Tạp chí Khoa học Trường Đại học Mở Hà Nội
Tạp chí của Trường Đại học Mở Hà Nội
PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG HỖ TRỢ NGƯỜI HỌC - TRỤ CỘT BẢO ĐẢM CHẤT LƯỢNG CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO TRONG BỐI CẢNH TỰ CHỦ ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM
Trong bối cảnh các trường đại học Việt Nam chuyển sang cơ chế tự chủ, việc phát triển hoạt động hỗ trợ người học đang trở thành một trụ cột quan trọng nhằm bảo đảm chất lượng chương trình đào tạo. Bài viết này phân tích vai trò của hoạt động hỗ trợ người học trong bảo đảm chất lượng giáo dục, đồng thời đánh giá thực tiễn trong nước, tham khảo các cơ sở giáo dục ở ngoài nước về các hoạt động hỗ trợ người học. Từ đó bài báo đề xuất một số khuyến nghị nhằm phát triển hoạt động hỗ trợ người học trong bối cảnh tự chủ đại học. Những khuyến nghị này nhằm đảm bảo người học được tạo điều kiện tốt nhất để phát triển, qua đó nâng cao chất lượng đào tạo của cơ sở giáo dục.
PHÂN LẬP VÀ TUYỂN CHỌN VI KHUẨN LACTIC TỪ NEM CHUA THANH HOÁ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG TRONG LÊN MEN THỊT
Nem chua Thanh Hóa là sản phẩm thịt lên men truyền thống chứa nhiều vi khuẩn lactic (LAB), đóng vai trò then chốt trong quá trình lên men và bảo quản. Nghiên cứu nhằm phân lập, tuyển chọn và đánh giá các chủng LAB tiềm năng làm giống khởi động. Mẫu nem chua được thu thập ngẫu nhiên từ các cơ sở sản xuất truyền thống tại Thanh Hóa. Tổng cộng 23 chủng LAB được phân lập trên môi trường MRS bổ sung 0,5% CaCO₃, sàng lọc sơ bộ theo hình thái khuẩn lạc, nhuộm Gram và khả năng sinh acid lactic. Các chủng tiềm năng được đánh giá khả năng sinh enzyme và hoạt tính kháng khuẩn. Chủng NC1.08 nổi bật với khả năng sinh amylase và protease (đường kính vòng phân giải 21±0,6 mm và 26±0,3 mm), đồng thời có phổ kháng khuẩn rộng đối với E. coli ATCC 25922, S. aureus ATCC 6538, S. enterica ATCC 14028, E. faecalis ATCC 19433 và K. pneumoniae ATCC 10031, với vòng kháng 9-12 mm. Chủng này thể hiện khả năng sinh acid lactic cao, làm giảm đáng kể giá trị pH môi trường sau 48 giờ nuôi cấy. Giải trình tự gen 16S rRNA xác định NC1.08 thuộc loài Latilactobacillus sakei (99,7%). Kết quả cho thấy NC1.08 giàu tiềm năng cho sản xuất giống khởi động, cần nghiên cứu thêm về độ an toàn và hiệu quả ở quy mô bán công nghiệp.
DẠY HỌC KẾT HỢP TRONG MÔN GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ ĐIỆN HÀ NỘI
Kết quả nghiên cứu đã tập trung vào việc phân tích thực trạng dạy học kết hợp trong môn Giáo dục chính trị (GDCT) tại Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội. Phương pháp nghiên cứu lí thuyết, phỏng vấn sâu, điều tra xã hội học, thu thập và xử lí số liệu sơ cấp đã được sử dụng trong quá trình nghiên cứu. Từ đó, kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, mặc dù còn tồn tại một số hạn chế nhất định trong việc triển khai dạy học kết hợp tại địa bàn nghiên cứu nhưng để thực hiện thành công chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo thì mô hình dạy học kết hợp sẽ có nhiều ưu thế để phát huy được tính tích cực của người học trong dạy học môn GDCT ở Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội.
NHỮNG RÀO CẢN TÂM LÝ - XÃ HỘI TRONG HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI
Nghiên cứu khám phá cơ chế tác động của các rào cản tâm lý - xã hội đến ý định tham gia nghiên cứu khoa học (NCKH) của sinh viên. Dựa trên Thuyết hành vi có kế hoạch (TPB) và Thuyết tự quyết định (SDT), khảo sát cắt ngang được thực hiện với 400 sinh viên Trường Đại học Mở Hà Nội. Kết quả xác nhận nghịch lý: dù nhận thức cao về tầm quan trọng của NCKH, tỷ lệ tham gia thực tế chỉ đạt 22,8%. Phân tích thống kê chỉ ra rào cản tâm lý (e ngại, sợ thất bại) chi phối mạnh mẽ và tương quan nghịch với ý định tham gia. Sinh viên thể hiện nhu cầu lớn về hỗ trợ kinh phí (69,3%) và cố vấn cá nhân (62,5%). Nghiên cứu đề xuất mô hình “Vườn ươm nghiên cứu” kết hợp cố vấn 1 kèm 1 và vốn hạt giống nhằm tháo gỡ rào cản tâm lý và nâng cao năng lực thực hành.
NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG MÔ HÌNH DẠY HỌC HỢP TÁC GIỮA AI VÀ GIÁO VIÊN TIẾNG TRUNG QUỐC
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng thâm nhập sâu vào giáo dục ngoại ngữ, bài nghiên cứu này tập trung phân tích mối quan hệ hợp tác giữa AI và giáo viên trong giảng dạy. Trên cơ sở lý thuyết ZPD (vùng phát triển gần) và Lý thuyết hợp tác Người - Máy, bài viết xây dựng mô hình hợp tác giữa người và máy nhằm phát huy ưu thế của cả AI và giáo viên. Nghiên cứu đã tổng hợp các công trình quốc tế và trong nước, đồng thời phân tích hiện trạng ứng dụng AI trong giảng dạy ngoại ngữ ở Việt Kết quả cho thấy mô hình hợp tác không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả học tập cá nhân hóa, phát triển năng lực giao tiếp và tư duy sáng tạo của người học, mà còn giúp giáo viên giảm tải các khâu kỹ thuật, từ đó tập trung nhiều hơn vào vai trò định hướng và bồi dưỡng năng lực tư duy cho sinh viên. Bài viết góp phần bổ sung một cách tiếp cận mới trong nghiên cứu và thực hành giảng dạy tiếng Trung Quốc ở Việt Nam trong thời đại số.
CẢI THIỆN KỸ NĂNG NÓI CHO SINH VIÊN NĂM THỨ HAI NGÀNH TIẾNG ANH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI THÔNG QUA PHÂN TÍCH LỖI TRONG BÀI THI NÓI
Nghiên cứu này tập trung nhận diện và phân tích các rào cản ngôn ngữ trong kỹ năng nói của sinh viên (SV) năm thứ hai chuyên ngành Tiếng Anh tại Trường Đại học Mở Hà Nội (HOU) thông qua hướng tiếp cận phân tích lỗi. Dữ liệu thực tế từ các bài thi nói cho thấy người học thường mắc lỗi ngữ âm, ngữ pháp và hạn chế về vốn từ vựng học thuật, dẫn đến sự rời rạc, chưa đáp ứng được tiêu chí “lưu loát và mạch lạc” của diễn ngôn. Nguyên nhân cốt lõi bao gồm ảnh hưởng của tiếng mẹ đẻ, thiếu môi trường tương tác và áp lực tâm lý. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất hệ thống giải pháp sư phạm đồng bộ: từ việc phát triển năng lực tự giám sát, ghi âm phản hồi của SV đến việc đổi mới phương pháp đánh giá quá trình và tăng cường hoạt động mô phỏng thực tiễn của giảng viên (GV) nhằm góp phần vào việc điều chỉnh chiến lược đào tạo, tối ưu hóa năng lực giao tiếp và chuẩn hóa kỹ năng nói cho SV.
VAI TRÒ CỦA CÔNG CỤ VIRTUAL WRITING TUTOR TRONG VIỆC PHÁT TRIỂN KHẢ NĂNG TỰ CHỈNH SỬA NGỮ PHÁP VÀ CẢI THIỆN TỪ VỰNG CỦA SINH VIÊN NĂM THỨ HAI NGÀNH NGÔN NGỮ ANH, TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC
Bài báo này nghiên cứu vai trò của công cụ Virtual Writing Tutor trong việc phát triển khả năng tự chỉnh sửa ngữ pháp và cải thiện từ vựng của sinh viên năm thứ hai ngành Ngôn ngữ Anh, Trường Đại học Hồng Đức. Kết quả cho thấy nhóm thực nghiệm-sử dụng Virtual Writing Tutor đạt mức tiến bộ đáng kể về độ chính xác ngữ pháp và sự đa dạng từ vựng. Phản hồi của sinh viên khẳng định công cụ này hỗ trợ hiệu quả việc tự học và nâng cao chất lượng bài viết học thuật, khẳng định tiềm năng trong đổi mới phương pháp dạy-học kỹ năng viết ở bậc đại học.
NÂNG CAO KỸ NĂNG NÓI TIẾNG ANH CHO SINH VIÊN KHÔNG CHUYÊN THÔNG QUA PHIM CÓ PHỤ ĐỀ TẠI MỘT TRƯỜNG ĐẠI HỌC Ở HÀ NỘI
Trong bối cảnh bùng nổ công nghệ số, giáo dục ngôn ngữ ngày càng chú trọng khai thác các công cụ đa phương tiện nhằm nâng cao hiệu quả học tập. Nghiên cứu này điều tra vai trò của phụ đề tiếng Anh trong việc cải thiện kỹ năng nói tiếng Anh của sinh viên không chuyên tại một trường đại học ở Hà Nội. Sử dụng thiết kế bán thực nghiệm với 70 sinh viên (35 nhóm thực nghiệm, 35 nhóm đối chứng) trong học kỳ II năm học 2024-2025, nghiên cứu chứng minh hiệu quả rõ rệt của việc tích hợp phim có phụ đề tiếng Anh trong dạy học kỹ năng nói. Kết quả cho thấy nhóm thực nghiệm đạt điểm hậu kiểm tra vượt trội so với nhóm đối chứng (M = 7,85 so với M = 6,53). Phụ đề tiếng Anh hỗ trợ hiệu quả việc ghi nhớ ngôn ngữ, cải thiện phát âm, giúp làm quen với giọng địa phương và nâng cao sự tự tin khi nói. Tuy nhiên, sinh viên cũng gặp khó khăn về vốn từ vựng và hiểu biết văn hóa. Nghiên cứu đóng góp thêm bằng chứng thực nghiệm vào lĩnh vực dạy học tiếng Anh có hỗ trợ công nghệ trong bối cảnh giáo dục đại học Việt Nam, đồng thời đề xuất các hàm ý sư phạm thiết thực cho giáo viên tiếng Anh không chuyên.
