Xác định vận tốc chuyển dịch của một sốtrạm tham chiếu hoạt động liên tục (CORS) tại Việt Nam giai đoạn 2019÷2024 bằng phương pháp định vịđiểm chính xá

Tóm tắt

Hiểu biết về chuyển dịch mảng kiến tạo giúp chúng ta nắm bắt cơ chế vận động và biến dạng của vỏ Trái Đất. Phương pháp hiện đại thường dùng để xác định tốc độ chuyển dịch mảng là định vị điểm chính xác cao (PPP -Precise Point Positioning). Trong bài báo, dịch vụ trực tuyến CSRS -PPP của Bộ Tài nguyên Canada được sử dụng để xử lý dữ liệu GNSS (Global Navigation Satellite System) của 12 trạm tham chiếu hoạt động liên tục (ContinuouslyOperating Reference Station -CORS) tại Việt Nam trong giai đoạn 2019÷2024. Các trạm CORS này, do Công ty Tường Anh quản lý, được phân bố đều trên toàn lãnh thổ. Kết quả xử lý PPP cho thấy chuỗi thời gian của các thành phần Bắc, Đông và Độ cao của các trạm CORS dao động với chu kỳ khoảng 1 năm. Sau khi lập mô hình biến thiênbằng hàm sin với chu kỳ 351,6 ngày, chúng tôi tính được vận tốc dịch chuyển trung bình của các trạm là (-8,8;+29,6;-3,1) mm/năm theo các thành phần Bắc, Đông và Độ cao. So với giai đoạn 2019÷2022, vận tốc chuyển dịch mảng kiến tạo gần như không thay đổi về hướng và độ lớn, với độ lệch 1 mm/năm ở mặt bằng và 1,6 mm/năm ở độ cao. Để tránh ảnh hưởng do chuyển đổi hệ tọa độ ITRF2014 sang ITRF2020 vào 27/11/2022, nhóm tác giảtính thêm vận tốc chuyển dịch cho giai đoạn 12/2022÷9/2024. Kết quả này có độ lệch trung bình so với giai đoạn 2019÷2024 là 1 mm/năm ở mặt bằng và 3 mm/năm ở độ cao. Điều này chứng minh sự phù hợp của mô hình và tính đúng đắn của bộ tham số chuyển đổi tọa độ đã áp dụng