Tạp chí của Trường Đại học Luật - Đại học Huế
THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ ĐIỀU KIỆN ĐỐI VỚI CHỦ THỂ KINH DOANH DƯỢC PHẨM VÀ KIẾN NGHỊ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN Ở VIỆT NAM
Dược phẩm là mặt hàng kinh doanh có điều kiện, liên quan trực tiếp đến quyền được bảo vệ sức khỏe con người. Do đó, hoạt động kinh doanh dược phẩm mang tính đặc thù, chịu sự quản lý nghiêm ngặt của pháp luật. Hệ thống pháp luật hiện hành, đặc biệt sau khi Luật Dược được sửa đổi năm 2024 cơ bản đã quy định đầy đủ điều kiện kinh doanh, tạo nền tảng pháp lý cho ngành dược phát triển và hội nhập. Tuy nhiên, thực tiễn thực hiện vẫn tồn tại những bất cập như thủ tục hành chính chưa tinh giản, thiếu cơ chế kiểm soát hiệu quả đối với thuốc lưu hành qua nền tảng số, và chưa xác lập rõ trách nhiệm pháp lý của các chủ thể trung gian. Chính vì vậy, việc hoàn thiện pháp luật về điều kiện đối với chủ thể kinh doanh dược phẩm là cần thiết nhằm nâng cao hiệu lực quản lý, bảo đảm an toàn thuốc và thúc đẩy phát triển ngành dược bền vững.
ÁP DỤNG LẼ CÔNG BẰNG: KINH NGHIỆM PHÁP LUẬT ANH VÀ KHUYẾN NGHỊ CHO VIỆT NAM
Lẽ công bằng hay Equity là một khái niệm pháp luật gắn liền với lịch sử pháp luật của châu Âu lục địa cũng như trong hệ thống Common Law (đặc biệt là tại Anh). Những vấn đề xoay quanh lẽ công bằng luôn thu hút sự quan tâm của các học giả từ cách giải thích cũng như mối quan hệ của nó với pháp luật từ thời Trung cổ đến cả thời điểm hiện nay. Trong bối cảnh của sự phát triển này, Việt Nam là một nước thuộc hệ thống pháp luật dân sự nên chủ yếu dựa vào các quy định của luật thành văn. Tuy nhiên, lẽ công bằng cũng đã được lần đầu quy định trong Bộ luật Dân sự năm 2015. Nghiên cứu này sẽ tập trung phân tích những quan niệm, cách hiểu và một số án lệ về lẽ công bằng tại Anh, từ đó cung cấp một số giá trị tham khảo cho Việt Nam trong bối cảnh hiện nay
QUYỀN AN SINH XÃ HỘI CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG KHUYẾT TẬT: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN
Người lao động khuyết tật (NLĐKT) là một trong những nhóm dễ bị tổn thương nhất trong xã hội. Việc đảm bảo quyền an sinh xã hội (ASXH) cho họ không chỉ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc mà còn là yếu tố quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội bền vững. Mặc dù hệ thống pháp luật về quyền ASXH cho NLĐKT đã được thiết lập tương đối đồng bộ, song thực tiễn thực thi vẫn bộc lộ nhiều rào cản. NLĐKT hiện nay vẫn đối mặt với những thách thức lớn trong việc tiếp cận thị trường lao động, tham gia và thụ hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội (BHXH) dài hạn, cũng như tìm kiếm môi trường làm việc có sự điều chỉnh hợp lý về hạ tầng kỹ thuật. Bài viết tập trung phân tích thực trạng pháp luật hiện hành trên ba trụ cột cốt lõi: quyền làm việc, quyền hưởng bảo hiểm xã hội và quyền hưởng an toàn, vệ sinh lao động. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao hiệu quả thực hiện, hướng tới mục tiêu xây dựng một xã hội công bằng, hòa nhập và không rào cản
BẢO HỘ SÁNG CHẾ CÓ NGUỒN GỐC TỪ TRI THỨC TRUYỀN THỐNG TẠI VIỆT NAM: THÁCH THỨC PHÁP LÝ VÀ VẤN ĐỀ CHIA SẺ LỢI ÍCH CỘNG ĐỒNG
Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với các tri thức truyền thống thông qua đối tượng sáng chế là một công cụ pháp lý quan trọng trong việc bảo vệ và ngăn chặn những hành vi xâm phạm đến tài sản của cộng đồng bản địa. Tuy nhiên, việc bảo hộ này đang phải đối mặt với những thách thức pháp lý từ tính đặc thù của tri thức truyền thống và vấn đề cân bằng lợi ích cộng đồng đối với các sáng chế có nguồn gốc từ nguồn tri thức này. Bài viết nghiên cứu thực trạng pháp luật và những thách thức pháp lý trong bảo hộ sáng chế có nguồn gốc từ tri thức truyền thống với việc chia sẻ lợi ích cộng đồng. Từ đó, đề xuất các giải pháp đảm bảo cân bằng lợi ích cộng đồng bản địa trong bảo hộ sáng chế có nguồn gốc từ tri thức truyền thống tại Việt Nam.