HỌC THUYẾT SỬ DỤNG HỢP LÝ (FAIR USE) TRONG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP QUYỀN TÁC GIẢ TẠI HOA KỲ VÀ ĐỀ XUẤT CHO VIỆT NAM
Được hình thành từ án lệ của tòa án Hoa Kỳ, học thuyết “fair use” - sử dụng hợp lý ngày càng được thừa nhận rộng rãi thông qua tính hiệu quả trong thực tiễn áp dụng khi đánh giá các hành vi sử dụng hợp lý các tác phẩm được bảo hộ bản quyền mà không phải xin phép, không phải trả tiền tại Hoa Kỳ. Bài viết phân tích bốn điều kiện để tòa án xác định một hành vi sử dụng tác phẩm được coi là hợp lý, thực tiễn áp dụng học thuyết khi giải quyết tranh chấp quyền tác giả tại Hoa Kỳ, đánh giá ưu điểm, hạn chế của học thuyết và đưa ra đề xuất cho Việt Nam.
CHỦ THỂ QUYỀN TÁC GIẢ ĐỐI VỚI TÁC PHẨM MỸ THUẬT PHÁI SINH DO TRÍ TUỆ NHÂN TẠO TẠO RA THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM
Sự gia tăng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tạo hình ảnh đang làm xuất hiện ngày càng nhiều tác phẩm mỹ thuật phái sinh với mức độ hỗ trợ công nghệ khác nhau, qua đó đặt ra thách thức đối với việc xác định chủ thể được bảo hộ quyền tác giả. Khi AI tham gia sâu vào quá trình tạo tác, ranh giới giữa đóng góp sáng tạo của con người và hoạt động tạo sinh tự động trở nên khó phân định, đòi hỏi phải xem xét lại cách áp dụng các quy định hiện hành của pháp luật sở hữu trí tuệ. Trên cơ sở phân tích Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam và các sửa đổi lập pháp gần đây, bài viết khẳng định nguyên tắc “tác giả là con người” vẫn giữ vai trò nền tảng; AI không phải là chủ thể quyền tác giả mà chỉ là công cụ hỗ trợ sáng tạo. Quyền tác giả đối với tác phẩm mỹ thuật phái sinh có sử dụng AI chỉ được xem xét khi con người giữ vai trò sáng tạo mang tính quyết định và việc sử dụng dữ liệu huấn luyện bảo đảm tính hợp pháp. Từ đó, bài viết đề xuất cách tiếp cận phân hóa dựa trên mức độ can thiệp sáng tạo của con người và điều kiện pháp lý của dữ liệu.
CÁC GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM QUYẾT ĐỊNH HÌNH PHẠT ĐÚNG ĐỐI VỚI TỘI TRỘM CẮP TÀI SẢN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Bài viết phân tích làm rõ một số vướng mắc, sai lầm trong thực tiễn định quyết định hình phạt đối với tội trộm cắp tài sản trên địa bàn Thành phố Hà Nội và nguyên nhân của những vướng mắc, sai lầm này. Từ đó bài viết kiến nghị các giải pháp bảo đảm quyết định hình phạt đúng đối với tội trộm cắp tài sản.
CHÍNH SÁCH PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VỀ TỘI SẢN XUẤT, BUÔN BÁN HÀNG GIẢ LÀ LƯƠNG THỰC, THỰC PHẨM, PHỤ GIA THỰC PHẨM
Bài viết phân tích chính sách xây dựng xây dựng pháp luật hình sự về tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm; Chính sách áp dụng pháp luật hình sự về tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm và kiến nghị biện pháp bảo đảm nhận thức và áp dụng đúng các chính sách pháp luật hình sự về tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm.
