Tạp chí Khoa học Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2: Chuyên san Khoa học xã hội và nhân văn
Tạp chí của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2
Tôn Thất Thuyết với phong trào chống Pháp ở Tây Thanh Hóa và Tây Bắc từ 1885 đến 1896
Tôn Thất Thuyết là “linh hồn” của phong trào Cần Vương ở Việt Nam cuối thế kỷ XIX. Ông đã hai lần thay mặt vua Hàm Nghi xuống chiếu Cần Vương, lần thứ nhất ở Tân Sở (Quảng Trị) ngày 13/7/1885, lần thứ hai vào ngày 20/9/1885 tại Hương Khê (Hà Tĩnh). Từ đó phong trào Cần Vương phát triển mạnh mẽ và lan rộng khắp Bắc và Trung Kỳ. Ông cũng là người đã trực tiếp vận động các tù trưởng, tộc trưởng người dân tộc thiểu số ở vùng Tây Thanh Hóa và Tây Bắc nổi dậy chống Pháp hưởng ứng chiếu Cần Vương của vua Hàm Nghi. Để làm rõ vấn đề trên, bài viết tập trung làm rõ các ý sau: Vài nét về thân thế sự nghiệp của Tôn Thất Thuyết; Tôn Thất Thuyết trực tiếp vận động các tù trưởng, tộc trưởng người dân tộc thiểu số ở Tây Thanh Hóa và Tây Bắc nổi dậy chống Pháp hưởng chiếu Cần Vương cuối thế kỷ XIX. Trên cơ sở đó bài viết cũng rút ra một số kết luận về Tôn Thất Thuyết và phong trào chống Pháp ở Tây Thanh Hóa, Tây Bắc thời kỳ này.
Dạy học kỹ thuật thanh nhạc cho sinh viên chuyên ngành tổ chức dàn dựng chương trình văn hóa, nghệ thuật thực trạng và giải pháp
Để trở thành nhà tổ chức, dàn dựng chương trình văn hóa trong tương lai thì kỹ năng thanh nhạc cho sinh viên chuyên ngành tổ chức hoạt động văn hóa giữ vai trò quan trọng. Bài viết đề cập đến thực trạng đào tạo thanh nhạc hiện nay, chỉ ra sự chênh lệch giữa các trường đào tạo chuyên sâu và không chuyên; những hạn chế trong việc biểu diễn và tổ chức các chương trình văn hóa nghệ thuật của sinh viên. Trong các phân tích cũng chỉ ra rằng nhiều sinh viên thiếu động lực học tập, chưa nhận thức đúng về vai trò của kỹ năng thanh nhạc trong công việc tương lai, trong khi các yêu cầu từ xã hội ngày càng cao như khả năng biểu diễn, dẫn dắt nghệ thuật, làm việc nhóm và thích nghi với nhiều thể loại âm nhạc. Để khắc phục, bài viết đề xuất các giải pháp toàn diện như cải tiến giáo trình, tích hợp bài học thực tiễn, tăng cường biểu diễn thực tế và ứng dụng công nghệ hiện đại vào học tập từ phần mềm thu âm, học trực tuyến đến công nghệ thực tế ảo. Đồng thời, việc phát triển kỹ năng mềm như giao tiếp, quản lý thời gian, sáng tạo và tâm lý biểu diễn được nhấn mạnh là yếu tố quan trọng giúp sinh viên tự tin hơn khi đứng trước công chúng và tổ chức các sự kiện văn hóa chuyên nghiệp.
Giáo dục thị giác về mảng âm: Khơi gợi tiềm năng biểu cảm về bố cục thiết kế đồ họa dàn trang trong ấn phẩm tạp chí
Nhờ sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ dẫn đến sự bùng nổ về khối lượng thông tin, điều này đã gây ra một hệ luỵ cho các nền tảng phương tiện kỹ thuật số đến các ấn phẩm in ấn khi mà với một khối lượng thông tin đồ sộ phải dàn trên một không gian bị giới hạn về kích thước và số lượng trang. Do đó một số ấn phẩm tạp chí đã xuất bản trên thị trường đang bị “ngộp” trong hình và chữ, điều này đã gây khó khăn không chỉ trong việc tiếp nhận thông tin mà còn ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ của ấn phẩm. Trong bối cảnh đó, việc giảng dạy về mảng âm đồ hoạ trong thiết kế ấn phẩm tạp chí càng trở nên cần thiết để giúp cho sinh viên – những nhà thiết kế đồ hoạ đóng vai trò to lớn trong thị trường lao động ở tương lai có thêm kiến thức về thị giác và gia tăng tính biểu cảm trong bố cục thiết kế đồ hoạ dàn trang trong ấn phẩm. Bài viết tập trung làm rõ khái niệm và phân tích tầm quan trọng vai trò của mảng âm trong thiết kế dàn trang tạp chí. Từ đó người viết đề xuất đưa ra một số các ví dụ trực quan về hiệu quả của mảng âm trong thiết kế dàn trang và một số đề xuất giảng dạy phù hợp để sinh viên dễ hiểu và dễ tiếp cận vùng kiến thức này.
