Tạp chí Khoa học- Trường Đại học Phú Yên
Tạp chí của Trường Đại học Phú Yên
NGHIÊN CỨU KỸ NĂNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÁ NHÂN CỦA SINH VIÊN KHOA NÔNG NGHIỆP – KINH TẾ TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC PHÚ YÊN
Nghiên cứu này đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng quản lý tài chính cá nhân của sinh viên Khoa Nông nghiệp – Kinh tế tại Trường Đại học Phú Yên trong bối cảnh hiện nay. Phương pháp khảo sát định lượng kết hợp phân tích thống kê được sử dụng để xác định tác động của kiến thức, thái độ và hành vi tài chính của sinh viên. Kết quả cho thấy kỹ năng quản lý tài chính của sinh viên chỉ đạt mức trung bình, với hạn chế rõ nhất ở lập ngân sách, theo dõi dòng tiền và dự phòng rủi ro. Đồng thời, kiến thức tài chính, thói quen chi tiêu và mức độ tự chủ tài chính là những yếu tố tác động mạnh nhất. Từ đó, tác giả đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao kỹ năng quản lý tài chính cá nhân cho sinh viên của Khoa. Từ khóa: Kỹ năng quản lý tài chính cá nhân, sinh viên, Khoa Nông nghiệp – Kinh tế, Trường Đại học Phú Yên.
THIẾT KẾ NỘI THẤT TẠI NHỮNG CƠ SỞ LƯU TRÚ Ở VÙNG DUYÊN HẢI TỈNH ĐẮK LẮK: HƯỚNG BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TÂY NGUYÊN
Bài viết mô tả thiết kế xây dựng nội thất ở hai cơ sở lưu trú của vùng duyên hải tỉnh Đắk Lắk lấy cảm hứng từ văn hóa của vùng Trường Sơn - Tây Nguyên. Qua đó thấy rằng: Yếu tố văn hóa có thể song hành cùng hoạt động kinh tế, sự lan toả văn hóa của vùng Tây Nguyên đến vùng duyên hải Nam Trung bộ, và sự thiết kế xã hội đến từ các giá trị văn hóa truyền thống. Điều này là một hướng đi trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa vùng Trường Sơn Tây Nguyên nói riêng, văn hóa Việt Nam nói chung trong thời đại mới. Kết quả nghiên cứu mang đến một hình mẫu cho việc hoạt động kinh doanh lưu trú dựa trên nền tảng các giá trị văn hóa truyền thống. Từ khóa: Thiết kế nội thất, cơ sở lưu trú, văn hóa, Tây Nguyên, bảo tồn và phát huy.
DU LỊCH TRẢI NGHIỆM TẠI LÀNG NGHỀ DỆT CHIẾU CÓI AN CƯ, XÃ Ô LOAN, TỈNH ĐẮK LẮK
Du lịch trải nghiệm làng nghề truyền thống đang trở thành hướng đi quan trọng trong phát triển du lịch bền vững ở khu vực nông thôn. Trên cơ sở nghiên cứu các khung lý thuyết và thực tiễn tại làng nghề dệt chiếu cói An Cư, xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk, bài báo đề xuất mô hình sản phẩm du lịch trải nghiệm và mô hình chiến lược cũng như một số giải pháp hoàn thiện các mô hình nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm trải nghiệm của du khách và phát huy, bảo tồn giá trị văn hóa làng nghề. Mô hình sản phẩm du lịch được xây dựng theo các nhóm sản phẩm cốt lõi, tiện ích, bổ sung và tăng cường. Mô hình chiến lược xác định các bên liên quan như chính quyền địa phương, hợp tác xã, doanh nghiệp du lịch và cộng đồng địa phương. Đó là cơ sở quan trọng để phát triển du lịch trải nghiệm làng nghề dệt chiếu cói An Cư theo hướng xanh và bền vững. Kết quả nghiên cứu sẽ góp phần xây dựng và hoàn thiện sản phẩm du lịch cũng như định hướng chiến lược phát triển du lịch cho địa phương. Từ khóa: Du lịch trải nghiệm; làng nghề truyền thống; Đắk Lắk.