NGHIÊN CỨU GIAO VĂN HÓA VỀ CHỦ NGHĨA ANH HÙNG LÀ SẢN PHẨM CỦA QUÁ TRÌNH HÒA NHẬP TRONG TIỂU THUYẾT "MƯA ĐỎ" VÀ CHỦ NGHĨA ANH HÙNG LÀ SẢN PHẨM QUÁ TRÌNH ĐỒNG HÓA TRONG TRUYỆN NGẮN "NGƯỜI TÌNH SÔNG TRÀ BỒNG"
Nghiên cứu nhằm tìm ra đặc điểm của chủ nghĩa anh hùng thông qua phân tích nhân vật Hồng trong tiểu thuyết Mưa đỏ của Chu Lai và Mary Anne Bell trong truyện ngắn Người tình sông Trà Bồng của Tim O’Brien. Bằng việc áp dụng phương pháp ngôn ngữ học ngữ liệu và phân tích nội dung, nghiên cứu chỉ ra tính anh hùng ở nữ giới là sản phẩm của những quá trình văn hóa khác nhau ở những bối cảnh khác nhau. Các quá trình này bao gồm quá trình hòa nhập và quá trình đồng hóa, được thể hiện thông qua sự biến đổi về ngoại hình, tâm lý và vai trò trong chiến tranh. Kết quả nghiên cứu có thể phục vụ cho các nghiên cứu liên ngành, qua đó mang lại hiểu biết sâu sắc hơn về tác động của chiến tranh đối với nạn nhân là phụ nữ và góp phần phá vỡ định kiến giới, khuôn mẫu giới áp đặt lên phụ nữ.
SO SÁNH GIÁ TRỊ TỐC ĐỘ GÓC THU ĐƯỢC TỪ CẢM BIẾN MPU6050 VÀ GIÁ TRỊ ƯỚC LƯỢNG BẰNG BỘ QUAN SÁT TRONG ĐIỀU KHIỂN UAV
Trong các hệ thống điều khiển UAV (Unmanned Aerial Vehicle), việc xác định chính xác trạng thái trong không gian như góc chúc ngóc, góc nghiêng, góc hướng và các tốc độ góc tương ứng là yêu cầu thiết yếu để đảm bảo độ ổn định và đáp ứng nhanh. Tuy nhiên, cảm biến quán tính MPU6050 - gồm con quay hồi chuyển (gyroscope) và cảm biến gia tốc (accelerometer) thường bị ảnh hưởng bởi nhiễu và trôi cảm biến (bias drift). Bài báo này trình bày kết quả so sánh giữa tốc độ góc đo trực tiếp từ cảm biến MPU6050 và tốc độ góc ước lượng thông qua bộ quan sát Phương pháp đề xuất cho phép giảm nhiễu và cải thiện tính ổn định của tín hiệu góc, giúp tăng chất lượng điều khiển trong hệ LQR cho UAV bốn cánh (Quadrotor). Kết quả mô phỏng và thử nghiệm cho thấy tín hiệu ước lượng từ bộ quan sát có dạng mượt hơn, phản ánh đúng xu hướng động học thực, đồng thời giảm đáng kể sai số tức thời.
PHẢN HỒI CỦA SINH VIÊN KHÔNG CHUYÊN TIẾNG ANH VỀ VIỆC SỬ DỤNG VIDEO TIKTOK TRONG HỌC TỪ VỰNG TIẾNG ANH: MỘT NGHIÊN CỨU HÀNH ĐỘNG TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP
Nghiên cứu này khám phá phản hồi của sinh viên không chuyên tiếng Anh năm thứ nhất đối với việc sử dụng video TikTok trong học từ vựng. Mặc dù TikTok đang được quan tâm trong giảng dạy ngoại ngữ, các nghiên cứu hiện có chủ yếu tập trung vào dữ liệu định lượng, trong khi trải nghiệm của người học chưa được xem xét đầy đủ. Nghiên cứu áp dụng phương pháp nghiên cứu hành động lớp học trong tám tuần với 40 sinh viên năm nhất tại Trường Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp. Dữ liệu được thu thập qua phỏng vấn bán cấu trúc, phỏng vấn nhóm và quan sát lớp học, sau đó phân tích theo phương pháp phân tích chủ đề. Kết quả cho thấy sinh viên có phản hồi tích cực, đặc biệt trong việc mở rộng vốn từ và tăng động lực học. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra hạn chế như sự phân tán chú ý do tính giải trí, ngữ cảnh ngôn ngữ chưa đầy đủ và khó khăn trong lựa chọn nội dung phù hợp. Nghiên cứu kết luận rằng TikTok có thể là nguồn học liệu bổ trợ hiệu quả nếu được định hướng sư phạm rõ ràng. Nghiên cứu đề xuất giảng viên cần xây dựng tiêu chí chọn nội dung, cung cấp hỗ trợ phù hợp và thiết kế hoạt động gắn với mục tiêu ngôn ngữ để tối ưu hóa hiệu quả học từ vựng.