THI HÀNH ÁN CÓ ĐỐI TƯỢNG LÀ TÀI SẢN SỐ TẠI MỘT SỐ QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI - LIÊN HỆ KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, tài sản số đã trở thành một phần quan trọng của nền kinh tế. Đáp ứng bước ngoặt của nền kinh tế số, Luật Công nghiệp công nghệ số 2025 và Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP về việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa đã tạo ra khung pháp lý cơ bản cho tài sản số tại Việt Nam. Khi các giao dịch tài sản mã hóa được công nhận và cho phép chính thức, một vấn đề tất yếu sẽ phát sinh: đó là các tranh chấp liên quan đến tài sản mã hóa và việc thi hành án đối với loại tài sản này. Tuy nhiên, khung pháp lý hiện hành của Việt Nam về thi hành án vẫn chưa có quy định đầy đủ để điều chỉnh loại tài sản đặc thù này. Chính vì thực tiễn này, bài viết sẽ tập trung phân tích các quy định pháp luật của Nhật Bản và Singapore, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về thi hành án đối với tài sản mã hóa tại Việt Nam.
ĐÁNH GIÁ SỰ TƯƠNG THÍCH CỦA NGUYÊN TẮC XỬ LÝ NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN TRONG PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM SO VỚI CHUẨN MỰC QUỐC TẾ
Bài viết phân tích các quy định của pháp luật hình sự Việt Nam, kết hợp với đối chiếu các văn kiện quốc tế như Công ước Liên hợp quốc về Quyền trẻ em, Quy tắc Bắc Kinh và Bình luận chung số 24 của Ủy ban quyền trẻ em, từ đó làm rõ những chuyển biến quan trọng trong tư duy lập pháp theo hướng đề cao công lý phục hồi, xử lý chuyển hướng và tố tụng thân thiện. Bài viết đánh giá mức độ tương thích của nguyên tắc xử lý người chưa thành niên phạm tội trong pháp luật Việt Nam so với chuẩn mực quốc tế, đồng thời chỉ ra những hạn chế và thách thức đặt ra trong quá trình tổ chức thực hiện trong thời gian tới
TRÁCH NHIỆM CỦA DOANH NGHIỆP TRONG CUNG CẤP THÔNG TIN VỀ DỊCH VỤ PHẪU THUẬT THẨM MỸ TẠI VIỆT NAM
Kinh doanh dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ là một trong những ngành nghề làm đẹp và đang phát triển nhanh chóng ở Việt Nam hiện nay. Việc cung cấp thông tin về dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ theo quy định pháp luật là rất quan trọng đối với người tiêu dùng. Bài viết tập trung nghiên cứu một số quy định của pháp luật và thực tiễn thực hiện pháp luật về trách nhiệm của doanh nghiệp trong cung cấp thông tin về dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ; từ đó đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về trách nhiệm của doanh nghiệp trong cung cấp thông tin về dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ tại Việt Nam
KHUNG PHÁP LÝ VỀ CHÍNH PHỦ SỐ TRONG KỶ NGUYÊN ĐỔI MỚI SÁNG TẠO HƯỚNG TỚI QUẢN TRỊ BỀN VỮNG Ở VIỆT NAM
Trong bối cảnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang diễn ra sâu rộng, xây dựng Chính phủ số trở thành xu hướng tất yếu trong tiến trình hiện đại hóa nền hành chính quốc gia, đồng thời đặt ra yêu cầu bảo đảm sự cân bằng giữa đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Trên cơ sở tiếp cận các vấn đề lý luận về đổi mới sáng tạo, Chính phủ số, phát triển bền vững, bài viết hướng đến việc xác định một số tiêu chí đánh giá mức độ đáp ứng của khung pháp luật đối với yêu cầu cân bằng này. Đồng thời, bài viết phân tích thực trạng khung pháp luật về Chính phủ số của Việt Nam, đánh giá mức độ đáp ứng của từng tiêu chí, đồng thời đặt trong tương quan so sánh với khung pháp luật của một số quốc gia nhằm làm rõ những điểm tương đồng, khác biệt và xu hướng chung. Phương pháp nghiên cứu chủ yếu được sử dụng trong bài viết gồm phân tích, so sánh và tổng hợp. Từ kết quả nghiên cứu, bài viết đề xuất một số định hướng nhằm hoàn thiện khung pháp lý về Chính phủ số tại Việt Nam theo hướng vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa bảo đảm các giá trị cốt lõi của phát triển bền vững trong bối cảnh hiện nay.
XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ ĐỐI VỚI NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN
Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (sửa đổi, bổ sung năm 2014, 2017, 2020, 2022, 2025) quy định người chưa thành niên từ đủ 14 tuổi trở lên thực hiện vi phạm hành chính sẽ bị xử phạt theo quy định pháp luật. Trong các lĩnh vực quản lý nhà nước, giao thông đường bộ là lĩnh vực có nhiều vi phạm hành chính do người chưa thành niên thực hiện. Bài viết phân tích các quy định pháp luật về xử phạt đối với người chưa thành niên vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, trên cơ sở đó chỉ ra một số bất cập và đề xuất giải pháp hoàn thiện
PHÁP LUẬT VỀ KINH DOANH BẤT ĐỘNG SẢN VĂN PHÒNG KẾT HỢP LƯU TRÚ: MỘT SỐ BẤT CẬP VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT TẠI VIỆT NAM
Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 đã có những bổ sung quan trọng công nhận sự “chính danh” của nhiều loại hình bất động sản mới tại Việt Nam, nổi bật trong số đó là bất động sản văn phòng kết hợp với lưu trú (officetel). Trên cơ sở đó, bài viết tập trung nghiên cứu thực trạng pháp luật về kinh doanh bất động sản officetel, phân tích những bất cập còn tồn tại và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện khung pháp lý đối với loại hình bất động sản này tại Việt Nam trong thời gian tới.
THỰC TRẠNG QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ ĐỊA VỊ PHÁP LÝ CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG TỰ DO TRÊN NỀN KINH TẾ GIG TẠI MỘT SỐ QUỐC GIA VÀ ĐỀ XUẤT CHO VIỆT NAM
Bài viết khái quát về người lao động (NLĐ) tự do trên nền kinh tế Gig, đồng thời tập trung phân tích thực trạng quy định pháp luật của một số quốc gia về địa vị pháp lý của nhóm NLĐ này. Trên cơ sở đó, thông qua việc đánh giá thực trạng quy định pháp luật Việt Nam hiện hành, bài viết đưa ra một số đề xuất nhằm góp phần hoàn thiện pháp luật lao động trong việc xác định địa vị pháp lý của NLĐ tự do trên nền kinh tế Gig tại Việt Nam.
XỬ LÝ HÌNH SỰ HÀNH VI GÂY Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG BIỂN THEO QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VÀ KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
Bài viết này phân tích kinh nghiệm của một số quốc gia (Đức, Hoa Kỳ và Nga) trong việc xử lý hình sự đối với hành vi gây ô nhiễm môi trường biển, đồng thời so sánh, đánh giá với pháp luật Việt Nam hiện hành. Thông qua đánh giá, cho thấy pháp luật hình sự Việt Nam chưa bao quát được các hành vi đặc thù trên biển, đồng thời đặt ra ngưỡng truy cứu trách nhiệm hình sự quá cao, bỏ lọt nhiều vi phạm. Hơn nữa, khung hình phạt hiện hành chưa đủ sức răn đe và cơ chế truy cứu trách nhiệm đồng thời giữa pháp nhân và cá nhân còn chưa rõ ràng. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật hình sự Việt Nam nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa và xử lý tội phạm về ô nhiễm môi trường biển.
HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ CÔNG BỐ THÔNG TIN VÀ ĐẠI DIỆN NGƯỜI SỞ HỮU TRÁI PHIẾU TRONG CHÀO BÁN TRÁI PHIẾU RIÊNG LẺ TẠI VIỆT NAM
Bài viết phân tích khung pháp lý điều chỉnh hoạt động chào bán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước ở Việt Nam, tập trung vào hai nội dung liên quan đến: (i) Nghĩa vụ công bố thông tin của tổ chức phát hành và (ii) Cơ chế đại diện người sở hữu trái phiếu. Trên cơ sở phân tích, đánh giá quy định tại Nghị định số 153/2020/NĐ-CP ngày 31/12/2020 và Nghị định số 65/2022/NĐ-CP ngày 16/9/2022, bài viết chỉ ra rằng quy định về công bố thông tin bất thường hiện nay mới dừng ở yêu cầu thông báo sự kiện phát sinh mà chưa đặt ra vấn đề về việc buộc doanh nghiệp phải đề xuất biện pháp khắc phục hoặc giải trình đối với các biến động ảnh hưởng đến khả năng thanh toán trái phiếu. Đồng thời, quy định cho phép đại diện người sở hữu trái phiếu cung cấp dịch vụ tư vấn phát hành cho doanh nghiệp có thể làm phát sinh xung đột lợi ích và ảnh hưởng đến tính độc lập của cơ chế này. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm củng cố biện pháp bảo vệ nhà đầu tư trái phiếu và nâng cao chuẩn mực minh bạch cho thị trường.
HẠN NGẠCH PHÁT THẢI KHÍ NHÀ KÍNH TRONG TRANH CHẤP ĐẦU TƯ QUỐC TẾ: PHÂN TÍCH VỤ KOCH INDUSTRIES KHỞI KIỆN CANADA VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
Hạn ngạch phát thải khí nhà kính là công cụ kiểm soát phát thải của Chính phủ và là đối tượng đầu tư trọng điểm xuyên biên giới trong những năm gần đây. Tranh chấp xoay quanh việc xác định hạn ngạch phát thải có thuộc phạm vi bảo hộ của các hiệp định đầu tư quốc tế (International Investment Agreement - IIA) đã và đang đặt ra thách thức lớn cho trọng tài đầu tư cũng như các bên tham gia. Sự thiếu vắng quy định rõ ràng trong các IIA về địa vị pháp lý của hạn ngạch phát thải không chỉ tạo ra khoảng trống pháp lý, mà còn làm gia tăng rủi ro cho nhà đầu tư trong bối cảnh chính sách về thị trường các-bon của các quốc gia có nhiều thay đổi. Bài viết tập trung phân tích vụ việc Koch Industries kiện Canada. Từ đó, bài viết không chỉ xác định quan điểm của trọng tài đối với tranh chấp về hạn ngạch phát thải khí nhà kính giữa nhà đầu tư nước ngoài và nhà nước tiếp nhận đầu tư mà còn lý giải các vấn đề pháp lý phát sinh từ tranh chấp dạng này. Những bài học kinh nghiệm rút ra từ vụ tranh chấp này giúp Việt Nam có phương án vận hành thị trường các-bon trên môi trường quốc tế và giải quyết các tranh chấp đầu tư quốc tế liên quan trong tương lai.
PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HOÁ HUẾ THÔNG QUA PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
Thành phố Huế là đô thị di sản trực thuộc trung ương đầu tiên tại Việt Nam mang đậm nét đặc thù về lịch sử và những giá trị văn hoá. Trước kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, di sản văn hoá Huế đang ngày càng tỏa sáng hơn với những giá trị lịch sử vốn có. Sở hữu những đặc trưng di sản văn hóa được gìn giữ đến tận nay thông qua hoạt động gìn giữ và phát huy giá trị văn hoá và di sản không những của một thành phố mà của cả một dân tộc Việt Nam thịnh vượng. Trước mục tiêu chung đó, một số ban ngành đã có những chính sách, kế hoạch phát triển và tuyên truyền phổ biến về những giá trị lịch sử của di sản văn hoá tại Thành phố Huế, tuy nhiên vẫn còn rất ít các hoạt động giáo dục, tuyên truyền các quy định pháp luật để nâng cao nhận thức trong công cuộc phát huy và gìn giữ giá trị truyền thống của dân tộc tại mảnh đất này. Chính vì thế, nhóm tác giả sẽ khái quát về di sản văn hoá Huế, thực trạng nhận thức về bảo vệ, phát huy di sản văn hoá Huế của học sinh trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Huế đồng thời đề xuất các giải pháp phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm phát huy giá trị di sản văn hoá Huế.
HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO HỘ NHÃN HIỆU TẬP THỂ - NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP SẢN PHẨM KẸO CAU TẠI THÀNH PHỐ HUẾ
Nhãn hiệu tập thể là công cụ pháp lý quan trọng giúp các tổ chức, hiệp hội nâng cao giá trị thương hiệu và bảo vệ quyền lợi của các thành viên trong quá trình sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng pháp luật về bảo hộ nhãn hiệu tập thể còn nhiều bất cập, vì vậy thông qua nghiên cứu trường hợp nhãn hiệu tập thể “Kẹo cau Huế” tại thành phố Huế, bài viết phân tích những hạn chế trong quá trình đăng ký, quản lý và khai thác sản phẩm “Kẹo cau Huế”. Trên cơ sở đó, đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về bảo hộ nhãn hiệu tập thể sản phẩm “Kẹo cau Huế”, hướng tới việc phát triển kinh tế địa phương và bảo vệ tài sản trí tuệ cộng đồng.
NGHĨA VỤ CỦA CƠ SỞ TÔN GIÁO SỬ DỤNG ĐẤT THEO LUẬT ĐẤT ĐAI NĂM 2024
Bài viết tập trung phân tích nghĩa vụ pháp lý của cơ sở tôn giáo trong sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai năm 2024. Trên cơ sở phân loại mục đích sử dụng đất, Luật quy định rõ trách nhiệm của tổ chức tôn giáo trong việc sử dụng đất đúng mục đích, tuân thủ quy hoạch và thực hiện nghĩa vụ tài chính khi sử dụng đất vào các hoạt động ngoài phạm vi tôn giáo. Đặc biệt, khi triển khai các hoạt động xã hội như giáo dục, y tế, bảo trợ cộng đồng hoặc kinh doanh, tổ chức tôn giáo phải tách biệt tư cách pháp nhân và tuân thủ pháp luật chuyên ngành tương ứng. Việc xác lập nghĩa vụ sử dụng đất theo hướng bình đẳng, minh bạch và có kiểm soát góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý đất đai đối với nhóm chủ thể đặc thù này, đồng thời phản ánh xu hướng nâng cao hiệu lực pháp lý trong quản trị tài nguyên đất đai quốc gia.
NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ PHẠM VI, THẨM QUYỀN VÀ THỦ TỤC ĐẦU TƯ VỐN THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY
Bài viết phân tích những quy định trong Luật Quản lý và Đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp năm 2025 (Luật số 68/2025/QH15), về phạm vi, thẩm quyền và thủ tục đầu tư vốn để thành lập doanh nghiệp nhà nước, đặc biệt là việc mở rộng phạm vi đầu tư so với Luật quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp năm 2014 (Luật số 69/2014/QH13). Đồng thời, bài viết chỉ ra những hạn chế phát sinh trong quá trình thực hiện những quy định này. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật theo hướng làm rõ các tiêu chí, lĩnh vực đầu tư, đảm bảo tính linh hoạt và hiệu quả sử dụng vốn nhà nước trong thành lập DNNN, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội bền vững và quản trị công hiện đại
XÁC LẬP VÀ KHAI THÁC NHÃN HIỆU CHỨNG NHẬN ĐỐI VỚI CÁC ĐẶC SẢN ĐỊA PHƯƠNG: KINH NGHIỆM TỪ TỈNH QUẢNG NINH VÀ THÀNH PHỐ HUẾ
Xác lập nhãn hiệu chứng nhận cho các đặc sản địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc bảo hộ tài sản trí tuệ và khai thác giá trị thương mại cho các sản phẩm chủ lực của vùng miền. Trên cơ sở phân tích thực trạng xác lập và khai thác nhãn hiệu chứng nhận các đặc sản địa phương tại Việt Nam, nghiên cứu làm rõ những khó khăn, vướng mắc còn tồn tại về mặt pháp lý và thực tiễn hiện nay. Từ tham khảo kinh nghiệm thực tiễn tại tỉnh Quảng Ninh và thành phố Huế, bài viết đề xuất một số gợi mở nhằm hoàn thiện pháp luật về xác lập quyền đối với nhãn hiệu chứng nhận và nâng cao hiệu quả khai thác, phát triển bền vững các đặc sản địa phương sau bảo hộ tại Việt Nam.
PHÂN LOẠI CHỮ KÝ ĐIỆN TỬ: SO SÁNH TIẾP CẬN PHÁP LÝ CỦA HOA KỲ, LIÊN MINH CHÂU ÂU VÀ VIỆT NAM
Trong bối cảnh chữ ký điện tử ngày càng được sử dụng phổ biến, việc phân loại chữ ký điện tử với tiêu chí phù hợp sẽ giúp xác định mức độ tin cậy, yêu cầu kỹ thuật và giá trị pháp lý tương ứng của từng loại chữ ký. Các hệ thống pháp luật trên thế giới đang áp dụng những cách tiếp cận phân loại chữ ký điện tử khác nhau, với sự khác biệt đáng kể về tiêu chí và định hướng lập pháp. Bài viết phân tích xu hướng, tiêu chí và mục đích của việc phân loại chữ ký điện tử; đối sánh với pháp luật Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu (EU), qua đó đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện khung pháp lý về chữ ký điện tử tại Việt Nam theo hướng nhất quán, phù hợp thực tiễn và hài hòa với xu thế quốc tế.
