Tạp chí Khoa học và Công nghệ Trường Đại học Khoa học, Chuyên san Văn - Sử - Triết học
Tạp chí của Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế
CĂNG THẲNG VÀ CHIẾN LƯỢC ỨNG PHÓ CỦA HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN KHOA HỌC HUẾ
Bài viết nhằm mô tả thực trạng căng thẳng và làm rõ các chiến lược ứng phó với căng thẳng của học sinh THPT chuyên Khoa học Huế. Kết quả nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ học sinh có mức độ căng thẳng ở mức độ nhẹ và nặng lần lượt là 23,9% và 4,9% theo thang đo PSS-10. Khi sử dụng thang đo CIS-SSC-V-13, kết quả cho thấy học sinh có xu hướng ứng phó tập trung vào vấn đề, ứng phó né tránh và cảm xúc với điểm trung bình lần lượt là 4,06; 3,72 và 3,22. Đáng chú ý là có tồn tại mối tương quan thuận có ý nghĩa về mặt thống kê giữa mức độ căng thẳng với khuynh hướng ứng phó tập trung vào cảm xúc. Điều đó cho thấy, những học sinh có mức độ căng thẳng càng cao, càng có xu hướng ứng phó dựa vào cảm xúc nhiều hơn với hệ số tương quan khá mạnh là 0.49. Như vậy, nghiên cứu nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc thúc đẩy hoạt động nâng cao kỹ năng quản lý cảm xúc cho học sinh THPT hiện nay.
TRUYỀN THÔNG CHÍNH SÁCH TỰ CHỦ TÀI CHÍNH CỦA ĐẠI HỌC TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ DƯỚI SỰ QUY CHIẾU CỦA LÝ THUYẾT THIẾT LẬP CHƯƠNG TRÌNH NGHỊ SỰ VÀ ĐÓNG KHUNG
Dưới góc nhìn của lý thuyết thiết lập chương trình nghị sự và lý thuyết đóng khung trong lĩnh vực truyền thông, bài viết nghiên cứu nội dung thông tin chính sách tự chủ tài chính của đại học được đăng tải và làm nổi bật trên một số tờ báo điện tử. Dữ liệu khảo sát được thực hiện trên cơ sở phân tích nội dung định tính từ 289 tác phẩm báo chí của 3 tờ báo. 3 tờ báo được khảo sát gồm Báo Giáo dục và Thời đại trực tuyến (EaON), tạp chí điện tử Tạp chí Giáo dục Việt Nam (VJOE) và báo điện tử Dân trí, trong khoảng thời gian từ tháng 7 năm 2017 đến tháng 12 năm 2020. Bài viết chỉ ra bốn nhóm nội dung thông tin được thiết lập nghị sự và đóng khung trên báo gồm: thông tin về các khía cạnh của tự chủ tài chính; lợi ích của tự chủ tài chính; bất cập của tự chủ tài chính, kiến nghị, giải pháp tự chủ tài chính. Từ kết quả nghiên cứu, bài viết đánh giá và khuyến nghị đối với việc truyền thông chính sách tự chủ tài chính của đại học trên các báo. Bài báo kết luận rằng các tờ báo đã nêu bật những thông tin quan trọng về chính sách tự chủ đại học. Bài viết có ba kiến ​​nghị tập trung vào nội dung và hình thức truyền thông về tự chủ tài chính của trường đại học.
TƯ TƯỞNG VỀ ĐẢNG CẦM QUYỀN TRONG DI CHÚC CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH VỚI VIỆC XÂY DỰNG VÀ CHỈNH ĐỐN ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM HIỆN NAY
Chủ tịch Hồ Chí Minh _ người anh hùng giải phóng dân tộc, nhà tư tưởng kiệt xuất của Nhân dân Việt Nam, tên tuổi của Người gắn liền với sự nghiệp vĩ đại và vẻ vang của Đảng, của dân tộc. Người để lại bản Di chúc quý giá cho toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta. Bản Di chúc là sự kết tinh những giá trị to lớn trong tư tưởng của Người, là kết quả của sự trăn trở, suy tư về những điều hệ trọng của đất nước. Trong những điều hệ trọng mà Người căn dặn trong Di chúc, vấn đề về Đảng cầm quyền có ý nghĩa lý luận và thực tiễn to lớn đối với việc đổi mới, công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng Cộng sản Việt Nam trong tình hình mới hiện nay.