TĂNG CƯỜNG SỰ THAM GIA CỦA SINH VIÊN TRONG GIỜ ĐỌC HIỂU: NGHIÊN CỨU HÀNH ĐỘNG VỀ CHIẾN LƯỢC ĐỌC HỢP TÁC TRONG LỚP HỌC SỸ SỐ LỚN
Kỹ năng đọc hiểu là một trong những thách thức đối với sinh viên năm nhất chuyên ngành tiếng Anh, đặc biệt trong bối cảnh lớp học đông khiến sự tích cực tham gia của sinh viên còn nhiều hạn chế. Nghiên cứu này nhằm khảo sát hiệu quả của kỹ thuật đọc hợp tác (collaborative strategic reading) (CSR) trong việc tăng cường sự tham gia của sinh viên cũng như nâng cao khả năng đọc hiểu trong học phần đọc kéo dài 10 tuần tại một trường đại học ở Việt Nam. Đối tượng nghiên cứu là một lớp học sỹ số lớn, gồm 54 sinh viên năm nhất chuyên ngành Ngôn Ngữ Anh. CSR được triển khai thông qua làm việc nhóm với bốn bước được đề xuất bởi Klingner và Vaughn (1996). Dữ liệu được thu thập từ kiểm tra trước và sau can thiệp, quan sát lớp học của giáo viên và bảng khảo sát sinh viên. Kết quả cho thấy điểm trung bình đọc hiểu tăng đáng kể sau can thiệp, số lượng sinh viên tham gia thảo luận tích cực cũng tăng dần và tăng mạnh vào cuối khóa. Phản hồi của sinh viên cho thấy đa số đồng tình rằng CSR giúp việc đọc hiểu văn bản hiệu quả hơn, tăng sự tự tin và cải thiện kỹ năng hợp tác nhóm.
NÂNG CAO NĂNG LỰC GIAO TIẾP LIÊN VĂN HOÁ CHO SINH VIÊN THÔNG QUA MỘT DỰ ÁN TRỰC TUYẾN QUỐC TẾ VỀ DU LỊCH BỀN VỮNG
Nghiên cứu này nhằm đánh giá hiệu quả của phương thức học tập cộng tác trực tuyến quốc tế (Collaborative Online International Learning - COIL) trong việc phát triển năng lực giao tiếp liên văn hoá (Intercultural Communicative Competence - ICC) của 34 sinh viên ngành du lịch Việt Nam, đồng thời khám phá quan điểm của người học về vai trò của COIL đối với quá trình cải thiện ICC sau khi tham gia một dự án về du lịch bền vững quốc tế. Nghiên cứu áp dụng mô hình tiền kiểm - hậu kiểm không có nhóm đối chứng kết hợp phương pháp định lượng và định tính. Kết quả phân tích định lượng và định tính cho thấy sự cải thiện rõ rệt ở cả bốn thành tố của ICC: thái độ, nhận thức, kiến thức, và kỹ năng. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đưa ra một số kiến nghị đối với các cơ sở giáo dục đại học cũng như các nghiên cứu tương tự trong tương lai.
CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO KHỐI NGÀNH KINH TẾ CỦA TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ - KỸ THUẬT CẦN THƠ
Mục tiêu trọng tâm của bài báo là làm sáng tỏ các nhân tố chi phối chất lượng đào tạo tại khối ngành kinh tế của CTEC. Qua quá trình khảo sát thực tế 380 sinh viên - học sinh và giảng viên, nghiên cứu đã chứng minh được vai trò then chốt của “Chất lượng giảng viên”, “Cơ sở vật chất” và “Chương trình đào tạo”. Kết quả phân tích thứ bậc tác động cho thấy việc tập trung cải thiện năng lực giảng dạy và hiện đại hóa trang thiết bị là những ưu tiên hàng đầu, do đây là hai nhân tố có hệ số hồi quy cao nhất trong mô hình nghiên cứu.
ĐẠO VĂN VÀ TỰ ĐẠO VĂN TRONG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
Đạo văn và tự đạo văn là những hành vi vi phạm liêm chính học thuật, gây ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng nghiên cứu khoa học, uy tín cá nhân, tổ chức và vị thế học thuật quốc gia. Bài viết tập trung phân tích cơ sở lý luận, khung pháp lý, thực trạng trong nước và quốc tế, đồng thời chỉ ra nguyên nhân và hệ quả của hiện tượng này. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất hệ thống giải pháp nhiều tầng, gắn với từng chủ thể tham gia nghiên cứu, nhằm nâng cao nhận thức, xây dựng cơ chế kiểm soát minh bạch, và phát triển văn hóa học thuật trung thực. Điểm nhấn của nghiên cứu là việc trình bày các bảng phân loại hành vi vi phạm và ma trận giải pháp theo hướng khả thi, đo lường được và phù hợp với bối cảnh Việt Nam. Kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoạch định chính sách, hoàn thiện cơ chế quản lý và thúc đẩy hội nhập học thuật quốc tế.
