Journal of Foreign Affair
THÔNG TIN VỀ KẾT QUẢ DIỄN ĐÀN TƯƠNG LAI ASEAN NĂM 2025
Diễn đàn Tương lai ASEAN năm 2025 (AFF 2025) được tổ chức vào ngày 25-26/2/2025 tại Hà Nội đã thành công tốt đẹp, với nhiều điểm sáng ấn tượng, thu hút sự quan tâm đặc biệt của khu vực và quốc tế với khoảng 700 đại biểu tham dự trực tiếp là Lãnh đạo cấp cao, quan chức, chuyên gia, học giả và doanh nghiệp đến từ các nước ASEAN, đối tác, Đại sứ các nước tại Hà Nội và ASEAN cùng gần 200 phóng viên báo chí trong và ngoài nước
THẾ GIỚI QUAN CỦA TRUNG QUỐC - GIẢI MÃ TRUNG QUỐC NHẰM NGĂN NGỪA XUNG ĐỘT TOÀN CẦU
Cuốn sách “Thế giới quan của Trung Quốc - Giải mã Trung Quốc nhằm ngăn ngừa xung đột toàn cầu” (China’s World View - Demystifying China to prevent global conflict) của GS. TS. David Li Daokui được Nhà xuất bản W.W. Norton & Company (Mỹ) xuất bản ngày 9/1/2024. Cuốn sách dày 278 trang với 17 chương, tập trung khắc họa rõ nét triết lý quản trị và mô hình phát triển của Trung Quốc, từ đó, khẳng định rằng sự trỗi dậy của Trung Quốc không phải là một mối đe dọa, mà ngược lại, còn có thể đem lại nhiều lợi ích cho thế giới. Dưới đây là tóm tắt những nét chính và nhận xét về nội dung của cuốn sách
CƠ CHẾ TÀI TRỢ CỦA BÊN THỨ BA TRONG TỐ TỤNG TRỌNG TÀI ĐẦU TƯ QUỐC TẾ: THỰC TIỄN PHÁP LÝ VÀ KHUYẾN NGHỊ CHO VIỆT NAM
Thực tiễn giải quyết tranh chấp giữa nhà đầu tư nước ngoài và quốc gia tiếp nhận đầu tư thời gian qua đã cho thấy sự gia tăng đáng kể về số lượng các nhà tài trợ của bên thứ ba cũng như các vụ kiện đầu tư được tài trợ. Cơ chế này được cho là mang lại lợi ích, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro và là nguyên nhân của nhiều vấn đề pháp lý đặc thù trong giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế. Bài viết này đưa ra cái nhìn tổng quan về cơ chế tài trợ của bên thứ ba; tiếp đến, phân tích những phương thức quản lý tài trợ từ góc độ pháp luật quốc gia và quốc tế; cuối cùng, xem xét thực tiễn quy định về vấn đề này trong pháp luật Việt Nam và đưa ra một số khuyến nghị nhằm kiểm soát tốt hơn tài trợ của bên thứ ba
TRIỂN VỌNG GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT NGA - U-CRAI-NA: TỪ LÝ THUYẾT ĐẾN THỰC TIỄN
Xung đột Nga - U-crai-na, bắt nguồn từ nguyên nhân sâu xa là cạnh tranh địa chính trị giữa Nga và Mỹ/ NATO, đã kéo dài hơn ba năm qua, gây ra tổn thất nặng nề không chỉ cho các bên liên quan mà còn cho cộng đồng quốc tế. Hiện nay đã có những nỗ lực kiến tạo hòa bình bước đầu nhằm chất dứt cuộc xung đột này. Bài viết phân tích triển vọng giải quyết xung đột Nga - U-crai-na từ góc độ lý thuyết và thực tiễn. Dựa trên điều kiện kết thúc chiến tranh, các cách thức đi đến hòa bình mà các lý thuyết quan hệ quốc tế chủ lưu đề ra cũng như thực tiễn xung đột Nga - U-crai-na hiện nay, bài viết đánh giá và phân loại tính khả thi của các cách thức giải quyết xung đột Nga - U-crai-na thành ba nhóm: khả thi thấp, khả thi trung bình, và khả thi cao. Bài viết lập luận rằng vai trò cá nhân và trung gian hòa giải là hai giải pháp khả thi nhất trong bối cảnh hiện nay trong khi cân bằng quyền lực là giải pháp bền vững trong mọi tình huống. Cuối cùng, nghiên cứu đưa ra bốn kịch bản dự báo về diễn biến xung đột Nga - U-crai-na trong thời gian tới và các cách thức đi đến hòa bình tương ứng