Đoàn Thị Mỹ Dung, Đào Văn Phượng, Nguyễn Thị Anh Thư, Nguyễn Thị Ngọc Huyền, Nguyễn Thị Thu Trang
DU LỊCH THỦY SẢN – XU HƯỚNG KINH TẾ BỀN VỮNG CHO CỘNG ĐỒNG VEN BIỂN
Du lịch thủy sản (aquatourism), sự kết hợp giữa nuôi trồng thủy sản và hoạt động du lịch – giáo dục, đang trở thành mô hình phát triển bền vững giàu tiềm năng tại các vùng ven biển và nông thôn. Mô hình này không chỉ tạo ra giá trị kinh tế mà còn đóng góp cho bảo tồn sinh thái và tăng cường gắn kết cộng đồng. Bên cạnh đó, du lịch thủy sản phải đối mặt những thách thức đáng kể về rào cản pháp lý, cơ sở hạ tầng, ô nhiễm môi trường, thiếu các chuẩn chứng nhận, chiến lược marketing chuyên biệt và tác động sinh thái dài hạn, cũng như nhu cầu đánh giá nhận thức du khách trên phạm vi rộng hơn. Bài viết này nhằm thảo luận về những vấn đề trên, đưa ra những gợi ý cho sự phát triển của du lịch thủy sản bền vững trong thời gian tới. Từ khoá: Mô hình kinh tế, nuôi trồng thủy sản, du lịch, kết hợp, bền vững
HIỆN TƯỢNG NHÀ VĂN NAM GIỚI HƯ CẤU GIỌNG NỮ TRONG DU KÝ SANG TÂY VÀ MƯỜI THÁNG Ở PHÁP CỦA ĐÀO TRINH NHẤT
Bài báo khảo sát hiện tượng hư cấu giọng nữ của Đào Trinh Nhất trong hai tác phẩm du ký Sang Tây và Mười tháng ở Pháp. Bài báo làm rõ cách thức nhà văn kiến tạo “mặt nạ” nữ giới, dịch chuyển điểm nhìn từ trí thức nam giới sang nữ giới thành thị để truyền tải tư tưởng canh tân. Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc giả giọng nữ không chỉ là thủ pháp nghệ thuật mà còn là chiến lược truyền thông văn hóa có chủ đích. Qua lăng kính nữ giới, những quan sát, bàn luận về văn minh phương Tây, các vấn đề lịch sử, văn hóa, xã hội trở nên mềm mại, khách quan và dễ tiếp cận với đọc giả, nhất là phụ nữ - đối tượng chính của tạp chí Phụ nữ tân văn do Đào Trinh Nhất làm chủ bút. Nghiên cứu cũng góp phần xác lập vị thế của Đào Trinh Nhất trong việc đổi mới tư duy thể loại du ký và thúc đẩy sự phát triển ý thức nữ quyền trong văn học Việt Nam đầu thế kỉ XX. Từ khóa: Đào Trinh Nhất, du ký, Sang Tây, Mười tháng ở Pháp, hư cấu giọng nữ.
GIÁ TRỊ DI SẢN CÁC DI TÍCH THỜI ĐẠI ĐÁ CŨ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐẮK LẮK
Nghiên cứu về thời đại Đá cũ không chỉ đơn thuần là quá trình nhận thức giai đoạn sơ khai lịch sử nhân loại, lịch sử địa phương mà còn xác định các giá trị di sản của các di tích nhằm phục vụ nhu cầu phát triển hiện đại và tương lai. Nghiên cứu về thời đại Đá cũ trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk mới chỉ trong giai đoạn đầu nhưng đã mở ra tiềm năng to lớn về di sản của nhóm di tích giai đoạn này. Trên cơ sở kết thừa nguồn tài liệu nghiên cứu liên quan đã công bố, vận dụng các phương pháp chuyên ngành khảo cổ như mô tả loại hình học với cách tiếp cận giá trị di sản, bài viết làm rõ các giá trị di sản về các di tích thời đại Đá cũ trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk. Từ khóa: Thời đại đồ đá cũ, di sản, Đắk Lắk, khảo cổ học
GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO KỸ NĂNG NGHỀ NGHIỆP CHO SINH VIÊN NGÀNH KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG BÌNH THUẬN
Trước sự phát triển của công nghệ thông tin, các cơ sở đào tạo ngành kế toán doanh nghiệp phải thay đổi phương pháp đào tạo, nội dung đào tạo, liên kết doanh nghiệp, cơ sở vật chất… Bài viết sử dụng phương pháp phỏng vấn, điều tra quan sát, phân tích tổng hợp để đánh giá thực trạng đào tạo nghề kế toán doanh nghiệp tại Trường Cao đẳng Bình Thuận. Từ đó, chúng tôi đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên. Từ khóa: Đổi mới phương pháp dạy học, kế toán doanh nghiệp, kỹ năng nghề nghiệp, liên kết doanh nghiệp, phần mềm kế toán, Trường Cao đẳng Bình Thuận
TỪ KHUNG LÝ THUYẾT KIẾN TẠO BỐI CẢNH HOÁ ĐẾN THỰC TIỄN THIẾT KẾ BÀI DẠY: MỘT CHU TRÌNH DẠY HỌC BA BƯỚC
Bài báo này giải quyết khoảng cách giữa các lý thuyết giáo dục hiện đại và thực tiễn thiết kế bài dạy, một thách thức vẫn tồn tại trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay. Bằng phương pháp phân tích tài liệu và phát triển lý thuyết, nghiên cứu thực hiện hai mục tiêu chính: (1) xây dựng một "Khung lý thuyết Kiến tạo Bối cảnh hóa" đa ngành, hội tụ các học thuyết nền tảng (Triết học Hành dụng của Dewey, Thuyết Kiến tạo của Piaget và Vygotsky, Bối cảnh hóa) tại một "sự chuyển đổi kép", với Triết học Hành dụng đóng vai trò là "chất kết dính"; và (2) đề xuất một "Chu trình dạy học 3 bước" khả thi, bao gồm: (1) Khởi động và Bối cảnh hóa, (2) Kiến tạo tri thức, và (3) Vận dụng và Phản tư. Kết quả thảo luận cho thấy chu trình này là một khung tư duy sư phạm linh hoạt, vận hành như một vòng lặp học tập xoắn ốc, có thể áp dụng hiệu quả từ các dự án học tập quy mô lớn đến các hoạt động dạy học vi mô. Bài báo khẳng định chu trình được đề xuất là cầu nối hiệu quả giúp chuyển hóa các nguyên tắc lý thuyết thành thực tiễn nhằm phát triển năng lực cốt lõi cho người học. Từ khoá: Chu trình dạy học 3 bước, thuyết kiến tạo, bối cảnh hóa, thiết kế bài dạy, phát triển năng lực.
PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG NGHE HIỂU CHO SINH VIÊN NGÔN NGỮ ANH THÔNG QUA TÍCH HỢP CÁC ỨNG DỤNG TRÍ TUỆ NHÂN TẠO
Bài viết trình bày kết quả nghiên cứu tích hợp các ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào các hoạt động dạy học rèn luyện và phát triển kỹ năng nghe hiểu cho sinh viên mới bắt đầu học ngành Ngôn ngữ Anh tại Trường Đại học Phú Yên. Phương pháp này giúp sinh viên tăng cường hứng thú học tập, tham gia bài học tích cực hơn và đạt được kết quả học tập tốt hơn. Kết quả nghiên cứu cho thấy sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo trong các hoạt động rèn luyện và phát triển kỹ năng nghe hiểu nói riêng, cũng như các kỹ năng giao tiếp ngôn ngữ nói chung là phương pháp hiệu quả và phát huy nhiều phẩm chất tích cực của sinh viên trong thời kỳ chuyển đổi số hiện nay. Từ khoá: Nghe hiểu, Ngôn ngữ Anh, tích hợp, trí tuệ nhân tạo, TextMagic và TTSMP3.
MÔ HÌNH DẠY HỌC TÍCH HỢP NỘI DUNG VÀ NGÔN NGỮ (CLIL) TRONG ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN STEAM SONG NGỮ: TỔNG QUAN HỆ THỐNG VÀ ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC PHÚ YÊN
Trong bối cảnh chuyển đổi số và toàn cầu hóa, đào tạo giáo viên STEAM song ngữ theo mô hình Dạy học tích hợp Nội dung và Ngôn ngữ (Content and Language Integrated Learning – CLIL) đang nổi lên như một định hướng sư phạm hiện đại nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Nghiên cứu này thực hiện tổng quan có hệ thống (Systematic Literature Review) các công trình trong và ngoài nước giai đoạn 2010–2025 về đào tạo giáo viên theo hướng tích hợp CLIL–STEAM, nhằm làm rõ nền tảng lý luận, xác định các mô hình đào tạo hiệu quả, hệ năng lực cốt lõi của giáo viên STEAM song ngữ và các định hướng triển khai ứng dụng. Phân tích ừ 40 tài liệu và bài nghiên cứu chất lượng cao cho thấy CLIL và giáo dục STEAM có mức độ tương thích sư phạm cao, cùng dựa trên các nguyên lý dạy học kiến tạo, học tập gắn với thực tiễn, phát triển năng lực liên ngành và các năng lực thế kỷ XXI; trong đó, các mô hình đào tạo hiệu quả nổi bật bao gồm đồng giảng dạy (co-teaching), đào tạo phương pháp luận xuyên suốt và đào tạo dựa trên năng lực thực hành. Trên cơ sở các phát hiện tổng quan, bài báo đề xuất định hướng ứng dụng mô hình CLIL–STEAM trong đào tạo giáo viên STEAM song ngữ tại Trường Đại học Phú Yên theo bốn trụ cột: học thuật, thực hành, công nghệ và quốc tế hóa, đồng thời khái quát khung năng lực đầu ra cho giáo viên STEAM song ngữ, qua đó khẳng định việc triển khai mô hình CLIL–STEAM không chỉ là một đổi mới phương pháp đào tạo giáo viên mà còn là một định hướng chiến lược nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, tăng cường năng lực hội nhập quốc tế và đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục phổ thông trong giai đoạn mới.
