Tạp chí Điện quang và Y học hạt nhân Việt Nam
Hội Điện quang và Y học hạt nhân Việt Nam
ỨNG DỤNG CỦA ZERO ECHO-TIME MRI TRONG CHẨN ĐOÁN CƠ XƯƠNG KHỚP VÀ THẦN KINH
Zero echo-time (ZTE) MRI là một kỹ thuật hình ảnh mới sử dụng các phép đọc cực nhanh để thu tín hiệu từ các mô T2 ngắn. Các lợi thế bổ sung của chuỗi xung bao gồm thời gian chụp nhanh, quét im lặng và khả năng chống ảnh giả. Một ứng dụng mạnh mẽ của công nghệ này là chụp vỏ xương mà không sử dụng bức xạ ion hóa, do đó có thể là một giải pháp thay thế khả thi cho CT để sàng lọc nhanh và MRI “một cửa”. ZTE ngày càng được sử dụng nhiều trong chụp ảnh cơ xương khớp, các ứng dụng chụp ảnh thần kinh. Trong bài viết này, chúng tôi xem xét vật lý hình ảnh của ZTE bao gồm các tùy chọn chuỗi xung, các hạn chế thực tế và tái tạo hình ảnh., tối ưu hóa hình ảnh bao gồm thu thập, xử lý, phân đoạn, tạo CT tổng hợp và khắc phục ảnh giả. Chúng tôi cũng giới thiệu các ứng dụng lâm sàng của ZTE ví dụ như hình ảnh liên quan dị tật, chấn thương, khối u và các thủ thuật can thiệp,…
U MÔ BÀO LANGERHANS TẠI CỘT SỐNG: BÁO CÁO HAI TRƯỜNG HỢP LÂM SÀNG
Bệnh mô bào Langerhans (Langerhans Cell Histiocytosis – LCH) là một bệnh lý hiếm gặp, đặc trưng bởi sự tăng sinh bất thường của các tế bào tương tự tế bào Langerhans, có thể gây tổn thương đa cơ quan. Hệ thống xương là vị trí thường bị ảnh hưởng nhất, chiếm khoảng 60–80% trường hợp, trong đó tổn thương cột sống gặp ở 6,5–25% và có nguy cơ gây biến chứng thần kinh nghiêm trọng. Chẩn đoán hình ảnh giữ vai trò quan trọng trong phát hiện và đánh giá đặc điểm tổn thương, với các dấu hiệu đặc trưng như “đốt sống phẳng”, tổn thương tiêu xương kèm hoặc không kèm khối mô mềm, và thay đổi tín hiệu trên cộng hưởng từ. Tuy nhiên, do biểu hiện dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác, mô bệnh học vẫn là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán xác định
U MỠ DƯỚI NIÊM RUỘT NON LAN TỎA NHÂN MỘT TRƯỜNG HỢP HIẾM GẶP VÀ HỒI CỨU Y VĂN
U mỡ là bệnh lý thường gặp ở nhiều cơ quan trong đó có ống tiêu hoá, tuy nhiên u mỡ lan toả rộng dưới niêm mạc ở ruột là một tình trạng bệnh lý rất hiếm gặp và hiện chưa có báo cáo trường hợp nào tại Việt Nam. Nguyên nhân gây bệnh hiện vẫn chưa được biết chính xác, tuy nhiên có nhiều báo cáo trong y văn có sự liên quan tới các đột biến gen. Bệnh sinh đặc trưng bởi sự lắng đọng lan tỏa của mô mỡ ở lớp dưới niêm của ruột. Bệnh thường không có triệu chứng và thường được phát hiện tình cờ, tuy nhiên bệnh có thể diễn tiến nặng tới các biến chứng nghiêm trọng như tắc ruột, lồng ruột, xuất huyết tiêu hóa hoặc thủng ruột. Chẩn đoán hình ảnh đóng vai trò quan trọng trong việc chẩn đoán bệnh. Chúng tôi xin được báo cáo một trường hợp u mỡ dưới niêm lan toả rộng toàn bộ chiều dài ruột non được chẩn đoán và điều trị tại Bệnh viện đa khoa Bà Rịa.
HỘI CHỨNG BUDD-CHIARI VAI TRÒ CỦA HÌNH ẢNH HỌC QUA BÁO CÁO LOẠT CA
Hội chứng Budd-Chiari là bất thường hiếm gặp, gây ra bởi sự tắc nghẽn đường thoát của tĩnh mạch gan. Vị trí tắc nghẽn có thể tại các tiểu tĩnh mạch đến chỗ đổ của tĩnh mạch chủ dưới vào nhĩ phải. Nguyên nhân gây bệnh rất đa dạng và phân bố khác nhau theo vùng địa lý. Tuỳ theo nguyên nhân mà diễn tiến, tiên lượng bệnh và lựa chọn điều trị cũng sẽ khác nhau. Vì vậy chúng tôi xin giới thiệu 3 trường hợp lâm sàng hội chứng Budd-Chiari gây ra bởi 3 nguyên nhân khác nhau nhằm minh hoạ cho sự đa dạng về biểu hiện của hội chứng này cũng như vai trò của hình ảnh học trong chẩn đoán và điều trị bệnh.
BÁO CÁO CA LÂM SÀNG TÚI THỪA THỰC QUẢN ZENKER Ở BỆNH NHÂN NỮ 63 TUỔI
Giới thiệu: Túi thừa Zenker là một bệnh lý hiếm gặp của hạ họng – thực quản, thường gặp ở nam giới lớn tuổi, với tần suất 0,01–0,11% [1]. Chẩn đoán chủ yếu dựa vào X-quang thực quản có barit và nội soi, trong khi vai trò của siêu âm ít khi được đề cập. Ca bệnh: Chúng tôi báo cáo một bệnh nhân nữ 63 tuổi vào viện vì nuốt vướng kéo dài 6 tháng. Siêu âm cổ ban đầu phát hiện cấu trúc dạng túi chứa dịch – hơi, thành có cấu trúc lớp của đường tiêu hóa, liên quan mặt sau thùy trái tuyến giáp. Bệnh nhân được làm thêm X-quang thực quản có barit, CT vùng cổ có cản quang và nội soi, kết quả xác định chẩn đoán túi thừa Zenker. Bệnh nhân được phẫu thuật nội soi, giải phẫu bệnh xác nhận chẩn đoán. Kết luận: Trường hợp này nhấn mạnh vai trò bổ trợ của siêu âm cổ trong phát hiện túi thừa Zenker – một nguyên nhân hiếm gặp nhưng quan trọng của triệu chứng khó nuốt ở người lớn tuổi.
ÁP XE GAN NGUYÊN PHÁT DO KLEBSIELLA PNEUMONIAE TỪ GÓC NHÌN CỦA BÁC SĨ ĐIỆN QUANG: BÁO CÁO 3 TRƯỜNG HỢP
HÌNH ẢNH CỘNG HƯỞNG TỪ CHÙM CA BỆNH U NHÚ NỘI ỐNG ĐƯỜNG MẬT
Đặt vấn đề: U nhú nội ống đường mật (IPNB) là u nhú hay các nhung mao được phủ lớp biểu mô tân sinh trong lòng đường mật với lõi là cuống mạch máu xơ mỏng. Mô tả ca bệnh: Chúng tôi xin báo cáo 05 trường hợp u nhú nội ống đường mật được chụp cộng hưởng từ tại Bệnh viên Bạch Mai. Các ca bệnh được trình bày thông tin về lâm sàng, xét nghiệm men gan, đặc điểm chi tiết về hình ảnh cộng hưởng từ gan mật và kết quả mô bệnh học sau sinh thiết hoặc sau mổ. Kết Luận: Chùm ca bệnh này củng cố thêm nhận định u nhú nội ống đường mật là một bệnh lý có thể chẩn đoán qua MRI, với những đặc trưng hình ảnh điển hình và phân loại hình thái giúp định hướng chẩn đoán sâu hơn. Việc kết hợp định hướng hình ảnh học với định hướng can thiệp có vai trò thiết yếu trong chẩn đoán, điều trị và tiên lượng cho bệnh nhân IPNB.