PHÂN TÍCH THÔNG ĐIỆP CỦA HỒ CHÍ MINH TRONG TRẢ LỜI BÁO CHÍ QUỐC TẾ VÀ BÀI HỌC CHO NGƯỜI LÀM CÔNG TÁC BÁO CHÍ ĐỐI NGOẠI HIỆN NAY
Trong sự nghiệp hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh luôn coi báo chí là vũ khí sắc bén để đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng cuộc sống mới ấm no cho nhân dân. Cuộc đời hoạt động của Hồ Chí Minh không tách rời hoạt động báo chí. Hồ Chí Minh làm báo là làm cách mạng và để làm cách mạng. Xuất hiện trong hàng trăm cuộc phỏng vấn của các báo, đài, và hãng tin trên toàn thế giới, Hồ Chí Minh thể hiện một phong cách trả lời báo chí không chỉ của một lãnh tụ lớn, mà còn làm một nhà ngôn ngữ uyên bác trong sự giản dị nhất có thể. Dựa trên khảo sát hơn 130 bài trả lời phỏng vấn báo chí quốc tế của Hồ Chí Minh, bài nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích diễn ngôn, cụ thể là dựa vào mô hình của lý thuyết Phân tích đánh giá, để phân tích các thông điệp và cách thức sử dụng ngôn ngữ của Hồ Chí Minh trong trả lời báo chí quốc tế. Bài nghiên cứu nêu bật những thông điệp xuyên suốt qua các bài phỏng vấn, cũng như nghệ thuật trả lời phỏng vấn của Hồ Chí Minh, từ đó rút ra một số bài học tham khảo cho người làm công tác báo chí đối ngoại hiện nay
QUAN HỆ MỸ - ĐÀI LOAN NĂM 2023-2024 VÀ TRIỂN VỌNG TRONG THỜI GIAN TỚI
Trong hai năm 2023-2024, mặc dù tình hình thế giới có nhiều bất ổn, song quan hệ hai bên Mỹ - Đài Loan (Trung Quốc) vẫn tiếp tục phát triển. Trong những tháng đầu năm 2024, quan hệ hai bên nổi bật với các hợp đồng mua bán vũ khí và những thỏa thuận đào tạo nhân lực trong lĩnh vực quân sự. Mỹ coi Đài Loan là “đồng minh chiến lược” để ngăn chặn Trung Quốc bành trướng tại Biển Đông, trong khi đó, Đài Loan mong muốn củng cố vị thế và lợi ích của mình thông qua liên kết với Mỹ. Quan hệ giữa hai bên không chỉ ảnh hưởng đến khu vực, mà còn có tác động sâu rộng đến cán cân quyền lực toàn cầu trong những năm tiếp theo
KHỦNG HOẢNG TẠI MI-AN-MA TỪ NĂM 2021 ĐẾN NAY: NGUYÊN NHÂN, TÁC ĐỘNG VÀ CHIỀU HƯỚNG PHÁT TRIỂN
Khủng hoảng tại Mi-an-ma bùng phát từ năm 2021 đến nay bắt nguồn từ những mâu thuẫn lịch sử về sắc tộc và chính trị, dẫn đến xung đột kéo dài giữa chính quyền quân sự và các lực lượng đối lập. Tình hình bất ổn đã gây ra những hệ lụy nghiêm trọng không chỉ ở trong nước, mà còn lan rộng ra các nước láng giềng. Cộng đồng quốc tế đã có những phản ứng khác nhau, từ các biện pháp trừng phạt của phương Tây đến cách tiếp cận thận trọng của các nước trong khu vực. ASEAN đã cố gắng đóng vai trò trung gian hòa giải nhưng kết quả đến nay còn hạn chế. Triển vọng giải quyết cuộc khủng hoảng vẫn đối mặt với nhiều thách thức, đòi hỏi nỗ lực của cả cộng đồng quốc tế và các bên liên quan