Nguyễn Thùy Vân, Châu Thị Hồng Nhự, Trần Xuân Hồi, Phạm Ngọc Thịnh
QUÁ TRÌNH BIẾN ĐỔI ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH CÁC TỈNH TÂY NGUYÊN TỪ ĐẦU THẾ KỶ XIX ĐẾN THÁNG 8 NĂM 1945
Nghiên cứu này tập trung phân tích sự biến đổi trong tổ chức hành chính và quản lý của Nhà nước đối với địa bàn cư trú của đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên, từ thế kỷ XIX đến Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Những thay đổi này thường xuất phát từ nhiều nguyên nhân nhưng mục tiêu cốt lõi là hướng đến việc tạo động lực và điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và cả nước. Từ khóa: Hành chính, kinh tế - xã hội, Tây Nguyên,
KỸ NĂNG HỌC TẬP VÀ LÀM VIỆC NHÓM CỦA SINH VIÊN KHOA KINH TẾ-DU LỊCH-VĂN HÓA, TRƯỜNG CAO ĐẲNG BÌNH THUẬN
Nghiên cứu tiến hành phân tích thực trạng kỹ năng học tập và làm việc nhóm của sinh viên khoa Kinh tế-Du lịch-Văn hoá, Trường Cao đẳng Bình Thuận. Dữ liệu được thu thập bằng phương pháp chọn mẫu thuận tiện, phỏng vấn 154 sinh viên đang học tập tại trường thông qua bảng câu hỏi thiết kế sẵn. Sử dụng phương pháp thống kê mô tả để phân tích và xử lý số liệu. Từ kết quả nghiên cứu đề xuất một số khuyến nghị nhằm cải thiện vấn đề học tập và làm việc nhóm của sinh viên, góp phần nâng cao hiệu quả rèn luyện kỹ năng, phát huy năng lực tư duy và các kỹ năng giải quyết vấn đề, tương tác, kỹ năng học tập và làm việc, kỹ năng sống cho sinh viên. Từ khóa: Học tập, làm việc nhóm, sinh viên, Trường Cao đẳng Bình Thuận.
MÔ HÌNH TÍCH HỢP TRONG DẠY HỌC ĐIỀU KHIỂN TỰ ĐỘNG HÓA TRÊN NỀN TẢNG TIA PORTAL THEO HƯỚNG TIẾP CẬN NĂNG LỰC
Trong thời đại Công nghiệp 4.0, kỹ thuật viên điều khiển tự động hóa không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà còn phải có khả năng thích ứng, tư duy sáng tạo và tác phong làm việc chuyên nghiệp. Bài báo này giới thiệu một mô hình giảng dạy tích hợp phần mềm TIA Portal và Factory I/O với phương pháp 5S theo định hướng tiếp cận năng lực (APC). Mô hình được xây dựng dựa trên chuỗi tiểu năng lực trong đào tạo PLC và minh họa cách tích hợp hiệu quả công cụ mô phỏng cùng nguyên tắc tổ chức nơi làm việc vào đào tạo nghề. Việc tích hợp này giúp nâng cao hiệu quả học tập, khuyến khích sáng tạo và rèn luyện tác phong công nghiệp cho người học. Nghiên cứu đồng thời cung cấp một khung tham chiếu có thể áp dụng trong việc cải tiến chương trình đào tạo tự động hóa và mở rộng sang các ngành kỹ thuật khác. Từ khóa: Giáo dục tiếp cận năng lực APC, TIA Portal, Factory I/O, 5S, Đào tạo nghề
VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÓNG VAI NHẰM GIÁO DỤC VĂN HOÁ ỨNG XỬ CHO HỌC SINH TIỂU HỌC QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM
Bài viết trình bày cơ sở lý luận và thực tiễn của việc giáo dục văn hoá ứng xử cho học sinh tiểu học thông qua phương pháp đóng vai trong Hoạt động trải nghiệm. Phương pháp này giúp học sinh nhập vai, trải nghiệm và giải quyết các tình huống ứng xử thực tế, qua đó phát triển nhận thức, thái độ, kỹ năng giao tiếp và hành vi văn minh. Kết quả cho thấy đóng vai là phương pháp hiệu quả trong việc gắn lý thuyết với thực hành, nâng cao năng lực ứng xử và góp phần hình thành nhân cách toàn diện cho học sinh tiểu học trong môi trường giáo dục tích cực và nhân văn. Từ khoá: Hoạt động trải nghiệm, phương pháp đóng vai, tiểu học, văn hoá ứng xử.