PHẾ TÍCH CHAMPA NÚI MÒ O (PHÚ YÊN): PHÁT HIỆN VÀ NGHIÊN CỨU
Phế tích núi Mò O là một trong những di tích có niên đại sớm của văn hoá Champa, kết quả khai quật thăm dò năm 2024 đã phát hiện được những di tích và di vật quan trọng, đóng góp vào việc nghiên cứu, đánh giá giá trị của sự hình thành và phát triển của Phật giáo. Đặc biệt, trong hố khai quât đã tìm được 2 hiện vật là những tấm đất nung, mặt trước in nổi hình Đức Phật đang ngồi tư thế thiền trên toà sen, 2 bên là 2 bảo tháp, mặt sau khắc chìm chữ Sankrit (chữ Phạn), điều đó khẳng định nguồn gốc của loại hình hiện vật này. Qua nghiên cứu những loại hình di vật và di tích, đặc biệt là những tấm đất nung in hình Đức Phật đã đóng góp tư liệu vào việc tìm hiểu lịch sử hình thành và phát triển của Phật giáo, bên cạnh Hin-du giáo, của nhà nước Champa trên địa bàn tỉnh Phú Yên và khu vực miền Trung Việt Nam, cũng như Đông Nam Á.
BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ LỄ HỘI CẦU AN CỦA CƯ DÂN LÀNG AN CƯ ĐÔNG, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
Làng An Cư Đông nằm tại thị trấn Lăng Cô, huyện Phú Lộc, thuộc khu vực cửa ngõ phía Nam của tỉnh Thừa Thiên Huế. Đây là một làng ven biển với cộng đồng cư dân sinh sống chủ yếu bằng ngư nghiệp. Môi trường tự nhiên biển cả và sinh kế ngư nghiệp đã hình thành đời sống văn hóa phi vật thể đa dạng, mang đậm dấu ấn văn hóa biển của cộng đồng cư dân nơi đây. Trong đó, lễ hội Cầu an là minh chứng điển hình cho văn hóa biển, bám biển của cư dân An Cư Đông với nhiều giá trị đặc trưng. Bởi vậy, bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội Cầu an của cộng đồng cư dân này không chỉ góp phần giữ gìn di sản văn hóa truyền thống của cha ông mà còn tạo nên động lực yêu biển, bám biển, phát triển kinh tế biển của các cộng đồng dân cư ven biển ở tỉnh Thừa Thiên Huế nói riêng và cả nước nói chung.
HÌNH TƯỢNG CON NGƯỜI NAM BỘ TRONG BỬU SƠN KỲ HƯƠNG CỦA LÝ LAN
Dấu ấn văn hoá vùng miền trong các sáng tác văn học, nhất là của những tác giả có phong cách, là một vấn đề lớn, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc. Nhà văn là người khắc họa những nét riêng độc đáo này của văn hóa vùng miền một cách tinh tế, hấp dẫn nhất. Vì thế, cùng nhiều miền văn hóa khác, văn hóa Nam Bộ đã trở thành mảnh đất hiện thực khơi nguồn cảm hứng cho rất nhiều văn nghệ sĩ, trong đó có tác giả Lý Lan. Bửu Sơn Kỳ Hương là tác phẩm thể hiện dấu ấn văn hóa Nam Bộ ở nhiều phương diện nội dung và nghệ thuật. Đặc biệt, trong tiểu thuyết này, con người Nam Bộ được khắc họa một cách sinh động với tất cả màu sắc và ấn tượng riêng. Đó là kiểu con người lưu lạc phân li; con người nghĩa hiệp, thủy chung, hào phóng và con người yêu quê hương đất nước.
KẾT CẤU LIÊN VĂN BẢN TRONG TIỂU THUYẾT ĐẤT MỒ CÔI (CỔ VIÊN)
Trong xu hướng đổi mới về tự sự của tiểu thuyết Việt Nam đương đại, Đất mồ côi của Cổ Viên là một trong những tác phẩm có sự tích hợp các kiểu kết cấu; và liên văn bản là một trong những dạng kết cấu làm nên dấu ấn nghệ thuật của tác phẩm. Ở bài viết này, chúng tôi tập trung nghiên cứu kết cấu liên văn bản từ ba góc độ: sự dung hợp nhiều thể loại trong văn bản tiểu thuyết, sự tương liên giữa nhà văn – văn bản – bạn đọc (thông qua các cận văn bản), sự đan xen các lớp diễn ngôn; từ đó khẳng định giá trị của hình thức kết cấu liên văn bản trong việc truyền tải những thông điệp của tác giả. Bài viết còn góp phần chỉ ra những nỗ lực của Cổ Viên trong việc làm mới nghệ thuật tự sự của tiểu thuyết.
