Tạp chí của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
Quyết định về việc thành lập Hội đồng Biên tập Tạp chí Khoa học Xã hội Việt Nam
Nội dung chi tiết về Quyết định về việc thành lập Hội đồng Biên tập Tạp chí Khoa học Xã hội Việt Nam.
Quyết định về việc quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tạp chí Khoa học Xã hội Việt Nam
Nội dung chi tiết về Quyết định về việc quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tạp chí Khoa học Xã hội Việt Nam.
Vị trí và chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn, cơ cấu tổ chức của Tạp chí Khoa học Xã hội Việt Nam
Nội dung chi tiết về Vị trí và chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn, cơ cấu tổ chức của Tạp chí Khoa học Xã hội Việt Nam
Quy định chung của Tạp chí Khoa học Xã hội Việt Nam và Vietnam Social Sciences Review (VSSR)
Quy định chung của Tạp chí Khoa học Xã hội Việt Nam và Vietnam Social Sciences Review (VSSR) về các tiêu chí: Tiêu chí về nội dung học thuật, Tiêu chí về Hội đồng biên tập (có bản PDF), Tiêu chí về quy trình bình duyệt bài, Tiêu chí về chuẩn mực xuất bản, Tiêu chí về minh bạch và khả năng truy cập, Tiêu chí về chỉ mục (đã đưa vào VJOL, Researchgate)
Tạp chí Khoa học Xã hội Việt Nam 40 năm xây dựng và phát triển (10/1983 - 10/2023)
Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam; là cơ quan báo chí, cơ quan ngôn luận của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; đồng thời là diễn đàn khoa học của giới nghiên cứu và hoạt động thực tiễn trong lĩnh vực khoa học xã hội (KHXH).
Tiếng Khánh Hòa và những khác biệt so với tiếng Việt toàn dân
Tiếng Khánh Hòa thuộc phương ngữ Nam Trung Bộ, liên quan đến nguồn gốc lưu dân trong lịch sử “Nam tiến” của người Việt. Dù được lưu hành chưa tròn 4 thế kỷ nhưng tiếng Khánh Hòa vẫn chất chứa những chiều kích lịch sử, văn hóa, ngôn ngữ vùng, góp phần làm cho tiếng Việt thêm phong phú và đa diện. Thông qua việc phân tích tổng hợp các tư liệu và so sánh kết quả thu nhận được từ khảo sát trực tiếp, nghiên cứu nhằm tìm hiểu những nét đặc trưng của tiếng Khánh Hòa; những khác biệt về ngữ âm và từ vựng giữa tiếng Khánh Hòa và tiếng Việt toàn dân. Hy vọng kết quả khảo cứu góp phần gia tăng sự thông hiểu tiếng Khánh Hòa trong tiến trình sáp nhập các tỉnh thành vì sự phát triển đất nước.
Hệ giá trị văn hóa truyền thống biểu hiện qua thực hành giới của các nhóm dân tộc thiểu số ở Việt Nam
Bài viết này bàn về hệ giá trị văn hóa biểu hiện qua những thực hành giới của các nhóm dân tộc thiểu số ở Việt Nam trong truyền thống. Từ việc tập trung xem xét các tài liệu nghiên cứu về giới ở Việt Nam, tác giả bài viết cố gắng chỉ ra rằng có những bằng chứng cho thấy triết lý hài hòa trong bối cảnh sinh kế vùng cao đã cung cấp cho người phụ nữ nơi đây một vị thế quan trọng cả trong đời sống gia đình cũng như ngoài xã hội. Với một logic riêng, triết lý hài hòa đã mang đến một tinh thần bình đẳng giới với biểu hiện cụ thể hơn cả ở tính dân chủ và nhân văn - cái góp phần định hình hệ giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số ở Việt Nam mang tính đặc thù riêng.