Giảng dạy thanh nhạc trong kỷ nguyên số: xu hướng mới
Bài viết đề cập đến vấn đề giảng dạy thanh nhạc trong kỷ nguyên chuyển đổi số. Trong bối cảnh hiện nay, sự chuyển mình mạnh mẽ của công nghệ đã tạo ra những thay đổi sâu sắc trong nhiều lĩnh vực, bao gồm cả giáo dục âm nhạc và dạy thanh nhạc. Với sự xuất hiện của các nền tảng trực tuyến, ứng dụng học tập và công nghệ ghi âm tiên tiến, việc học và giảng dạy thanh nhạc đang trải qua một cuộc cách mạng chưa từng có. Trong phạm vi bài viết, tác giả đề cập đến những lợi ích, thách thức và một số hướng giảng dạy thanh nhạc trong kỷ nguyên số. Qua đó, góp phần đề xuất phương thức, nâng cao hiệu quả, chất lượng giảng dạy cho sinh viên chuyên ngành thanh nhạc, tại các cơ sở giáo dục nghệ thuật ở Việt Nam.
Ảnh hưởng của trí tuệ nhân tạo đối với ngành thiết kế đồ hoạ
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những thay đổi đáng kể trong ngành thiết kế đồ họa, tác động mạnh mẽ đến quy trình sáng tạo, phương thức làm việc và vai trò của các nhà thiết kế. AI giúp tự động hóa nhiều công đoạn, tối ưu hóa thời gian, cải thiện hiệu suất và mở ra những khả năng sáng tạo mới. Nhờ các công cụ như Adobe Sensei, DALL·E, MidJourney, AI có thể hỗ trợ tạo hình ảnh, gợi ý bố cục, điều chỉnh màu sắc và cải thiện trải nghiệm thiết kế. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, AI cũng đặt ra nhiều thách thức đáng lo ngại. Các vấn đề liên quan đến bản quyền, đạo đức nghề nghiệp và sự phụ thuộc vào công nghệ đang khiến ngành thiết kế đối mặt với những tranh luận lớn. Việc AI có thể thay thế hay chỉ hỗ trợ nhà thiết kế cũng là một câu hỏi quan trọng. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết tác động của AI đối với ngành thiết kế đồ họa, từ các công cụ hỗ trợ đến ảnh hưởng dài hạn đối với nghề nghiệp và sáng tạo, giúp hiểu rõ hơn về cách AI định hình tương lai của lĩnh vực này.
Từ truyền thuyết đến hoa văn: dấu ấn Bàn Vương trong văn hóa người Dao Đỏ
Truyền thuyết Bàn Vương đóng vai trò trung tâm trong đời sống văn hóa của người Dao Đỏ, vừa thể hiện cội nguồn dân tộc vừa chi phối sâu sắc các thực hành nghi lễ, giáo dục và nghệ thuật. Đặc biệt, hoa văn trên trang phục không chỉ phản ánh kỹ thuật thêu tinh xảo mà còn là phương tiện lưu giữ ký ức tập thể và truyền tải hệ giá trị tín ngưỡng. Bài viết này khai thác mối liên hệ giữa truyền thuyết Bàn Vương và hệ thống hoa văn truyền thống của người Dao Đỏ, từ đó làm rõ vai trò của tín ngưỡng tổ tiên trong việc hình thành bản sắc thị giác và triết lý sống cộng đồng. Qua phân tích các tư liệu dân tộc học và tổng hợp phân tích liên ngành về trang phục và tín ngưỡng, nghiên cứu cho thấy sự hiện diện nhất quán và có chủ đích của biểu tượng Bàn Vương trong trang phục nghi lễ, đời sống thường nhật và giáo dục truyền thống. Những dấu ấn này không chỉ mang giá trị nghệ thuật mà còn là cầu nối giữa quá khứ – hiện tại – tương lai, góp phần định vị giá trị văn hóa Dao Đỏ trong bối cảnh hiện đại và toàn cầu hóa.