CHIỀU HƯỚNG CẠNH TRANH CHIẾN LƯỢC MỸ - TRUNG QUỐC TRONG NHIỆM KỲ THỨ HAI CỦA TỔNG THỐNG DONALD TRUMP VÀ TÁC ĐỘNG ĐỐI VỚI ASEAN
Nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump đang tạo ra nhiều biến động, đặc biệt là cuộc cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung Quốc với nhiều động thái khó lường như việc Mỹ đe dọa, đánh thuế kỷ lục 245% với hàng hóa Trung Quốc, áp thuế đối ứng cao với các nước ASEAN, rồi tạm hoãn để đàm phán nhằm đạt thỏa thuận…, tạo ra nhiều khó khăn và thách thức cho ASEAN. Trong bối cảnh đó, ASEAN cần phát huy lợi thế, tăng cường tự chủ chiến lược, đoàn kết nội khối, thực hiện chính sách cân bằng, mềm dẻo, nhạy bén để nắm bắt cơ hội và hóa giải thách thức nhằm duy trì sự ổn định và phát huy vai trò trung tâm trong trật tự khu vực, góp phần xây dựng khu vực Đông Nam Á vì hòa bình, ổn định, hợp tác, phát triển và thịnh vượng với tầm nhìn ASEAN 2045 trong môi trường địa chính trị đầy biến động và rủi ro hiện nay
CHIẾN THUẬT VÙNG XÁM TRÊN BIỂN CỦA TRUNG QUỐC TỪ NĂM 2021 ĐẾN NAY VÀ GỢI Ý CHÍNH SÁCH CHO VIỆT NAM
“Chiến thuật vùng xám” không phải là một khái niệm mới và đã được Trung Quốc vận dụng triển khai ở trên biển từ lâu. Song điều đáng nói là, kể từ sau khi ban hành Luật hải cảnh mới năm 2021, chiến thuật vùng xám của Trung Quốc cũng được nâng cấp độ, tác động ngày càng rõ nét tới an ninh khu vực và gây nhiều khó khăn cho các bên liên quan khi ứng phó. Trong khuôn khổ bài viết, tác giả sẽ làm rõ khái niệm vùng xám nói chung và các đặc điểm của chiến thuật vùng xám mà Trung Quốc áp dụng; soi chiếu vào thực tiễn triển khai ở khu vực Biển Đông, Hoa Đông và eo biển Đài Loan; và phân tích cách các bên liên quan như Phi-líp-pin, Nhật Bản, Đài Loan ứng phó với chiến thuật này để liên hệ chính sách tới Việt Nam
HỢP TÁC QUỐC TẾ CỦA CẢNH SÁT BIỂN VIỆT NAM TRONG ĐẢM BẢO AN NINH BIỂN: THỰC TRẠNG VÀ TRIỂN VỌNG
NGOẠI GIAO VIỆT NAM THỜI KỲ KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC: BÀI HỌC KINH NGHIỆM ĐỐI VỚI CÔNG TÁC ĐỐI NGOẠI HIỆN NAY
Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân Việt Nam đã giành được toàn thắng vào mùa Xuân năm 1975. Trong chiến công này có vai trò to lớn của ngoại giao - mặt trận có ý nghĩa chiến lược. Công tác ngoại giao đã để lại nhiều bài học vô giá, còn nguyên giá trị. Việc tổng kết bài học kinh nghiệm rất quan trọng cho công tác đối ngoại của Việt Nam hiện nay. Có nhiều cách tiếp cận khi đúc kết bài học kinh nghiệm, song điều quan trọng là phải xuất phát từ thực tiễn. Bài viết phân tích, đánh giá chín bài học kinh nghiệm đúc kết từ thực tiễn ngoại giao Việt Nam thời kỳ chống Mỹ cứu nước, trong đó có nhiều bài học đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh khái quát và đúc kết thành lý luận. Những bài học được rút ra có tầm sâu lý luận và giá trị tham khảo cho công tác đối ngoại hiện nay
Copyright (c) 2026 Journal of International Studies