Biến đổi sinh kế của người Khmer ở vùng Bảy Núi, tỉnh An Giang
Người Khmer là cộng đồng sinh sống lâu năm ở vùng Bảy Núi, tỉnh An Giang. Từ sau Đổi mới (1986) đến nay, quá trình biến đổi sinh kế của người Khmer ở vùng Bảy Núi có nhiều thay đổi diễn ra ở cả hai phương diện, thứ nhất là biến đổi về kỹ thuật, tập quán sản xuất trong các loại hình sinh kế truyền thống; thứ hai là sự tham gia của người Khmer vào các loại hình sinh kế mới. Những biến đổi trên là sự tác động chủ yếu của các yếu tố như: môi trường sinh thái, chính sách của Nhà nước và kinh tế thị trường. Để phát triển bền vững vùng Bảy Núi, Nhà nước cần có những chính sách, giải pháp phù hợp trong việc sử dụng, khai thác hợp lý các nguồn tài nguyên trong hoạt động mưu sinh và bảo tồn, phát huy được các giá trị văn hóa truyền thống của tộc người Khmer nơi đây.
Hàng hải ở Việt Nam nửa cuối thế kỷ XIX: từ góc nhìn so sánh của nhà hàng hải Dutreuil De Rhins (1846-1894)
Dutreuil De Rhins là nhà hàng hải học thực địa người Pháp. Năm 1876, ở vị trí thuyền trưởng chỉ huy một chiếc tàu Pháp ở Đông Dương, ông đã có nhiều trải nghiệm về thủy quân và hải thương Việt Nam qua nhiều cảng biển Đông Dương. Quan sát của ông được tích lũy trong hành trình đưa tàu biển từ cảng Sài Gòn tới Huế, theo hiệp ước Pháp - Việt năm 1874 với nội dung chính phủ Pháp tặng miễn phí cho Hoàng đế Đại Nam 05 tàu hơi nước. Góc nhìn của nhà thám hiểm hàng hải từ một quốc gia có nền hải quân lớn mạnh hàng đầu thế giới có nhiều khác biệt với quan điểm trong chính sử Việt Nam đương thời. Việc đối chiếu, phân tích những thông tin ấy trong du ký hàng hải của Dutreuil De Rhins, trong chính sử Việt Nam triều Nguyễn và trong những tài liệu lưu trữ về Đông Dương được thực hiện trong bài viết này. Từ góc nhìn của Dutreuil De Rhins, hẳn nhiên các yếu tố hàng hải của Việt Nam trong nhìn nhận của Dutreuil De Rhins được đặt trong bối cảnh khu vực và toàn cầu.
Pháp luật về thu hồi đất do chậm đưa đất vào sử dụng hoặc triển khai chậm tiến độ: Thực trạng và kiến nghị giải pháp
Việc chậm đưa đất vào sử dụng hoặc triển khai dự án chậm tiến độ ở các dự án đầu tư đang gây lãng phí tài nguyên đất đai và ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý nhà nước. Theo đó, Luật Đất đai năm 2024 đã cụ thể hoá cơ chế cho phép nhà đầu tư được gia hạn thêm thời gian sử dụng đất tối đa 24 tháng nếu có lý do chính đáng khi không thể đưa đất vào sử dụng đúng thời hạn. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng còn tồn tại nhiều bất cập như xác định các trường hợp cho phép nhà đầu tư gia hạn với các dự án không được triển khai hoặc triển khai chậm tiến độ, hay các trường hợp bất khả kháng không thể đưa đất vào sử dụng. Từ đó, bài viết phân tích và chỉ ra các bất cập, đồng thời đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật, nhằm nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và phù hợp với thực tiễn quản lý đất đai.
Rủi ro pháp lý khi chuyển nhượng bất động sản bằng hợp đồng ủy quyền và gợi mở một số giải pháp để hạn chế giao dịch
Hành vi lợi dụng quyền tự do hợp đồng để xác lập những giao dịch nhằm mục đích trốn tránh nghĩa vụ đóng thuế và các nghĩa vụ khác đối với Nhà nước diễn ra rất đa dạng và phức tạp trên thị trường bất động sản. Một trong những hành vi có dấu hiệu trốn tránh nghĩa vụ thuế phổ biến hiện nay chính là việc chuyển nhượng bất động sản bằng hợp đồng ủy quyền. Các giao dịch này không chỉ gây thất thoát nguồn thu cho Nhà nước, mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý cho các bên trong giao dịch, và ảnh hưởng đến tính minh bạch của thị trường bất động sản trong nước. Bài viết này chỉ ra bản chất, cách thức mà các bên thực hiện giao dịch, những rủi ro kèm theo và đề xuất một số giải pháp cho pháp luật Việt Nam nhằm hạn chế vấn đề này dựa trên cơ sở làm tăng chi phí để hạn chế giao dịch.
Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, cơ sở lý luận để hoàn thiện quy định của pháp luật về nguồn chứng cứ là dữ liệu điện tử
Trong bối cảnh chuyển đổi số và cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, dữ liệu điện tử ngày càng trở thành nguồn chứng cứ quan trọng trong tố tụng dân sự, hình sự và trọng tài thương mại. Tuy nhiên, hệ thống pháp luật Việt Nam vẫn chưa có sự đồng bộ trong quy định về chứng cứ điện tử, dẫn đến nhiều khó khăn trong quá trình thu thập, đánh giá và sử dụng loại chứng cứ này. Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị được ban hành nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi số quốc gia, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về hoàn thiện khung pháp lý tại Việt Nam. Trong phạm vi bài viết này, tác giả phân tích một số bất cập trong quy định của pháp luật liên quan đến nguồn chứng cứ là dữ liệu điện tử và đề xuất một số giải pháp hoàn thiện pháp luật dựa trên tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW.
Phát triển một số cụm ngành công nghiệp theo hướng xanh ở tỉnh Phú Thọ mới
Trong bối cảnh cả nước tích cực triển khai nhiều định hướng phát triển lớn, trong đó việc tiến hành chủ trương sáp nhập các tỉnh, thành phố cũng là một trong tư duy phát triển mới, góp phần mở ra cục diện phát triển đất nước mới. Tại Nghị quyết số 60-NQ/TW ngày 12/4/2025 Hội nghị lần thứ 11 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã thống nhất hợp nhất tỉnh Phú Thọ từ ba tỉnh, gồm Vĩnh Phúc, Phú Thọ và Hòa Bình. Điều này đặt ra yêu cầu nhận diện những điểm mạnh, điểm yếu của một số cụm ngành côngnghiệp theo hướng xanh gắn với không gian phát triển mới của tỉnh. Dựa trên cơ sở phân tích dữ liệu thứ cấp về phân bố cụm ngành công nghiệp ở cấp tỉnh, bài viết phân tích một số cụm ngành công nghiệp theo hướng xanh (được đánh giá theo hệ thống “sao”) của các từng địa phương, và căn cứ vào kết quả phân tích, bài viết1 đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy hình thành và nuôi dưỡng hệ sinh thái theo hướng xanh cho các cụm ngành côngnghiệp này của tỉnh Phú Thọ (mới) trong thời gian tới.
Vấn đề xã hội của người bệnh ung thư tại Bệnh viện E
Ung thư đang trở thành một trong những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Bên cạnh những tổn hại về thể chất, người bệnh ung thư còn gặp phải nhiều vấn đề xã hội. Từ kết quả nghiên cứu tại Bệnh viện E, bài viết1 làm rõ những vấn đề xã hội người bệnh ung thư phải đối diện như khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày, gánh nặng tài chính lớn, suy giảm vai trò trong gia đình và hạn chế trong tiếp cận thông tin, dịch vụ y tế. Ngoài ra, người bệnh còn phải đối mặt với cảm giác mặc cảm, cô lập và thiếu hỗ trợ tinh thần. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển hệ thống hỗ trợ xã hội và hoạt động công tác xã hội trong hỗ trợ người bệnh ung thư giải quyết các vấn đề xã hội, góp phần giảm gánh nặng, nâng cao hiệu quả điều trị và chất lượng cuộc sống.
Mức độ nhận biết và kiến thức sa sút trí tuệ của người lớn trong cộng đồng tại đô thị Hà Nội
Ý định tìm kiếm thông tin và hỗ trợ trong thăm khám y tế trước nguy cơ mắc sa sút trí tuệ (SSTT) của người dân sống tại cộng đồng chịu ảnh hưởng từ mức độ nhận biết và kiến thức SSTT của họ. Bài viết này1 hướng đến làm rõ mức độ nhận biết, thể hiện qua mức độ thường xuyên nghe và tự đánh giá khả năng hiểu rõ và kiến thức SSTT ở người lớn trong cộng đồng tại đô thị ở Hà Nội hiện nay, cũng như nhận diện các yếu tố liên quan. Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ khảo sát với người dân sống trên địa bàn một quận thuộc khu vực nội thành Hà Nội. Bài viết góp phần cung cấp cơ sở cho việc xây dựng và phát triển các chương trình giáo dục, nâng cao nhận thức cộng đồng.