VAI TRÒ CỦA XQUANG CẮT LỚP VI TÍNH HAI MỨC NĂNG LƯỢNG TRONG CHẨN ĐOÁN SỎI HỆ NIỆU
Mục tiêu nghiên cứu: Xác định khả năng phát hiện sỏi hệ niệu của phim không thuốc ảo (VNE) được tái tạo từ X-quang cắt lớp vi tính hai mức năng lượng (DECT) khi đối chiếu với phim không thuốc thực. Đánh giá giá trị của DECT trong xác định thành phần hóa học của sỏi hệ niệu trong cơ thể. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang mô tả từ tháng 5/2022 đến hết tháng 10/2023 tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương- TP Hồ Chí Minh. 197 bệnh nhân có chẩn đoán sau mổ là sỏi niệu, trong đó có 31 bệnh nhân lấy được sỏi để phân tích quang phổ hồng ngoại, được khảo sát đường niệu trước mổ ở chế độ DECT trên 3 thì (thì không thuốc, thì nhu mô, thì bài tiết). Hình ảnh phim không thuốc thật được sử dụng làm tiêu chuẩn đối chiếu để đánh giá khả năng phát hiện sỏi hệ niệu của phim không thuốc ảo tái tạo từ thì nhu mô và thì bài tiết. Thành phần hóa học của sỏi được xác định qua hình tái tạo và phần mềm của máy, sau đó so sánh với kết quả quang phổ hồng ngoại. Kết quả: VNE tái tạo từ thì nhu mô có độ nhạy, độ đặc hiệu trong phát hiện sỏi hệ niệu cản quang là 95,4% và100%. VNE tái tạo từ thì bài tiết có độ nhạy, độ đặc hiệu là 83,2% và 94,6%. Kích thước sỏi đo được trên phim không thuốc thực thường lớn hơn kích thước sỏi đo được trên phim không thuốc ảo tái tạo từ thì nhu mô và từ thì bài tiết. Sỏi có kích thước < 5mm có thể được phát hiện với tỷ lệ không cao, độ nhạy và độ chính xác là 74,2% đối với VNE tái tạo từ thì nhu mô, độ nhạy và độ chính xác là 31,4% đối với VNE tái tạo từ thì bài tiết. Về vị trí, sỏi ở đài bể thận được phát hiện thấp nhất so với các vị trí khác, độ nhạy là 93, 1% đối với VNE tái tạo từ thì nhu mô và 77,7% với VNE tái tạo từ thì bài tiết. Về thành phần hóa học của sỏi, độ chính xác của DECT trong phát hiện thành phần chính của sỏi là 74,1%, mức độ đồng thuận giữa DECT và quang phổ hồng ngoại là 0,72.Chỉ số Zeff giúp phát hiện tốt sỏi Canxi Oxalate với độ chính xác 83,3%. Giá trị điểm cắt chỉ số HU là 1.32 giúp phân biệt sỏi Struvite và sỏi Canxi Oxalate với độ nhạy 95%, độ đặc hiệu 72% Kết luận: VNE tái tạo từ DECT có khả năng phát hiện tốt các sỏi hệ niệu kích thước lớn >5mm, tuy nhiên VNE tái tạo từ thì nhu mô có khả năng phát hiện sỏi cao hơn so với VNE tái tạo từ thì bài tiết. Về thành phần hóa học của sỏi, DECT có khả năng phát hiện tốt thành phần chính của sỏi, nhất là với sỏi Canxi oxalate. DECT có thể phân biệt sỏi Canxi oxalate và Struvite.
MỐI LIÊN QUAN GIỮA ĐẶC ĐIỂM HÌNH ẢNH CẮT LỚP VI TÍNH VÀ TÌNH TRẠNG ĐỘT BIẾN GEN EGFR Ở BỆNH NHÂN UNG THƯ PHỔI KHÔNG TẾ BÀO NHỎ
Mục tiêu: Phân tích mối liên quan giữa đặc điểm hình ảnh cắt lớp vi tính và tình trạng đột biến gen EGFR ở bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trên 98 bệnh nhân được chẩn đoán xác định là ung thư phổi không tế bào nhỏ trong thời gian từ tháng 1 năm 2023 đến tháng 5 năm 2025 tại bệnh viện Trung ương Thái Nguyên, được chụp CLVT chẩn đoán và được làm xét nghiệm giải trình tự gen thế hệ mới. Tổng số 98 bệnh nhân được chia thành các nhóm theo tình trạng đột biến gen EGFR: bệnh nhân có đột biến gen EGFR là 35 trường hợp và không có đột biến là 63 trường hợp. Một số đặc điểm lâm sàng và hình ảnh CLVT phổi của hai nhóm được ghi nhận và so sánh. Kiểm định Khi bình phương được sử dụng để xác định mối liên quan giữa các biến định tính. Phân tích hồi quy logistic được thực hiện để xác định các yếu tố nguy cơ độc lập liên quan đến đột biến gen EGFR. Kết quả: Trong tổng số 98 bệnh nhân, 35 trường hợp (35.7%) có đột biến EGFR. Kiểm định Khi bình phương cho thấy tỉ lệ xuất hiện đột biến gen EGFR cao hơn ở các bệnh nhân nữ (p=0.007), thể mô bệnh học là ung thư phổi biểu mô tuyến (p=0.028), khối u có đặc điểm: hình ảnh viền kính mờ quanh tổn thương (p=0.000), co rút màng phổi (=0.044) và tràn dịch màng phổi (p=0.001). Phân tích hồi quy logistic chỉ ra rằng đặc điểm giới tính nữ (OR 3.306), các đặc điểm CLVT phổi: dấu hiệu viền kính mờ (OR 5.186), dấu hiệu co rút màng phổi (OR 2.779) và dấu hiệu tràn dịch màng phổi (OR 4.156) là các yếu tố nguy cơ độc lập liên quan đến đột biến gen EGFR. Kết luận: Giới nữ, hình ảnh CLVT phổi có dấu hiệu viền kính mờ, co rút màng phổi và tràn dịch màng phổi có khả năng dự báo đột biến EGFR, từ đó có thể giúp xây dựng kế hoạch điều trị hiệu quả với liệu pháp đích.
VAI TRÒ TIÊN LƯỢNG CỦA TỈ SỐ SUVMAX KHỐI U/HẠCH TRUNG THẤT TRÊN PET/CT TRONG ĐÁNH GIÁ DI CĂN HẠCH Ở BỆNH NHÂN UNG THƯ PHỔI KHÔNG TẾ BÀO NHỎ
Mục tiêu: Nghiên cứu nhằm đánh giá giá trị tiên lượng của tỉ số hấp thu FDG tối đa giữa khối u nguyên phát và hạch trung thất (T/LN SUVmax) so với SUVmax hạch đơn thuần trong việc dự đoán di căn hạch trung thất ở bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ (UTPKTBN). Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả, hồi cứu trên 74 bệnh nhân NSCLC đã được chụp PET/CT toàn thân trước phẫu thuật và tiến hành cắt u kèm nạo vét hạch trung thất. Tổng cộng 311 hạch lympho trung thất được ghi nhận trên PET/CT, trong đó 178 hạch có tăng hấp thu FDG. Với mỗi hạch nghi ngờ, SUVmax của hạch và khối u nguyên phát được ghi nhận để tính tỉ số T/LN SUVmax. Phân tích ROC được sử dụng để so sánh giá trị chẩn đoán của T/LN SUVmax và SUVmax hạch đơn thuần, nhằm xác định ngưỡng cut-off tối ưu. Kết quả: Trong 178 hạch tăng hấp thu FDG, có 32 hạch (17,98%) được xác định là di căn qua mô bệnh học. Trung vị SUVmax của nhóm hạch di căn là 6,14, cao hơn đáng kể so với nhóm không di căn (3,14; p < 0,01). Nhóm hạch di căn cũng cho thấy mối tương quan chặt chẽ hơn giữa SUVmax hạch và u nguyên phát (rs = 0,69; p < 0,001) so với nhóm không di căn (rs = 0,27; p = 0,001). Tỉ số T/LN SUVmax thể hiện hiệu quả phân biệt vượt trội, với ngưỡng cut-off tối ưu là 2,45, đạt độ nhạy 86,3%, độ đặc hiệu 93,7%, và diện tích dưới đường cong (AUC) là 0,931 (p < 0,001). Trong khi đó, SUVmax hạch đơn thuần với ngưỡng cut-off 4,77 đạt độ nhạy 93,8% nhưng độ đặc hiệu chỉ 76,7%, AUC = 0,877 (p < 0,001). Kết luận: Tỉ số T/LN SUVmax có độ chính xác cao hơn rõ rệt so với SUVmax hạch đơn thuần trong dự đoán di căn hạch trung thất ở bệnh nhân UTPKTBN. Ngưỡng cut-off 2,45 cho thấy khả năng dự đoán hạch di căn với độ đặc hiệu cao trong khi vẫn giữ được độ nhạy tốt. T/LN SUVmax là một chỉ số đáng tin cậy, nên được cân nhắc áp dụng trong đánh giá giai đoạn hạch bằng PET/CT.
