Về một ngộ nhận liên quan đến Tứ Bất Tử... (phần cuối)

Tóm tắt

Bài viết này, từ việc đối sánh văn bản viết liên quan đến các đấng bất  tử được phụng  thờ  trước nay  trong  tín ngưỡng dân gian Việt Nam, trung tâm là cuốn “Hội Chân Biên” bằng Hán văn được hoàn thành vào khoảng giữa thế kỷ XIX và một số công trình phái sinh từ nó được viết bằng tiếng Pháp và tiếng Việt sau này, đi đến nhận định rằng, đã có một sự ngộ nhận, hơn thế đó là sự ngộ nhân dây chuyền,  trong học giới nói chung và chuyên ngành văn hóa dân gian nói riêng về Tứ Bất Tử (bốn vị bất tử) trong mối quan hệ của nó với cuốn “Hội Chân Biên”