Tạp chí của Trường Đại học Kinh tế- Đại học Đà Nẵng
YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH ĐẾN NHẬN THỨC ĐẦU TƯ CỦA GIỚI TRẺ TẠI THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
Đầu tư là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Việc hình thành trung tâm tài chính quốc gia tại Đà Nẵng đang tạo điều kiện để nâng cao nhận thức và sự tham gia đầu tư của giới trẻ. Nghiên cứu nhằm xác định yếu tố quyết định nhận thức đầu tư của thanh niên tại thành phố Đà Nẵng. Dữ liệu được thu thập từ 596 cá nhân độ tuổi 18-40 bằng phương pháp chọn mẫu phi xác suất thuận tiện. Kết quả cho thấy kiến thức tài chính, môi trường đầu tư, hành vi tiết kiệm, thái độ với rủi ro và ảnh hưởng của cha mẹ đều có tác động tích cực đến nhận thức đầu tư. Hành vi tiết kiệm ảnh hưởng mạnh nhất đến hành vi đầu tư, trong khi thái độ với rủi ro tác động yếu nhất. Ngược lại, ảnh hưởng của cha mẹ (định hướng giáo dục và hỗ trợ tài chính) tác động tiêu cực đáng kể đến nhận thức đầu tư. Kết quả chỉ ra rằng thanh niên có xu hướng ưu tiên tiết kiệm và tái đầu tư trong bối cảnh kinh tế khó khăn, trong khi ảnh hưởng của bối cảnh văn hoá và nền kinh tế trước đây khiến cha mẹ chú trọng giáo dục nghề nghiệp hơn là hướng dẫn đầu tư cho con cái. Chính sách đề xuất thúc đẩy hành vi tiết kiệm hợp lý, tăng cường giáo dục tài chính cho thanh niên thông qua đào tạo chính quy kết hợp với kênh giáo dục từ gia đình, cải thiện môi trường đầu tư và khuyến khích thái độ tích cực với rủi ro nhằm thúc đẩy đầu tư cá nhân và tăng trưởng kinh tế bền vững.
ẢNH HƯỞNG CỦA KHEN THƯỞNG VÀ CÔNG NHẬN ĐẾN HIỆU SUẤT CÔNG VIỆC CỦA CÔNG VIỆC CHÍNH VÀ CÔNG VIỆC BỔ SUNG: VAI TRÒ TRUNG GIAN CỦA SỰ GẮN KẾT NHÂN VIÊN TRONG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC VIỆT NAM
Nghiên cứu này xem xét cách thức khen thưởng và sự công nhận ảnh hưởng đến hiệu quả công việc chính và công việc bổ sung thông qua sự gắn kết của giảng viên các trường đại học tại Việt Nam. Dữ liệu được thu thập từ 232 người tham gia thông qua bảng câu hỏi có cấu trúc, và phương pháp định lượng được áp dụng. Thông qua phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM), nghiên cứu xác nhận rằng sự gắn kết nhân viên đóng vai trò trung gian hoàn toàn trong mối quan hệ này. Hơn nữa, cảm giác an toàn tâm lý và công bằng tổ chức có vai trò điều tiết mối liên kết giữa khen thưởng và sự gắn kết. Các kết quả nghiên cứu mang lại đóng góp lý thuyết cũng như hàm ý quản trị trong công tác quản lý hiệu suất tại các cơ sở giáo dục đại học.
NGHIÊN CỨU CÓ HỆ THỐNG VỀ CHIẾN LƯỢC QUẢN LÝ PHÂN QUYỀN TRONG KINH DOANH: PHƯƠNG PHÁP TRẮC LƯỢNG THƯ
Quản lý phi tập trung (DM) trong bối cảnh kinh doanh đã đạt được sự chú ý đáng kể trong những năm gần đây như một phương pháp tiếp cận hiệu quả để tăng cường tính linh hoạt, đổi mới và tốc độ hoạt động, đặc biệt là trong thế giới kỹ thuật số thay đổi nhanh chóng ngày nay. Nghiên cứu này nhằm mục đích cung cấp thông tin chi tiết về tình trạng nghiên cứu về chiến lược quản lý phi tập trung hiện tại và đề xuất hướng nghiên cứu trong tương lai. Dữ liệu được lấy từ 184 tài liệu được lập chỉ mục trên Web of Science được xuất bản từ năm 1992 đến năm 2024. Các chỉ số đo lường chính - chẳng hạn như ấn phẩm, trích dẫn, quốc gia, tạp chí và tác giả - đã được phân tích bằng gói Biblioshiny của RStudio. Ngoài ra, phân tích xu hướng chủ đề đã được thực hiện bằng phần mềm VOSviewer để kiểm tra các mô hình nghiên cứu hiện tại trong lĩnh vực này. Kết quả cho thấy nghiên cứu về quản lý phi tập trung đang tiến triển ổn định, trong đó Mỹ, Trung Quốc và Anh dẫn đầu về số lượng các nghiên cứu và hợp tác. Các chủ đề nghiên cứu nổi bật bao gồm các từ khóa như "thành quả công ty", "chiến lược kinh doanh", "phối hợp", "chuỗi cung ứng" và "công nghệ chuỗi khối". Những phát hiện này làm nổi bật nhu cầu nghiên cứu sâu hơn để giải quyết các thách thức về phố hợp trong các mô hình kinh doanh phi tập trung, đặc biệt là thông qua việc phát triển và ứng dụng các công nghệ chuỗi khối.