KIỂM SOÁT TRUY CẬP ĐỘNG CHO HỆ THỐNG QUẢN LÝ HỌC TẬP DỰA TRÊN MÃ HÓA THUỘC TÍNH
Trong bối cảnh giáo dục số phát triển mạnh mẽ, việc chia sẻ tài nguyên học tập qua các Hệ thống quản lý học tập (LMS) đặt ra thách thức lớn về bảo mật và an toàn dữ liệu. Các mô hình kiểm soát truy cập truyền thống, đặc biệt là RBAC, cho thấy nhiều hạn chế về linh hoạt và khả năng quản lý khi phải đáp ứng nhu cầu truy cập phức tạp, thường xuyên thay đổi trong môi trường giáo dục hiện đại. Bài báo này đề xuất một kiến trúc lý thuyết mới dựa trên Ciphertext-Policy Attribute-Based Encryption (CP-ABE) nhằm khắc phục những vấn đề trên. Kiến trúc cho phép xây dựng cơ chế kiểm soát truy cập động, chi tiết và an toàn hơn. Đóng góp chính của nghiên cứu gồm: (1) đề xuất mô hình kiến trúc mới với CP-ABE để kiểm soát truy cập trong LMS; (2) định nghĩa rõ ràng các thực thể và thuật toán cốt lõi của mô hình; và (3) phân tích các ưu điểm về bảo mật, chống thông đồng và khả năng mở rộng. Kết quả chứng minh mô hình có tiềm năng mang lại giải pháp chia sẻ học liệu an toàn, linh hoạt và hiệu quả hơn so với các phương pháp hiện hành.
ẢNH HƯỞNG CỦA CHIA SẺ TRI THỨC VÀ ĐỘNG LỰC NGOẠI SINH ĐẾN SỰ GẮN BÓ VỚI TỔ CHỨC CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG
Trước xu hướng chuyển đổi mô hình quản trị hướng đến kinh doanh bền vững, nhiều doanh nghiệp nhận ra rằng văn hóa chia sẻ tri thức và chính sách động lực phù hợp đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự gắn bó nhân viên. Xuất phát từ thực tiễn này, nghiên cứu hướng tới đánh giá và định lượng ảnh hưởng từ chia sẻ tri thức cùng động lực ngoại sinh đối với sự gắn bó với tổ chức, trong đó sự hài lòng trong công việc giữ vai trò trung gian. Kết quả chỉ ra rằng chia sẻ tri thức, phúc lợi, đào tạo, cơ hội thăng tiến đều làm tăng sự hài lòng trong công việc, dẫn tới sự gắn bó với tổ chức mạnh hơn. Từ đó đưa ra nhóm kiến nghị phù hợp để củng cố mức độ gắn bó với tổ chức của người lao động cho các doanh nghiệp.
MÔ HÌNH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI ĐỘNG LỰC NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN - NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI
Bài viết tập trung đánh giá tác động của các yếu tố: Năng lực của sinh viên, sự cộng tác trong nghiên cứu, lợi ích kỳ vọng nhận được từ nghiên cứu, chương trình đào tạo của nhà trường, cơ sở vật chất và chính sách của trường đại học đối với động lực nghiên cứu khoa học của sinh viên chính quy - Trường Đại học Mở Hà Nội. Nghiên cứu được thực hiện từ số liệu khảo sát 282 sinh viên chính quy của trường Đại học Mở Hà Nội. Kết quả cho thấy: Năng lực của sinh viên là yếu tố tác động lớn nhất đến động lực nghiên cứu khoa học, tiếp đến là sự cộng tác trong nghiên cứu, lợi ích kỳ vọng nhận được từ nghiên cứu, chương trình đào tạo và chính sách của nhà trường. Nghiên cứu là căn cứ tham khảo cho nhà trường và các cơ sở giáo dục khi đưa chính sách thúc đẩy động lực nghiên cứu khoa học của sinh viên.
SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP MÔ PHỎNG VÀO QUÁ TRÌNH DẠY HỌC CÁC MÔN KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN Ở CÁC TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI HIỆN NAY - THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
Bài báo tập trung phân tích, đánh giá việc sử dụng phương pháp mô phỏng (PPMP) trong dạy học các môn khoa học xã hội và nhân văn (KHXH&NV) ở các trường sĩ quan quân đội (TSQQĐ) nhằm xác định hiệu quả và những nguyên nhân thực trạng. Nghiên cứu sử dụng tổng hợp các phương pháp điều tra xã hội học, phân tích - tổng hợp tài liệu và phỏng vấn để thu thập dữ liệu từ thực tiễn ở một số TSQQĐ. Kết quả khảo sát cho thấy, PPMP đã góp phần tích cực trong việc tăng cường trực quan hóa tri thức, phát triển năng lực tư duy phản biện, khả năng xử lý tình huống và sự chủ động trong học tập của học viên. Tuy nhiên, việc sử còn bị hạn chế, nguyên nhân là nhận thức của giảng viên chưa đầy đủ về bản chất và vai trò của PPMP; mục tiêu và chương trình dạy học được thiết kế chưa phù hợp; năng lực tổ chức dạy học dựa trên mô phỏng của một bộ phận giảng viên còn yếu và điều kiện cơ sở vật chất còn thiếu. Trên cơ sở phân tích thực trạng, bài báo đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng PPMP trong dạy học các môn KHXH&NV ở các TSQQĐ giai đoạn hiện nay.