PHÁT HUY VAI TRÒ CHỦ ĐỘNG, TIÊN PHONG CỦA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG CÔNG TÁC ĐỐI NGOẠI VÀ HỘI NHẬP QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM QUA 50 NĂM THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC
Trong nửa thế kỷ qua, tận dụng thời cơ và vượt qua nhiều thách thức, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã phát huy tinh thần “vì cả nước, cùng cả nước”, không ngừng năng động, sáng tạo, đạt được nhiều thành tựu lịch sử, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Thành phố luôn được đánh giá là địa phương đi đầu trong hội nhập quốc tế. Ngay từ sau giải phóng, Thành phố đã chủ động, tiên phong mở rộng hợp tác quốc tế, đặc biệt sôi động kể từ khi đất nước thực hiện Đổi mới, mở cửa. Qua các kỳ Đại hội Đảng bộ Thành phố, tư duy đối ngoại ngày càng phát triển, mở rộng cả về bề rộng lẫn chiều sâu, tạo nền tảng cho nhiều chương trình hợp tác chiến lược. Với sự nhạy bén, sáng tạo và tinh thần dám nghĩ, dám làm, công tác đối ngoại của Thành phố đã đạt nhiều thành tựu to lớn, góp phần quan trọng vào thành công của nền ngoại giao Việt Nam trong suốt 50 năm
NGOẠI GIAO VIỆT NAM ĐÓNG GÓP VÀO GIẢI PHÓNG MIỀN NAM, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC: NHỮNG BÀI HỌC LỊCH SỬ CẦN PHÁT HUY ĐỂ BƯỚC VÀO KỶ NGUYÊN VƯƠN MÌNH
Cách đây 50 năm, Đại thắng mùa Xuân năm 1975 đã kết thúc cuộc kháng chiến trường kỳ, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Đây là trang sử hào hùng trong lịch sử dựng nước và giữ nước vĩ đại của dân tộc như Đại hội Đảng lần thứ IV năm 1976 đã nhận định “Thắng lợi của dân tộc Việt Nam trong sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước mãi mãi được ghi vào lịch sử dân tộc như một trong những trang chói lọi nhất, một biểu tượng sáng ngời về sự toàn thắng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và trí tuệ con người, đi vào lịch sử thế giới như một chiến công vĩ đại của thế kỷ XX.” Nền ngoại giao Việt Nam rất vinh dự và tự hào được đóng góp vào thắng lợi vĩ đại và to lớn đó của dân tộc. Lịch sử 80 năm qua đã cho thấy trong những thắng lợi vĩ đại của đất nước, những chiến thắng trên chiến trường đều gắn liền với những thắng lợi trên bàn đàm phán. Nếu như chiến thắng Điện Biên Phủ lịch sử đã tạo thế cho những kết quả trên bàn đàm phán ở Hội nghị Geneva thì thắng lợi trong Hội nghị Paris đã góp phần quan trọng vào chiến thắng mùa xuân năm 1975 lịch sử. Những thắng lợi trên mặt trận ngoại giao trong giai đoạn này đã để lại những bài học vô giá, còn nguyên giá trị đến ngày nay
50 NĂM THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC: VAI TRÒ KIẾN TẠO HÒA BÌNH CỦA NGOẠI GIAO TRONG LỊCH SỬ VÀ HIỆN TẠI
Phát biểu của Chủ tịch nước Lương Cường tại Hội thảo quốc tế “50 năm thống nhất đất nước: Vai trò kiến tạo hòa bình của ngoại giao trong lịch sử và hiện tại”, Hà Nội, ngày 23/4/2025. Nguồn: Quân đội nhân dân, 23/4/2025, https://www.qdnd.vn/chinhtri/tin-tuc/phat-bieu-cua-chu-tich-nuoc-luong-cuong-tai-hoi-thao-quoc-te-50-namthong-nhat-dat-nuoc-vai-tro-kien-tao-hoa-binh-cua-ngoai-giao-trong-lich-su-va-hientai-825251.