SO SÁNH ĐẶC ĐIỂM HÌNH ẢNH CẮT LỚP VI TÍNH CỦA UNG THƯ BIỂU MÔ TUYẾN VÀ UNG THƯ BIỂU MÔ TẾ BÀO VẢY PHỔI TẠI BỆNH VIỆN BẠCH MAI
Mục tiêu: So sánh đặc điểm hình ảnh CLVT giữa ung thư biểu mô tuyến và ung thư biểu mô tế bào vảy phổi. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, hồi cứu, thu thập dữ liệu từ 407 bệnh nhân được chẩn đoán xác định bằng mô bệnh học là ung thư biểu mô tuyến (UTBMT) và ung thư biểu mô tế bào vảy phổi (UTBMV), đã chụp cắt lớp vi tính (CLVT) trong giai đoạn từ tháng 1 năm 2022 đến tháng 7 năm 2024 tại Bệnh viện Bạch Mai. Các đặc điểm hình ảnh gồm kích thước u, đậm độ, đường viền, vôi hoá, tạo hang, vị trí, liên quan cây phế quản, xâm lấn cấu trúc lân cận, cùng đặc điểm dịch tễ học tuổi, giới được phân tích. Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS 20.0. Kết quả: UTBMT thường phân bố ngoại vi (43,8%). UTBMV thường khu trú trung tâm (43,2%), kích thước trung bình lớn hơn (48,5mm so với 39,7mm), có tỉ lệ xâm lấn cây phế quản (15,9%), tỷ lệ nam giới (86,4%) cao hơn. Khác biệt không có ý nghĩa thống kê về vị trí phân thùy phổi, đường viền, vôi hóa, tạo hang giữa hai nhóm. Kết luận: CLVT mô tả một số đặc điểm giúp phân biệt hai nhóm mô bệnh học, hỗ trợ định hướng chẩn đoán, xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp.
KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ NÚT MẠCH HÓA DẦU SIÊU CHỌN LỌC UNG THƯ BIỂU MÔ TẾ BÀO GAN TẠI BỆNH VIỆN BẠCH MAI
Mục tiêu: đánh giá hiệu quả can thiệp, tính an toàn và tái phát tại chỗ phương pháp nút mạch hóa dầu siêu chọn lọc (ultraselective conventional transarterial chemoembolization – ultraselective cTACE) trong điều trị ung thư biểu mô tế bào gan (UTBMTBG). Đối tượng và phương pháp: hồi cứu các bệnh nhân UTBMTBG giai đoạn A-B theo Barcelona Clinic Liver Cancer (BCLC) được điều trị bằng phương pháp nút mạch hóa dầu siêu chọn lọc tại Trung tâm điện quang bệnh viện Bạch Mai từ tháng 01/2022 đến tháng 12/2023. Kỹ thuật cTACE được thực hiện với mức độ tiếp cận siêu chọn lọc, bơm hỗn dịch lipiodol và hóa chất chậm cho đến khi hiện hình tĩnh mạch cửa quanh u. Bệnh nhân được đánh giá mức độ hiện hình tĩnh mạch cửa trong can thiệp, theo dõi hội chứng sau nút mạch và các biến chứng nặng. Hiệu quả điều trị được đánh giá sau 1 tháng. Tỷ lệ tái phát tại chỗ được đánh giá ở các thời điểm 6 tháng và 12 tháng. Kết quả: 35 khối u trên 30 bệnh nhân với độ tuổi trung bình là 58 ± 9,3 tuổi; đường kính trung bình khối u là 26,5 ± 8,4 mm. Kết quả can thiệp có 6 khối u có hiện hình tĩnh mạch cửa độ 0, 11 khối độ 1 và 18 khối độ 2. Không có biến chứng nặng, các bệnh nhân chỉ gặp hội chứng sau nút mạch mức độ nhẹ đến vừa. Tỷ lệ đáp ứng hoàn toàn theo Modified Response Evaluation Criteria in Solid Tumors (mRECIST) đạt 97,1% (34/35). Tỉ lệ tái phát khối u sau 6 và 12 tháng lần lượt là 11,8% (4/34) và 23,5% (8/34). Nhóm khối u đạt hiện hình tĩnh mạch cửa độ 2 có tỉ lệ tái phát thấp nhất (0% sau 6 tháng; 5,6% sau 12 tháng), thấp hơn có ý nghĩa so với nhóm độ 0 (60% sau 6 tháng; 80% sau 12 tháng, p<0,01) và không có ý nghĩa thống kê so với nhóm độ 1 (9,1% sau 6 tháng; 27,3% sau 12 tháng). Kết luận: Phương pháp nút mạch hóa dầu siêu chọn lọc cho HCC giai đoạn sớm/trung gian đạt hiệu quả kiểm soát u tại chỗ và tính an toàn cao. Kỹ thuật này hiệu quả gần như một phương pháp điều trị triệt để cho HCC nhỏ ở những bệnh nhân không thể phẫu thuật hoặc RFA.
UNG THƯ TUYẾN GIÁP THỂ BIỆT HOÁ KHÁNG IOD PHÓNG XẠ, DI CĂN NÃO: BÁO CÁO CA LÂM SÀNG
Tổng quan: Ung thư tuyến giáp thể biệt hoá được điều trị chủ yếu bằng phẫu thuật và kết hợp với iod phóng xạ, bệnh có tiên lượng tốt. Những trường hợp bệnh di căn xa thường có tiên lượng kém hơn và có nguy cơ kháng iod phóng xạ. Ung thư tuyến giáp thể biệt hoá kháng iod phóng xạ, tiến triển di căn não rất ít gặp và có tiên lượng xấu, đòi hỏi tiếp cận đa mô thức trong điều trị. Báo cáo này mô tả một trường hợp lâm sàng điển hình, nhấn mạnh các chiến lược chẩn đoán và điều trị. Ca lâm sàng: Bệnh nhân nữ 65 tuổi, được chẩn đoán ung thư tuyến giáp thể nhú đã được phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp và điều trị iod phóng xạ 4 đợt cho tình trạng di căn phổi, xương sườn 7 bên trái với tổng liều 600 mCi. Bệnh nhân được chẩn đoán kháng iod phóng xạ và phát hiện tổn thương tái phát tại chỗ, tiến triển di căn não trong quá trình theo dõi. Bệnh nhân được điều trị toàn thân với Lenvatinib và xạ trị toàn bộ não. Kết quả: Sau 1 năm điều trị, bệnh nhân có tổn thương não giảm kích thước, nồng độ Thyroglobulin giảm dần, lâm sàng ổn định. Kết luận: Ung thư tuyến giáp thể biệt hoá kháng iod phóng xạ di căn não thường rất ít gặp, bệnh có tiên lượng xấu, điều trị toàn thân và kết hợp với các mô thức điều trị tại chỗ giúp kiểm soát bệnh bệnh.