VAI TRÒ CỦA CÁC ĐẠI HỌC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI ĐỊA PHƯƠNG
Bài viết phân tích vai trò ngày càng quan trọng của các trường đại học trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội tại địa phương, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi sang nền kinh tế tri thức và toàn cầu hóa. Các đại học không chỉ là trung tâm đào tạo và nghiên cứu mà còn là tác nhân đổi mới sáng tạo, chuyển giao tri thức, hỗ trợ khởi nghiệp và kết nối với doanh nghiệp địa phương, góp phần giải quyết các vấn đề thực tiễn và nâng cao năng lực cạnh tranh địa phương. Bài viết cũng chỉ ra một số mô hình thành công, khuyến nghị xây dựng cơ chế phối hợp bền vững giữa nhà trường – doanh nghiệp – chính quyền địa phương. Việc phát huy vai trò của đại học cần gắn với chiến lược phát triển vùng, chính sách đầu tư và cải cách thể chế giáo dục đại học. Kết luận nhấn mạnh đại học chính là “trung tâm tri thức địa phương” – trụ cột của phát triển bền vững. Từ khóa: chuyển giao tri thức, doanh nghiệp, đại học, hợp tác đại học, phát triển kinh tế – xã hội.
GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ÂM NHẠC DÂN GIAN DÂN TỘC Ê ĐÊ, CHĂM H’ROI, BA NA TRONG HOẠT ĐỘNG VĂN HÓA DU LỊCH Ở PHÚ YÊN
Người Ê Đê, Chăm H’roi, Ba Na ở Phú Yên có một nền âm nhạc dân gian vô cùng đặc sắc và giá trị nghệ thuật cao. Âm nhạc là món ăn tinh thần không thể thiếu trong cuộc sống của đồng bào nơi đây, nó tồn tồn tại như cơm ăn nước uống, như hơi thở. Trong bài báo, chúng tôi đề xuất một số giải pháp phát triển âm nhạc dân gian không chỉ trong sinh hoạt văn hóa cộng đồng mà cả trong du lịch của tỉnh Phú Yên. Từ khóa: Âm nhạc dân gian, Ba na, Chăm H’roi, du lịch, Ê đê, Phú Yên.
NHỮNG CUNG BẬC CẢM XÚC TRONG CA DAO TÌNH YÊU ĐÔI LỨA PHÚ YÊN
Ca dao tình yêu đôi lứa Phú Yên đa dạng về sắc thái cảm xúc: từ những lời ngỏ ngọt ngào, ướm hỏi tình tứ cho đến những lời thề hẹn, những nỗi niềm tương tư, sầu khổ hay sự trách móc, ai oán. Mỗi cung bậc, dù vui hay buồn, ngọt ngào hay cay đắng, đều làm nổi bật nét độc đáo của tình yêu trong ca dao Phú Yên. Đó không chỉ là tiếng lòng của người nghệ sĩ bình dân mà còn thể hiện nét đẹp trong tính cách và ứng xử của con người nơi đây. Từ khóa: Ca dao tình yêu, hờn trách, ngỏ lời, thề nguyền, tương tư.
Nguyễn Thị Ái Thoa,*, Nguyễn Thị Huỳnh Nga
MỘT SỐ THỂ THƠ TRONG THƠ THIẾU NHI VIỆT NAM TỪ 1995 ĐẾN 2022
Thơ thiếu nhi Việt Nam 1995 - 2022 vận động trong sự kế thừa và đổi mới nhằm thích ứng với những chuyển biến của đời sống xã hội và tâm lý trẻ em thời kì hội nhập. Các tác phẩm trong giai đoạn này không chỉ đa dạng về hình thức biểu đạt mà còn chứa đựng nhiều thể nghiệm mang tính sáng tạo trên bình diện các yếu tố cấu thành thể thơ. Đặc điểm này, một mặt, là minh chứng cho ý thức cách tân nghệ thuật của các nhà thơ trong việc kiến tạo những phương thức biểu đạt mới; mặt khác, giúp mở rộng biên độ biểu đạt và gia tăng giá trị thẩm mỹ cho thơ thiếu nhi giai đoạn 1995 - 2022. Từ khóa: Hiện đại, thể thơ, thơ thiếu nhi Việt Nam 1995 - 2022, truyền thống
GIỚI THUYẾT MỘT VÀI XU HƯỚNG NGHIÊN CỨU GIỚI Ở PHƯƠNG TÂY VÀ GỢI MỞ CÁC HƯỚNG NGHIÊN CỨU Ở VIỆT NAM
Bài báo này sử dụng phương pháp tổng quan tài liệu và phương pháp so sánh lịch sử nhằm khái quát các hướng nghiên cứu chính về giới ở phương Tây và sự thay đổi trong cách hiểu về giới qua các thời kỳ. Theo đó, nghiên cứu giới ở phương Tây phát triển mạnh mẽ từ phong trào nữ quyền thế kỷ XIX, sau đó mở rộng trong làn sóng nữ quyền thứ hai vào những năm 1960 - 1970. Đến cuối thế kỷ XX, lĩnh vực này tiếp tục đa dạng hóa với sự ra đời của lý thuyết giao thoa, nghiên cứu nam tính và các cách tiếp cận phi nhị nguyên giới. Ở Việt Nam, nghiên cứu giới đã có những bước khởi sắc với sự tiếp cận với các lý thuyết hiện đại và nỗ lực lấp đầy khoảng trống học thuật như làn sóng nữ quyền thứ hai ở phương Tây đã thực hiện. Tuy nhiên, nghiên cứu giới vẫn đối mặt với nhiều rào cản. Các nghiên cứu về nam giới và các chủ thể thiểu số khác còn hạn chế, đặc biệt thiếu các nghiên cứu mang tính giao thoa, nghiên cứu về giới và công nghệ. Từ đó, bài viết gợi mở một số hướng nghiên cứu giới ở Việt Nam. Từ khóa: Làn sóng nữ quyền, lý thuyết giao thoa, nghiên cứu giới, phương Tây, Việt Nam.