XÂY DỰNG ASEAN ĐOÀN KẾT, BAO TRÙM VÀ TỰ CƯỜNG TRONG MỘT THẾ GIỚI BIẾN ĐỘNG
Toàn văn phát biểu khai mạc của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại Diễn đàn Tương lai ASEAN, Hà Nội, ngày 25/2/2025
TẦM NHÌN CỦA VIỆT NAM VỀ KHU VỰC ASEAN, CHỦ TRƯƠNG, ĐƯỜNG LỐI ĐỐI NGOẠI VÀ HỘI NHẬP QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM TRONG KỶ NGUYÊN VƯƠN MÌNH CỦA DÂN TỘC
Toàn văn bài phát biểu chính sách của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Trụ sở Ban Thư ký ASEAN, thủ đô Jakarta, Cộng hòa In-đô-nê-xi-a nhân dịp dự Lễ kỷ niệm 30 năm Việt Nam gia nhập ASEAN trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Cộng hòa In-đô-nê-xi-a, thăm chính thức Ban Thư ký ASEAN.
Tóm tắt nội dung các bài bằng tiếng Anh
SỨC MẠNH HẢI QUÂN CỦA MỸ TRONG THẾ KỶ XXI
US Naval Power in the 21st Century: A New Strategy for Facing the Chinese and Russian Threat (tạm dịch: “Sức mạnh hải quân của Mỹ trong thế kỷ XXI: Chiến lược mới nhằm ứng phó với mối đe dọa từ Nga và Trung Quốc”) Tác giả: Brent Droste Sadler Nhà xuất bản: Naval Institute Press Năm xuất bản: 2023
KẾT QUẢ CUỘC HỌP LẦN THỨ MƯỜI MỘT NHÓM NGHIÊN CỨU HỘI ĐỒNG HỢP TÁC AN NINH CHÂU Á - THÁI BÌNH DƯƠNG VỀ KHÔNG PHỔ BIẾN HẠT NHÂN VÀ GIẢI TRỪ QUÂN BỊ
Ngày 4-6/8/2024, tại Băng Cốc, Thái Lan đã diễn ra Cuộc họp lần thứ 11 Nhóm nghiên cứu Hội đồng hợp tác an ninh châu Á - Thái Bình Dương (CSCAP) về không phổ biến hạt nhân và giải trừ quân bị (NPD) do CSCAP Việt Nam và Mỹ đồng chủ trì. Cuộc họp quy tụ khoảng 30 học giả, là đại diện CSCAP từ 13 quốc gia và vùng lãnh thổ
PHÂN TÁN QUYỀN LỰC VÀ SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CHỦ NGHĨA ĐA PHƯƠNG CẠNH TRANH TRONG CHÍNH TRỊ QUỐC TẾ TỪ 2010 ĐẾN NAY
Kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2009, sự phân bổ quyền lực trong nền chính trị quốc tế đã có những thay đổi đáng kể. Quyền lực của Mỹ và các nước phương Tây dần suy yếu, chuyển dịch và phân tán sang các chủ thể khác trong quan hệ quốc tế như nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) và các nước vừa và nhỏ. Thêm vào đó, sự xuất hiện của một số chủ thể mới mang tính phi quốc gia là minh chứng rõ nét cho quá trình phân tán quyền lực đang diễn ra mạnh mẽ, trong đó sự cạnh tranh giữa các chủ thể tại các thể chế và diễn đàn đa phương ngày càng gay gắt hơn. Bài viết lập luận rằng phân tán quyền lực là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự nổi lên của chủ nghĩa đa phương cạnh tranh trong chính trị quốc tế. Trên cơ sở đó, bài viết làm rõ về mặt lý luận và thực tiễn tác động của phân tán quyền lực đến sự phát triển của chủ nghĩa đa phương cạnh tranh từ 2010 đến nay, từ đó đưa ra một số đánh giá và hàm ý chính sách cho Việt Nam.