NGUYÊN TẮC XÁC ĐỊNH HIỆU LỰC CỦA VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT TRONG ÁP DỤNG PHÁP LUẬT NHÌN TỪ VỤ ÁN “GÀ LÔI TRẮNG”
Bài viết nhằm làm rõ nguyên tắc thời hiệu của văn bản quy phạm pháp luật và sai sót trong việc áp dụng nguyên tắc này của Toà sơ thẩm. Vụ án "Gà lôi trắng" cho thấy sự xung đột giữa việc áp dụng pháp luật “cứng nhắc” theo thời điểm hành vi phạm tội, bỏ qua các nguyên tắc “hiệu lực trở về trước” và nguyên tắc áp dụng “có lợi cho đối tượng”. Mặt khác, trong vụ việc, còn xuất hiện xung đột về giá trị pháp lý của văn bản quy phạm pháp luật, mà cụ thể là giữa thông tư và nghị định. Từ quan điểm cho rằng việc nhận diện trong áp dụng pháp luật, Tòa án sơ thẩm đã áp dụng quy định cũ, có hiệu lực vào thời điểm khởi tố vụ án, khi gà lôi trắng thuộc nhóm IB, để tuyên án 6 năm tù. Điều này đã bỏ qua một văn bản pháp luật mới (Thông tư 27/2025/TT-BNNMT) có hiệu lực vào thời điểm đưa vụ án ra xét xử, xếp gà lôi trắng vào nhóm IIB, với khung hình phạt nhẹ hơn. Để tiếp cận mục tiêu, bài viết sử dụng phương pháp nghiên cứu trường hợp. Theo đó, tác giả phân tích chi tiết vụ án "Gà lôi trắng" như một trường hợp điển hình để làm sáng tỏ các vấn đề lý luận và thực tiễn về hiệu lực của văn bản quy phạm pháp luật trong hoạt động áp dụng pháp luật. Ngoài ra, bài báo còn sử dụng phương pháp phân tích luật để so sánh và đối chiếu các văn bản pháp luật cũ và mới có liên quan đến vụ án.
ÁP DỤNG CÔNG ƯỚC CỦA LIÊN HỢP QUỐC VỀ HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA QUỐC TẾ TẠI TÒA ÁN VIỆT NAM VÀ TRUNG QUỐC DƯỚI GÓC ĐỘ SO SÁNH
Công ước của Liên Hợp Quốc về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế năm 1980 (CISG) được xem là điều ước quốc tế có vai trò rất quan trọng với các quy phạm thực chất trực tiếp điều chỉnh quan hệ hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế, góp phần thống nhất nâng cao chất lượng trong việc áp dụng pháp luật giải quyết tranh chấp. Việc áp dụng CISG tại Tòa án Việt Nam và Tòa án Trung Quốc có rất nhiều điểm tương đồng và khác biệt về: số lượng vụ việc giải quyết áp dụng CISG chiếm tỉ lệ thấp; thiếu văn bản hướng dẫn áp dụng CISG; thiếu cơ sở pháp lý về nguyên tắc áp dụng trực tiếp CISG; thiếu lập luận trong bản án. Kết quả nghiên cứu bài viết nhằm đề xuất một số kiến nghị nhằm thúc đẩy áp dụng CISG tại Tòa án Việt Nam.
TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH THỜI NHÀ NGUYỄN – BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
Dưới triều Nguyễn, đặc biệt sau cải cách của vua Minh Mệnh (1931- 1932), cấp tỉnh lần đầu xuất hiện. Cả nước được tổ chức thành 30 tỉnh và một phủ với cơ cấu hợp lý và nguyên tắc vận hành chặt chẽ. Trong bối cảnh Việt Nam đã thực hiện sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp tỉnh, hướng tới mô hình chính quyền địa phương tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Bài viết phân tích về tổ chức và hoạt động của cấp tỉnh thời nhà Nguyễn, từ đó rút ra một số bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
QUY ĐỊNH VỀ QUYỀN THUÊ TRONG HỢP ĐỒNG THUÊ ĐẤT THEO LUẬT ĐẤT ĐAI NĂM 2024
Quyền thuê trong hợp đồng thuê đất là quyền của người sử dụng đất được hình thành trong trường hợp Nhà nước cho thuê quyền sử dụng đất có thu tiền thuê đất hằng năm. Tuy nhiên, các vấn đề pháp lý có liên quan đến “quyền thuê trong hợp đồng thuê đất” vẫn còn tồn tại nhiều vướng mắc cần được làm rõ. Vì vậy, trong bài viết này, tác giả tập trung phân tích những vướng mắc còn tồn tại và đưa ra một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật về quyền thuê trong hợp đồng thuê đất.
