CẢNH QUAN, THÂN THỂ, THI CA: TỪ MỸ HỌC SINH THÁI ĐẾN TRỊ LIỆU XANH TRONG ĐIỆN ẢNH NGHỆ THUẬT HÀN QUỐC VÀ VIỆT NAM [QUA THƠ VÀ TRĂNG NƠI ĐÁY GIẾNG]

Tóm tắt

Bài viết phân tích mối liên hệ sâu sắc và phức tạp của tự nhiên, thân thể nữ tính và thi ca trong hai bộ phim nghệ thuật Trăng nơi đáy giếng (Nguyễn Vinh Sơn, 2008, Việt Nam) và Thơ (Lee Chang-dong, 2010, Hàn Quốc). Từ đó, chúng tôi nhìn nhận hai bộ phim này như là những diễn ngôn mang tính phản biện đối với dòng điện ảnh thương mại đang chiếm lĩnh thị trường châu Á - vốn có xu hướng làm đẹp và lãng mạn hóa cả hai chủ thể “phong cảnh” và “nữ giới”. Đi sâu hơn vào cách trình hiện quyền lực của cảnh quan cố đô, cũng như sự kháng cự của thân thể nữ tính với quyền lực vô hình ấy, thông qua việc so sánh với các tác phẩm giải trí đại chúng khác mang vẻ “đẹp như tranh” xuất hiện cùng thời, bài viết khảo sát quá trình các yếu tố mỹ học môi trường trong dòng phim nghệ thuật chất vấn diễn ngôn sinh thái và giới trong phim thương mại hay phim truyền hình. Bài viết cũng tìm kiếm điểm thú vị kết nối hai bộ phim ở sự chia sẻ về tính nặng nề, bảo thủ của xã hội gia trưởng truyền thống va chạm với những đổi thay đương thời; ở vẻ đẹp của thế giới tự nhiên được nội hóa gắn liền với những tổn thương và sự cứu rỗi những người phụ nữ ở tầng lớp thấp của xã hội; ở sự định nghĩa lại về thơ ca không chỉ như là bề mặt của những hình ảnh phong cảnh đẹp đẽ mà còn là đáy sâu khủng hoảng và bi kịch bị lãng quên của con người.