QUẢN LÝ TỔN THƯƠNG NGẤM THUỐC KHÔNG TẠO KHỐI TRÊN CHT TUYẾN VÚ: THÁCH THỨC CHẨN ĐOÁN VÀ CHIẾN LƯỢC LÂM SÀNG
Tổn thương ngấm thuốc không tạo khối (Non-Mass Enhancement - NME) trên cộng hưởng từ (CHT) tuyến vú là tổn thương khó chẩn đoán, dễ nhầm lẫn với ngấm thuốc mô nền và các biến đổi sinh lý. Bài báo cáo chuyên đề này nhằm mục đích tổng quan khái niệm, đặc điểm hình ảnh và những thách thức trong chẩn đoán NME theo BI-RADS, đồng thời phân tích các chiến lược quản lý lâm sàng dựa trên đối chiếu đa phương tiện và kết quả giải phẫu bệnh. Nguồn tài liệu được tổng hợp từ hướng dẫn Hệ thống báo cáo và dữ liệu hình ảnh tuyến vú của Hiệp hội điện quang Hoa Kỳ, phiên bản lần thứ 5 (ACR BI-RADS 2013), các nghiên cứu quốc tế gần đây, và một số ca lâm sàng minh họa tại cơ sở thực hành. Qua đó, bài viết làm rõ vai trò của phân loại nguy cơ (BI-RADS 3, 4a, 4b), các chỉ định sinh thiết dưới CHT hay thay thế bằng siêu âm, X-quang vú, cũng như giá trị của theo dõi ngắn hạn trong giảm sinh thiết không cần thiết. Triển vọng nghiên cứu tập trung vào việc hoàn thiện tiêu chí phân độ cho NME và chuẩn hóa quy trình sinh thiết dưới hướng dẫn CHT. Kết luận, quản lý NME cần tiếp cận toàn diện, cân nhắc bối cảnh lâm sàng và yếu tố nguy cơ cá nhân để tối ưu hóa hiệu quả chẩn đoán và điều trị.
SO SÁNH THỂ TÍCH NHĨ TRÁI, TIỂU NHĨ TRÁI VÀ MÔ MỠ MÀNG NGOÀI TIM Ở BỆNH NHÂN RUNG NHĨ KỊCH PHÁT VÀ RUNG NHĨ DAI DẲNG
Mục tiêu: Nghiên cứu nhằm đánh giá sự khác biệt về thể tích nhĩ trái (LAV), tiểu nhĩ trái (LAAV) và mô mỡ màng ngoài tim (EFV) giữa bệnh nhân rung nhĩ kịch phát (PAF) và dai dẳng (PersAF), đồng thời phân tích mối liên quan giữa các yếu tố này với tiến triển bệnh. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang tiến hành trên 58 bệnh nhân rung nhĩ trước đốt sóng cao tần, được chụp cắt lớp vi tính (CLVT) đa dãy tim ở bệnh viện Bạch Mai trong thời gian từ 01/2024 đến 05/2025. Chúng tôi khảo sát thể tích nhĩ trái, tiểu nhĩ trái, mô mỡ màng ngoài tim trên phim chụp cắt lớp vi tính đa dãy bằng phần mềm Syngo.via. Kết quả: Nghiên cứu tiến hành trên 58 bệnh nhân rung nhĩ (72,4% kịch phát, 27,6% dai dẳng) với tuổi trung bình 60,5 ± 9,2 tuổi cho thấy sự khác biệt đáng kể về các thông số giải phẫu tim. Nhóm rung nhĩ dai dẳng (PersAF) có thể tích nhĩ trái (LAV) lớn hơn đáng kể (126,6 ± 51,0 ml so với 83,4 ± 19,6 ml, p < 0,001) và thể tích tiểu nhĩ trái (LAAV) cao hơn (18,3 ± 9,7 ml so với 12,7 ± 6,2 ml, p = 0,004) so với nhóm kịch phát (PAF). Phân tích hồi quy đa biến sau hiệu chỉnh các yếu tố nhiễu xác nhận PersAF làm tăng LAV thêm 22,5 ml (95%CI 13,1-31,9, p < 0,001) và LAAV thêm 4,25 ml (95%CI 0,16-8,34, p = 0,041). Đáng chú ý, mặc dù có sự khác biệt ban đầu về thể tích mỡ màng ngoài tim (EFV) và mỡ quanh nhĩ trái (LA-EFV) giữa hai nhóm (p < 0,05), nhưng sau hiệu chỉnh yếu tố nhiễu, sự khác biệt này không còn ý nghĩa thống kê (EFV: β = 6,3, p = 0,166; LA-EFV: β = 2,4, p = 0,093). Các yếu tố độc lập liên quan đến gia tăng EFV và LA-EFV bao gồm giới tính nam, BMI cao và tăng huyết áp (p < 0,05). Kết quả này cung cấp bằng chứng về sự tái cấu trúc tim ở bệnh nhân rung nhĩ dai dẳng, đồng thời gợi ý cơ chế bệnh sinh phức tạp liên quan đến các yếu tố giải phẫu và chuyển hóa. Kết luận: Nghiên cứu xác nhận sự khác biệt rõ rệt về thể tích nhĩ trái và tiểu nhĩ trái giữa hai nhóm rung nhĩ kịch phát và dai dẳng, tuy nhiên mối liên quan giữa mô mỡ màng ngoài tim với thể bệnh rung nhĩ vẫn chưa thực sự rõ ràng, cần được làm sáng tỏ bằng các nghiên cứu chuyên sâu hơn.
BƯỚC ĐẦU ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ VÀ TÍNH AN TOÀN CỦA PHƯƠNG PHÁP HUỶ U GAN BẰNG NHIỆT CÓ HỖ TRỢ DỊCH Ổ BỤNG NHÂN TẠO TRONG ĐIỀU TRỊ UNG THƯ BIỂU MÔ TẾ BÀO GAN Ở VỊ TRÍ NGUY CƠ
Đặt vấn đề: Ung thư biểu mô tế bào gan (UTBMTBG) là một trong những ung thư thường gặp. Huỷ u bằng nhiệt là phương pháp điều trị triệt để hiệu quả, nhưng với các khối u ở vị trí khó (bị phổi, xương sườn che khuất hoặc gần cơ hoành, ống tiêu hoá), thủ thuật dưới hướng dẫn siêu âm gặp nhiều hạn chế và nguy cơ gây tổn thương nhiệt cho cơ quan lân cận. Kỹ thuật tạo dịch tự do ổ bụng được xem là một giải pháp đơn giản, an toàn và hiệu quả giúp bảo vệ cơ quan lân cận. Nghiên cứu này nhằm đánh giá hiệu quả, độ an toàn, tỉ lệ tái phát tại chỗ và kết cục lâm sàng của kỹ thuật trên trong điều trị UTBMTBG. Phương pháp nghiên cứu: hồi cứu loạt ca được chẩn đoán UTBMTBG ở vị trí nguy cơ được điều trị bằng huỷ u bằng nhiệt có hỗ trợ tạo dịch tự do ổ bụng từ tháng 04/2022 đến tháng 06/2025. Kết quả: Trong tổng số 12 trường hợp UTBMTBG được huỷ u bằng nhiệt: tuổi trung bình là 66,5 ± 9,07, tỉ lệ nam/nữ là 2/1. Có 7 trường hợp được huỷ u bằng vi sóng và 5 trường hợp bằng sóng cao tần, với khoảng cách trung bình đến các cơ quan trọng yếu là 4,25 ± 2,73 (mm). Tỉ lệ thành công của kỹ thuật tạo dịch tự do ổ bụng qua angiosheath là 100%, với lượng dịch trung bình bơm vào khoang phúc mạc là 1054,2 ± 423,97 (ml). Không có trường hợp nào gặp biến chứng nặng sau thủ thuật. Kết luận: Huỷ u gan bằng nhiệt có hỗ trợ tạo dịch tự do ổ bụng là phương pháp an toàn và hiệu quả trong điều trị UTBMTBG ở vị trí nguy cơ.