BUỘC THỰC HIỆN ĐÚNG HỢP ĐỒNG DO VI PHẠM HỢP ĐỒNG KINH DOANH BẤT ĐỘNG SẢN
Buộc thực hiện đúng hợp đồng là chế tài có chức năng đảm bảo cho hợp đồng được thực hiện như thỏa thuận để bên bị vi phạm nghĩa vụ đạt được mục đích đặt ra ban đầu khi xác lập hợp đồng. Chế tài này đã được pháp luật Việt Nam ghi nhận tại Bộ luật Dân sự năm 2015, Luật Thương mại năm 2005 và đối với hợp đồng kinh doanh bất động sản thì trong các nội dung thỏa thuận tại các hợp đồng mẫu trong kinh doanh bất động sản được ban hành theo Nghị định 96/2024/NĐ-CP, ngày 24/7/2024 của Chính phủ Quy định chi tiết một số điều của Luật Kinh doanh bất động sản cũng đã có những thỏa thuận ghi nhận quyền của bên bị vi phạm yêu cầu bên vi phạm tiếp tục thực hiện hợp đồng. Tuy nhiên, thực tế áp dụng các quy định pháp luật về chế tài này khi giải quyết tranh chấp hợp đồng kinh doanh bất động sản còn nhiều bất cập, nhiều quan điểm chưa thống nhất dẫn đến tồn tại những hướng giải quyết chưa thực sự bảo vệ được bên bị vi phạm và chưa đảm bảo cân bằng quyền lợi của các bên tham gia hợp đồng. Bài viết tập trung phân tích thực trạng các quy định pháp luật Việt Nam về chế tài buộc thực hiện đúng hợp đồng và thực tiễn vận dụng các quy định này để giải quyết tranh chấp hợp đồng kinh doanh bất động sản; từ đó, tác giả kiến nghị các giải pháp hoàn thiện pháp luật về chế tài này.
NGHĨA VỤ CẢI TẠO, XÂY DỰNG LẠI NHÀ CHUNG CƯ CỦA CHỦ SỞ HỮU CĂN HỘ - BẤT CẬP VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT
Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, nhiều nhà chung cư xây dựng trước năm 1994 đã xuống cấp nghiêm trọng, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải cải tạo, xây dựng lại nhằm bảo đảm an toàn cư dân và chỉnh trang đô thị. Mặc dù Luật Nhà ở năm 2023 đã thiết lập cơ chế pháp lý cho hoạt động này, tuy nhiên quá trình triển khai còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Nguyên nhân cốt lõi là pháp luật chưa xác lập đầy đủ và khả thi nghĩa vụ của chủ sở hữu căn hộ - chủ thể trung tâm trong cải tạo. Bài viết phân tích những bất cập trong quy định pháp luật hiện hành về nghĩa vụ của chủ sở hữu căn hộ, lý giải nguyên nhân và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư.
TƯ DUY ĐỘT PHÁ CỦA ĐẢNG TRONG NGHỊ QUYẾT 66-NQ/TW VỀ ĐỔI MỚI CÔNG TÁC XÂY DỰNG PHÁP LUẬT VÀ THI HÀNH PHÁP LUẬT ĐÁP ỨNG YÊU CẦU PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC TRONG KỶ NGUYÊN MỚI
Trong điều kiện Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo toàn diện Nhà nước và xã hội, sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác xây dựng pháp luật (XDPL) và thi hành pháp luật (THPL) có ý nghĩa rất quan trọng trong phát triển đất nước. Nghị quyết 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác XDPL và THPL không chỉ đưa ra các giải pháp chiến lược nhằm tiếp tục đẩy mạnh hoàn thiện và thực hiện thể chế, mà còn thể hiện rõ tư duy đột phá của Đảng đưa dân tộc Việt Nam tiến xa hơn, khẳng định vị thế của đất nước trong kỷ nguyên mới. Bài viết tập trung phân tích, luận giải tư duy đột phá của Đảng trong công tác XDPL và THPL.