DIỄN NGÔN GIỚI TRONG TIỂU THUYẾT GIA ĐÌNH BÉ MỌN (DẠ NGÂN), XUÂN TỪ CHIỀU (Y BAN), BLOGGER (PHONG ĐIỆP) NHÌN TỪ PHƯƠNG THỨC TRẦN THUẬT
Trong nghiên cứu và phê bình văn học, mỗi lý thuyết đều có những ưu thế và giới hạn của nó. Từ nhiều góc độ, lý thuyết diễn ngôn thể hiện rõ sự nổi trội, mở ra những con đường đầy triển vọng cho người thám hiểm văn chương. Diễn ngôn giới trong ba tiểu thuyết Gia đình bé mọn (Dạ Ngân), Xuân Từ Chiều (Y Ban), Blogger (Phong Điệp) nhìn từ phương diện phương thức trần thuật có những sự đổi mới đáng ghi nhận. Từ người kể chuyện và điểm nhìn trần thuật, đến ngôn ngữ trần thuật và giọng điệu trần thuật đều được các nhà văn lựa chọn có chủ ý rõ rệt, đặc biệt là những khía cạnh thể hiện dấu ấn nữ giới. Dạ Ngân với cái nhìn hướng nội đầy nữ tính nhưng không kém phần mạnh mẽ. Phong Điệp với cái nhìn đồng cảm, chia sẻ nhưng vẫn không giấu cái nhìn cảnh báo, phê phán. Y Ban khách quan mổ xẻ đến tận cùng để đánh thức bản lĩnh của đàn bà trong môi trường xã hội đương đại.
ĐẶC ĐIỂM CẤU TRÚC DIỄN NGÔN BÌNH LUẬN VỀ NỮ GIỚI TRÊN BÁO HIỆN NAY
Trên cơ sở lý thuyết và phương pháp phân tích diễn ngôn phê phán do Fairclough đề xuất, bài báo làm rõ đặc điểm cấu trúc diễn ngôn bình luận về nữ giới trên báo chí và giá trị của những đặc điểm đó trong việc phát huy hiệu quả giao tiếp, giá trị xã hội của diễn ngôn bình luận viết về nữ giới trên báo hiện nay. Đa phần các diễn ngôn bình luận viết về nữ giới trên báo có tiêu đề nêu rõ chủ đề, cấu trúc gồm có mở đầu nêu chủ đề, phần triển khai cụ thể hóa chủ đề qua các luận điểm, lý lẽ, dẫn chứng, phần kết luận đưa ra nhận xét khái quát lại nội dung đã trình bày hoặc khẳng định lại chủ đề của diễn ngôn. Các diễn ngôn bình luận về nữ giới cùng chủ đề thường được tổ chức theo cấu trúc và motip quen thuộc giúp tăng hiệu quả giao tiếp và tác động dư luận xã hội trong việc tuyên truyền về nữ giới và các vấn đề liên quan đến phụ nữ.
TRUYỆN TRINH THÁM CỔ ĐIỂN – NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ THUYẾT THỂ LOẠI
Bài viết đã khái quát hóa tiến trình vận động và hình thành của thể loại truyện trinh thám trên thế giới. Từ thể loại tiểu thuyết ẩn ngữ, qua thể loại tiểu thuyết đen đến thể loại tiểu thuyết phân vân hồi hộp. Bài viết cũng đã phân tích những cơ sở xã hội hình thành thể loại truyện trinh thám ở châu Âu vào thế kỷ 19 -20. Chủ nghĩa tư bản với vai trò cơ sở hạ tầng chính yếu hình thành nên thể loại trinh thám cổ điển cũng đã được bài viết nghiên cứu. Những nền tảng như xã hội tiêu dùng, phương thức sản xuất, cấu trúc xã hội cũng như sự biến đổi của thị trường sách đã được bài viết khảo cứu đến. Những nguyên tắc của thị hiếu bạn đọc với truyện trinh thám, cũng như các đặc trưng nghệ thuật của truyện trinh thám cổ điển cũng được bài viết phân tích khá rõ, từ đó đặt những nền móng lý thuyết đầu tiên cho thể loại này. Các giới hạn của tiểu thuyết trinh thám cổ điển cũng được bài viết chỉ ra.
CHIỀU CẠNH SỨC KHỎE CỦA CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG: KHÁC BIỆT GIỚI TRONG HIỆN TƯỢNG TỰ TỬ
Ngày nay, chất lượng cuộc sống được coi như một thước đo phát triển của mỗi quốc gia và là mục tiêu mà mỗi người trong xã hội theo đuổi. Nhìn chung, chất lượng cuộc sống tỷ lệ thuận với sự hài lòng, hạnh phúc trong cuộc sống của cá nhân. Với mỗi quốc gia, chất lượng cuộc sống song hành với trình độ phát triển của đât nước, quốc gia phát triển có chất lượng sống cao hơn các quốc gia đang phát triển. Bài viết này xem xét thành tố sức khỏe của chất lượng cuộc sống liên quan đến hành vi tự tử, tập trung vào phân tích sự khác biệt giữa nam và nữ. Bài viết giới thiệu các nội dung: 1) Sơ lược khái niệm; 2) Thực trạng tự tử hiện nay; 3) Khác biệt giới trong tự tử; và 4) Mối liên hệ giữa tự tử và một số yếu tố của chất lượng cuộc sống.