Chất lượng cuộc sống của người dân ở Đồng bằng sông Cửu Long: Thực trạng và hàm ý chính sách
Bằng phương pháp tổng quan tài liệu, bài viết phân tích chất lượng cuộc sống của người dân ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) thông qua nhiều chiều cạnh của cuộc sống, như: thu nhập, chi tiêu, sức khỏe, dịch vụ xã hội, môi trường sống. Kết quả nghiên cứu cho thấy, chất lượng cuộc sống từ các chiều cạnh này đã có thay đổi tích cực trong thời gian qua; song các chiều cạnh chất lượng cuộc sống của người dân ĐBSCL vẫn còn đối diện nhiều thách thức từ biến đổi khí hậu, di cư tự do, già hóa dân số. Do đó, chất lượng cuộc sống của người dân ở ĐBSCL cần phải được nâng cao và cải thiện ở các chiều cạnh trên.
Tư tưởng “thế giới có thể” trong lịch sử triết học
Bài viết phân tích sự phát triển của tư tưởng “thế giới có thể” (Possible Worlds) trong lịch sử triết học, từ các tiền đề khái niệm trong triết học cổ đại đến sự hoàn thiện trong Logic tình thái hiện đại. Bài viết tập trung vào ba giai đoạn chính: (1) Bước khởi nguyên từ cặp phạm trù “tiềm năng” và “hiện thực” của Aristotle; (2) Quan niệm “thế giới tốt đẹp nhất có thể” của Leibniz trong hệ thống siêu hình học; (3) Sự hồi sinh mạnh mẽ trong triết học phân tích thế kỷ XX, đặc biệt qua Rudolf Carnap, David Lewis và Saul Kripke. Bài viết chỉ ra cách tư tưởng này dịch chuyển từ một khái niệm siêu hình học sang công cụ phân tích logic, đồng thời nhấn mạnh vai trò của Kripke trong việc thành công khôi phục lại vị thế của siêu hình học trong triết học đương đại.
Nhân học pháp luật: tiếp cận từ văn hóa và quyền lực trong nghiên cứu pháp lý ở Việt Nam hiện nay
Tiếp cận nhân học pháp luật từ sự tích hợp giữa nhân học văn hóa và nhân học chính trị, hình thành như một hướng tiếp cận liên ngành nhằm giải mã pháp luật như một hiện tượng xã hội - văn hóa mang tính quyền lực và biểu tượng. Bài viết này phân tích vai trò của nhân học pháp luật trong việc tiếp cận pháp luật như một thực hành xã hội sinh động, phản ánh sự tương tác giữa thiết chế quyền lực, giá trị văn hóa và thực tiễn cộng đồng. Thông qua cách tiếp cận này, làm rõ giá trị của nhân học pháp luật trong bối cảnh văn hóa - xã hội cụ thể của một quốc gia. Dựa vào hệ thống lý thuyết mà các học giả phương Tây đưa ra đã cho thấy, pháp luật không chỉ là hệ thống quy phạm khô cứng, mà là sản phẩm của quá trình tương tác giữa quyền lực, văn hóa và đời sống cộng đồng. Trên cơ sở đó, chúng tôi xác lập một hướng nghiên cứu độc lập cho nhân học pháp luật Việt Nam hiện nay.
Những chỉ dẫn của Hồ Chí Minh về biến quyết tâm của Đảng thành quyết tâm của nhân dân và ý nghĩa trong tình hình hiện nay
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Hồ Chí Minh đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc làm cho quyết tâm của Đảng thành quyết tâm hành động của toàn dân. Đây là yếu tố quyết định để đường lối, chủ trương lãnh đạo của Đảng đi vào thực tiễn, trở thành hiện thực sinh động trong đời sống xã hội. Theo Hồ Chí Minh, nhiệm vụ này cần được thực hiện đồng bộ thông qua công tác tư tưởng, xây dựng đội ngũ cán bộ, tổ chức phong trào thi đua yêu nước, kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục, tổ chức, lãnh đạo và bảo đảm điều kiện thực hiện. Đặc biệt, phải kiên quyết chống tư tưởng bảo thủ, tác phong quan liêu và lãng phí. Bài viết cũng chỉ ra ý nghĩa trong hệ thống quan điểm của Hồ Chí Minh trong bối cảnh hiện nay, khẳng định giá trị bền vững và tính thời sự của những chỉ dẫn mà Người để lại cho chúng ta trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.