CĂN CỨ BỒI THƯỜNG TRONG HỢP ĐỒNG BẢO HIỂM TÀI SẢN: BẤT CẬP VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN
Căn cứ bồi thường trong hợp đồng bảo hiểm tài sản là nền tảng pháp lý nhằm xác định phạm vi và mức độ trách nhiệm chi trả của doanh nghiệp bảo hiểm. Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022 đã thiết lập những nguyên tắc cơ bản, song còn bộc lộ nhiều hạn chế như khái niệm chưa được cụ thể hóa, thiếu tiêu chí thống nhất để định giá tài sản và thiệt hại, cơ chế giám định độc lập chưa rõ ràng, và tình trạng bảo hiểm dưới giá trị chưa được kiểm soát hiệu quả. Những bất cập này dẫn đến nguy cơ doanh nghiệp bảo hiểm áp đặt cách tính bất lợi cho bên mua, làm gia tăng tranh chấp và suy giảm chức năng bảo vệ của bảo hiểm tài sản. Trên cơ sở phân tích lý luận và thực tiễn, bài viết đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm nâng cao tính minh bạch, công bằng và hiệu quả của hợp đồng bảo hiểm tài sản.
CƠ CHẾ ĐIỀU CHỈNH ĐẠO ĐỨC NGHỀ LUẬT Ở VIỆT NAM: TIẾP CẬN THỂ CHẾ VÀ ĐỊNH HƯỚNG CẢI CÁCH
Nội dung bài viết này tập trung vào việc phân tích cơ chế điều chỉnh đạo đức nghề luật ở Việt Nam dưới góc nhìn thể chế hiện đại và so sánh quốc tế. Trên cơ sở khái quát lý luận, tác giả xác lập mô hình bốn thành tố cấu thành một cơ chế điều chỉnh đạo đức nghề luật hiệu quả: xác lập chuẩn mực, thiết chế giám sát, quy trình xử lý vi phạm và cơ chế trách nhiệm giải trình. Tác giả cũng chỉ ra rằng hệ thống hiện hành ở Việt Nam còn thiên về định hướng mềm, thiếu thiết chế độc lập và cơ chế công khai, phản biện xã hội còn mờ nhạt. Tiếp đó, tác giả cũng đã chỉ ra nguyên nhân từ di sản hành chính hóa, thiếu nền tảng lý luận và áp lực xã hội chưa đủ mạnh. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất và phân tích rõ các giải pháp cần thiết như xây dựng bộ quy tắc liên ngành, luật hóa một phần chuẩn mực, thiết lập ủy ban đạo đức độc lập, đẩy mạnh phản hồi xã hội và cải cách đào tạo theo hướng tình huống.
BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI TRONG PHÁT TRIỂN ĐIỆN NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI TẠI VIỆT NAM: PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN
Quyền con người được sống trong môi trường trong lành là một bộ phân của quyền con người và đã được ghi nhận trong Hiến pháp của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nhiều văn kiện, công ước quốc tế từ trước đến nay. Trong quá trình thực hiện việc xây dựng quy định pháp luật về phát triển điện NLMT đòi hỏi cần có sự tuân thủ với nguyên tắc này. Tuy nhiên, hiện nay pháp luật phát triển điện NLMT chủ yếu được lồng ghép trong các văn bản quy phạm pháp luật về bảo vệ môi trường và một số văn bản pháp luật khác, tồn tại nhiều khoảng trống trong quy định pháp luật, phát triển điện NLMT hiện nay chủ yếu tập trung vào chính sách, cơ chế khuyến khích đầu tư phát triển mà thiếu vắng đi quy định về quản lý, kiểm soát tác động tiêu cực trong quá trình phát triển điện NLMT và chính sách bảo vệ quyền con người Bài viết phân tích, làm rõ mối quan hệ giữa vấn đề bảo đảm quyền sống trong môi trường trong lành và vấn đề phát triển điện NLMT, cũng như phân tích thực trạng pháp luật tồn tại những khoảng trống về cơ chế xử lý pin NLMT, vai trò của cộng đồng và những thách thức của việc thực hiện nguyên tắc này trong quá trình phát triển điện NLMT. Từ đó, đưa ra những quan điểm, định hướng hoàn thiện khung pháp luật trong việc bảo đảm yêu cầu giữa thực hiện quyền được sống trong môi trường trong lành trong phát triển điện NLMT