DỰ ĐOÁN KHÁCH HÀNG RỜI BỎ ỨNG DỤNG NGÂN HÀNG DI ĐỘNG DỰA TRÊN MÔ HÌNH RỪNG NGẪU NHIÊN
Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá hiệu suất của mô hình Rừng ngẫu nhiên trong việc dự đoán xu hướng khách hàng rời bỏ ứng dụng ngân hàng số, đồng thời khám phá các đặc trưng đầu vào có đóng góp quan trọng trong việc nhận diện ý định rời bỏ của khách hàng. Phương pháp định tính, định lượng, và phân tích trắc lượng thư mục được sử dụng trong nghiên cứu. Dữ liệu mô phỏng được sử dụng để huấn huyện mô hình Random Forest với 5 đặc trưng đầu vào bao gồm (1) Tần suất đăng nhập, (2) Truy vấn số dư, (3) Giao dịch chuyển khoản, (4) Gửi tiết kiệm online, (5) Thanh toán hóa đơn định kỳ. Ngoài ra, nghiên cứu còn so sánh hiệu suất của Random Forest với các mô hình học máy có giám sát khác, bao gồm Gradient Boosting, Logistic Regression và SVM. Kết quả cho thấy Random Forest đạt hiệu suất dự đoán cao nhất, với độ chính xác lên đến 99,5%. Hai đặc trưng là chỉ báo mạnh gồm “Tần suất đăng nhập” và “Truy vấn số dư”. Từ kết quả nghiên cứu, tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và duy trì sự gắn bó của khách hàng với ứng dụng ngân hàng số trong bối cảnh kinh doanh trên nền tảng công nghệ số phát triển mạnh mẽ.
HÀNH VI TIÊU DÙNG XANH TRÊN NỀN TẢNG SỐ: CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC ĐÓNG GÓP TÍN CHỈ CARBON QUA ỨNG DỤNG GỌI XE TẠI VIỆT NAM
Nghiên cứu này phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến ý định đóng góp mua tín chỉ carbon của người dùng ứng dụng gọi xe tại Việt Nam, góp phần lý giải hành vi bù đắp carbon tự nguyện trên nền tảng số. Dữ liệu khảo sát từ 408 người dùng được phân tích bằng hồi quy đa biến, kiểm định năm yếu tố: nhận thức môi trường, ảnh hưởng xã hội, mức độ dễ sử dụng, nhận thức về giá và truyền thông tiếp thị. Kết quả cho thấy nhận thức môi trường, mức độ dễ sử dụng và truyền thông tiếp thị có ảnh hưởng tích cực, trong khi nhận thức về giá tác động tiêu cực đến ý định đóng góp. Ảnh hưởng xã hội có tác động yếu hơn nhưng vẫn đáng kể. Nghiên cứu cung cấp hàm ý thực tiễn cho các nền tảng số và nhà hoạch định chính sách trong việc thúc đẩy tiêu dùng bền vững và đóng góp vào lý thuyết tiêu dùng xanh trong bối cảnh các quốc gia đang phát triển.
ĐỔI MỚI SÁNG TẠO VÌ MÔI TRƯỜNG: LIỆU TÍN DỤNG TỪ BIGTECH VÀ FINTECH LÀM GIẢM KHÓ KHĂN TÀI CHÍNH?
Nghiên cứu này xem xét tác động của khó khăn tài chính đối với hoạt động đổi mới sáng tạo vì môi trường của doanh nghiệp, với việc tập trung vào vai trò điều tiết của các kênh tài chính thay thế. Sử dụng dữ liệu đa quốc gia trong giai đoạn 2013-2019, tác giả tìm thấy rằng khi các khó khăn tài chính (đo lường bằng chỉ số KZ_index) tăng thêm một độ lệch chuẩn thì chỉ số đổi mới sáng tạo vì môi trường giảm 6,9%. Tuy nhiên, tín dụng từ các công ty BigTech có khả năng làm giảm đáng kể tác động này, bù đắp gần 39% ảnh hưởng tiêu cực, trong khi tín dụng từ các công ty FinTech không cho thấy tác động tương tự. Những phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của năng lực tài chính trong việc hỗ trợ hoạt động đổi mới sáng tạo vì môi trường, đồng thời đề xuất rằng tài trợ từ các công ty BigTech có thể đóng vai trò như một công cụ hiệu quả thúc đẩy đầu tư bền vững.
ĐÁNH GIÁ VÀ GIẢI THÍCH TÁC ĐỘNG CỦA MARKETING THÚ CƯNG CÓ ẢNH HƯỞNG TRÊN MẠNG XÃ HỘI: VAI TRÒ CỦA TÍNH DỄ THƯƠNG VÀ NIỀM TIN THƯƠNG HIỆU
Trong khi các nghiên cứu về marketing dựa trên nhân vật ảnh hưởng (influencer marketing) đa phần xem xét các chủ thể nhân vật là con người (human), nghiên cứu này tập trung xem xét một hình thức nhân vật ảnh hưởng mới nổi và đầy tiềm năng trên mạng xã hội - những thú cưng (pet) được đông đảo cộng đồng mạng yêu mến và theo dõi. Cụ thể, nghiên cứu này sử dụng thiết kế nghiên cứu thí nghiệm để xác nhận khả năng các pet influencers có thể khơi gợi tính dễ thương của thương hiệu (brand cuteness), từ đó làm gia tăng niềm tin thương hiệu (brand trust) và mức độ gắn kết của khách hàng với thương hiệu (brand engagement). Ngoài ra kết quả nghiên cứu còn khẳng định hiệu quả tác động từ pet influencer marketing này vượt trội hơn so với human influencer marketing; tuy nhiên nó không phụ thuộc vào yếu tố thiết kế sáng tạo. Qua đó, nghiên cứu có những đóng góp lý thuyết quan trọng cho các nghiên cứu về nhân vật ảnh hưởng, đồng thời đề xuất những hàm ý thực tiễn cho các nhà quản lý xây dựng và phát triển thương hiệu trên mạng xã hội.
CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN Ý ĐỊNH SỬ DỤNG TUYỂN DỤNG TRỰC TUYẾN CỦA SINH VIÊN TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Nghiên cứu này nhằm khám phá các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng tuyển dụng trực tuyến của sinh viên tại Thành phố Hồ Chí Minh, với trọng tâm là vai trò của nhận thức sự hữu ích, nhận thức tính dễ sử dụng, thái độ và niềm tin cảm nhận. Dựa trên mô hình Chấp nhận Công nghệ (TAM) và thuyết Hành vi có kế hoạch (TPB), mô hình nghiên cứu được xây dựng với năm biến chính và kiểm định bằng phương pháp mô hình cấu trúc tuyến tính PLS-SEM trên 240 mẫu. Kết quả chỉ ra cả nhận thức sự hữu ích và nhận thức tính dễ sử dụng đều có ảnh hưởng tích cực đến thái độ và niềm tin cảm nhận, từ đó tác động đến ý định sử dụng. Đặc biệt, niềm tin cảm nhận là yếu tố ảnh hưởng mạnh nhất đến ý định. Các phát hiện này chỉ rằng việc nâng cao trải nghiệm người dùng, minh bạch thông tin và cải thiện giá trị sử dụng thực tế sẽ giúp gia tăng mức độ chấp nhận nền tảng tuyển dụng trực tuyến ở sinh viên.
PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỰ GẮN BÓ CỦA NGƯỜI DÙNG VIỆT NAM ĐỐI VỚI MÔ HÌNH TRỢ LÝ AI MÃ NGUỒN MỞ: TRƯỜNG HỢP ỨNG DỤNG DEEPSEEK
Nghiên cứu này nhằm mục đích phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sự gắn bó của người dùng Việt Nam đối với mô hình trợ lý AI mã nguồn mở: trường hợp ứng dụng DeepSeek. Mô hình nghiên cứu được phát triển dựa trên sự tích hợp của Mô hình chấp nhận công nghệ và Lý thuyết khuếch tán đổi mới. Một nghiên cứu khảo sát online được thực hiện trên 408 người dùng sử dụng DeepSeek tại Việt Nam trên các cộng đồng và mạng xã hội. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng khả năng dùng thử, khả năng tương thích và lợi thế tương đối có ảnh hưởng tích cực đến nhận thức về tính dễ sử dụng DeepSeek; trong khi đó, lợi thế tương đối tác động tích cực đến nhận thức về tính hữu ích của nền tảng. Nhận thức về tính dễ sử dụng và thái độ tích cực đối với DeepSeek được chứng minh là yếu tố quan trọng, có tác động mạnh mẽ đến ý định tiếp tục sử dụng DeepSeek.
HÀNH VI XANH CỦA NHÂN VIÊN NGÀNH KHÁCH SẠN: PHÂN TÍCH TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU TẠI VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Hành vi xanh của nhân viên (Employee Green Behavior - EGB) đóng vai trò then chốt trong việc hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững trong ngành khách sạn. Trên thế giới, nghiên cứu về EGB đã mở rộng nhanh chóng với nhiều hướng tiếp cận như quản trị nhân sự xanh (GHRM), lãnh đạo môi trường, trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (CSR), và sáng tạo xanh. Tuy nhiên, tại Việt Nam, lĩnh vực này vẫn còn hạn chế về quy mô và chiều sâu nghiên cứu. Bài viết này áp dụng phương pháp phân tích trắc lượng thư mục từ cơ sở dữ liệu Scopus (2014-2024), kết hợp đánh giá nội dung để hệ thống hóa xu hướng nghiên cứu toàn cầu, đồng thời đối sánh với thực trạng tại Việt Nam. Kết quả cho thấy, các quốc gia như Trung Quốc, Anh và Mỹ sở hữu mạng lưới nghiên cứu mạnh và chủ đề đa dạng, trong khi Việt Nam mới ghi nhận bốn công trình, chủ yếu tập trung vào GHRM và lãnh đạo môi trường. Dù số lượng hạn chế, một số nghiên cứu từ Việt Nam đạt mức trích dẫn quốc tế cao, cho thấy tiềm năng phát triển. Bài viết cũng nhận diện khoảng trống nghiên cứu lớn tại Việt Nam, đặc biệt về sáng tạo xanh, chia sẻ tri thức xanh, năng lực tự chủ xanh và khí hậu tâm lý xanh trong tổ chức. Từ đó, bài viết đề xuất các định hướng nghiên cứu mới như tích hợp yếu tố văn hóa địa phương, xây dựng mô hình đa cấp độ và ứng dụng công nghệ xanh nhằm nâng cao năng lực và tầm ảnh hưởng học thuật của Việt Nam trong lĩnh vực này.
TỔNG QUAN HỆ THỐNG CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ SẴN SÀNG CHIA SẺ DỮ LIỆU CÁ NHÂN QUA CHATBOT TRONG NGÂN HÀNG SỐ TẠI VIỆT NAM: XÂY DỰNG KHUNG TÍCH HỢP S-O-R DỰA TRÊN PHƯƠNG PHÁP PRISMA
Áp dụng phương pháp tổng quan hệ thống PRISMA, nghiên cứu này xây dựng một khung lý thuyết S-O-R tích hợp mô hình Chấp nhận Công nghệ (TAM), Lý thuyết Hành vi Dự định (TPB), và lý thuyết tính toán quyền riêng tư nhằm giải thích sự sẵn sàng chia sẻ dữ liệu cá nhân của khách hàng Việt Nam khi sử dụng chatbot trong ngân hàng số. Khung lý thuyết đề xuất tích hợp các yếu tố kích thích (chính sách, chất lượng dịch vụ, trải nghiệm chatbot) tác động qua các trạng thái tâm lý nội tại (sự hài lòng, niềm tin, tính toán quyền riêng tư, nhận thức tính dễ sử dụng, nhận thức tính hữu ích, thái độ, chuẩn mực xã hội, cảm nhận kiểm soát hành vi) để định hình hành vi chia sẻ dữ liệu. Nghiên cứu mở rộng khung S-O-R bằng cách cung cấp một mô hình đa chiều, nhấn mạnh vai trò của niềm tin, sự hài lòng, và chuẩn mực xã hội trong văn hóa tập thể Việt Nam. Kết quả mang lại đóng góp lý thuyết quan trọng cho lĩnh vực ngân hàng số, đồng thời cung cấp các gợi ý thực tiễn về thiết kế chatbot, chính sách bảo mật, và chiến lược truyền thông nhằm thúc đẩy sự sẵn sàng chia sẻ dữ liệu của khách hàng.