ALBERT EINSTEIN: NHÀ KHOA HỌC YÊU CHUỘNG HÒA BÌNH
Albert Einstein không chỉ là nhà vật lý thiên tài với học thuyết tương đối, mà còn là một nhà tư tưởng nhân văn sâu sắc, kiên định với lý tưởng hòa bình và công lý. Ông phản đối chiến tranh, chủ nghĩa dân tộc cực đoan và lên án vũ khí hủy diệt, đặc biệt sau sự kiện bom nguyên tử được thả xuống Nhật Bản. Bằng hành động, thư từ và các tuyên ngôn như Tuyên ngôn Russell- Einstein, ông đã thể hiện rõ vai trò đạo đức của nhà khoa học đối với nhân loại. Cuộc đời ông là sự kết hợp giữa trí tuệ khoa học và lương tri nhân loại trong hành trình vì hòa bình bền vững. Từ khóa: Albert Einstein, hòa bình, khoa học, đạo đức
RÈN LUYỆN CÁC NĂNG LỰC TỔNG HỢP VÀ KHÁI QUÁT HÓA TRONG DẠY HỌC TOÁN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC PHÚ YÊN
Trong bài viết này chúng tôi đưa ra khái niệm “năng lực cốt lõi” trong chương trình đào tạo và nêu sự cần thiết của việc phát triển các năng lực tổng hợp, khái quát hóa. Sau đó chúng tôi đánh giá thực trạng và đề xuất một số biện pháp để rèn luyện năng lực tổng hợp, khái quát hóa thông qua việc dạy học Toán tại Trường Đại học Phú Yên. Từ khóa: Khái quát hóa, năng lực cốt lõi, tổng hợp, phân tích.
PHƯƠNG PHÁP HỌC TỐT MÔN MĨ THUẬT CHO SINH VIÊN KHÔNG CHUYÊN Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC PHÚ YÊN DỰA VÀO ĐẶC THÙ BỘ MÔN
Mĩ thuật là một môn học khó với sinh viên không chuyên. Bài viết không đi theo các bước thực hành làm bài mà tiến hành phân tích những đặc trưng bộ môn, trên cơ sở đó đề xuất phương pháp học tập hiệu quả môn Mĩ thuật cho sinh viên Khoa Giáo dục mầm non, Trường Đại học Phú Yên, bao gồm các phương pháp cụ thể liên quan đến 1) Tư duy sáng tạo; 2) Tự sáng tạo; 3) Tự đánh giá. Nghiên cứu này làm cơ sở cho việc đổi mới phương pháp dạy học Mĩ thuật trong đào tạo giáo viên không chuyên dựa trên đặc thù bộ môn và hướng vào phát triển năng lực người học. Từ khoá: Đặc thù bộ môn Mĩ thuật, phương pháp học tập, Mĩ thuật.
GIỚI THIỆU BÀI TẬP LUYỆN NGÓN VỚI KỸ THUẬT ÉP DÂY (APOYANDO) Ở BÀN TAY PHẢI KHI TẬP ĐÀN GUITARE CỔ ĐIỂN
Kỹ thuật ép dây ở bàn tay phải (right-hand bending) là một kỹ thuật cơ bản cần thiết trong luyện đàn guitar, giúp tạo ra âm sắc độc đáo và phong phú hơn. Khi thực hiện ép dây bằng bàn tay phải, người chơi có thể dùng ngón cái hoặc các ngón khác để kéo nhẹ dây đàn, tạo hiệu ứng cao độ biến đổi tinh tế. Điều này đòi hỏi sự kiểm soát tốt lực tay và độ chính xác trong thao tác, nhằm tránh làm mất đi sự ổn định của âm thanh. Việc luyện tập đều đặn và kết hợp với các kỹ thuật khác sẽ giúp người chơi phát triển khả năng biểu cảm và tạo dấu ấn riêng khi chơi đàn. Từ khóa: Kỹ thuật ép dây (Apoyando), bài tập kỹ thuật ép dây (Apoyando), đàn guitare cổ điển.