GIÁ TRỊ CỦA CHỤP CẮT LỚP VI TÍNH TRONG CHẨN ĐOÁN XOẮN PHẦN PHỤ
Mục tiêu: Xác định giá trị của chụp cắt lớp vi tính (CLVT) trong chẩn đoán xoắn phần phụ. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu hồi cứu, bệnh chứng gồm 110 trường hợp phẫu thuật có liên quan đến phần phụ, trong đó 55 trường hợp được xác định có xoắn phần phụ. Các hình ảnh trên chụp cắt lớp vi tính được ghi nhận và đưa vào phân tích bằng phép kiểm Chi bình phương, sử dụng đường cong ROC (Receiver Operating Characteristic) và phân tích hồi quy logistic đa biến để xác định giá trị và đưa ra mô hình chẩn đoán xoắn phần phụ. Kết quả: Xoắn phần phụ tập trung trong nhóm tuổi dưới 50 tuổi, bên phải thường gặp hơn. Kết quả mô bệnh học ác tính chiếm khoảng 8,9%. Các đặc điểm liên quan đến xoắn phần phụ bao gồm: dày thành nang lệch tâm, dấu hiệu cuộn xoáy, dấu hiệu khối, dấu hiệu rốn, dấu hiệu liềm, xuất huyết, tử cung lệch và mô không bắt thuốc (p < 0,05). Dấu hiệu cuộn xoáy có độ đặc hiệu và giá trị tiên đoán dương cao nhất trong chẩn đoán xoắn phần phụ (tương ứng 96,4% và 93,6%). Mô hình chẩn đoán xoắn phần phụ dựa trên bốn đặc điểm gồm dấu hiệu cuộn xoáy, dấu hiệu khối, mô không bắt thuốc và dấu hiệu rốn có giá trị tốt với diện tích dưới đường cong AUC = 0,88 với độ nhạy và độ đặc hiệu lần lượt là 83,6% và 89,3%. Kết luận: CLVT là phương tiện hình ảnh học có giá trị tốt trong chẩn đoán xoắn phần phụ. Mô hình chẩn đoán dựa trên bốn đặc điểm gồm dấu hiệu cuộn xoáy, dấu hiệu khối, mô không bắt thuốc và dấu hiệu rốn giúp ích trong chẩn đoán bệnh.
GIÁ TRỊ CỦA HỆ SỐ KHUẾCH TÁN BIỂU KIẾN (ADC) TRONG XÁC ĐỊNH ĐIỂM GLEASON UNG THƯ TUYẾN TIỀN LIỆT
Mục tiêu: Đánh giá tương quan và giá trị của hệ số khuếch tán biểu kiến (ADC) trong xác định điểm Gleason ung thư tuyến tiền liệt (UTTTL). Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: từ tháng 1 năm 2023 đến tháng 12 năm 2024, 39 bệnh nhân được chẩn đoán và có kết quả mô bệnh học là UTTTL, đã được chụp cộng hưởng từ tuyến tiền liệt trước đó. Chúng tôi đánh giá tương quan giữa giá trị ADC tại tổn thương với điểm Gleason bằng hệ số tương quan Spearman’s, sau đó so sánh giá trị ADC giữa hai nhóm UTTTL không có ý nghĩa lâm sàng (Gleason =6) và có ý nghĩa lâm sàng (Gleason >6) bằng kiểm định Mann-Whitney U test. Đường cong ROC được sử dụng để tìm giá trị ADC trong phân biệt UTTTL có và không có ý nghĩa lâm sàng. Kết quả: Tuổi trung bình bệnh nhân là 75,8 ± 7,3 tuổi. Thể tích trung bình tuyến là 48,4 ± 25,4 gram. 62% UTTTL xuất phát từ vùng ngoại vi, 38% xuất phát từ vùng tuyến trung tâm. 7,7% bệnh nhân có điểm Gleason =6, 92,3% bệnh nhân có điểm Gleason >6. Giá trị ADC tại tổn thương có tương quan nghịch mạnh với điểm Gleason, với hệ số tương quan Spearman’s = -0,619 (p=0,000). Giá trị ADC trung bình của nhóm Gleason =6 là 1194,33 ± 41,9 s/mm2, cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm Gleason >6 là 802,3 ± 115,4 s/mm2 (p<0,05). Phân tích đường cong ROC cho thấy với ngưỡng giá trị ADC là 1093,5 s/mm2, cộng hưởng từ khuếch tán có khả năng phân biệt UTTTL không có ý nghĩa lâm sàng và có ý nghĩa lâm sàng, với độ nhạy 100% ([CI] 56,5 – 100%), độ đặc hiệu 97,2% ([CI] 85,7 – 99,4%). Kết luận: Giá trị ADC có mối tương quan đáng kể với điểm Gleason và có khả năng dự đoán UTTTL có và không có ý nghĩa lâm sàng.
BƯỚC ĐẦU ĐÁNH GIÁ TÍNH AN TOÀN VÀ HIỆU QUẢ CỦA CÁC PHƯƠNG PHÁP NÚT MẠCH HÓA CHẤT TRONG ĐIỀU TRỊ UNG THƯ BIỂU MÔ TẾ BÀO GAN TẠI BỆNH VIỆN E
Mục tiêu: Đánh giá tính an toàn và hiệu quả ban đầu của nút mạch hóa chất trong điều trị ung thư biểu mô tế bào gan (HCC) và một số yếu tố liên quan. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu hồi cứu mô tả cắt ngang trên 41 bệnh nhân được chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào gan và được điều trị bằng phương pháp nút hóa chất động mạch gan, theo dõi các kết quả lâm sàng và cận lâm sàng sau can thiệp tại khoa Chẩn đoán hình ảnh – Bệnh viện E trong khoảng thời gian 4/2024 đến 5/2025. Kết quả: độ tuổi trung bình của bệnh nhân trong nghiên cứu là 63,05 ± 10,2 tuổi; trong đó có 39 bệnh nhân là nam giới (95%). Hầu hết bệnh nhân có chức năng gan còn bảo tồn (Child-Pugh A với 40 bệnh nhân [97,5%]). Về tính an toàn: nồng độ AST/ALT cao nhất sau điều trị 1 tuần là 237,2 ± 390,3 UI/L và 259,3 ± 415,1 UI/L đối với DEB-TACE so với 180 ± 259,5 UI/L và 162,6 ± 206,5 UI/L đối với cTACE (p >0,05). Đau bụng là triệu chứng thường gặp nhất sau can thiệp, cao hơn ở nhóm DEB-TACE với khối u nhỏ hơn 5 cm là 57,1% so với 33,3% ở nhóm cTACE. Về hiệu quả điều trị, tỉ lệ kiểm soát khối u sau 1 tháng tốt ở cả hai nhóm DEB-TACE và cTACE (92% và 100%). Với khối u có đường kính dưới 5 cm, tỷ lệ kiểm soát bệnh (DCR) ở nhóm cTACE tốt hơn là 100%. Với khối u có đường kính trên 5cm, tỷ lệ đáp ứng tổng thể (ORR) ở nhóm DEB-TACE (76,5%) cao hơn so với cTACE (40%). Ngoài ra, nghiên cứu cũng cho thấy với u giai đoạn muộn BCLC C, tỷ lệ đáp ứng tổng thể (ORR) ở nhóm DEB-TACE tốt hơn với 83,3%. Kết luận: cả hai phương pháp DEB-TACE và cTACE đều có hiệu quả ban đầu và tính an toàn tốt trong điều trị HCC không còn chỉ định phẫu thuật. Với nhóm bệnh nhân có kích thước u lớn và giai đoạn muộn (BCLC C) DEB TACE cho thấy có tính hiệu quả tốt hơn. Trong khi nhóm bệnh nhân có kích thước u nhỏ, cTACE là lựa chọn tối ưu với tỉ lệ kiểm soát bệnh tốt hơn và tác dụng phụ thấp hơn, đặc biệt là khi thực hiện bằng phương pháp nút mạch siêu chọn lọc.
