Đặc điểm sử dụng của bổ ngữ chỉ khả năng trong tiếng Hán hiện đại

Tóm tắt

Bổ ngữ chỉ khả năng là phương thức biểu đạt khả năng điển hình đặc biệt của tiếng Hán. Cấu trúc “V + bổ ngữ chỉ khả năng” trong tiếng Hán hiện đại chủ yếu làm vị ngữ trong câu, “V” thường là động từ có đặc điểm ngữ nghĩa [+ tự chủ], [+ hành vi]. Bổ ngữ chỉ khả năng được sử dụng nhiều ở dạng phủ định, còn dạng khẳng định có tần suất sử dụng tương đối thấp. Cấu trúc bổ ngữ chỉ khả năng trong tiếng Hán hiện đại có thể chia thành ba loại, bao gồm: “V + 得/不了”, “V + 得/不得” và “V + 得/不C”. Trong đó, “V + 得/不C” là cấu trúc cơ bản, “V + 得/不了” và “V + 得/不得” là hai cấu trúc phái sinh. Để vận dụng tốt bổ ngữ chỉ khả năng, người học cần nắm vững đặc điểm sử dụng của thành phần này trên cả ba bình diện: ngữ nghĩa, ngữ pháp và ngữ dụng.