BIỆN PHÁP THÚC ĐẨY TÍNH TÍCH CỰC HỌC TẬP TRÊN LỚP CHO SINH VIÊN SƯ PHẠM TRƯỜNG ĐẠI HỌC PHÚ YÊN NHẰM ĐÁP ỨNG YÊU CẦU PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƯỜI HỌC
Tính tích cực học tập giúp sinh viên học tập một cách chủ động, tìm tòi tri thức có chủ đích, sáng tạo; đồng thời, tạo ra hứng thú giúp sinh viên tự học hiệu quả. Trên cơ sở phân tích các yếu tố ảnh hưởng chủ quan, khách quan, chúng tôi đề xuất một số biện pháp nâng cao tính tích cực học tập trên lớp cho sinh viên sư phạm ở Trường đại học Phú Yên. Từ khóa: Sinh viên sư phạm, tính tích cực học tập trên lớp, yếu tố ảnh hưởng.
VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÓNG VAI TRONG DẠY HỌC HỘI THOẠI CHO HỌC SINH LỚP 1
Dạy học hội thoại là một phần quan trọng trong chương trình giáo dục Tiếng Việt ở bậc tiểu học, giúp học sinh phát triển kỹ năng giao tiếp và tư duy ngôn ngữ. Bài báo này nghiên cứu việc vận dụng phương pháp đóng vai trong dạy học hội thoại cho học sinh Lớp 1, nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy và khả năng giao tiếp của học sinh. Từ đó phân tích hiệu quả của phương pháp đóng vai trong việc rèn luyện kỹ năng nói, lắng nghe và phản hồi của học sinh. Từ khóa: dạy học hội thoại, học sinh Lớp 1, kỹ năng nghe - nói, phương pháp đóng vai.
ỨNG DỤNG PHẦN MỀM HỖ TRỢ TỔ CHỨC TRÒ CHƠI HỌC TẬP TRONG DẠY HỌC MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN LỚP 7
Nghiên cứu này trình bày một số cơ sở lý luận về trò chơi học tập và quy trình vận dụng trò chơi vào dạy học môn Khoa học Tự nhiên. Đồng thời, nghiên cứu minh họa quy trình thông qua việc thiết kế và tổ chức trò chơi học tập trong dạy học môn Khoa học Tự nhiên lớp 7. Trong quá trình thực hiện, nhóm nghiên cứu đã sử dụng phần mềm hỗ trợ Plickers để thiết kế trò chơi nhằm tăng tính tương tác, hứng thú và sự tham gia tích cực của học sinh trong giờ học. Việc tích hợp công nghệ vào hoạt động trò chơi học tập không chỉ giúp củng cố kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy và làm việc nhóm cho học sinh. Từ khoá: Khoa học tự nhiên, Plickers, ứng dụng số, trò chơi học tập.
THỰC TRẠNG SỬ DỤNG CÔNG NGHỆ TRÍ TUỆ NHÂN TẠO (AI) TRONG VIỆC HỌC TIẾNG ANH CỦA SINH VIÊN NGÀNH NGÔN NGỮ ANH, TRƯỜNG ĐẠI HỌC PHÚ YÊN
Nghiên cứu này sử dụng phương pháp điều tra qua khảo sát thực trạng sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) của sinh viên Khoa Ngoại ngữ, Trường Đại học Phú Yên, nhằm đánh giá mức độ, mục đích sử dụng, cũng như những thuận lợi và khó khăn khi ứng dụng công nghệ này trong học tiếng Anh. Kết quả cho thấy 100% sinh viên tham gia khảo sát đã sử dụng AI để cải thiện kỹ năng viết, luyện nghe, dịch thuật, sửa ngữ pháp và học từ vựng. Đáng chú ý, 51,3% sinh viên cho biết họ cảm thấy tự tin và có động lực hơn khi sử dụng AI trong học tập. Khảo sát cũng chỉ ra một số thách thức như chi phí cao và khó khăn trong việc sử dụng các công cụ AI. Nghiên cứu cũng cung cấp thêm thông tin về cách thức sinh viên tại các trường đại học địa phương tiếp cận và ứng dụng công nghệ AI trong học tập, từ đó giúp các nhà giáo dục điều chỉnh phương pháp giảng dạy, phát triển các công cụ hỗ trợ học tập phù hợp và nâng cao chất lượng giáo dục trong bối cảnh công nghệ ngày càng phát triển. Từ khóa: Học tiếng Anh, sinh viên Ngôn ngữ Anh, trí tuệ nhân tạo (AI), Trường Đại học Phú Yên
Phạm Như Quỳnh, Nguyễn Thị Minh Phương, Nguyễn Thùy Vân
VẬN DỤNG CHIẾN LƯỢC NGHE HIỂU “TOP-DOWN” VÀ “BOTTOM-UP” GIÚP TĂNG CƯỜNG KỸ NĂNG NGHE HIỂU CHO SINH VIÊN NĂM THỨ NHẤT NGÀNH NGÔN NGỮ ANH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC PHÚ YÊN
Đối với sinh viên năm nhất chuyên ngành tiếng Anh, việc phát triển khả năng nghe hiểu hiệu quả vừa là điều cần thiết vừa là thách thức. Nhiều sinh viên gặp khó khăn trong việc hiểu tiếng Anh nói do thiếu vốn từ vựng, nhận dạng phát âm kém và không quen với các giọng hoặc tốc độ nói khác nhau. Để giải quyết những khó khăn này, các nhà giáo dục ngôn ngữ thường sử dụng hai chiến lược bổ sung cho nhau: chiến lược nghe từ trên xuống (top-down) và từ dưới lên (bottom-up). Các chiến lược này, khi được kết hợp và áp dụng phù hợp, có thể cải thiện đáng kể khả năng nghe hiểu của sinh viên. Bài viết này tìm hiểu các khái niệm, đặc điểm và ứng dụng của các chiến lược nghe từ trên xuống và từ dưới lên, phân tích và đề xuất các giải pháp thực tế cho sinh viên năm nhất trong các chương trình tiếng Anh tại Trường Đại học Phú Yên. Từ khoá: bottom-up, nghe hiểu, top-down, Trường Đại học Phú Yên.