VAI TRÒ VÀ BẢN SẮC QUỐC GIA TRONG NGHIÊN CỨU QUAN HỆ QUỐC TẾ: LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VÀ TRIỂN VỌNG
Kể từ khi được Kal Holsti giới thiệu vào năm 1970, lý thuyết vai trò không ngừng được phát triển trong ngành quan hệ quốc tế (QHQT) nói chung và phân tích chính sách đối ngoại nói riêng. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng lý thuyết vai trò có đóng góp lớn cho nghiên cứu thực tiễn chính sách đối ngoại cũng như tiềm năng phát triển lý luận QHQT, nhất là ở vấn đề đơn vị - cấu trúc. Tuy nhiên các nghiên cứu hiện nay chưa giải quyết được một cách triệt để vấn đề này do thiếu sự phân định giữa yếu tố đơn vị và cấu trúc của khái niệm vai trò. Bài viết đề xuất cách tiếp cận lý thuyết bản sắc - vai trò trong đó làm rõ mối quan hệ biện chứng của vai trò và bản sắc, qua đó hứa hẹn đóng góp cho sự phát triển lý luận QHQT.
LÝ GIẢI ĐỘNG CƠ HÌNH THÀNH VÀ THÁCH THỨC CỦA SÁNG KIẾN VÀNH ĐAI CON ĐƯỜNG CỦA TRUNG QUỐC TẠI KHU VỰC ĐÔNG NAM Á TỪ GÓC ĐỘ PHÂN TÍCH CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI
Sáng kiến Vành đai Con đường (Belt and Road Initiative - BRI) là nội dung chính sách đối ngoại tiêu biểu của Trung Quốc kể từ khi Chủ tịch Tập Cận Bình lên nắm quyền. Kể từ khi ra đời đến nay, BRI đã mang đến cho Trung Quốc nhiều cơ hội to lớn như xây dựng cơ sở hạ tầng, thúc đẩy thương mại phát triển; song cũng tiềm ẩn không ít khó khăn, thách thức như sự phản đối từ một số quốc gia trong khu vực về mặt chủ quyền, lo ngại về bẫy nợ, đe dọa về an ninh. Dựa trên khung phân tích chính sách đối ngoại (Foreign Policy Analysis - FPA), bài viết phân tích động cơ hình thành sáng kiến BRI và đánh giá thách thức của việc triển khai BRI tại khu vực Đông Nam Á nhằm cung cấp cái nhìn sâu sắc về sức ảnh hưởng của BRI đối với khu vực này
VAI TRÒ CỦA CÁC TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ TRONG QUẢN TRỊ TOÀN CẦU: TRƯỜNG HỢP QUẢN TRỊ KHÍ HẬU
Trong bối cảnh các vấn đề toàn cầu ngày càng cấp bách và phức tạp, quản trị toàn cầu trở thành không gian điều phối các nỗ lực nhằm giải quyết các vấn đề chung, duy trì hòa bình và ổn định trên toàn thế giới. Các tổ chức phi chính phủ đã chứng minh vai trò quan trọng của mình thông qua các hoạt động linh hoạt, cả trong và ngoài khuôn khổ các thể chế liên chính phủ quốc tế, để thúc đẩy sự tiến triển của quản trị toàn cầu, vượt qua các hạn chế của các quốc gia và tổ chức quốc tế. Đặc biệt, trước những thách thức phức tạp như biến đổi khí hậu, các tổ chức này ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong việc định hình vấn đề và hỗ trợ các quốc gia thực hiện các chính sách