VAI TRÒ TRUNG GIAN CỦA VĂN HÓA LINH HOẠT TRONG MỐI QUAN HỆ GIỮA PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO CHUYỂN ĐỔI VÀ HÀNH VI LÀM VIỆC ĐỔI MỚI CỦA NHÂN VIÊN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM
Nghiên cứu này phân tích tác động của lãnh đạo chuyển đổi đến hành vi làm việc đổi mới của nhân viên trong các doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời làm rõ vai trò trung gian của văn hóa linh hoạt. Dữ liệu được thu thập từ 139 nhân viên thuộc 35 doanh nghiệp tại Hà Nội. Kết quả nghiên cứu cho thấy khi các nhà quản lý truyền đạt được tầm nhìn thuyết phục về tương lai, tạo cảm hứng và động lực để nhân viên cùng hướng đến các mục tiêu và giá trị chung; đồng thời khuyến khích tư duy phản biện, sáng tạo và quan tâm hỗ trợ, huấn luyện phù hợp với nhu cầu phát triển cá nhân, họ sẽ góp phần hình thành và nuôi dưỡng văn hóa đề cao tính linh hoạt, đổi mới và chấp nhận rủi ro. Nhờ đó, nhân viên có xu hướng chủ động đề xuất các ý tưởng mới và hiện thực hóa các ý tưởng này trong công việc. Nghiên cứu này góp phần bổ sung minh chứng về cơ chế tác động của lãnh đạo chuyển đổi đến hành vi đổi mới của nhân viên trong bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh vai trò của văn hóa linh hoạt trong việc tạo điều kiện cho quá trình này diễn ra hiệu quả hơn. Nghiên cứu này cũng gợi ý các doanh nghiệp cần chú trọng xây dựng và phát triển năng lực lãnh đạo chuyển đổi thông qua các chương trình đào tạo, phát triển đội ngũ lãnh đạo, đồng thời tập trung hình thành văn hóa linh hoạt nhằm tạo điều kiện thuận lợi để hành vi đổi mới của nhân viên được khuyến khích.
NHẬN THỨC VỀ MÔI TRƯỜNG VÀ MỨC SẴN LÒNG CHI TRẢ CHO PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG CÔNG VIÊN XANH Ở THÀNH PHỐ HUẾ
Mục tiêu của nghiên cứu là phân tích tác động của nhận thức về môi trường đến mức sẵn lòng chi trả (Willingness to Pay - WTP) cho việc phát triển hệ thống công viên xanh tại Thành phố Huế. Nghiên cứu đã thực hiện khảo sát 238 cá nhân bằng phương pháp phỏng vấn thuận tiện và áp dụng phương pháp ghép điểm (Propensity Score Matching - PSM) nhằm giảm thiểu sai lệch trong quá trình ước lượng tác động. Kết quả chỉ ra rằng nhận thức của người dân về vai trò của công viên xanh đối với môi trường và du lịch có ảnh hưởng tích cực đến mức sẵn lòng chi trả cho việc phát triển hệ thống này. Dựa trên các kết quả thu được, nghiên cứu khuyến nghị chính quyền địa phương xây dựng chính sách nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của không gian xanh thông qua các chương trình tuyên truyền về lợi ích môi trường, sức khỏe và tiềm năng du lịch. Bên cạnh đó, việc triển khai các dự án công viên xanh mẫu tại khu dân cư, trường học và khu vực công cộng sẽ giúp người dân có cơ hội trải nghiệm, từ đó hiểu rõ hơn về giá trị của không gian xanh đối với đời sống và môi trường.
ỨNG DỤNG HỒI QUY PHÂN VỊ TRONG NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA VỐN CON NGƯỜI VÀ DI CƯ Ở CÁC TỈNH TÂY NGUYÊN
Nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy phân vị để phân tích mối quan hệ giữa vốn con người và các yếu tố kinh tế - xã hội với di cư tại khu vực Tây Nguyên giai đoạn 2010-2024. Dữ liệu bao gồm số người xuất cư, tỷ lệ lao động qua đào tạo, vốn đầu tư, chi ngân sách y tế và đô thị hóa của 5 tỉnh. Kết quả cho thấy vốn con người tương quan dương tới di cư ở tất cả các phân vị, song mức độ giảm dần ở các phân vị cao, phản ánh lao động kỹ năng cao có xu hướng di cư nhiều ở những địa phương có mức xuất cư thấp. Vốn đầu tư và chi ngân sách y tế có mối quan hệ âm rõ rệt, đặc biệt ở các phân vị thấp, cho thấy đầu tư hạ tầng và phúc lợi xã hội góp phần ổn định dân cư. Đô thị hóa tương quan dương ở các phân vị cao, hàm ý quá trình đô thị hóa thúc đẩy di chuyển dân cư ở những khu vực có mức di cư cao. Kết quả gợi ý các chính sách phát triển nên được tùy chỉnh linh hoạt theo mức độ di cư của từng tỉnh trong vùng Tây Nguyên.