NHẬN DIỆN TRIẾT HỌC ISLAM CỔ ĐIỂN QUA CÁC ĐẠI DIỆN TIÊU BIỂU
Triết học Islam cổ điển hình thành và phát triển rực rỡ dưới triều đại Abbasīd (thế kỷ IX – XIII) trong bối cảnh các cuộc tranh luận thần học sôi nổi sau khi nhà tiên tri Muhammad qua đời. Dưới sự bảo trợ của chính quyền Baghdad, triết học Islam cổ điển đã trở thành một biểu tượng của sự thịnh vượng tri thức và sáng tạo, đánh dấu một thời kỳ vàng son trong lịch sử triết học Islam. Nghiên cứu của chúng tôi nhằm làm sáng tỏ các tư tưởng cốt lõi của các triết gia Islam cổ điển, như al-Kindī, al-Fārābī, Ibn Sīnā, và Ibn Rushd, qua đó cung cấp một cách tiếp cận nền triết học thánh thiêng này. Đồng thời, nghiên cứu này cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của triết học Islam cổ điển trong việc định hình nền tảng tri thức của thế giới Islam, cũng như trong việc chuyển giao tri thức sang thế giới phương Tây thời trung cổ và sau này.
CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH TÍN NHIỆM TRÍ THỨC, TRỌNG DỤNG NHÂN TÀI (NHỮNG NĂM ĐẦU SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945)
Trọng dụng nhân tài là một truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam trong suốt hàng ngàn năm lịch sử dựng nước, giữ nước và Chủ tịch Hồ Chí Minh là người kế thừa và nâng tầm trong việc thu hút, trọng dụng nhân tài của cha ông. Bài viết phân tích về sự kế thừa và nâng tầm việc tín nhiệm trí thức, trọng dụng nhân tài từ ông cha ta của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong những năm đầu sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945; qua đó nêu lên vài suy nghĩ về việc khuyến khích, trọng dụng tài năng trong bối cảnh đất nước đổi mới và hội nhập hiện nay.
NHẬN THỨC CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ CON ĐƯỜNG ĐI LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM
Đi lên chủ nghĩa xã hội là sự lựa chọn của lịch sử Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Tổng kết gần 40 năm đổi mới, nhận thức của Đảng ta về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta ngày càng được hoàn thiện và từng bước được hiện thực hóa. Bài viết đi sâu phân tích sự phát triển nhận thức của Đảng Cộng sản Việt Nam về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của Việt Nam trong gần 40 năm đổi mới vừa qua; khẳng định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của nước ta là phù hợp với thực tiễn cách mạng Việt Nam và xu thế phát triển của thời đại.
THỰC TRẠNG BẮT NẠT TRỰC TUYẾN CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC
Bài viết \"Thực trạng bắt nạt trực tuyến của học sinh trung học phổ thông tại thành phố Huế\" trình bày kết quả nghiên cứu về nhận thức và trải nghiệm bắt nạt trực tuyến của học sinh tại một số trường trung học phổ thông trên địa bàn. Dữ liệu được thu thập thông qua phỏng vấn trực tiếp 223 học sinh từ bốn trường trung học phổ thông tại thành phố Huế. Kết quả nghiên cứu cho thấy, nhận thức của học sinh về các hình thức bắt nạt trực tuyến còn chưa rõ ràng. Nghiên cứu cũng chỉ ra hơn 38% học sinh thừa nhận có trải nghiệm liên quan trực tiếp đến bắt nạt trực tuyến, bao gồm vai trò là người thực hiện hành vi bắt nạt, là nạn nhân, hoặc đồng thời cả hai. Trong đó, 19,73% học sinh đã từng tham gia thực hiện hành vi bắt nạt trực tuyến, và 18,83% học sinh là nạn nhân của các hành vi này. Trên cơ sở nhu cầu hỗ trợ của học sinh, bài viết cũng đề xuất các giải pháp nâng cao nhận thức, kỹ năng ứng phó với bắt nạt trực tuyến; phát huy vai trò của gia đình, nhà trường trong việc ngăn ngừa tình trạng bắt nạt trực tuyến đối với học sinh trung học phổ thông.