QUÁ TRÌNH TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH NGHỊ SỰ VỀ PHỤ NỮ, HÒA BÌNH VÀ AN NINH CỦA LIÊN HỢP QUỐC: THỰC TRẠNG VÀ TRIỂN VỌNG
Năm 2000, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã thông qua Nghị quyết 1325, trở thành nền tảng cho Chương trình nghị sự về Phụ nữ, hòa bình và an ninh (Women, Peace and Security - WPS). WPS hướng đến bảo vệ phụ nữ và trẻ em gái là nạn nhân của chiến tranh, xung đột; tăng cường sự tham gia của phụ nữ vào xây dựng hòa bình, an ninh; và xa hơn là thúc đẩy bình đẳng giới, đảm bảo nền hòa bình, an ninh bền vững. WPS đã nhận được sự hưởng ứng rộng rãi từ cộng đồng chính trị quốc tế, và được thực hiện thông qua các Kế hoạch hành động quốc gia (NAP) và các cơ chế do Liên hợp quốc dẫn dắt. Cho đến nay, chương trình đạt được nhiều thành tựu, trong đó thành tựu lớn nhất chính là làm thay đổi một cách sâu sắc nhận thức chung của toàn bộ thế giới về vai trò không thể thiếu của phụ nữ đối với hòa bình, an ninh, tạo thành động lực cho các chính sách thiết thực của các quốc gia. Bên cạnh đó, Chương trình cũng gặp nhiều rào cản chính trị, lịch sử, văn hóa khiến cho kết quả đạt được chưa tương xứng với kỳ vọng.
VAI TRÒ CỦA ĐẢNG “SỰ LỰA CHỌN THAY THẾ CHO NƯỚC ĐỨC” (AfD) ĐỐI VỚI CHÍNH TRỊ CỘNG HÒA LIÊN BANG ĐỨC TRONG GIAI ĐOẠN XUNG ĐỘT NGA - UCRAI-NA
Xung đột Nga - U-crai-na diễn ra vào tháng 2/2022 đã làm đảo lộn trật tự thế giới vốn đã rạn nứt, suy thoái do cạnh tranh Mỹ - Trung Quốc và đại dịch Covid-19. Cuộc xung đột là động thái leo thang phức tạp kể từ khi Nga sáp nhập bán đảo Crưm và hỗ trợ các hoạt động ở miền Đông U-crai-na. Ở các nước châu Âu, xung đột Nga - U-crai-na đã tạo điều kiện cho các đảng cực hữu trỗi dậy. Tại Đức, cuộc xung đột này đã thúc đẩy vai trò và ảnh hưởng của đảng Sự lựa chọn thay thế cho nước Đức (AfD). Thông qua các hoạt động phản đối việc Đức tài trợ quân sự và can thiệp vào U-crai-na của, đảng AfD đã gây ảnh hưởng ngày càng sâu sắc đối với đời sống chính trị nội bộ của quốc gia này.