Tiếp nhận tiểu thuyết của Orhan Pamuk ở Việt Nam những thập niên đầu thế kỷ XXI
Bài viết tìm hiểu, đánh giá quá trình tiếp nhận tiểu thuyết của Orhan Pamuk ở Việt Nam, tập trung ở các phương diện dịch thuật, xuất bản, giới thiệu, nghiên cứu và phê bình. Kết quả nghiên cứu cho thấy tiểu thuyết của Orhan Pamuk nhận được sự quan tâm của đông đảo độc giả, nhà nghiên cứu, phê bình. Tiểu thuyết của Orhan Pamuk thành công ở nghệ thuật dựng truyện mang đậm đặc trưng của văn học hậu hiện đại, qua đó gợi mở nhiều vấn đề có tính đối thoại về văn hóa, xã hội Thổ Nhĩ Kỳ, đặc biệt là sự va chạm, đối thoại văn hóa Đông - Tây. Nghiên cứu này xác lập, chỉ rõ các loại hình tiếp nhận tiểu thuyết của Orhan Pamuk, từ đó góp phần gia tăng tính thực tiễn trong việc ứng dụng lí thuyết tiếp nhận vào nghiên cứu, phê bình văn học ở Việt Nam.
Phân tích kết cấu ngữ nghĩa của từ “trong”
Bài viết sử dụng phương pháp định lượng để phân tích kết cấu ngữ nghĩa của từ “trong” dựa trên nguồn ngữ liệu có quy mô 246.437 chữ. Kết quả phân tích cho thấy, từ “trong” chủ yếu được dùng để biểu thị ý nghĩa phi không gian, ít khi dùng để biểu thị ý nghĩa không gian. Trong ý nghĩa không gian, từ “trong” thường được dùng để biểu thị không gian ba chiều, với các điểm mốc là các thực thể không gian ba chiều rỗng có ranh giới. Trong ý nghĩa phi không gian, từ “trong” thường được dùng để ẩn dụ về thời gian và cơ thể người hoặc các bộ phận cơ thể người, nhưng ít khi dùng để ẩn dụ về vai trò, chức vụ và lĩnh vực.
Nghệ thuật trang trí thổ cẩm dân tộc Ê-đê trong bối cảnh đương đại
Nghệ thuật trang trí thổ cẩm của dân tộc Ê-đê là một di sản văn hóa đặc sắc, thể hiện bản sắc tộc người thông qua những họa tiết, hoa văn mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Bên cạnh đó, bài viết cũng đề cập đến những thách thức lớn mà nghệ thuật này đang đối mặt, từ sự mai một của kỹ thuật truyền thống đến tác động mạnh mẽ của toàn cầu hóa và vấn đề bảo tồn. Việc phát huy giá trị nghệ thuật thổ cẩm Ê-đê không chỉ có ý nghĩa đối với chính cộng đồng mà còn góp phần quan trọng vào việc nâng cao nhận thức về giá trị nghệ thuật của thổ cẩm Ê-đê, đồng thời khuyến khích sự sáng tạo trong việc kế thừa và phát triển di sản văn hóa này.
Phát huy giá trị của nghệ thuật trình diễn dân gian ở hai tộc người Brâu và Rơ-măm trong phát triển kinh tế - xã hội khu vực biên giới Việt Nam - Lào - Campuchia
Bài viết nhận diện thực trạng trình diễn cồng chiêng và múa xoang của người Brâu và Rơ-măm ở khu vực biên giới Việt Nam - Lào - Campuchia, đồng thời làm rõ các giá trị văn hóa - xã hội của hai loại hình này trong phát triển kinh tế - xã hội địa phương dưới góc tiếp cận vốn xã hội và cố kết xã hội. Kết quả nghiên cứu cho thấy, nghệ thuật trình diễn dân gian không chỉ góp phần củng cố gắn kết cộng đồng và duy trì bản sắc tộc người, mà còn tạo nguồn lực cho du lịch cộng đồng, tăng sinh kế và thúc đẩy giao lưu văn hóa liên biên giới. Trên cơ sở đó, bài viết1 chỉ ra một số vấn đề đặt ra trong bảo tồn và phát huy hiện nay, gợi mở hướng tiếp cận bảo tồn gắn với phát triển bền vững vùng biên giới.