KỲ THỊ XÃ HỘI ĐỐI VỚI PHỤ NỮ KHUYẾT TẬT Ở VIỆT NAM: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
Phụ nữ khuyết tật là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương trong xã hội, họ phải đối diện với nhiều hình thức kỳ thị và phân biệt. Từ những định kiến gia đình, cộng đồng cho đến các rào cản về việc làm, giáo dục, y tế, họ thường xuyên bị đặt vào thế yếu, không có đủ điều kiện để phát triển toàn diện. Ngoài ra, phụ nữ khuyết tật còn chịu nhiều áp lực từ bạo lực giới, quấy rối và sự thiếu thốn các cơ hội tiếp cận thông tin, các dịch vụ cơ bản. Bài viết này tập trung làm rõ thực trạng kỳ thị, phân biệt đối với phụ nữ khuyết tật tại Việt Nam thông qua, tổng hợp và phân tích các dữ liệu và tài liệu có sẵn, đồng thời phân tích nguyên nhân của vấn đề. Từ đó, đề xuất các giải pháp nhằm giảm thiểu tình trạng này, bao gồm nâng cao nhận thức xã hội, cải thiện chính sách, xây dựng cơ sở hạ tầng tiếp cận và tăng cường hỗ trợ sinh kế. Việc tạo môi trường bình đẳng, hòa nhập không chỉ là nhiệm vụ mà còn là chìa khóa để phụ nữ khuyết tật có thể phát huy hết tiềm năng, đóng góp cho xã hội.
MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC VẤN ĐỀ GIẤC NGỦ VÀ HÀNH VI SỬ DỤNG ĐIỆN THOẠI CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC, ĐẠI HỌC HUẾ
Mục tiêu chính của nghiên cứu này là tìm hiểu mối quan hệ giữa hành vi sử dụng điện thoại và các vấn đề về giấc ngủ của sinh viên Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế. Một cuộc khảo sát online, sử dụng phương pháp điều tra bằng bảng hỏi được thiết kế trên Google Form được tiến hành trên 188 sinh viên từ tháng 6 đến tháng 7 năm 2024. Kết quả cho thấy, sinh viên gặp nhiều vấn đề về giấc ngủ khác nhau, trong đó khó vào giấc ngủ và thức dậy giữa đêm là những vấn đề phổ biến nhất. Nghiên cứu cũng tìm thấy mối quan hệ giữa tần suất sử dụng điện thoại và các vấn đề giấc ngủ, cụ thể, những sinh viên thường xuyên sử dụng điện thoại trong bữa ăn, trong giờ học, đặc biệt là trước giờ đi ngủ có nguy cơ làm gia tăng các vấn đề giấc ngủ. Trên cơ sở đó, đề tài đề xuất một số biện pháp hướng tới điều chỉnh hành vi sử dụng điện thoại nhằm đến cải thiện giấc ngủ cho sinh viên, đảm bảo sức khỏe và khả năng học tập.
MỐI QUAN HỆ GIỮA NHÓM BẠN ĐỒNG LỨA VÀ BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG Ở HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ
Thông qua lý thuyết xã hội hóa, nghiên cứu này phân tích ảnh hưởng của môi trường nhóm bạn đồng lứa đến hành vi bạo lực học đường của học sinh trung học cơ sở (THCS). Dữ liệu được thu thập từ khảo sát 499 học sinh tại ba trường THCS ở thành phố Huế và được phân tích bằng các phương pháp thống kê mô tả, kiểm định phương sai một chiều, phân tích nhân tố, và mô hình hồi quy tuyến tính. Kết quả nghiên cứu cho thấy học sinh có xu hướng thực hiện hành vi bạo lực nhiều hơn hành vi bắt nạt, với sự khác biệt đáng kể giữa các trường. Ngoài ra, học sinh tham gia nhóm bạn có xu hướng thiên về hành vi rủi ro có nguy cơ thực hiện bạo lực và bắt nạt, trong khi việc tham gia nhóm bạn có hoạt động lành mạnh làm giúp giảm thiểu hành vi bạo lực.
XU HƯỚNG THÁI ĐỘ - HÀNH VI CỦA CỘNG ĐỒNG ĐỐI VỚI TRẺ MẮC HỘI CHỨNG TĂNG ĐỘNG GIẢM CHÚ Ý
Tỷ lệ mắc hội chứng tăng động giảm chú ý (ADHD) tại Việt Nam đang ở mức trên 7% đối với trẻ từ 5 - 7 tuổi. Bên cạnh rất nhiều các nghiên cứu tâm lý lâm sàng về hội chứng này, cần thiết các nghiên cứu về nhận thức, thái độ, hành vi của cộng đồng đối với trẻ mắc hội chứng. Bằng phương pháp nghiên cứu thực nghiệm, nghiên cứu đã khảo sát 98 phụ huynh có con em đang học ở trường mầm non Ánh Dương, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng, đồng thời phỏng vấn 5 trường hợp (4 phụ huynh và 1 đại diện ban giám hiệu trường học) để tìm hiểu xu hướng thái độ và hành vi ứng xử của họ đối với trẻ mắc hội chứng tăng động giảm chú ý. Kết quả nghiên cứu đã cho thấy một xu hướng phân vân, chưa xác định của những người được khảo sát khi tình huống có thể xảy ra. Điều này nêu bật nhu cầu trang bị kiến thức cần thiết cho cộng đồng nhằm tăng cường hỗ trợ trẻ em mắc ADHD hòa nhập xã hội một cách hiệu quả và nhân văn.