PHÁT TRIỂN KHUNG NĂNG LỰC SỐ ĐẶC THÙ CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC TỪ XA TRỰC TUYẾN: BỐI CẢNH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI
Từ những thành tựu nổi bật về khoa học công nghệ của cách mạng công nghiệp 4.0 mang lại, có nhiều chuyên gia nhận định rằng CMCN 5.0 là điều tất yếu sẽ diễn ra. Thời đại kỹ thuật số chính là điều kiện thuận lợi cho nhiều lĩnh vực trong đời sống xã hội phát triển trong những năm gần đây. Do đó nhu cầu về nguồn nhân lực ngày càng phải có trình độ chuyên môn cao, có kỹ năng và đáp ứng các yêu cầu về công nghệ kỹ thuật hiện đại. Điều này chứng minh cho việc đào tạo đại học trực tuyến hiện đang là một phương thức được nhiều người lựa chọn để học tập nâng cao trình độ. Nghiên cứu này với mục đích là phát triển khung năng lực số đặc thù cho sinh viên đại học từ xa trực tuyến tại Trường Đại học Mở Hà Nội. Khung năng lực số giúp cho người học nhận thức, hiểu biết và tự trang bị cho bản thân kỹ năng về công nghệ số cần thiết trước khi đăng ký khóa học đại học trực tuyến.
BẢO HỘ QUYỀN TÁC GIẢ ĐỐI VỚI TÁC PHẨM NGHỆ THUẬT THỊ GIÁC TRONG VĂN HOÁ PHỐI LẠI BỞI AI - KINH NGHIỆM HOA KỲ VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM
Bài viết phân tích pháp luật Việt Nam về quyền tác giả đối với tác phẩm nghệ thuật thị giác được phối lại bởi AI, chỉ ra những khoảng trống và thách thức pháp lý liên quan đến tư cách pháp lý của AI và điều kiện bảo hộ tác phẩm này trong bối cảnh AI đang thay đổi sâu sắc cách thức sáng tạo. Tham khảo kinh nghiệm Hoa Kỳ, nghiên cứu đề xuất kiến nghị hoàn thiện pháp luật Việt Nam nhằm cân bằng lợi ích các chủ thể, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và thúc đẩy sáng tạo bền vững trong kỷ nguyên số.
NHẬN THỨC CỦA SINH VIÊN VỀ TÍNH KHẢ THI CỦA PHƯƠNG PHÁP DỊCH NGỮ NGHĨA TRONG VIỆC HỌC TIẾNG ANH PHÁP LÝ
Nghiên cứu này nhằm khảo sát nhận thức của sinh viên năm thứ hai chuyên ngành Ngôn ngữ Anh tại Trường Đại học Luật Hà Nội về tính khả thi của việc ứng dụng phương pháp Dịch Ngữ nghĩa (semantic translation method) vào học phần tiếng Anh pháp lý cơ bản 1. Sử dụng phương pháp hỗn hợp, nghiên cứu tiến hành khảo sát 158 sinh viên bằng bảng hỏi và phỏng vấn sâu 8 sinh viên. Kết quả định lượng cho thấy nhận thức chung về tính khả thi ở mức tích cực (mean = 3,85/5,0). Sinh viên đánh giá cao tính phù hợp của phương pháp trong việc học thuật ngữ (mean = 4,12) và phân tích cú pháp phức tạp (mean = 3,98). Tuy nhiên, họ cũng lo ngại về độ khó và thời gian đầu tư (mean = 3,67). Kết quả định tính làm rõ nhu cầu được hướng dẫn bài bản và tài liệu minh họa cụ thể. Nghiên cứu kết luận rằng phương pháp này có tiềm năng ứng dụng cao, nhưng cần được giới thiệu có hệ thống và điều chỉnh phù hợp với bối cảnh đào tạo chuyên ngữ trong môi trường luật.
PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ NGƯỜI LAO ĐỘNG VIỆT NAM LÀM VIỆC TẠI NƯỚC NGOÀI THEO HỢP ĐỒNG - THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và gia tăng mạnh mẽ của hoạt động đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động đặt ra yêu cầu ngày càng cấp thiết đối với hệ thống pháp luật và cơ chế thực thi. Bài viết tập trung phân tích cơ sở lý luận và khung pháp lý quốc tế về bảo vệ người lao động di trú, đồng thời làm rõ thực trạng pháp luật Việt Nam về bảo vệ người lao động Việt Nam làm việc tại nước ngoài theo hợp đồng, đặc biệt là những quy định mới của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng năm 2020. Trên cơ sở phân tích thực tiễn thực hiện, bài viết chỉ ra những kết quả đạt được trong công tác bảo hộ công dân, cũng như những hạn chế, bất cập về tổ chức thực hiện, cơ chế phối hợp, nguồn lực và nhận thức của các chủ thể liên quan. Từ đó, bài viết đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi trong bảo vệ người lao động Việt Nam làm việc ở nước ngoài, góp phần bảo đảm quyền con người, ổn định xã hội và thúc đẩy phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
MỘT SỐ VẤN ĐỀ PHÁP LÝ VỀ BẢO VỆ QUYỀN LỢI NGƯỜI TIÊU DÙNG TRONG HOẠT ĐỘNG QUẢNG CÁO THƯƠNG MẠI TRÊN MÔI TRƯỜNG SỐ
Bài viết khám phá khung lý thuyết về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (BVQLNTD) trong quảng cáo thương mại (QCTM), tập trung vào ảnh hưởng của công nghệ số. Trong nền kinh tế thị trường kỹ thuật số, quảng cáo đã chuyển từ công cụ truyền thống sang các nền tảng sử dụng thuật toán, AI và Big Data. Tác giả phân tích sự thay đổi khái niệm và mối quan hệ giữa doanh nghiệp - người tiêu dùng, nhấn mạnh bất cân bằng thông tin khiến người tiêu dùng dễ bị tổn thương trước quảng cáo cá nhân hóa. Nghiên cứu nhấn mạnh nhu cầu bảo vệ chống quảng cáo gian dối không chỉ từ góc độ pháp lý mà còn đạo đức và kinh tế để thúc đẩy phát triển bền vững. Thông qua tổng hợp Luật BVQLNTD 2023, bài viết làm rõ quyền lợi và trách nhiệm của các bên, từ nhà quảng cáo đến nền tảng xuyên biên giới. Do đó, cần hoàn thiện pháp luật dựa trên nguyên tắc trung thực, minh bạch thuật toán và trách nhiệm giải trình, nhằm xây dựng môi trường kinh doanh công bằng, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh.
