Chân dung tự họa trong hồi ký văn nghệ: Từ biểu hiện cá nhân đến kiến tạo bản thể
Từ khóa:
, , , ,Tóm tắt
Trong văn học Việt Nam hiện đại, hồi ký văn nghệ khẳng định vai trò quan trọng không chỉ như một phương tiện ghi chép lịch sử văn nghệ mà còn là không gian nghệ thuật khắc họa chân dung của các văn nghệ sĩ, đặc biệt là chân dung của chính người viết. Các tác phẩm hồi ký văn nghệ thể hiện cái “tôi” đa chiều của tác giả qua những ký ức, suy nghĩ về bạn bè, đồng nghiệp, trăn trở về nghệ thuật, tạo nên những chân dung sinh động, giàu tính nhân văn. Hơn thế, hồi ký văn nghệ còn kiến tạo bản thể thông qua chiến lược tự thuật, nơi tác giả chọn lọc và tái cấu trúc ký ức để hình thành cái “tôi” một cách có chủ đích. Với khả năng về ngôn ngữ, khả năng phân thân và tự phản tỉnh, các nhà văn đã biến thể loại hồi ký thành một diễn ngôn độc đáo, góp phần định hình bản sắc cá nhân qua hành vi viết và sáng tạo nghệ thuật. Bài viết bàn về vấn đề cái “tôi” được thể hiện qua hồi ký văn nghệ, đồng thời gợi mở một hướng tiếp cận học thuật đối với thể loại hồi ký: phân tích chân dung tự họa của tác giả hồi ký dưới hai góc độ là tự biểu hiện cá nhân và kiến tạo bản thể. Đây là cách tiếp cận quan trọng để hiểu đặc thù của thể loại này, đặc biệt trong lĩnh vực hồi ký văn nghệ.
Ngày nhận bài: 06/7/2025; Ngày duyệt đăng: 10/9/2025
Lượt tải
Đã Xuất bản
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Tác giả xuất bản bài viết của mình trên tạp chí này đồng ý với những điều khoản sau:- Tác giả vẫn giữ bản quyền và trao cho tạp chí quyền xuất bản lần đầu tiên và sau [số tháng] phát hành tác phẩm theo giấy phép Creative Commons Attribution Licensecho phép những người khác chia sẻ tác phẩm đó với điều kiện nêu rõ tác giả và nơi xuất bản đầu tiên.
- Tác giả có thể ký kết những thỏa thuận riêng rẻ khác mang tính hợp đồng đối với việc phát hành không độc quyền phiên bản của tác phẩm in trên tạp chí này (v.d., đưa vào một kho dữ liệu của một cơ quan hoặc đưa vào một cuốn sách), với điều kiện nêu rõ nơi xuất bản đầu tiên.
- Tác giả được phép và được khuyến khích đưa bài viết của mình lên mạng (v.d., trong các kho dữ liệu cơ quan hoặc website của tác giả) trước và trong quá trình nộp bài viết vì nó có thể đưa lại những trao đổi hiệu quả cũng như giúp tác phẩm có nhiều địa chỉ trích dẫn hơn (Xem Hiệu lực của Truy cập Tự do).