NHẬN THỨC VÀ CÁC VẤN ĐỀ SỨC KHỎE TÂM THẦN CỦA HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
Nghiên cứu này phân tích nhận thức và những vấn đề liên quan đến sức khỏe tâm thần của học sinh tại Trường Trung học phổ thông Chuyên Khoa học Huế dựa trên khảo sát bằng bảng hỏi với 267 học sinh. Kết quả cho thấy tỷ lệ học sinh trung học phổ thông có nhận thức đúng về sức khỏe tâm thần khá cao. Tuy nhiên, nhiều học sinh vẫn thường gặp phải các vấn đề liên quan đến sức khỏe tâm thần, đặc biệt là các vấn đề về cảm xúc và tương tác xã hội. Học sinh nữ có xu hướng gặp phải các vấn đề về sức khỏe tâm thần nhiều hơn so với học sinh nam, đặc biệt trạng thái tiêu cực, cảm thấy kiệt sức, cô đơn và gặp khó khăn trong học tập. Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết của các chương trình hỗ trợ sức khỏe tâm thần có tính nhạy cảm giới trong trường học nhằm cải thiện sức khỏe tinh thần và khả năng tương tác xã hội của học sinh.
SỰ KIỆN TỰ THIÊU CỦA BỒ TÁT THÍCH QUẢNG ĐỨC (1963) – NHỮNG TÁC ĐỘNG ĐỐI VỚI BỐI CẢNH TRONG NƯỚC VÀ QUỐC TẾ
Ngày 11/6/1963, tại Sài Gòn, miền Nam Việt Nam, trước sự chứng kiến của rất nhiều các tăng sĩ, trí thức và nhân dân yêu nước Việt Nam, đặc biệt là của chính quyền Ngô Đình Diệm, Hoà thượng Thích Quảng Đức đã tự châm lửa tự thêu để phản kháng chính sách kỳ thị tôn giáo (Phật giáo) của chính quyền họ Ngô. Sự kiện này không những có tác động đối với bối cảnh trong nước và quốc tế; làm sục sôi tinh thần đấu tranh của các tăng sĩ Phật giáo và của nhân dân Việt Nam trước cảnh xâm lược, áp bức và bóc lột của Mỹ - Diệm mà còn là nguồn cơn đưa đến sự sụp đổ của chính quyền Ngô Đình Diệm và sự thất bại hoàn toàn của đế quốc Mỹ ở chiến trường miền Nam Việt Nam sau này. Từ việc nghiên cứu về sự kiện lịch sử này, tác giả bài viết đã phân tích tác động nhiều mặt của nó đối với tình hình trong nước và quốc tế lúc bấy giờ.
ĐỐI SÁCH CỦA CAMPUCHIA TRƯỚC SỰ ĐIỀU CHỈNH CHIẾN LƯỢC CỦA CÁC NƯỚC LỚN TRONG HAI THẬP NIÊN GẦN ĐÂY VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH CHO VIỆT NAM
Trong những năm gần đây, các nước lớn thường xuyên có những điều chỉnh chiến lược đối với các nước Đông Nam Á. Những điều chỉnh này có tác động rất lớn đến chính sách đối ngoại của các nước, trong đó có Campuchia - một quốc gia láng giềng của Việt Nam. Do vậy, việc nhận diện đối sách của Campuchia trước sự điều chỉnh chiến lược của các nước lớn như Mỹ, Trung Quốc, Nga, Nhật Bản đối với những vấn đề của khu vực và thế giới là điều hết sức có ý nghĩa với Việt Nam. Bằng việc hệ thống hóa các tài liệu có liên quan, bài viết sẽ trình bày khái quát những điều chỉnh chiến lược của một số nước lớn, cụ thể là Mỹ, Trung Quốc, Nga, Nhật Bản; trên cơ sở đó tập trung phân tích chính sách của Campuchia trong quan hệ với Trung Quốc, Mỹ, Nga, Nhật Bản, Việt Nam và các nước Đông Nam Á khác. Thông qua đó, Việt Nam có thể đưa ra những đối sách phù hợp trong việc xử lý quan hệ với Campuchia nói riêng, với các nước lớn nói chung nhằm tiếp tục đường lối chủ động trong quan hệ ngoại giao, góp phần tạo điều kiện thuận lợi phát triển đất nước, nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
TƯ TƯỞNG CHÍNH TRỊ CỦA NGUYỄN TRÃI VÀ Ý NGHĨA TRONG XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ TỔ QUỐC HIỆN NAY
Nguyễn Trãi đã để lại tư tưởng chính trị đặc sắc về quốc gia - dân tộc, tư tưởng về nhân nghĩa, về nhân dân, trở thành đường lối chính trị, kim chỉ nam cho cuộc kháng chiến chống quân Minh xâm lược, giải phóng dân tộc và xây dựng nhà nước phong kiến trung ương tập quyền vững mạnh ở thế kỷ XIV - XV. Tư tưởng chính trị của ông có ảnh hưởng sâu sắc trong toàn bộ lịch sử tư tưởng Việt Nam nói chung, trở thành tài sản tinh thần vô giá của dân tộc, có ý nghĩa to lớn về mặt lý luận và thực tiễn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay. Bài viết tập trung đề cập tư tưởng chính trị của Nguyễn Trãi và rút ra ý nghĩa trong xây dựng, bảo vệ Tổ quốc hiện nay.