NHẬN XÉT ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ UNG THƯ TUYẾN GIÁP THỂ BIỆT HÓA KHÁNG I - 131 TẠI BỆNH VIỆN K
Mục tiêu: Nhận xét đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả điều trị bệnh nhân ung thư tuyến giáp thể biệt hóa, kháng điều trị I-131 tại khoa Y học hạt nhân Bệnh viện K. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: nghiên cứu mô tả trên 27 bệnh nhân ung thư tuyến giáp biệt hóa kháng điều trị I-131 từ 1/2020 đến 05/2024. Kết quả: tuổi trung bình bệnh nhân nghiên cứu 50,26 ± 15,5, tỷ lệ nữ/nam là 3/1. Có 19 bệnh nhân (70,4%) thể nhú, 07 bệnh nhân (25,9%) thể nang, 01 bệnh nhân (3,7%) thể nhú - nang. Liều điều trị trung bình đến khi chẩn đoán kháng I-131 là 396,2 ± 156,7mCi. Theo tiêu chuẩn ATA 2015 về kháng I-131, có 14 (51,9%) bệnh nhân thuộc nhóm I (mô ung thư không bắt I-131 trên xạ hình toàn thân trong lần điều trị đầu tiên), 07 bệnh nhân (25,9%) thuộc nhóm II (tổ chức u trước kia bắt giữ I-131 nhưng sau đó mất khả năng bắt I-131 sau một số lần điều trị), 05 BN (18,5%) thuộc nhóm III (một số tổn thương bắt I-131 còn một số tổn thương không bắt I-131), 01 bệnh nhân (3,7%) thuộc nhóm IV (các tổn thương tiến triển dù có bắt I-131). Có 04 (14,8%) bệnh nhân được phẫu thuật tổn thương di căn, 09 (33,3%) bệnh nhân điều trị tiếp với I-131, 10 (37%) bệnh nhân không điều trị, tiếp tục theo dõi và ức chế TSH, còn lại 02 (7,4%) bệnh nhân được xạ trị ngoài và điều trị với Levatinib. Có 06 (22,2%) bệnh nhân đáp ứng hoàn toàn sau điều trị, 07 (25,9%) bệnh nhân đáp ứng không hoàn toàn về sinh hoá, 03 (11,1%) bệnh nhân đáp ứng không rõ ràng, 11 (40,7%) bệnh nhân đáp ứng không hoàn toàn về cấu trúc.
ĐẶC ĐIỂM HÌNH ẢNH DI CĂN PHỔI TRÊN CẮT LỚP VI TÍNH VÀ KẾT QUẢ ĐỐT SÓNG CAO TẦN ĐIỀU TRỊ TẠI CHỖ DI CĂN PHỔI DƯỚI HƯỚNG DẪN CỦA ROBOT MAXIO
Mục tiêu: Nghiên cứu nhằm mô tả đặc điểm hình ảnh của di căn phổi trên cắt lớp vi tính (CLVT) và đánh giá kết quả điều trị tại chỗ bằng đốt sóng cao tần (RFA) dưới hướng dẫn của robot Maxio. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả tiến cứu kết hợp hồi cứu được thực hiện trên 60 bệnh nhân có tổn thương di căn phổi, trong đó 30 bệnh nhân được điều trị bằng RFA dưới hướng dẫn robot Maxio tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 từ tháng 6/2021 đến tháng 6/2025. Kết quả: Đa số bệnh nhân có nhiều nốt di căn hơn so với nốt đơn độc. Vị trí thường gặp là thuỳ trên phổi phải và thuỳ dưới của hai phổi. Đường kính trung bình khối u 25 ± 4,5 mm. Hầu hết các tổn thương có dạng nốt đặc (86,7%). 19 bệnh nhân được RFA một lần, 7 bệnh nhân hai lần và 4 bệnh nhân ba lần. Tỷ lệ kiểm soát bệnh đạt 86,7%, khối u hoại tử sau 6 tháng. Một trường hợp ho máu ồ ạt đe dọa tính mạng được ghi nhận Kết luận: Di căn phổi thường biểu hiện dưới dạng nhiều nốt, nốt đặc, chủ yếu ở thuỳ dưới hai phổi và thuỳ trên phổi phải. RFA dưới hướng dẫn robot Maxio cho kết quả khả quan ban đầu, ít biến chứng.
KẾT QUẢ BƯỚC ĐẦU ĐIỀU TRỊ VI UNG THƯ BIỂU MÔ TUYẾN GIÁP THỂ NHÚ BẰNG ĐỐT SÓNG CAO TẦN TẠI BỆNH VIỆN BẠCH MAI
Mục tiêu: Đánh giá kết quả bước đầu điều trị vi ung thư biểu mô tuyến giáp thể nhú (PTMC) bằng đốt sóng cao tần (RFA) tại bệnh viện Bạch Mai. Đối tượng và phương pháp: nghiên cứu mô tả cắt ngang hồi cứu kết hợp tiến cứu trên tất cả các bệnh nhân thực hiện RFA điều trị PTMC tại bệnh viện Bạch Mai từ ngày 01/10/2022 đến 31/12/2024 và được theo dõi trong ít nhất 6 tháng sau RFA. Kết quả: Nghiên cứu trên 32 bệnh nhân (3 nam và 29 nữ), tuổi trung bình là 44,69 ± 13,42 tuổi (24-75). Thể tích khối u trung bình trước RFA là 0,064±0,079 ml. Theo dõi trung bình trong vòng 16,29±8,04 tháng sau điều trị. Tỷ lệ khối u biến mất hoàn toàn trong nghiên cứu tăng dần theo thời gian: 0% tại 3 tháng, 14,3% tại 6 tháng, 40% tại 12 tháng, 83,9% tại 18 tháng và đạt 100% ở nhóm theo dõi 24 tháng. Chỉ có một trường hợp khàn tiếng thoáng qua (3,1%), không có biến chứng muộn hay tổn thương vĩnh viễn. Kết luận: RFA là một phương áp xâm lấn tối thiểu, hiệu quả và an toàn cho điều trị PTMC.
ĐÁNH GIÁ GIÁ TRỊ CỦA 18F-FDG PET/CT TRONG XÁC ĐỊNH TỔN THƯƠNG UNG THƯ VÚ TÁI PHÁT
Mục tiêu: Đánh giá giá trị của 18F-FDG PET/CT trong phát hiện tổn thương ung thư vú tái phát sau điều trị triệt căn tại bệnh viện K. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 115 bệnh nhân ung thư vú nghi ngờ tái phát trên lâm sàng hoặc các xét nghiệm cận lâm sàng sau điều trị triệt căn ít nhất 6 tháng tại Bệnh viện K từ tháng 11/2021 đến 12/2023. Tất cả các bệnh nhân được chụp 18F-FDG PET/CT để đánh giá. Kết quả: Độ tuổi trung bình của 115 bệnh nhân nữ trong nghiên cứu là 53,7 ± 10,1. Thể mô bệnh học chiếm chủ yếu là ung thư biểu mô thể ống xâm nhập không đặc hiệu (83,5%), nhóm ER (+) và HER-2 (-) chiếm 43,7%. Khi so sánh và đối kết quả 18F-FDG PET/CT với các phương pháp khác thấy độ nhạy, độ đặc hiệu, giá trị dự báo dương tính, giá trị dự báo âm tính, độ chính xác lần lượt là 91,8%, 93,3%, 90,9%, 92,2% và 92,2% với SUVmax trung bình là 10,4 ± 4,7 và diện tích dưới đường cong ROC đạt 0,92, cho thấy hiệu quả chẩn đoán cao. Ngoài ra, 18F-FDG PET/CT còn phát hiện thêm tổn thương ở 28/56 bệnh nhân chẩn đoán đúng và có giá trị dự báo dương tính cao nhất trong các phương pháp. Kết luận: Phương pháp 18F-FDG PET/CT có độ chính xác cao trong chẩn đoán ung thư vú tái phát so với phương pháp khác với giá trị SUVmax ở mức dễ phát hiện và có khả năng phát hiện thêm các tổn thương.