ỨNG DỤNG TRÍ TUỆ NHÂN TẠO TRONG NÂNG CAO KỸ NĂNG THUYẾT TRÌNH TIẾNG ANH CHO SINH VIÊN KHOA LUẬT - TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI
Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, việc trang bị kỹ năng thuyết trình tiếng Anh cho sinh viên ngành Luật trở thành yêu cầu cấp thiết, góp phần nâng cao năng lực hội nhập nghề nghiệp và học thuật. Tuy nhiên, nhiều sinh viên Việt Nam vẫn gặp khó khăn trong việc phát âm, sử dụng ngữ pháp linh hoạt, trình bày mạch lạc và tự tin khi diễn đạt trước công chúng. Bài viết này nhằm khảo sát và đề xuất mô hình ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) - đặc biệt là các nền tảng như Yoodli, Orai và chatbot giọng nói Oratio - trong việc hỗ trợ sinh viên Khoa Luật, Trường Đại học Mở Hà Nội rèn luyện kỹ năng thuyết trình tiếng Anh. Phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng được sử dụng để đánh giá hiệu quả của AI thông qua phản hồi tức thời, khả năng cá nhân hóa và giảm thiểu lo âu khi thuyết trình. Kết quả kỳ vọng cho thấy việc tích hợp AI vào giảng dạy giúp cải thiện rõ rệt các khía cạnh như lưu loát, phát âm, cấu trúc bài nói, khả năng thuyết phục và sự tự tin của sinh viên, đồng thời mở ra hướng tiếp cận mới cho đào tạo kỹ năng tiếng Anh chuyên ngành trong thời đại số.
CÁ NHÂN HÓA ĐÀO TẠO LUẬT TRONG KỶ NGUYÊN SỐ: ĐỔI MỚI PHÙ HỢP VỚI NGƯỜI HỌC TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC VIỆT NAM
Trong bối cảnh chuyển đổi số, giáo dục đại học trên thế giới đang chuyển dịch mạnh từ mô hình “đào tạo khuôn mẫu” sang tiếp cận “cá nhân hóa học tập” nhằm đáp ứng nhu cầu và sở thích học tập rất khác nhau của sinh viên. Tuy vậy, tại Việt Nam, đào tạo ngành Luật vẫn chủ yếu dựa trên mô hình truyền thống, chưa tận dụng đầy đủ cơ hội mà công nghệ số mang lại để phát triển năng lực học tập thích ứng. Nghiên cứu này hướng đến việc xây dựng nền tảng lý luận, khảo sát kinh nghiệm quốc tế, xem xét thực tiễn trong nước và đề xuất một mô hình đào tạo pháp lý phù hợp với người học trong môi trường số. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích - tổng hợp các nguồn tài liệu học thuật, báo cáo nghiên cứu cấp Bộ và cấp Trường đã được nghiệm thu trong giai đoạn 2021 - 2024. Cách tiếp cận này cho phép xác lập cơ sở dữ liệu đáng tin cậy về sự đổi mới trong giảng dạy luật tại Việt Nam và trên thế giới. Kết quả nghiên cứu cho thấy cá nhân hóa học tập trong đào tạo luật là xu hướng tất yếu, song việc triển khai tại Việt Nam còn chịu tác động của nhiều hạn chế về công nghệ, năng lực giảng viên và cơ chế quản lý đào tạo. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất mô hình “Đào tạo luật thích ứng số” gồm ba thành tố: (1) chương trình học linh hoạt theo mô - đun; (2) công nghệ học tập thích ứng; và (3) vai trò mới của giảng viên như người hướng dẫn quá trình học tập cá nhân hóa. Nghiên cứu cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng cho đổi mới giáo dục pháp lý, góp phần phát triển môi trường học tập linh hoạt, đặt người học ở vị trí trung tâm trong giáo dục đại học Việt Nam.