VAI TRÒ CỦA TƯƠNG ĐỒNG VĂN HÓA - GIÁ TRỊ VÀ HỖ TRỢ XÃ HỘI TRONG THÚC ĐẨY LIÊN KẾT TRƯỜNG NGHỀ - DOANH NGHIỆP KHU VỰC NAM TRUNG BỘ: PHÂN TÍCH TRUNG GIAN ĐIỀU TIẾT
Mục tiêu của nghiên cứu này là phân tích các yếu tố quyết định đến liên kết trường nghề - doanh nghiệp (VSEC) trong đào tạo nhân lực du lịch tại Duyên hải Nam Trung Bộ Việt Nam, một vấn đề cốt lõi cho các nền kinh tế mới nổi. Trong khi các nghiên cứu trước đây nhấn mạnh các yếu tố kinh tế, vai trò của tương đồng văn hóa - giá trị (CVS) và hỗ trợ xã hội (SS) vẫn chưa được khám phá đầy đủ. Nghiên cứu kiểm định một mô hình tích hợp để làm rõ ảnh hưởng của các yếu tố này đến ý định và hành vi liên kết. Phương pháp nghiên cứu là dựa trên Lý thuyết Hành vi Hoạch định (TPB), mô hình được mở rộng với các yếu tố niềm tin, lợi thế cạnh tranh, rủi ro và rào cản. Dữ liệu định lượng được thu thập qua khảo sát 209 cơ sở giáo dục nghề nghiệp và 366 doanh nghiệp du lịch, sau đó được phân tích bằng Mô hình phương trình cấu trúc bình phương tối thiểu từng phần (PLSSEM). Kết quả nghiên cứu khẳng định CVS và SS tác động tích cực đến VSEC. Đóng góp quan trọng của nghiên cứu là làm rõ vai trò kép của CVS: nó là một yếu tố thúc đẩy trực tiếp mạnh mẽ, nhưng không phải là yếu tố điều tiết bối cảnh như kỳ vọng. Niềm tin, lợi thế cạnh tranh và sự hỗ trợ cũng là những động lực quan trọng. Bằng cách bác bỏ giả thuyết điều tiết, nghiên cứu cung cấp một góc nhìn sâu sắc hơn về các động lực của VSEC, đưa ra các hàm ý thực tiễn cho nhà quản lý về lựa chọn đối tác và cho nhà hoạch định chính sách về việc thiết kế các biện pháp can thiệp hiệu quả.
NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN Ý ĐỊNH THAM DỰ SỰ KIỆN ÂM NHẠC TRỰC TIẾP: TRƯỜNG HỢP THANH NIÊN VIỆT NAM
Nghiên cứu này nhằm khám phá các yếu tố ảnh hưởng đến ý định tham dự sự kiện âm nhạc trực tiếp của thanh niên, thông qua việc kết hợp mô hình C-A-C (Cognitive - Affective - Conative) và Lý thuyết Hành vi có Kế hoạch (TPB). Dữ liệu được thu thập từ 384 đáp viên trong độ tuổi 18-30 thông qua khảo sát trực tuyến qua Google Form, sau đó được phân tích bằng mô hình cấu trúc tuyến tính PLS-SEM. Kết quả cho thấy các yếu tố tiền đề như sự thần tượng nghệ sĩ, sự giải trí hấp dẫn có ảnh hưởng đến các yếu tố trong mô hình TPB, thái độ, nhận thức khả năng kiểm soát hành vi có ảnh hưởng đáng kể đến ý định tham dự, trong khi đó, chuẩn chủ quan không có tác động đáng kể như kỳ vọng. Nghiên cứu cũng góp phần hỗ trợ định hướng phát triển ngành công nghiệp âm nhạc trực tiếp tại Việt Nam theo hướng bền vững và phù hợp với thị hiếu của thanh niên.
ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI, NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO VÀ PHÚC LỢI XÃ HỘI TẠI VIỆT NAM
Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu mối quan hệ giữa đầu tư trực tiếp nước ngoài, năng lượng tái tạo và phúc lợi xã hội tại Việt Nam giai đoạn 1991 - 2021. Sử dụng mô hình tự hồi quy phân phối trễ, nghiên cứu đánh giá tác động của các biến trong cả ngắn hạn và dài hạn. Kết quả cho thấy năng lượng tái tạo có tác động tiêu cực đến phúc lợi xã hội trong cả hai giai đoạn. Đầu tư trực tiếp nước ngoài không có ý nghĩa thống kê trong ngắn hạn nhưng lại có tác động tiêu cực trong dài hạn. Những phát hiện này gợi mở các định hướng chính sách quan trọng, bao gồm hoàn thiện cơ chế hỗ trợ phát triển năng lượng tái tạo và nâng cao chất lượng dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, nhằm cải thiện phúc lợi xã hội và hướng tới phát triển bền vững tại Việt Nam.
ĐẠO ĐỨC DOANH NGHIỆP - YẾU TỐ TIỀN ĐỀ CHO HÀNH VI GIẢM THIỂU LÃNG PHÍ THỰC PHẨM TẠI DOANH NGHIỆP VIỆT NAM
Với sự phát triển không ngừng của nền kinh tế tiêu dùng, các hoạt động sản xuất và cung cấp dịch vụ, đặc biệt trong lĩnh vực thực phẩm ngày càng trở nên phổ biến và đóng vai trò quan trọng đối với sự tăng trưởng của mỗi quốc gia. Tuy nhiên, đi kèm với quá trình này là các tác động tiêu cực lên môi trường và hệ sinh thái, và trong lĩnh vực thực phẩm là sự thất thoát và lãng phí lượng thức ăn ở cả mức độ doanh nghiệp và hộ gia đình mỗi năm. Bài viết đi vào phân tích thực trạng hiện tại về vấn đề lãng phí thực phẩm trong doanh nghiệp ở Việt Nam, qua đó trình bày các thách thức và cơ hội làm cơ sở để đưa ra các đề xuất cải thiện tình hình này. Sự phối hợp giữa doanh nghiệp và chính phủ là cần thiết để đưa hành vi giảm thiểu lãng phí thực phẩm vào trong thực tiễn và tạo một tiền đề vững chắc cho sự phát triển bền vững trong tương lai. Ngoài ra, hành vi của doanh nghiệp đối với vấn đề lãng phí thực phẩm phụ thuộc vào mức độ đạo đức của doanh nghiệp đó, thể hiện qua độ nhận thức của mỗi cá nhân trong hệ thống điều hành và văn hóa công ty.