Chính sách của Hàn Quốc với Triều Tiên dưới thời Tổng thống Moon Jae-in (2017 - 2022)
Sau khi nhậm chức Tổng thống thứ 19 của Hàn Quốc tháng 5/2017, trong nhiệm kỳ của mình, Moon Jae-in đã điều chỉnh chính sách với Triều Tiên cho phù hợp tình hình. Chính sách của Hàn Quốc với Triều Tiên tập trung nhiều hơn vào các phương pháp kinh tế và ngoại giao nhằm đạt được hợp tác và trao đổi với Triều Tiên, đồng thời tránh leo thang căng thẳng để xây dựng lòng tin lẫn nhau giữa hai miền. Cách tiếp cận của chính sách Hàn Quốc đối với Triều Tiên là chuyển từ thế “đối đầu” sang một “đối tác tiềm năng” cho sự cùng tồn tại và hợp tác hướng đến một tương lai hòa bình và thịnh vượng chung. Kết quả của chính sách là Hàn Quốc đã thiết lập được các quan hệ liên Triều, đồng thời duy trì quan hệ song phương hòa bình với các bên liên quan (nhất là Mỹ) đến vấn đề phi hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên. Bài viết nhằm làm rõ nội dung, bản chất của chính sách cũng như kết quả thực hiện trên thực tiễn, trên cơ sở đó đưa ra một số nhận xét khách quan.
Từ nương rẫy đến rừng trồng: chuyển dịch sinh kế của người Nùng, Tày ở vùng Đông Bắc tỉnh Lạng Sơn
Bài viết phân tích quá trình chuyển đổi sinh kế từ canh tác nương rẫy sang mô hình trồng rừng của người Nùng, Tày ở vùng Đông Bắc, tỉnh Lạng Sơn. Dựa trên khảo sát thực địa (9/2023-5/2025), nghiên cứu mô tả đặc điểm sinh kế trước chuyển đổi, chỉ ra các giới hạn như suy thoái đất, áp lực bảo vệ rừng. Quá trình chuyển đổi chịu ảnh hưởng của chính sách giao đất, thị trường lâm sản và nhu cầu tăng thu nhập. Việc trồng thông, bạch đàn góp phần chuyên môn hóa sinh kế, thay đổi phân công lao động và nhận thức về giá trị kinh tế - sinh thái của rừng. Tuy nhiên, mô hình này cũng đối mặt với thách thức về bền vững sinh thái, bảo tồn tri thức truyền thống và thích ứng khí hậu. Nghiên cứu góp phần cung cấp cơ sở thực tiễn - lý luận cho việc hoạch định chính sách phát triển lâm nghiệp bền vững ở vùng dân tộc thiểu số.
Quyền công đoàn của người lao động nước ngoài ở một số quốc gia trên thế giới
Bài viết nghiên cứu về quyền công đoàn của người lao động nước ngoài (với ý nghĩa công đoàn là tổ chức của người lao động) ở một số quốc gia trên thế giới từ góc độ bối cảnh hội nhập, các quy định pháp luật quốc tế, thực tiễn pháp luật của một số quốc gia ở châu Âu, châu Á về quyền (được xem là quyền nền tảng trong đối thoại xã hội, bao gồm quyền thành lập, gia nhập và tham gia hoạt động công đoàn). Từ đó phân tích, đưa ra nhận xét, đánh giá việc nội luật hóa, việc thực hiện quyền công đoàn với một số kết quả đạt được, một số thách thức, giới hạn về quyền ở một số quốc gia. Bài viết có thể làm cơ sở khoa học pháp lý để tiếp tục nghiên cứu, thực hiện quyền công đoàn của người lao động nước ngoài ở các nước sở tại trong bối cảnh hiện nay.