Hội Gióng dưới góc nhìn văn hóa đại chúng: Ứng dụng mô hình “Ngôi nhà văn hóa” của Nachbar & Lause
Bài nghiên cứu này phân tích lễ hội Hội Gióng dưới góc nhìn văn hóa đại chúng bằng cách vận dụng mô hình “Ngôi nhà văn hóa đại chúng” của Jack Nachbar và Kevin Lause. Từ việc khảo sát các yếu tố cấu thành lễ hội như hệ thống niềm tin, giá trị, biểu tượng và hình tượng anh hùng, nghiên cứu làm rõ quá trình tái định nghĩa ý nghĩa văn hóa khi Hội Gióng được chuyển hóa thành sản phẩm truyền thông đại chúng. Qua các dẫn chứng từ hoạt hình, trò chơi, sách tranh và truyền thông mạng xã hội, bài viết chỉ ra tính hai mặt của hiện tượng đại chúng hóa: vừa giúp di sản lan tỏa mạnh mẽ hơn, vừa đặt ra nguy cơ làm mất chiều sâu nghi lễ và tính cộng đồng. Nghiên cứu đề xuất một hướng tiếp cận cân bằng giữa bảo tồn truyền thống và sáng tạo nội dung, để Hội Gióng thực sự trở thành một “di sản sống” phù hợp với thời đại
Quan điểm phát triển con người thời kỳ hội nhập đổi mới trong văn kiện Đại hội XIII của Đảng
Nhiệm vụ quan trọng trong hành trình phát triển của bất cứ quốc gia nào cũng phải quan tâm đến con người và phát triển con người. Đây cũng là nội dung quan trọng được đưa ra thảo luận trong tại Đại hội XIII của Đảng. Bài viết hệ thống hóa quan điểm của Đảng về phát triển con người; trình bày quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát triển con người trong văn kiện Đại hội XIII, từ đó rút ra một số kết luận về phát triển nguồn lực con người trong bối cảnh đương đại.
Sự phát triển của quan hệ Mỹ – Thái Lan: Từ quan hệ song phương tiến tới hợp tác đa phương và tác động đến Việt Nam
Quan hệ Mỹ – Thái Lan là mối quan hệ song phương bền chặt, linh hoạt và có lịch sử hơn 200 năm. Trước những thách thức của xu thế toàn cầu hóa, tiến trình vận động mới trong quan hệ hai nước đã có những bước phát triển phù hợp và bền vững hơn. Cả Mỹ và Thái Lan đều tiến hành những điều chỉnh sâu rộng trong chính sách đối ngoại ngoại nhằm thích ứng với bối cảnh quốc tế và đặt trọng tâm vào việc bảo vệ lợi ích quốc gia. Với tư cách là một cường quốc có lợi ích chiến lược bao trùm khắp khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, Mỹ cần có sự điều chỉnh linh hoạt trong chiến lược và chính sách với các nước, đặc biệt là các đồng minh truyền thống như Thái Lan nhằm đảm bảo lợi ích lâu dài trong khu vực. Bài viết tập trung phân tích và đánh giá quá trình phát triển của quan hệ Mỹ – Thái Lan từ trước đến sau Chiến tranh Lạnh. Từ thực tiễn mối quan hệ Mỹ – Thái Lan, Việt Nam đã chủ động điều chỉnh chính sách đối ngoại theo hướng cân bằng mối quan hệ với các nước nhằm tận dụng hiệu quả các cơ hội hợp tác và hỗ trợ từ những mối quan hệ đó.
Ngôn ngữ và giọng điệu trong tiểu thuyết Mình và Họ của Nguyễn Bình Phương
Nghiên cứu thi pháp tự sự trong tiểu thuyết Nguyễn Bình Phương nói chung, ngôn ngữ và giọng điệu nói riêng là một vấn đề có ý nghĩa lí luận và thực tiễn. Một mặt, nó chỉ ra nét riêng độc đáo làm nên diện mạo tiểu thuyết Nguyễn Bình Phương; mặt khác góp phần khẳng định vị thế của tác giả trong đời sống văn chương Việt Nam đương đại. Khảo sát tiểu thuyết “Mình và Họ” của Nguyễn Bình Phương, chúng tôi nhận thấy, ngôn ngữ và giọng điệu trong tiểu thuyết của ông có những đặc điểm nổi bật sau: ngôn ngữ trần thuật đời thường; ngôn ngữ giàu hình ảnh lạ hóa; sự phong phú trong đối thoại và độc thoại nội tâm; giọng điệu mang tính vô âm sắc – phi cảm xúc.
