Thần bếp trong văn hóa Việt Nam

Tóm tắt

Bài viết khảo cứu tục thờ lửa trong các nền văn hóa khác nhau như Ấn Độ, Trung Hoa, Hy Lạp - La Mã. Bài viết cũng đề cập tới tục thờ lửa qua các nghi lễ của các dân tộc ở Việt Nam như người Kinh, Mường và các dân tộc thiểu số Tây Nguyên. Từ hình thức thờ lửa sơ khai đã chuyển thành tục thờ “Thần Lò” với cái tên Táo Quân trong văn hóa Trung Hoa, “Thần Bếp” với cái tên Ông Táo trong văn hóa Việt Nam. Tác giả đã mô hình hóa quá trình phát triển loại hình tôn giáo này trong văn hóa Việt Nam. Mặc dù thừa nhận sự du nhập một số yếu tố văn hóa từ Trung Hoa, tác giả đã chỉ ra những đặc trưng bản địa của người Việt bằng việc so sánh những tương đồng, dị biệt trong cách thờ cúng Táo Quân của người Việt và người Hoa. Bài viết còn đề cập đến những biến đổi thờ cúng “Ông Táo” trong xã hội Việt Nam đương đại.