TÍNH ẢO TRONG MÔI TRƯỜNG LÀM VIỆC TÁC ĐỘNG ĐẾN SỰ CAM KẾT CỦA NHÂN VIÊN: VAI TRÒ ĐIỀU TIẾT CỦA LÃNH ĐẠO CHUYỂN ĐỔI VÀ LÃNH ĐẠO GIAO DỊCH
Nghiên cứu này phân tích ảnh hưởng của tính ảo trong môi trường làm việc đến sự cam kết của nhân viên và vai trò điều tiết của hai phong cách lãnh đạo: lãnh đạo chuyển đổi và lãnh đạo giao dịch. Mục tiêu của nghiên cứu là làm rõ tác động của môi trường làm việc ảo và cách thức lãnh đạo ảnh hưởng đến sự gắn kết của nhân viên. Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với 386 mẫu khảo sát được thu thập từ nhân viên tại các doanh nghiệp ở Việt Nam và phân tích bằng phần mềm SmartPLS 3. Nghiên cứu chỉ ra rằng tính ảo trong nhóm làm việc có tác động tiêu cực đến sự cam kết của nhân viên, trong khi lãnh đạo chuyển đổi có tác dụng tích cực trong việc cải thiện sự cam kết này, thông qua việc tạo cảm hứng và xây dựng môi trường làm việc tích cực. Lãnh đạo giao dịch, mặc dù ít tác động hơn, cũng đóng góp vào việc duy trì sự cam kết thông qua quản lý hiệu suất rõ ràng. Các kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở cho doanh nghiệp trong việc áp dụng phong cách lãnh đạo phù hợp nhằm tăng cường sự gắn kết và hiệu quả làm việc trong môi trường ảo.
ỨNG DỤNG MÔ HÌNH FUZZY - TOPSIS TRONG ĐÁNH GIÁ TIỀM NĂNG THU HÚT FDI ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG: NGHIÊN CỨU TẠI THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
Với tầm nhìn thúc đẩy dòng vốn FDI cùng các mục tiêu tăng trưởng kinh tế - xã hội bền vững, bài toán đặt ra cho các nhà hoạch định chính sách của TP. Đà Nẵng là làm sao đánh giá khách quan và chính xác tiềm năng thu hút FDI của từng khu vực trên địa bàn, từ đó, xây dựng chiến lược khai thác và phân bổ hiệu quả nguồn lực. Vì vậy, nghiên cứu này đề xuất mô hình ra quyết định đa tiêu chí tích hợp lý thuyết tập mờ là Fuzzy-TOPSIS nhằm xếp hạng tiềm năng thu hút FDI định hướng bền vững của bốn cụm kinh tế trọng điểm thuộc hai vành đai chiến lược Bắc - Nam, gồm: Cụm Công nghiệp Công nghệ cao, Cụm Cảng biển - Logistics, Cụm Đổi mới sáng tạo và Cụm Nông nghiệp ứng dụng CNC. Kết quả cho thấy Cụm Công nghiệp CNC có tiềm năng cao nhất, tiếp đến là Cụm Cảng biển - Logistics, Cụm Nông nghiệp ứng dụng CNC và cuối cùng là Cụm Đổi mới sáng tạo. Những phát hiện này phù hợp với định hướng phát triển của thành phố, qua đó khẳng định tính ứng dụng của mô hình và đóng góp thiết thực vào chính sách thu hút FDI bền vững.
NHẬN DIỆN GIAN LẬN BÁO CÁO TÀI CHÍNH: TỔNG QUAN XU HƯỚNG NGHIÊN CỨU VÀ HƯỚNG ĐI MỚI
Bài báo tổng hợp các nghiên cứu trong và ngoài nước về nhận diện GLBCTC của doanh nghiệp, nhằm cung cấp cái nhìn tổng quát về kết quả đạt được. Thông qua so sánh giữa các mô hình dự báo sử dụng chỉ số tài chính, thông tin phi tài chính và kỹ thuật học máy, nghiên cứu nhận diện hiệu quả vượt trội của học máy so với các phương pháp thống kê truyền thống. Đồng thời, bài báo chỉ ra các khoảng trống nghiên cứu tại Việt Nam, như hạn chế tích hợp thông tin phi tài chính, ứng dụng chủ yếu phương pháp truyền thống và phạm vi nghiên cứu giới hạn đối với doanh nghiệp niêm yết trên một sàn giao dịch. Những phát hiện này góp phần củng cố nền tảng lý thuyết và đưa ra hàm ý chính sách cho các bên liên quan.
CHÍNH SÁCH BÌNH ĐẲNG GIỚI CHO CỘNG ĐỒNG LGBTQ VÀ RỦI RO KHÍ HẬU: BẰNG CHỨNG TỪ CẤP ĐỘ DOANH NGHIỆP
Sử dụng bộ dữ liệu bảng gồm các công ty niêm yết tại Hoa Kỳ trong giai đoạn 2001-2021, nghiên cứu này phát hiện mối quan hệ ngược chiều giữa các chính sách bình đẳng giới cho cộng đồng LGBTQ và rủi ro khí hậu ở cấp độ doanh nghiệp. Kết quả nghiên cứu vẫn nhất quán trong nhiều mô hình kiểm định khác nhau; đặc biệt, tác động giảm thiểu rủi ro khí hậu của các chính sách tăng cường sự bình đẳng LGBTQ thể hiện rõ rệt hơn ở các doanh nghiệp có mức độ gắn kết giữa lương thưởng điều hành với ESG ở mức thấp. Phát hiện này gợi ý rằng các chính sách hòa nhập xã hội giúp nâng cao tính minh bạch, khả năng thích nghi của tổ chức và sức chống chịu với rủi ro khí hậu. Nghiên cứu nhấn mạnh vai trò của chính sách đa dạng và bình đẳng trong quản trị công ty trong việc giảm thiểu các thách thức môi trường dài hạn.