Nghệ thuật xây dựng nhân vật trong tập truyện ngắn Trôi của Nguyễn Ngọc Tư
Nguyễn Ngọc Tư là nhà văn nổi bật trong dòng chảy của văn học Việt Nam đương đại với nhiều giải thưởng trong nước và khu vực. Truyện ngắn của chị là hành trình khám phá và thể hiện con người, những người lao động vùng sông nước nơi chị sinh ra, lớn lên và gắn bó. Bằng sự trải nghiệm của mình, quan niệm về con người của Nguyễn Ngọc Tư đã có những biểu hiện dịch chuyển và được thể hiện ở tập truyện ngắn Trôi (2023). Chị đã xây dựng một thế giới nhân vật luôn phải dịch chuyển, phải trôi theo quy luật được định sẵn. Bằng nghệ thuật tạo tình huống, bằng ngôn ngữ hướng vào thể hiện nội tâm, nhân vật của chị xuất hiện sinh động với dòng kí ức, liên tưởng, suy ngẫm về sự không ngừng trôi của con người.
Truyện đồng thoại của Nguyễn Nhật Ánh và những bài học nhân sinh dành cho thiếu nhi
Nguyễn Nhật Ánh là tác giả tiêu biểu của văn học thiếu nhi Việt Nam những thập niên đầu thế kỉ XXI. Truyện đồng thoại chỉ chiếm số lượng khiêm tốn trong gia tài đồ sộ ông đã viết cho thiếu nhi, nhưng cũng đủ cho thấy vẻ đẹp độc đáo của một cây bút tài năng. Bài viết này tập trung lí giải về truyện đồng thoại của Nguyễn Nhật Ánh và những bài học nhân sinh dành cho thiếu nhi được nhà văn gửi gắm trong mỗi tác phẩm.
Truyện cổ tích Sắu hái Buo uô của dân tộc Mông Xanh từ góc nhìn thi pháp thể loại
Sắu hái Buo uô (Cám và Tấm) – sản phẩm trí tuệ của đồng bào dân tộc Mông Xanh, là một trong những truyện cổ tích tiêu biểu thuộc kiểu truyện người con riêng. Đây là kiểu truyện không chỉ phổ biến ở Việt Nam, mà còn rất phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới. Sắu hái Buo uô (Cám và Tấm) tập trung mô tả xung đột gia đình và số phận người con riêng. Chủ đề này được tác giả dân gian làm rõ qua những dấu hiệu hình thức đặc trưng như cốt truyện, nhân vật, yếu tố thần kì. Khảo sát Sắu hái Buo uô (Cám và Tấm) từ góc nhìn thi pháp thể loại, có thể thấy hiện diện trong truyện một hệ thống nhân vật đa dạng, bao gồm: nhân vật chính, nhân vật đối thủ, nhân vật thần kì. Mỗi kiểu nhân vật được xây dựng có một vai trò nhất định trong tiến trình cốt truyện. Cấu tạo cốt truyện tương đối phức tạp, nhiều tình tiết, sự kiện và công thức kết thúc có phần đặc biệt. Cùng với đó, yếu tố thần kì cũng được tác giả dân gian sử dụng như một thủ pháp nghệ thuật quan trọng trong việc tạo nên một “thế giới cổ tích” độc đáo trong Sắu hái Buo uô (Cám và Tấm).
Đọc hiểu văn bản truyện ngắn nước ngoài trong chương trình ngữ văn phổ thông 2018
Truyện ngắn nước ngoài là thể loại văn học có bề dày phát triển và giá trị nhân văn sâu sắc, luôn là một sự hấp dẫn đối với độc giả. Tuy nhiên, việc tiếp nhận, khám phá giá trị thẩm mĩ thể loại văn học này trong nhà trường không phải không có những khó khăn nhất định đối với người học. Rào cản ngôn ngữ (học qua văn bản dịch), sự khác biệt bối cảnh văn hóa, thời đại, tâm lý, việc kiểm tra đánh giá,… khiến cho việc đọc hiểu truyện ngắn nước ngoài nói riêng, tác phẩm văn học nước ngoài nói chung trong nhà trường còn hạn chế, chưa thực sự đem lại kết quả mong muốn.