SINH KẾ DƯỚI GÓC NHÌN CỦA PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CÁC CỘNG ĐỒNG DỄ BỊ TỔN THƯƠNG
Di dời và tái định cư từ các dự án phát triển luôn là những hoạt động có tác động đến sinh kế của những người dân trong diện quy hoạch. Do đó, để đảm bảo phát triển bền vững (PTBV) trong hoạch định chính sách của một quốc gia, cần tiếp cần dưới góc nhìn của khung sinh kế. Dựa vào việc tổng hợp nguồn thông tin thứ cấp từ các nghiên cứu đã có, bài viết hướng đến phân tích khái niệm sinh kế, sinh kế bền vững cũng như chỉ ra cách tiếp cận sinh kế trong nghiên cứu chiến lược sinh kế của các cộng đồng nông thôn. Từ đó, bài viết này chỉ ra tính linh hoạt và hiệu quả các khung sinh kế bền vững trong việc hỗ trợ và thích nghi của hộ gia đình trước sự thay đổi của các yếu tố kinh tế, chính trị, xã hội và môi trường.
GIẢI PHÁP HỖ TRỢ SINH KẾ CHO PHỤ NỮ ĐƠN THÂN NUÔI CON (Nghiên cứu trường hợp tại phường Kim Long và phường Hương Sơ, thành phố Huế)
Dựa vào kết quả khảo sát thực địa và phương pháp tổng quan tài liệu, bài viết làm rõ một số khó khăn của phụ nữ đơn thân nuôi con như việc chăm sóc và giáo dục con cái, bấp bênh về thu nhập, việc làm và thiếu mạng lưới hỗ trợ xã hội. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu này, nhóm tác giả đề xuất một số giải pháp mang tính khả thi nhằm đảm bảo sinh kế và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhóm đối tượng này trong thời gian tới.
ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG SẠT LỞ ĐẤT TRONG GIAI ĐOẠN XÂY DỰNG CÁC DỰ ÁN ĐIỆN GIÓ TẠI TỈNH QUẢNG TRỊ
Năng lượng gió là loại năng lượng sạch mang lại hiệu quả kinh tế đang được khai thác mạnh ở tỉnh Quảng Trị. Tuy nhiên, quá trình xây dựng các dự án điện gió không thể tránh khỏi các tác động không mong muốn đến cộng đồng dân cư. Một trong những tác hại đó là vấn đề sạt lở đất trong giai đoạn lắp đặt các tua bin điện gió. Bằng phương pháp khảo sát bảng hỏi 247 hộ dân tại 31 điểm dự án ở 10 xã thuộc 2 huyện Đakrông và Hướng Hóa tỉnh Quảng Trị và phỏng vấn 21 đại diện thôn để thu thập thông tin, nghiên cứu này đã chỉ ra hai tác động của sạt lở có nguyên nhân từ các dự án điện gió đến đời sống kinh tế - xã hội của người dân địa phương. Đó là chất lượng nguồn nước mặt thay đổi và tài nguyên mặt đất bị vùi lấp. Nguyên nhân lớn nhất được nhắc đến là các dự án điện gió chưa xây dựng bãi thải/bãi thải chưa đủ chất lượng, cọng với các hiện tượng thời tiết cực đoan dẫn đến chảy tràn, vùi lấp.
