nghiệm của bài toán ban đầu. Trong phương pháp chúng tôi đề xuất chỉ yêu cầu tính giả đơn điệu của ánh xạ giá và không cần biết trước hệ số Lipschitz của ánh xạ giá. Bên cạnh đó, định lý hội tụ của thuật toán cũng được thiết lập và chứng minh một cách chi tiết trong bài báo.
ĐA TẠP CỦA PHƯƠNG TRÌNH VI PHÂN TRUNG TÍNH VỚI ĐIỀU KIỆN HILLE-YOSIDA
Xét phương trình vi phân trung tính nửa tuyến tính có dạng: Fu A B t Fu t u t t t ( ( )) , . ( ) ¶ t = + + W ¶ Trong đó A là toán tử tuyến tính có miền xác định không trù mật D(A) trong không gian Banach X thỏa mãn điều kiện Hille - Yosida, họ toán tử tuyến tính bị chặn (B t ( ))t³0 trong không gian L D A X ( ( ), ), F : C r X ([- , , 0] ) → X là toán tử sai phân, F = - d g 0 với g Î - L C r X X ( ,0 , , ), ([ ] ) toán tử A B t + ( ) sinh ra họ tiến hóa có nhị phân mũ và toán tử phi tuyến W(t u , t )thỏa mãn điều kiện j - Lipschitz. Trong bài báo này chúng tôi nghiên cứu sự tồn tại đa tạp bất biến ổn định của phương trình vi phân trung tính nửa tuyến tính bằng cách sử dụng một số điều kiện tồn tại nghiệm đủ tốt, công thức biểu diễn nghiệm Lyapunov - Perron, nguyên lý ánh xạ co, điều kiện Lipschitz, bất đẳng thức nón, chuỗi Neumann.
NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG TRONG BỐI CẢNH TỰ CHỦ ĐẠI HỌC
Nghiên cứu này được thực hiện nhằm mục đích phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của trường Đại học Hải Phòng trong bối cảnh tự chủ đại học. Kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng, tác giả đã khảo sát 323 cựu sinh viên và sinh viên, những người đã và đang theo học tại trường Đại học Hải Phòng. Trong quá trình nghiên cứu, tác giả xác định năng lực cạnh tranh của trường Đại học Hải Phòng chịu tác động bởi 10 nhân tố cụ thể. Kết quả nghiên cứu cho thấy chỉ một số năng lực là nhân tố chính tác động chủ yếu đến năng lực cạnh tranh của Trường Đại học Hải Phòng như học phí, vị trí địa lý; một số năng lực còn lại như năng lực hợp tác quốc tế, sức mạnh thương hiệu… có tác động nhưng không đáng kể phù hợp với vị trí của một trường đại học địa phương.
ẢNH HƯỞNG CỦA TRUYỀN MIỆNG ĐIỆN TỬ ĐẾN QUYẾT ĐỊNH MUA HÀNG TRÊN CÁC SÀN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CỦA GEN Z TẠI HẢI PHÒNG
Nghiên cứu này được thực hiện nhằm mục đích phân tích ảnh hưởng của truyền miệng điện tử đến quyết định mua hàng trên các sàn thương mại điện tử của Gen Z tại Hải Phòng. Kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng, tác giả đã khảo sát 500 người thuộc độ tuổi Gen Z tại Hải Phòng. Trong quá trình nghiên cứu, nhóm tác giả đã xác định các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng trên các sàn thương mại điện tử của Gen Z tại Hải Phòng chịu tác động bởi 5 nhân tố. Kết quả nghiên cứu cho thấy một số nhân tố có tác động thuận chiều và một số nhân tố có tác động ngược chiều như số lượng thông tin là biến có ảnh hưởng thuận chiều mạnh nhất và ảnh hưởng nghịch rất mạnh là sự tương đồng của người đánh giá cũng phù hợp với tâm lý của giới trẻ Gen Z hiện nay nói chung và tại Hải Phòng nói riêng.