ỨNG DỤNG PHÂN LOẠI WSES 2020 TRONG ĐÁNH GIÁ BIẾN CHỨNG VIÊM TÚI THỪA ĐẠI TRÀNG
Mục tiêu: Mô tả đặc điểm cắt lớp vi tính (CLVT) và ứng dụng phân loại theo Hội Phẫu thuật Cấp cứu Thế giới (WSES) 2020 trong đánh giá biến chứng của viêm túi thừa đại tràng (VTTĐT). Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: 70 BN được chẩn đoán và điều trị VTTĐT tại Bệnh viện trường Đại học Y Dược Huế và Bệnh viện Trung ương Huế từ tháng 01/2022 – tháng 08/2023. Chẩn đoán VTTĐT dựa vào CLVT hoặc nội soi/phẫu thuật khi hình ảnh CLVT không điển hình. Mô tả các đặc điểm về lâm sàng, xét nghiệm máu, CLVT và phương pháp điều trị, dùng phương pháp hồi quy đa biến để phân tích các yếu tố liên quan đến biến chứng của VTTĐT. Kết quả: Tuổi trung vị 44 (35-55,3) tuổi, nam/nữ: 2,68/1. 80% VTTĐT phải và 20% VTTĐT trái, 94,3% đa túi thừa ĐT, 100% thâm nhiễm mỡ, 85,7% dày thành đại tràng (ĐT) với 90% là dày dạng chu vi. Bóng khí quanh ĐT 24,3%, dịch quanh ĐT 31,4%, áp xe 11,4%, hơi tự do ổ bụng 5,7%, dịch ổ bụng lan tỏa 8,6%, rò 2,9%. Phân loại theo WSES 2020: VTTĐT không biến chứng (giai đoạn 0) 52,9%. Các biến chứng giai đoạn 1A, 1B, 2A, 2B, 3, 4 lần lượt là 27,1%, 4,3%, 7,1%, 0%, 2,9%, 5,7%. Yếu tố liên quan đến biến chứng của VTTĐT là hút thuốc lá, rối loạn tiêu hóa, phản ứng thành bụng, tăng bạch cầu, tỷ lệ bạch cầu đa nhân trung tính (NEU), protein C phản ứng (CRP) và các đặc điểm trên CLVT gồm mất liên tục thành túi thừa, chiều dài đoạn ĐT dày thành. Phân tích hồi quy đa biến cho thấy CRP là yếu tố độc lập dự báo biến chứng (tỉ số chênh (OR) 1,016; khoảng tin cậy (KTC) 95% 1,002-1,031; p =0,028). Giá trị ngưỡng CRP là 89,9 mg/L giúp tiên lượng biến chứng của bệnh theo phân loại WSES 2020 với độ nhạy 69,7% và độ đặc hiệu 80,6% (diện tích dưới đường cong (AUC) =0,797, p <0,001). Kết luận: VTTĐT thường gặp ở ĐT phải; đa túi thừa, thâm nhiễm viêm, dày thành ĐT dạng chu vi là các đặc điểm hay gặp trên CLVT. Đa số BN thuộc giai đoạn 0 và 1A theo WSES 2020. Mức CRP >89,9 mg/L là một yếu tố dự báo biến chứng độc lập. Ở những BN có lâm sàng và siêu âm hướng đến VTTĐT, khi có mức CRP >89,9 mg/L nên được chỉ định chụp cắt lớp vi tính để khảo sát đầy đủ các biến chứng.
ĐỒNG THUẬN CHUYÊN GIA VỀ VAI TRÒ CỦA THUỐC ĐỐI QUANG TỪ ĐẶC HIỆU TẾ BÀO GAN TRONG CHẨN ĐOÁN UNG THƯ BIỂU MÔ TẾ BÀO GAN
Một số đồng thuận của các chuyên gia Hàn quốc và Việt Nam về giá trị của cộng hưởng từ gan mật với thuốc đối quang từ đặc hiệu mô gan trong chẩn đoán, tầm soát ung thư biểu mô tế bào gan cũng như đưa ra các kết luận và khuyến cáo về vấn đề này.
BÁO CÁO CA LÂM SÀNG: KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ MỘT BỆNH NHÂN NHỒI MÁU NÃO ĐIỂM ASPECT THẤP SAU LẤY HUYẾT KHỐI CƠ HỌC
Lấy huyết khối cơ học thường được khuyến cáo ở những bệnh nhân có thang điểm ASPECT lớn hơn hoặc bằng 6. Tuy nhiên, một số nghiên cứu gần đây cho thấy lợi ích của can thiệp tái tưới máu không hoàn toàn phụ thuộc vào thang điểm ASPECT. Chúng tôi báo cáo một bệnh nhân nam tắc Tandem có điểm ASPECTS ban đầu thấp (4), đã được can thiệp lấy huyết khối và đặt stent gốc động mạch cảnh trong. Kết quả cho thấy sự cải thiện đáng kể về cả hình ảnh và các triệu chứng lâm sàng. Điều này cho thấy rằng can thiệp lấy huyết khối có thể mang lại lợi ích cho những bệnh nhân đột quỵ thiếu máu với điểm ASPECTS ban đầu thấp. Quyết định điều trị cũng nên xem xét tuỳ trường hợp cụ thể và cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ của điều trị.
RÒ ĐỘNG TĨNH MẠCH MÀNG CỨNG NỀN SỌ TẦNG TRƯỚC CÓ CẤP MÁU TỪ ĐỘNG MẠCH MẮT: BÁO CÁO 4 TRƯỜNG HỢP ĐƯỢC CAN THIỆP NỘI MẠCH
Mở đầu: Rò động tĩnh mạch màng cứng (RĐTMMC) vùng nền sọ tầng trước hiếm gặp với 5% so với RĐTMMC nói chung nhưng cơ xuất huyết cao hơn vị trí khác. Vị trí rò này thường có nguồn cấp máu từ nhánh sàng của động mạch mắt và do đó cách tiếp cận can thiệp nội mạch (CTNM) phải đảm bảo vừa tắc được vị trí rò vừa bảo tồn động mạch trung tâm võng mạc. Mục đích nghiên cứu là đánh giá hiệu quả và độ an toàn của can thiệp nội mạch điều trị RĐTMMC vùng nền sọ tầng trước, được cấp máu từ động mạch mắt. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu hồi cứu 4 ca bệnh nhân rò vùng nền sọ tầng trước, được can thiệp tại Bệnh viện Chợ Rẫy từ tháng 1/2021 đến tháng 01/2024. Các đặc điểm lâm sàng và hình ảnh được đánh giá trước can thiệp, lúc xuất viện và tái khám sau 3 tháng. Kết quả: Các ca bệnh có đặc điểm chung là vào viện vì giảm thị lực, 1 ca xuất huyết não và 1 ca lồi mắt, CT/MRI khẳng định nguồn cấp máu là từ nhánh sàng của động nhánh mắt với giãn lớn tĩnh mạch dẫn lưu. CTNM tiếp cận đường động mạch mắt trong 4 ca, trong đó 1 ca tiếp cận động mạch mắt hai bên, 1 ca tiếp cận nhánh màng não của động mạch cảnh ngoài để tắc bổ sung. Thành công kỹ thuật với tắc hoàn toàn vị trí rò và bảo tồn động mạch trung tâm võng mạc trong tất cả các ca. Vi ống thông được sử dụng là ống thông có đầu tách rời trong 3 ca, chất thuyên tắc Onyx 18 được sử dụng trong tất cả các ca. Biến chứng thủ thuật liên quan 1 trường hợp là xâm nhập onyx vào xoang dọc trên, tuy nhiên mức độ ít và không gây ảnh hưởng đến dòng chảy xoang tĩnh mạch dọc trên. Theo dõi sau can thiệp 90 ngày, không ghi nhận tái phát, cải thiện thị lực đáng kể với 3 trường hợp. Kết luận: Can thiệp nội mạch tiếp cận đường động mạch mắt trong bệnh lý RĐTMMC vùng nền sọ tầng trước có khả năng cao tắc vị trí rò và bảo tồn động mạch trung tâm võng mạc.