YẾU TỐ QUẢN TRỊ BÊN NGOÀI VÀ HOẠT ĐỘNG TRÁNH THUẾ CỦA CÁC CÔNG TY: BẰNG CHỨNG CHO BỐI CẢNH NGHIÊN CỨU Ở VIỆT NAM
Nghiên cứu này khám phá mối liên hệ giữa một số cơ chế quản trị công ty bên ngoài—bao gồm hội đồng quản trị độc lập, tỷ lệ sở hữu cổ đông lớn, kiểm toán độc lập thuộc Big 4—và hoạt động tránh thuế của các công ty niêm yết Việt Nam, khía cạnh còn ít được nghiên cứu trong bối cảnh địa phương. Để xử lý vấn đề phương sai thay đổi trong dữ liệu bảng, nghiên cứu áp dụng phương pháp Bình phương tổng quát (GLS), nhằm nâng cao độ chính xác và độ tin cậy của kết quả phân tích. Kết quả nghiên cứu cho thấy, công ty có hội đồng quản trị độc lập mạnh mẽ và tỷ lệ sở hữu cổ đông lớn cao có xu hướng tránh thuế nhiều; trong khi đó, công ty sử dụng kiểm toán độc lập thuộc Big_4 ít có khả năng tránh thuế.
ĐỘNG LỰC NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI SÁNG TẠO
Mục tiêu của nghiên cứu là đánh giá các nhân tố tác động đến động lực nghiên cứu khoa học của sinh viên Việt Nam, xem xét vai trò của biến điều tiết công cụ trí tuệ nhân tạo (AI). Kết quả phân tích định lượng với dữ liệu sơ cấp thu thập từ 923 sinh viên từ các cơ sở giáo dục đại học tại Việt Nam cho thấy các nhân tố giảng viên hướng dẫn, môi trường nghiên cứu, chương trình đào tạo, nhận thức về trải nghiệm nghiên cứu khoa học, năng lực đổi mới sáng tạo, công cụ hỗ trợ tích hợp AI có tác động đến động lực nghiên cứu khoa học của sinh viên. Trong đó, nhân tố ảnh hưởng lớn nhất tới động lực nghiên cứu khoa học của sinh viên là năng lực đổi mới sáng tạo. Từ kết quả này, nhóm tác giả hàm ý một số giải pháp nhằm góp phần cải thiện hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên tại Việt Nam.
HỢP ĐỒNG TƯƠNG LAI BITCOIN ETF: YẾU TỐ ĐIỀU PHỐI HAY CHỊU TÁC ĐỘNG TỪ THỊ TRƯỜNG BITCOIN?
Sự công nhận đối với Bitcoin ETF đã đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc đưa tiền mã hóa tiếp cận gần hơn với tài chính truyền thống. Với dữ liệu giá Bitcoin và hợp đồng tương lai Bitcoin ETF từ năm 2021 đến 2024, nghiên cứu áp dụng mô hình GARCH và nhân quả Granger, nghiên cứu này xem xét mối quan hệ giữa hợp đồng tương lai Bitcoin ETF và thị trường Bitcoin. Kết quả cho thấy Bitcoin có tác động cùng chiều tức thời đến Bitcoin ETF và ngược lại. Ngoài ra, Bitcoin làm tăng biến động giá Bitcoin ETF, nhưng Bitcoin ETF giúp giảm sự biến động của Bitcoin. Kiểm định nhân quả Granger chỉ ra rằng giá Bitcoin trong quá khứ giúp dự đoán được giá Bitcoin ETF, nhưng không có bằng chứng cho thấy chiều ngược lại. Nghiên cứu khẳng định vai trò dẫn dắt của hợp đồng tương lai Bitcoin đối với Bitcoin ETF, tuy nhiên, Bitcoin ETF có vai trò góp phần ổn định thị trường Bitcoin. Nghiên cứu đã đưa ra một số hàm ý chính sách đối với nhà quản lý thị trường Bitcoin, Bitcoin ETF và đối với nhà đầu tư.
TÁC ĐỘNG CỦA NĂNG LỰC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG ĐẾN KHẢ NĂNG SINH LỜI CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
Nghiên cứu này phân tích tác động của năng lực công nghệ thông tin và truyền thông đến khả năng sinh lời của các ngân hàng thương mại ở Việt Nam trong giai đoạn 2006-2022. Trong nghiên cứu này, năng lực công nghệ thông tin và truyền thông được đo lường bằng chỉ số ICT tổng hợp và ba chỉ số ICT thành phần bao gồm chỉ số hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng nhân lực và ứng dụng CNTT. Sử dụng phương pháp hồi quy dữ liệu bảng theo mô hình tác động cố định, nghiên cứu tìm thấy tác động tích cực của cả chỉ số ICT tổng hợp và các chỉ số thành phần đến khả năng sinh lời của ngân hàng. Kết quả nghiên cứu này hàm ý rằng việc đầu tư vào công nghệ thông tin và truyền thông là cần thiết đối với các ngân hàng thương mại ở Việt Nam trong bối cảnh cách mạng công nghiệp số hiện nay. Đây cũng là cơ sở để các nhà quản trị ngân hàng, nhà hoạch định chính sách đưa ra các chiến lược phát triển phù hợp nhằm đạt được mục tiêu chuyển đổi số quốc gia.