Khai thác hệ thống từ láy Trong tác phẩm Dế mèn phiêu lưu ký của Tô Hoài thông qua hoạt động góc ở trường mầm non
Tô Hoài là cây bút văn xuôi tài ba với nhiều tác phẩm viết cho thiếu nhi có giá trị về nghệ thuật và nội dung đặc sắc. Trong sự nghiệp sáng tác của mình, Dế Mèn phiêu lưu ký được xem là thiên đồng thoại xuất sắc nhất của ông. Không chỉ hấp dẫn bạn đọc nhỏ tuổi bới thế giới nhân vật phong phú, sinh động mà tác phẩm còn đặc biệt xuất sắc bởi cách sử dụng ngôn từ. Tô Hoài đã huy động một số lượng từ láy nhất định vào việc sáng tác, miêu tả các nhân vật, cảnh vật, nâng cao giá trị biểu đạt của hình tượng văn chương. Hoạt động góc ở trường mầm non là hình thức hoạt động chơi góp phần giúp trẻ làm quen tác phẩm văn học. Thông qua hoạt động này, giáo viên có thể khai thác hệ thống từ láy trong thiên đồng thoại nhằm giúp trẻ hiểu hơn về hình tượng nhân vật, phát triển nhận thức cho trẻ về sự vật hiện tượng được miêu tả, bồi đắp tính thẩm mĩ và phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non
Đặc điểm kiểu truyện giáo huấn trong Lan Trì kiến văn lục của Vũ Trinh
Bài báo trình bày lí thuyết về kiểu truyện giáo huấn trong tương quan với phương thức ngụ ngôn, đặc biệt là thể loại truyện ngụ ngôn trong văn học. Trên cơ sở đó, chúng tôi đi vào khảo sát, xác định những thiên truyện có mục đích răn dạy đạo đức, luân lí, nhân cách, lối ứng xử,… trong Lan Trì kiến văn lục của Vũ Trinh, phân tích và chỉ ra những đặc điểm cơ bản trên phương diện nội dung và nghệ thuật của chúng
Hình tượng nhân vật ma nữ trong Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ và Vũ nguyệt vật ngữ của Ueda Akanari
So sánh văn học trong khu vực Đông Á, đặc biệt là so sánh loại hình và so sánh ảnh hưởng đang trở thành xu hướng mới của nghiên cứu hiện nay. Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ và Vũ nguyệt vật ngữ của Ueda Akanri là những tác phẩm tiêu biểu cho thể loại truyền kỳ trong văn học cổ điển Việt Nam và Nhật Bản. Trong hai tác phẩm này, hình tượng nhân vật ma nữ chiếm số lượng lớn, giữ một vị trí đặc biệt và là đối tượng để các tác giả phản ánh hiện thực. Dưới góc nhìn so sánh, bài viết chỉ ra sự tương đồng về cách xây dựng nhân vật ma nữ: thường xuất hiện với yếu tố siêu nhiên, kết hợp giữa thực và ảo; thể hiện nỗi đau và bi kịch của người phụ nữ trong bối cảnh xã hội phong kiến; phản ánh sâu sắc những giá trị văn hóa và tư tưởng của thời đại. Bên cạnh đó, kiểu hình tượng nhân vật này cũng góp phần tô đậm những sự khác biệt về văn hóa: ma nữ trong Vũ nguyệt vật ngữ mang đậm dấu ấn Phật giáo và Thần đạo Nhật Bản, trong khi ma nữ trong Truyền kỳ mạn lục chịu ảnh hưởng sâu sắc từ Nho giáo
Oskar Matzerath – nhân vật biến dạng trong tiểu thuyết Cái trống thiếc của Gunter Grass
“Biến dạng” là một motif quen thuộc xuất hiện trong văn học nhân loại từ xa xưa tới nay. Trong tiểu thuyết Cái trống thiếc của nhà văn Đức Gunter Grass, motif này được thể hiện ở hình tượng nhân vật Oskar Matzerath, phản ánh âm hưởng thời hiện đại thế kỉ XX. Không chỉ là một gã lùn dị dạng với quá trình trưởng thành bất thường, Oskar còn biến dạng về mặt nhân tính với sự cô đơn, xa lạ và đầy nổi loạn. Tuy nhiên, sự biến dạng ở nhân vật Oskar lại không hoàn toàn, nằm giữa ranh giới giữa thiện – ác, tốt – xấu. Qua sự biến dạng của hình tượng nhân vật Oskar, tác giả muốn đặt ra vấn đề về sự bi đát, nỗi cô đơn, lạc lõng, về thân phận con người trong xã hội hiện đại đầy rẫy những hỗn độn, phi lí.