MỘT TRƯỜNG HỢP HIẾM VỀ HÌNH ẢNH ĐƯỜNG TIẾT NIỆU GỢI Ý VỀ HỘI CHỨNG ZINNER TẠI BỆNH VIỆN QUÂN Y 103
Đặt vấn đề: Hội chứng Zinner là một dị tật bẩm sinh hiếm gặp, gồm bất sản thận và u nang túi tinh cùng bên. Trường hợp này là một trong những ca hiếm gặp được báo cáo ở Việt Nam. Giới thiệu ca bệnh: Bệnh nhân nam, 28 tuổi đi khám sức khỏe tổng quát ở ở Bệnh viện Quân y 103. Kết quả siêu âm không thấy thận phải trong hố thận và trong ổ bụng, ngoài ra có khối u dạng nang ở vùng hạ vị bên phải. Chụp cắt lớp vi tính ổ bụng cho thấy bất sản thận phải kèm u nang túi tinh phải kích thước 30 x 80 mm, chẩn đoán đưa ra là phù hợp với hội chứng Zinner. Người bệnh được tư vấn và theo dõi định kì. Kết luận: Sự kết hợp giữa bệnh sử, lâm sàng và xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh giúp bác sỹ đưa ra chẩn đoán và theo dõi người bệnh. Việc theo dõi bệnh nhân về các biểu hiện lâm sàng tiết niệu là cần thiết, tư vấn kịp thời phẫu thuật là nền tảng khi có các triệu chứng.
ĐẶC ĐIỂM HÌNH ẢNH HỌC SA VAN HAI LÁ GÂY LOẠN NHỊP - TRƯỜNG HỢP LÂM SÀNG VÀ TỔNG QUAN Y VĂN
Sa van hai lá là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra hở van hai lá nguyên phát. Ngoài biến chứng của hở van, sa van hai lá còn có thể tiến triển thành rối loạn nhịp, từ ngoại tâm thu thất đến loạn nhịp nguy hiểm như nhanh thất ngắn hoặc cơn nhanh thất đe dọa tính mạng. Gần đây, thuật ngữ “ phức hợp loạn nhịp do sa van hai lá” đã được báo cáo là một trong những nguyên nhân gây đột tử, vì vậy, hiện nay có nhiều nghiên cứu về vấn đề này, đồng thời cũng có nhiều cập nhật hướng dẫn của các hiệp hội. Rối loạn nhịp do sa van hai lá được phân loại là một phân nhóm của sa van, biểu hiện bằng tình rối loạn nhịp thường xuyên hoặc loạn nhịp phức tạp nhưng không có bất kỳ tổn thương cơ chất gây loạn nhịp, kèm hoặc không kèm mất liên tục vòng van hai lá – cơ thất. Các nghiên cứu cho thấy mất liên tục vòng van hai lá – cơ thất gia tăng tình trạng loạn nhịp và đột tử ở bệnh nhân sa van hai lá. Hiện nay, các kĩ thuật tiến bộ của siêu âm và đặc biệt là cộng hưởng từ tim, cho phép dễ dàng quan sát toàn diện về bệnh lý này. Ngoài ra, cộng hưởng từ tim còn giúp đánh giá nguy cơ loạn nhịp, cũng như các dấu hiệu kiểu hình có xơ hóa cơ tim nguy cơ cao loạn nhịp. Bài viết mô tả một số trường hợp lâm sàng và tổng quan y văn nhằm cung cấp thêm thông tin cũng như cập nhập thêm các hiểu biết về vấn đề này.
ĐỊNH VỊ NỐT PHỔI TRƯỚC PHẪU THUẬT BẰNG HOOKWIRE, PHƯƠNG CÁCH TIẾP CẬN CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ UNG THƯ PHỔI SỚM - TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ BÁO CÁO CHÙM CA BỆNH
Trong thực hành lâm sàng các bệnh lý đường hô hấp, chúng ta thường gặp nốt đơn độc phổi (SPN). Các nốt đơn độc phổi có 4 hình thái chủ yếu: (1) Nốt đặc; (2) Nốt bán đặc; (3) Nốt kính mờ; (4) Nốt dạng kén. Đã có rất nhiều các hướng dẫn của các Hội/Hiệp hội khác nhau trên toàn thế giới về quản lý nốt đơn độc phổi (NCCN; Fleischner; ATS; ERS …). Tuy nhiên các hướng dẫn này đều có tính đại chúng, không đề cập đến vấn đề “cá thể hóa”. Để có thể điều trị tốt/khỏi ung thư phổi thì vấn đề phát hiện sớm và lựa chọn phương cách điều trị phù hợp gần như đóng vai trò quyết định. Hướng dẫn của các hiệp hội đều căn cứ và kích thước, cấu trúc và yếu tố nguy cơ để đưa ra chiến lược quản lý các nốt đơn độc, trong đó yếu tố kích cỡ nốt ở lần phát hiện đầu tiên cũng như những lần sàng lọc định kỳ theo chiến lược đóng vai trò chủ đạo. Theo NCCN: (1) Nốt đặc, ≥ 8mm đến > 15 mm ở đối tượng có nguy cơ ung thư phổi cao nên theo dõi bằng CT liều thấp 3 tháng/1 lần hoặc chụp PET; nốt ≥ 15 mm nên chụp CT có cản quang/chụp PET/sinh thiết nhỏ. Nếu các kết quả trên có nghi ngờ UTP cao khi đó có chỉ định sinh thiết/cắt bỏ nốt; (2) Nốt bán đặc khi có phần lõi đặc ≥ 8mm, cũng ở đối tượng có nguy cơ cao mới được áp dụng các kỹ thuật nói trên; (3) Các nốt kính mờ < 20 mm, theo dõi bằng CT liều thấp 1 năm/1 lần; > 20 mm 6 tháng /1 lần, không có khuyến cáo sinh thiết hoặc cắt bỏ. Như vậy, nếu áp dụng đúng theo khuyến cáo này sẽ có rất nhiều nốt ung thư dưới các kích cỡ trên sẽ được “nuôi dưỡng” đến khi đủ tiêu chuẩn xử lý, điều đó vô hình dung sẽ làm giảm cơ hội được chẩn đoán và điều trị sớm, mất đi cơ hội “điều trị khỏi” cho người bệnh. Một tình huống khác cũng hay gặp: Nốt/khối đơn độc ở 1 bên phổi còn khả năng phẫu thuật song lại xuất hiện một nốt đơn độc khác ở phổi cùng bên song khác thùy hoặc bên phổi đối diện rất cần khẳng định đó là nốt thứ phát/ không phải thứ phát trước khi phẫu thuật cắt thùy phổi chứa tổn thương nguyên phát. Tình huống này, theo hiểu biết của chúng tôi hiện chưa có Guideline nào khuyến cáo. Chúng tôi báo cáo 22 ca bệnh đã được định vị nốt phổi trước phẫu thuật nội soi lồng ngực (VAST) bằng Hookwire (dây móc), trong đó có nhiều ca được chỉ định theo hướng “cá thể hóa” (không theo khuyến cáo) và đã cho kết quả thật bất ngờ. Bàn luận dựa trên phân tích đặc điểm hình ảnh cùng kết quả giải phẫu bệnh lý và khuyến cáo ý tưởng nên “cá thể hóa” từng ca bệnh để đồng nghiệp cùng tham khảo.