VAI TRÒ CỦA VỐN VĂN HOÁ TRONG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CÁC LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG Ở THÀNH PHỐ HUẾ
Nghiên cứu này áp dụng lý thuyết vốn văn hóa và mô hình phát triển cộng đồng bền vững nhằm đưa ra phân tích về vai trò của vốn văn hoá trong phát triển bền vững các làng nghề truyền thống ở thành phố Huế. Sử dụng dữ liệu định tính và định lượng cho phân tích thực nghiệm, kết quả cho thấy vốn văn hoá đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển cộng đồng bền vững tại các làng nghề truyền thống dưới nhiều hình thức. Với trạng thái thiết chế, vốn văn hoá đảm bảo vấn đề phát triền nền kinh tế địa phương, tạo nguồn sinh kế và tự chủ tại cộng đồng. Ở trạng thái khách quan, vốn văn hoá giải quyết vấn đề về sinh thái bền vững, giảm thiểu tất cả các hình thức tiêu thụ và chất thải với môi trường. Cuối cùng với trạng thái thể hiện, vốn văn hoá hỗ trợ cải thiện chất lượng nguồn nhân lực, giáo dục và xây dựng đội ngũ sáng tạo mới cho làng nghề địa phương.
CÔNG TÁC XÃ HỘI TRONG HỖ TRỢ NGƯỜI CHĂM SÓC BỆNH NHI TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH QUẢNG TRỊ
Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu nhu cầu và các hoạt động hỗ trợ người chăm sóc bệnh nhi tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Quảng Trị, đồng thời, tìm hiểu những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động công tác xã hội trong trợ giúp người chăm sóc bệnh nhi tại bệnh viện này. Một cuộc khảo sát bằng bảng hỏi được thực hiện trên 150 người trưởng thành, đang đảm nhận việc chăm sóc bệnh nhi tại bệnh viện trong thời gian từ tháng 6 đến tháng 10 năm 2024. Kết quả cho thấy, nhu cầu nổi bật của người chăm sóc là việc hỗ trợ quy trình thủ tục nhập viện, xuất viện và nhu cầu tư vấn tình trạng bệnh. Các hoạt động hỗ trợ nổi bật của tổ công tác xã hội là chăm sóc về phương diện tâm lý, hỗ trợ viện phí, xe xuất viện, sinh hoạt phí và các bữa ăn. Rào cản chính của hoạt động hỗ trợ chính là năng lực nghề nghiệp của nhân viên xã hội và nhận thức của người chăm sóc bệnh nhi về vai trò của công tác xã hội.
BIỂU HIỆN KHÓ KHĂN TÂM LÝ CỦA SINH VIÊN ĐI LÀM THÊM: VÀI NHẬN DIỆN TỪ NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN
Trong bối cảnh hiện đại, nhu cầu tự chủ tài chính và tích lũy kinh nghiệm khiến nhiều sinh viên đi làm thêm. Tuy nhiên, việc này cũng đặt ra nhiều vấn đề tâm lý cần được quan tâm. Nhóm tác giả đã tổng hợp và phân tích dữ liệu thứ cấp nhằm khái quát khó khăn tâm lý của sinh viên đi làm thêm. Kết quả nghiên cứu cho thấy, sinh viên đi làm thêm đối mặt với nhiều áp lực hơn so với sinh viên không đi làm thêm, đặc biệt trong nhận thức, hành vi và cảm xúc. Dù mang lại lợi ích kinh tế, nhưng công việc bán thời gian cũng khiến sinh viên chịu căng thẳng, lo âu về thời gian, kết quả học tập và cân bằng cuộc sống. Nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết của các chính sách hỗ trợ sinh viên như tư vấn tâm lý, hướng dẫn quản lý thời gian và tạo điều kiện học tập linh hoạt. Những giải pháp này sẽ giúp sinh viên giảm áp lực, duy trì sức khỏe tâm lý và nâng cao hiệu quả học tập.
QUAN TÂM CỦA XÃ HỘI HỌC THẾ GIỚI TRONG THẬP NIÊN 2020
Bài viết tìm hiểu quan tâm hiện nay của ngành Xã hội học thế giới được thể hiện trong một số phát biểu và bài viết mới đây của các vị Chủ tịch Hội xã hội học quốc tế. Nhân loại ngày nay được nhận định đang trong thời đại đa khủng hoảng với bốn chuyển biến lớn tác động sâu sắc đến xã hội học quốc tế. Đó là: bùng nổ công cụ truyền thông và kết nối mới, phát triển trong một hành tinh giới hạn, lan rộng chủ nghĩa chuyên quyền, và sự trỗi dậy của Nam Bán cầu. Câu hỏi quan trọng nhất của nhân loại thế kỷ XXI mà xã hội học thế giới phải góp phần trả lời là: “Làm thế nào để chúng ta có thể chung sống với nhau trên một hành tinh giới hạn?”. Để góp phần ứng phó với những thách thức thời đại, cần thúc đẩy xã hội học toàn cầu và xã hội học đối thoại. Những vấn đề xã hội học quốc tế đang bàn thảo nêu trên cũng là những chủ đề mà giới xã hội học Việt Nam cần chú ý.