BÀN VỀ NHỮNG ĐẶC ĐIỂM MỚI CỦA TRẬT TỰ THẾ GIỚI HIỆN NAY
Bước sang thế kỷ XXI, nhất là từ thập niên thứ hai của thế kỷ XXI đến nay, tình hình thế giới có nhiều thay đổi và diễn biến phức tạp. Trật tự thế giới bắt đầu xuất hiện và ngày càng biểu hiện rõ hơn những đặc điểm mới nổi bật, tác động lớn đến an ninh và phát triển của mỗi quốc gia - dân tộc, định hình trật tự thế giới mới “đa cực, đa trung tâm”. Trên cơ sở làm rõ những quan điểm, lý thuyết, nhận định về trật tự thế giới mới, bài viết sẽ chỉ ra và đi sâu phân tích, làm rõ những đặc điểm mới nổi bật của trật tự thế giới hiện nay.
PHÂN TÍCH VAI TRÒ CỦA ASEAN TRONG NGĂN NGỪA XUNG ĐỘT Ở BIỂN ĐÔNG QUA CÁC THÔNG CÁO CHUNG CỦA HỘI NGHỊ BỘ TRƯỞNG NGOẠI GIAO ASEAN
Bài viết là một nỗ lực nhằm lý giải vai trò của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) trong việc ngăn ngừa xung đột liên quan đến tranh chấp ở Biển Đông giữa các quốc gia trong khu vực. Trên cơ sở nghiên cứu khái niệm về cơ chế ngăn ngừa cảnh báo sớm và phân tích diễn ngôn các thông cáo chung của Hội nghị bộ trưởng Ngoại giao ASEAN (AMM) trong giai đoạn 2009-2024, bài viết lập luận rằng ASEAN đã và đang đưa ra những thông điệp ngày một rõ ràng về những nguy cơ xung đột ở khu vực Biển Đông, đồng thời đề xuất những biện pháp ngoại giao cụ thể nhằm xoa dịu căng thẳng.
TÌNH HÌNH BIỂN ĐÔNG NĂM 2024 VÀ DỰ BÁO TRIỂN VỌNG NĂM 2025
Năm 2024, tình hình Biển Đông có nhiều diễn biễn đáng chú ý. Một số bên yêu sách có xu hướng cụ thể hóa yêu sách biển và “minh bạch hóa” thông tin thực địa so với năm 2023. Xu hướng đấu tranh trên thực địa phần nào mở rộng về phạm vi so với 2023, nhất là khi các lực lượng của Trung Quốc và Phi-líp-pin liên tục “va chạm” ở Bãi Cỏ Mây, Bãi Hoàng Nham/Scarborough, Bãi Sabina và Đá Khúc Giác. Năm 2025, các hoạt động “vùng xám” nhiều khả năng sẽ tiếp diễn trên tất cả các khía cạnh trên. Biển Đông vẫn sẽ được gắn kết với các vùng biển và xung đột khác thông qua quá trình thúc đẩy thượng tôn pháp luật và xây dựng quy chuẩn trong các lĩnh vực mới của một số nước, nhất là của các nước lớn
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NGOẠI GIAO LÁNG GIỀNG TRÊN THẾ GIỚI VÀ HÀM Ý CHO VIỆT NAM
Ngoại giao láng giềng là một thành tố quan trọng trong việc triển khai chính sách đối ngoại của một quốc gia cả trên phương diện lý luận và thực tiễn. Với Việt Nam, một quốc gia có hơn 4.500 km đường biên giới trên đất liền và vùng biển rộng lớn, quan hệ với các nước láng giềng là một ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại. Trong suốt chiều dài lịch sử và trong công cuộc Đổi mới hiện nay, các thế hệ lãnh đạo Việt Nam luôn coi trọng việc triển khai hiệu quả ngoại giao láng giềng. Bài viết này khái quát cơ sở lý luận về ngoại giao láng giềng trong quan hệ quốc tế, đồng thời đánh giá cách tiếp cận và thực tiễn triển khai ngoại giao láng giềng của một số nước trên thế giới. Trên cơ sở đó, bài viết đưa ra một số hàm ý với Việt Nam trong triển khai ngoại giao láng giềng trong bối cảnh hiện nay