Lí tưởng yêu nước, cách mạng của thế hệ trẻ Việt Nam thời chống Mĩ qua nhật kí chiến trường
Con người Việt Nam từ bao đời nay vẫn tỏa sáng với vẻ đẹp của sự cần cù, chân thành, tinh thần anh dũng kiên trung. Qua mỗi biến thiên của lịch sử, những phẩm chất ấy càng được tôi luyện, trở thành dấu ấn rực rỡ của dân tộc, in đậm trong lịch sử và văn học, nhất là những trang nhật kí chiến trường chân thực và sống động. Lòng yêu nước, ý chí quật cường, tinh thần xả thân vì Tổ quốc lần lượt được lật mở qua từng trang viết xúc động đến nao lòng
Một số hình thức liên văn bản trong Truyện thơ Nôm Quan Âm Thị Kính
“Quan Âm Thị Kính” là tác phẩm văn học có đời sống phong phú tồn tại ở nhiều dạng thức thể loại như: truyện cổ tích dân gian, kịch bản chèo và truyện thơ Nôm. Bài viết tiếp cận truyện thơ Nôm “Quan Âm Thị Kính” từ góc nhìn liên văn bản với mục đích làm sáng tỏ mối tương giao, kết nối và cộng sinh của văn bản này với các văn bản truyện cổ tích và kịch bản chèo ở một số phương diện như nhân vật, cốt truyện. Qua đó, nhằm chỉ ra điểm tương đồng, khác biệt và tính đối thoại giữa các văn bản, đồng thời nhận diện sự sáng tạo của các tác giả trong quá trình kiến tạo văn bản.
Chủ thể trần thuật trong tự truyện đồng tính Không lạc loài của Phạm Thành Trung (Lê Anh Hoài chấp bút)
Bài viết đặt vấn đề nghiên cứu chủ thể trần thuật trong tự truyện Không lạc loài – tự truyện của một người đồng tính (Phạm Thành Trung) do Lê Anh Hoài chấp bút. Giải mã tác phẩm từ góc nhìn này, chúng tôi mong muốn làm sáng tỏ một số đặc điểm nổi bật của chủ thể trần thuật trong Không lạc loài như: hình thức trần thuật liên chủ thể; chủ thể trần thuật trong vai tự thuật về người đồng tính và hành trình xác định bản dạng giới
Nghiên cứu phê bình văn học Nhật Bản ở Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến nay
Bài viết trình bày những nét chính về quá trình nghiên cứu phê bình văn học Nhật Bản ở Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến nay: từ nghiên cứu tiến trình lịch sử văn học, các đặc điểm, loại thể và các thể loại văn học đến nghiên cứu so sánh văn học ở cấp độ thể loại, tác giả, tác phẩm, xu hướng nghiên cứu văn học Nhật Bản trong bối cảnh khu vực và toàn cầu hoá… Các kết quả nghiên cứu sẽ góp phần mang đến những góc nhìn phong phú và toàn diện hơn về tình hình nghiên cứu phê bình nói riêng, tiếp nhận văn học Nhật Bản nói chung tại Việt Nam
Giao lưu văn hóa trong hợp tác phát triển du lịch Việt Nam - Liên bang Nga
Trong Chiến lược phát triển Du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 đã xác định Liên bang Nga là thị trường tiềm năng, truyền thống của du lịch Việt Nam. Vài năm gần đây, Nga và Việt Nam đã có những chuyển biến tích cực trong hợp tác về du lịch, điều đó sẽ giúp đẩy mạnh việc giao lưu văn hóa giữa hai nước. Bài viết đánh giá thực trạng hợp tác giữa Việt Nam và Nga trong lĩnh vực du lịch, từ đó đưa ra một số đề xuất nhằm đẩy mạnh giao lưu văn hóa trong hợp tác phát triển du lịch Việt Nam – Nga.
Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá dân ca quan họ Bắc Ninh - thực trạng và giải pháp
Dân ca Quan họ Bắc Ninh được hình thành và phát triển ở vùng văn hóa Kinh Bắc xưa, là một trong những loại hình dân ca tiêu biểu trong kho tàng dân ca Việt Nam, phát triển đạt tới trình độ cao, hoàn chỉnh về phương diện âm nhạc, lời ca và hình thức diễn xướng. Dân ca Quan họ không chỉ có giá trị nghệ thuật âm nhạc, mà còn chứa đựng nhiều giá trị văn hóa khác như: Tâm linh, tín ngưỡng, phong tục tập quán, giao tiếp ứng xử… vừa mang tính độc đáo, vừa thấm đẫm tính cộng đồng, và đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể vào ngày 30/9/2009. Trong bối cảnh toàn cầu hoá hiện nay, dân ca Quan họ dần có nguy cơ bị mai một, bị lãng quên, chính vì vậy việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hoá di sản dân ca Quan họ Bắc Ninh là một việc làm cấp thiết cần có sự chung tay của Đảng, Nhà nước, toàn dân nói chung và nhân dân vùng Quan họ nói riêng.
Ngôn ngữ đồ hoạ trong giảng dạy thiết kế bìa sách đề tài văn hoá lịch sử Việt Nam từ năm 2014 đến nay
Việc nghiên cứu văn hóa, lịch sử Việt Nam luôn thu hút sự quan tâm của nhiều thế hệ độc giả, bao gồm các nhà nghiên cứu, sinh viên và những người yêu mến giá trị truyền thống. Sự quan tâm này đã thúc đẩy các tác giả và nhà xuất bản không chỉ chú trọng đến nội dung mà còn đến cách thức trình bày sách nhằm tạo sự gắn kết chặt chẽ hơn với độc giả. Trong đó, thiết kế bìa sách đóng vai trò quan trọng không chỉ vì khả năng thu hút ánh nhìn mà còn như một công cụ mạnh mẽ để truyền tải thông điệp văn hóa, phản ánh xu hướng thiết kế đương đại và tư duy đổi mới sáng tạo. Nghiên cứu này tập trung khám phá và phân tích vai trò của ngôn ngữ đồ họa trong giảng dạy thiết kế minh họa bìa sách, đặc biệt hướng đến các chủ đề văn hóa và lịch sử Việt Nam. Mục tiêu của nghiên cứu là tái hiện quá trình thiết kế bìa sách một cách tổng quát, nhằm làm rõ những xu hướng và kỹ thuật thiết kế đồ họa nổi bật qua từng giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2024, từ đó cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách các nhà thiết kế đồ họa và sinh viên áp dụng ngôn ngữ đồ họa để truyền tải và bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống trong bối cảnh hiện đại. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết hợp hài hòa giữa yếu tố truyền thống và hiện đại trong giảng dạy thiết kế minh hoạ bìa sách, góp phần phát triển ngành thiết kế đồ hoạ, đồng thời nâng cao nhận thức và bảo tồn di sản văn hóa Việt Nam.
Giá trị tinh hoa của ngôn ngữ điện ảnh trong Người tình 1992 của Jean Jacques Annaud
Ngôn ngữ điện ảnh trong phim truyện điện ảnh Người tình của Jean Jacques Annaud là một trong những vấn đề vô cùng hấp dẫn mang ý nghĩa tạo nên câu chuyện tình đầy tính nghệ thuật. Dưới góc nhìn đa chiều của ngôn ngữ điện ảnh cùng sự sáng tạo trong việc thể hiện câu chuyện phim, Người tình không chỉ đơn thuần là câu chuyện mang yếu tố cá nhân mà nó còn mang ý nghĩa của thời đại. Ở đó, không chỉ hiện lên hình ảnh không gian Nam Kỳ với nhiều màu sắc đậm chất thuộc địa mà còn là hình ảnh của những con người trong không gian xã hội thời kỳ Đông Dương. Với những giá trị trong sự thể hiện của ngôn ngữ điện ảnh đã mang đến sức sống lâu bền của Người tình 1992.