Một số vấn đề lý luận về hội bảo vệ người tiêu dùng trong lĩnh vực an toàn thực phẩm
Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực an toàn thực phẩm là một vấn đề có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường thực phẩm ngày càng phức tạp, tiềm ẩn nhiều nguy cơ xâm hại đến sức khỏe cộng đồng. Bài viết tập trung làm rõ một số vấn đề lý luận cơ bản về vai trò của Hội bảo vệ người tiêu dùng - một tổ chức xã hội có chức năng đại diện, hỗ trợ người tiêu dùng trong hoạt động bảo vệ an toàn thực phẩm. Thông qua phân tích khái niệm, vai trò, đặc điểm pháp lý của hội bảo vệ người tiêu dùng trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, từ đó đề xuất một số định hướng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức này trong bối cảnh mới. Các phân tích được thực hiện trên cơ sở đối chiếu với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 và các văn bản pháp luật có liên quan.
Cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thu hút đầu tư để phát triển khu công nghệ cao Hòa Lạc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050
Khu Công nghệ cao (KCNC) Hòa Lạc là một trong ba khu công nghệ cao trọng điểm quốc gia, được Chính phủ Việt Nam quy hoạch từ năm 1998 nhằm thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo - nền tảng cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Với diện tích quy hoạch khoảng 1.586 ha tại phía Tây Thủ đô Hà Nội, KCNC Hòa Lạc được kỳ vọng là hạt nhân dẫn dắt hệ sinh thái công nghệ quốc gia, tạo liên kết giữa nghiên cứu - đào tạo - sản xuất - thương mại hóa công nghệ. Tuy nhiên, sau hơn hai thập niên triển khai, sự phát triển của KCNC Hòa Lạc còn chậm so với kỳ vọng, chủ yếu do những hạn chế trong cơ chế, chính sách đặc thù phát triển. Bài viết này1 tập trung phân tích thực trạng và tác động của các cơ chế đặc thù đầu tư phát triển của KCNC của cả nước nói chung và KCNC Hòa Lạc nói riêng, từ đó làm cơ sở cho các kiến nghị chính sách phát triển KCNC Hòa Lạc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Khoảng cách số toàn cầu nhìn từ quan điểm của ITU và khuyến nghị chính sách cho Việt Nam
Bài viết cung cấp một nghiên cứu toàn diện về vấn đề khoảng cách số toàn cầu dựa trên phân tích Báo cáo Sự kiện và số liệu: Sử dụng Internet năm 2024 của Liên minh viễn thông quốc tế (ITU). Trong bài viết này, tác giả sử dụng khái niệm khoảng cách số làm cơ sở lý luận và số liệu khảo sát mới nhất của ITU để phân tích, thảo luận về khoảng cách số giữa các khu vực (địa lý và nhóm thu nhập), giữa thành thị và nông thôn, giữa các giới và độ tuổi. Nghiên cứu khoảng cách số toàn cầu đặt trong bối cảnh Việt Nam, bài viết đưa ra các khuyến nghị chính sách nhằm thu hẹp khoảng cách số và giảm thiểu bất bình đẳng công nghệ trong quá trình thực hiện Chương trình Chuyển đổi số quốc gia hiện nay. Kết quả nghiên cứu khẳng định ý nghĩa quan trọng của các dữ liệu toàn cầu đối với việc nâng cao nhận thức về khoảng cách số và thực tiễn chuyển đổi số ở Việt Nam.
Thích ứng với biến đổi khí hậu trong sản xuất lúa của nông hộ tại các vùng thấp trũng, tỉnh Thừa Thiên Huế
Nghiên cứu được triển khai thông qua khảo sát 149 hộ trồng lúa, phỏng vấn sâu 9 người am hiểu và 2 cuộc thảo luận nhóm tại hai xã Quảng Thành và Quảng Thọ, huyện Quảng Điền. Kết quả nghiên cứu cho thấy lụt, hạn, gió lốc kèm mưa lớn là những hiện tượng thời tiết tác động lớn nhất đến sản xuất lúa. Biến đổi khí hậu (BĐKH) không chỉ làm giảm năng suất mà còn làm tăng chi phí sản xuất. Nông hộ ở địa bàn nghiên cứu đã áp dụng đa dạng chiến lược thích ứng để giảm thiểu thiệt hại, gồm sử dụng giống lúa chịu hạn, điều chỉnh kỹ thuật canh tác, điều chỉnh lịch mùa vụ, đẩy mạnh cơ giới hóa và cải thiện quản lý sản xuất. Tuy nhiên, BĐKH vẫn còn là rủi ro lớn. Nghiên cứu này đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực thích ứng của nông hộ, hướng tới một hệ thống sản xuất lúa bền vững trước những diễn biến khó lường của BĐKH.