ẢNH HƯỞNG CỦA MẠNG XÃ HỘI ĐẾN ĐỜI SỐNG, HỌC TẬP VÀ PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG THÍCH ỨNG NGHỀ NGHIỆP CỦA SINH VIÊN NĂM 3, KHOA SƯ PHẠM, TRƯỜNG ĐẠI HỌC PHÚ YÊN
Nghiên cứu khảo sát 151 sinh viên năm 3 Khoa Sư phạm, Trường Đại học Phú Yên nhằm đánh giá ảnh hưởng của mạng xã hội đến đời sống, học tập và kỹ năng thích ứng nghề nghiệp. Kết quả cho thấy trên 70% sinh viên sử dụng Facebook, Zalo, TikTok khoảng 5 giờ mỗi ngày, chủ yếu để học tập, rèn luyện nghiệp vụ, liên lạc và giải trí. Các hoạt động như chơi game, tìm kiếm tình yêu hay làm việc trực tuyến chỉ chiếm tỉ lệ dưới 3%. Sinh viên nhận thức được các rủi ro như lừa đảo, mất ngủ, giảm thị lực và bạo lực học đường. Họ chủ động ứng phó bằng cách quản lý thời gian, tham gia ngoại khóa, tăng cường giao tiếp trực tiếp, trang bị kỹ năng truyền thông và xây dựng thương hiệu cá nhân. Tuy nhiên, nhiều sinh viên còn gặp khó khăn trong việc tạo sản phẩm số sáng tạo như bài giảng, video, hoặc trao đổi chuyên môn online. Nghiên cứu đề xuất cải tiến chương trình đào tạo sư phạm theo hướng tăng cường kỹ năng số, góp phần nâng cao chất lượng giáo viên trong tương lai. Từ khóa: Mạng xã hội, sinh viên sư phạm, kỹ năng thích ứng nghề nghiệp, Trường Đại học Phú Yên
Nguyễn Thùy Vân, Mai Trúc Lam, Trần Trọng Bắc
SỬ DỤNG SƠ ĐỒ TƯ DUY TRONG GIẢNG DẠY MARKETING CĂN BẢN CHO SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG BÌNH THUẬN
Phương pháp sơ đồ tư duy (SĐTD) đã được áp dụng vào việc học tập, cũng như cuộc sống và đã giúp ích cho hàng trăm triệu người trên toàn thế giới. Đây là phương pháp sắp xếp kiến thức dữ liệu số liệu một cách hệ thống, khoa học giúp người học, làm việc dễ nhớ, dễ phân biệt theo các mục đích riêng. Trong bài viết sử dụng một số phương pháp đặc biệt là phương pháp thực hành vận dụng và quan sát, phỏng vấn để đánh giá kết quả sử dụng SĐTD trong giảng dạy môn Marketing căn bản. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc sử dụng sơ đồ tư duy trong giảng dạy là vấn đề cần thiết, đem lại hiệu quả cho người học. Với việc đổi mới phương pháp giảng dạy lấy người học làm trung tâm thì việc áp dụng sư đồ tư duy trong giảng dạy môn học Marketing căn bản là cần thiết, giúp sinh viên trường Cao đẳng Bình Thuận hệ thống bài học, ghi nhớ, hiểu bài để thu nhận kiến thức dễ dàng hơn. Từ khóa: Sơ đồ tư duy, Marketing căn bản, trường Cao đẳng Bình Thuận.