Ứng dụng chất liệu văn hóa vào thiết kế sản phẩm: một nghiên cứu trường hợp từ đồ án sinh viên tại ngành thiết kế công nghiệp, Trường Đại học Tôn Đức Thắng, thành phố Hồ Chí Minh
Việc đưa ý tưởng văn hóa vào thiết kế sản phẩm từ lâu đang còn thiếu vắng các nghiên cứu liên quan, đặc biệt trong bối cảnh giáo dục thiết kế công nghiệp tại Việt Nam. Bài nghiên cứu này nhìn nhận và đánh giá việc ứng dụng chất liệu văn hóa vào thiết kế sản phẩm trong môi trường học thuật thông qua việc phân tích 02 bài thiết kế của sinh viên ở Đồ án 2, học kỳ 1 2023-2024, ngành Thiết kế công nghiệp, trường Đại học Tôn Đức Thắng Thành phố Hồ Chí Minh. Hai đồ án nói trên được chọn giữa 23 đồ án của học môn này và được phân tích để làm rõ quy trình làm việc sáng tạo khi ứng dụng chất liệu văn hóa như là một nguồn cảm hứng để thiết kế sản phẩm công nghiệp. Một số hướng tiếp cận được đề xuất ở phần cuối để sinh viên ngành Thiết kế công nghiệp tại Việt Nam có thể đưa ý tưởng văn hóa vào sản phẩm hiệu quả hơn.
Vai trò xây dựng đội ngũ sĩ quan trẻ Quân đội Nhân dân Việt Nam theo tinh thần “7 dám”
Xây dựng đội ngũ sĩ quan trẻ Quân đội Nhân dân Việt Nam theo tinh thần “7 dám” hiện nay là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị, mà trực tiếp là trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy các cấp, các cơ quan chức năng và trách nhiệm của chính đội ngũ sĩ quan trẻ. Bài viết làm rõ quan niệm, đặc điểm sĩ quan trẻ và từ đó rút ra quan niệm về xây dựng đội ngũ sĩ quan trẻ Quân đội Nhân dân Việt Nam theo tinh thần “7 dám”, chỉ rõ vai trò và đề xuất giải pháp xây dựng đội ngũ sĩ quan trẻ Quân đội Nhân dân Việt Nam theo tinh thần “7 dám” góp phần giữ gìn, bảo vệ và phát huy phẩm chất cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ”, truyền thống tốt đẹp của Quân đội và dân tộc Việt Nam; xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, xây dựng Quân đội Nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.
Hệ giá trị văn hoá Việt Nam với việc xây dựng văn hoá học đường
Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự tác động của kinh tế thị trường hiện nay, xây dựng văn hóa học đường có ý nghĩa quyết định tới chất lượng và mục đích nhân văn của giáo dục. Xây dựng văn hóa học đường ở Việt Nam hiện nay đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức. Để tháo gỡ những khó khăn, thách thức này thì việc phát huy hệ giá trị văn hóa Việt Nam trong xây dựng văn hóa học đường là vấn đề có ý nghĩa cả lý luận và thực tiễn. Trên cơ sở sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa những tài liệu có liên quan về hệ giá trị văn hóa Việt Nam (Dân tộc, nhân văn, dân chủ, khoa học – theo Nghị quyết Trung ương 9 Khóa XI) và văn hóa học đường; bài báo phân tích vai trò của hệ giá trị Việt Nam đối với việc xây dựng văn hóa học đường ở nước ta hiện nay, thể hiện ở các vai trò cơ bản: Là nền tảng cơ sở cho văn hóa học đường; định hướng cho xây dựng văn hóa học đường; bảo vệ và củng cố văn hóa học đường theo hướng nhân văn, truyền thống và hiện đại; thông qua văn hóa học đường giáo dục thế hệ trẻ Việt Nam.
Biến đổi văn hóa sinh kế - làng nghề đá mỹ nghệ Ninh Vân
Trong các nghề thủ công của người Việt ở Bắc Bộ, có nghề khai thác và chế tác đá, tồn tại ở các vùng có nhiều loại nguyên liệu này, từ đó, xuất hiện các làng khai thác và chế tác đá với các mức độ khác nhau. Làng đá Ninh Vân (huyện Hoa Lư) là làng nghề chế tác đá có tiếng từ xa xưa. Từ chỗ chỉ tạo rạ các sản phẩm đơn giản, phục vụ đời sống thường ngày, như các loại cối đá, cối xay, người thợ đá Ninh Vân tiến lên tạo ra các sản phẩm lớn, chi tiết phức tạp, mang tính nghệ thuật cao, như bàn thờ, các loại tượng và nhà ở, nhà thờ bằng đá với nhiều mảng điêu khắc trang trí tinh xảo như kỹ thuật làm trên chất liệu gỗ. Việc thay đổi phương thức làm nghề đã làm biến đổi văn hóa sinh kế làng nghề đá mỹ nghệ Ninh Vân