ĐỊNH BIÊN NHÂN SỰ TRONG CƠ QUAN SỰ NGHIỆP NHÀ NƯỚC: NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP ĐẠI HỌC CẦN THƠ
Nghiên cứu này nhằm mục tiêu xác định biên nhân sự hành chính theo phương pháp toàn thời gian FTE tại Đại học Cần Thơ. Nghiên cứu đã khảo sát 7 nhân sự hành chính và 134 giảng viên đang công tác tại Trường. Phương pháp nghiên cứu được áp dụng là thống kê mô tả, cho phép nghiên cứu phân tích và tổng hợp dữ liệu một cách có hệ thống. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng định biên nhân sự hành chính theo phương pháp toàn thời gian FTE dựa trên khối lượng công việc và số sản phẩm thực tế sẽ hiệu quả và chính xác hơn phương pháp FTE được quy đổi từ quy mô sinh viên và giảng viên. Nghiên cứu đã nhấn mạnh sự cần thiết phải định biên nhân sự để tính toán số nhân sự phù hợp đặc biệt trong khu vực công nói chung và Đại học Cần Thơ nói riêng. Nghiên cứu đã đề xuất một số giải pháp giúp đơn vị nâng cao hiệu quả định biên trong thời gian tới.
KINH NGHIỆM QUÂN NGŨ CỦA CEO VÀ NẮM GIỮ TIỀN MẶT DOANH NGHIỆP: BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM TẠI VIỆT NAM
Nghiên cứu này sử dụng dữ liệu gồm 302 công ty phi tài chính niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) trong giai đoạn 2013-2021 để đánh giá ảnh hưởng của kinh nghiệm quân ngũ của CEO lên nắm giữ tiền mặt của các doanh nghiệp tại thị trường Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy các công ty được điều hành bởi các CEO từng có thời gian phục vụ quân ngũ nắm giữ tiền mặt thấp hơn các công ty còn lại. Độ tin cậy của kết quả nghiên cứu được củng cố qua việc áp dụng các phương pháp nghiên cứu khác nhau như phân tích hồi quy OLS, phương pháp ghép cặp điểm xu hướng (PSM), và phân tích loại bỏ ảnh hưởng của giai đoạn COVID-19. Nghiên cứu không chỉ bổ sung bằng chứng thực nghiệm về ảnh hưởng của đặc điểm cá nhân của nhà quản lý lên chính sách tài chính của doanh nghiệp, mà còn mang lại hàm ý quan trọng cho việc tuyển chọn, đào tạo và đánh giá lãnh đạo cấp cao.
BỐI CẢNH QUỐC TẾ VÀ TRONG NƯỚC TÁC ĐỘNG ĐẾN PHÁT TRIỂN KINH TẾ SỐ: CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI VIỆT NAM
Nghiên cứu phân tích bối cảnh quốc tế và trong nước tác động đến sự phát triển kinh tế số tại Việt Nam, nhấn mạnh cơ hội và thách thức trong thời kỳ chuyển đổi số. Trên thế giới, các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data) đã định hình các nền kinh tế lớn như Mỹ, Trung Quốc và châu Âu, thúc đẩy đổi mới và đầu tư vào hạ tầng số. Chính phủ Việt Nam đã đề ra chiến lược chuyển đổi số quốc gia nhằm nâng cao năng suất lao động và tăng trưởng kinh tế. Tác động của cách mạng công nghiệp 4.0 tạo cơ hội để Việt Nam học hỏi kinh nghiệm quốc tế và hợp tác, song cũng đối diện thách thức về chính sách, nguồn nhân lực và cơ sở hạ tầng. Nghiên cứu đã tổng hợp các định nghĩa và xác định ba thành phần chính của kinh tế số, bao gồm: (1) kinh tế số ICT, (2) kinh tế số dựa trên nền tảng Internet, và (3) kinh tế số ngành/lĩnh vực. Đồng thời đề xuất các giải pháp về hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường đào tạo nhân lực, và phát triển hạ tầng kỹ thuật số để thúc đẩy phát triển nền kinh tế trong bối cảnh toàn cầu hóa.
HÀNH VI CÔNG DÂN TỔ CHỨC ĐỊNH HƯỚNG KHÁCH HÀNG: TRƯỜNG HỢP NGHIÊN CỨU NHÂN VIÊN TIẾP XÚC TRỰC TIẾP TRONG KHÁCH SẠN
Mặc dù đã có những nỗ lực nghiên cứu trước đây về hành vi công dân tổ chức (OCB) trong lĩnh vực khách sạn, nghiên cứu này đề xuất mô hình lý thuyết để đánh giá các tác động giữa các tiền tố liên quan đến môi trường làm việc trong khách sạn, sự gắn kết công việc và OCB định hướng khách hàng (CO-OCB). Lý thuyết Kích thích - Chủ thể - Phản ứng (S-O-R) và phương pháp PLSSEM được áp dụng để kiểm định các giả thuyết nghiên cứu từ 364 đáp viên là nhân viên tiếp xúc trực tiếp tại các khách sạn ở Việt Nam. Kết quả xác định mối quan hệ trực tiếp giữa bốn tiền tố (sự tự chủ trong công việc, hỗ trợ xã hội từ tổ chức, hỗ trợ xã hội từ đồng nghiệp và tương tác với khách hàng) và sự gắn kết trong công việc, giữa hai tiền tố (sự tự chủ trong công việc và hỗ trợ từ đồng nghiệp) và CO-OCB, cũng như vai trò trung gian của sự gắn kết công việc trong mối liên kết giữa cả bốn cấu trúc và CO-OCB. Sau đó, một số hàm ý thực tiễn được đưa ra nhằm giúp các nhà quản trị tác nghiệp và quản trị nguồn nhân lực trong khách sạn gia tăng việc thực hiện các hành vi phục vụ khách hàng nằm ngoài mô tả công việc của nhân viên tiếp xúc.