21. THỰC TRẠNG VÀ ĐỊNH HƯỚNG DẠY VIẾT VĂN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT TÁC PHẨM NGHỆ THUẬT Ở LỚP 11

Abstract

Bài viết khảo sát thực trạng dạy học viết văn bản nghị luận về một tác phẩm nghệ thuật ở lớp 11 trong bối cảnh triển khai Chương trình Ngữ văn 2018. Dựa trên phân tích yêu cầu chương trình, cách tổ chức kiểu bài trong ba bộ sách giáo khoa và dữ liệu điều tra giáo viên - học sinh, nghiên cứu cho thấy khó khăn cốt lõi không nằm ở việc học sinh thiếu tri thức về nghệ thuật, mà ở việc hoạt động phát triển ý tưởng chưa được xác lập như một trọng tâm sư phạm trong dạy học viết. Học sinh ít được hình thành thói quen tìm ý và lập dàn ý; giáo viên gặp hạn chế về thời gian và học liệu; trong khi hướng dẫn của sách giáo khoa còn mang tính khái quát. Từ đó, bài viết đề xuất một số định hướng dạy học: coi phát triển ý tưởng là trung tâm của quy trình viết; gắn tri thức nền về loại hình nghệ thuật với hoạt động tìm ý; thiết kế các công cụ hỗ trợ cụ thể và điều chỉnh đánh giá theo hướng coi trọng quá trình tạo lập văn bản