Bac Lieu University
ĐỔI MỚI ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN NGÀNH GIÁO DỤC THỂ CHẤT TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ TẠI VIỆT NAM
Bài viết này trình bày kết quả nghiên cứu mức độ đáp ứng của các chương trình đào tạo sinh viên ngành Giáo dục thể chất ở một số trường đại học đối với yêu cầu về nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên trong bối cảnh chuyển đổi số tại Việt Nam hiện nay. Thông qua phương pháp phân tích và đối sánh cấu trúc của 06 chương trình đào tạo trình độ đại học ngành Giáo dục thể chất được các cơ sở giáo dục đại học ban hành trong giai đoạn 2022-2024, bài viết đã làm rõ được những đặc điểm liên quan đến xu hướng tăng cường phẩm chất và năng lực cho sinh viên ngành Giáo dục thể chất nhằm đáp ứng Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Tuy nhiên, nội dung về chuyển đổi số và công nghệ dạy học trong các chương trình đào tạo được khảo sát vẫn còn khiêm tốn. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số nội dung về đổi mới hoạt động tái cấu trúc chương trình đào tạo theo hướng tăng cường tích hợp năng lực số nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đào tạo đội ngũ giáo viên ngành Giáo dục thể chất không chỉ giỏi về chuyên môn mà còn có kỹ năng tốt về ứng dụng công nghệ số đáp ứng các mục tiêu mà Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đặt ra. ABSTRACT This study systematically investigates the structural alignment of Physical Education teacher training programs in Vietnamese universities with the urgent national agenda for enhancing educator competency in the era of digital transformation. Employing a comparative analysis methodology, we scrutinize six recently issued undergraduate Physical Education curricula (2022-2024) to ascertain their responsiveness to contemporary educational demands. The initial findings confirm that the revised programs generally exhibit a proactive trend toward strengthening core professional qualities and competencies in students, notably reflecting the requirements of the 2018 General Education Program. However, a critical gap is identified regarding the integration of digital literacy and instructional technology. Based on this evident structural deficit, the research strongly advocates for a comprehensive, strategic curriculum restructuring. This initiative must prioritize the deep integration of digital competencies to cultivate a new generation of Physical Education educators who are not only subject-matter experts but are also proficient in leveraging digital technologies to optimize learning and management, thus directly addressing the strategic human resource objectives established by Resolution No. 57-NQ/TW and Resolution No. 71-NQ/TW of the Politburo.
Copyright (c) 2026 Tạp chí Khoa học Trường Đại học Bạc Liêu
TÁC ĐỘNG CỦA FINTECH ĐẾN RỦI RO TÍN DỤNG TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
Mục tiêu của nghiên cứu là đánh giá tác động của công nghệ tài chính (FinTech) đến rủi ro tín dụng tại các NHTM Việt Nam trong giai đoạn 2014–2024. Nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy GMM để xử lý vấn đề nội sinh và đảm bảo độ tin cậy của ước lượng. Kết quả cho thấy FinTech có ảnh hưởng đáng kể đến RRTD của các NHTM, bên cạnh các yếu tố kiểm soát như tăng trưởng GDP, lạm phát, quy mô ngân hàng, tốc độ tăng trưởng tín dụng và tỷ lệ vốn chủ sở hữu. Từ kết quả trên, nghiên cứu đưa ra một số hàm ý chính sách nhằm kiểm soát hiệu quả rủi ro tín dụng trong bối cảnh chuyển đổi số, trong đó tập trung vào việc tăng cường khung quản trị rủi ro phù hợp với mô hình ngân hàng số, nâng cao chất lượng dữ liệu tín dụng và hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động FinTech. ABSTRACT In response to the competency-based orientation of the Vietnamese General The objective of this study is to assess the impact of financial technology (FinTech) on credit risk (CR) among Vietnamese commercial banks (CBs) during the period 2014–2024. The study employs the Generalized Method of Moments (GMM) regression to address endogeneity issues and ensure reliable estimations. The findings indicate that FinTech has a significant impact on credit risk among CBs, alongside control variables such as GDP growth, inflation, bank size, credit growth rate, and equity ratio. Based on these results, the study proposes several policy implications to effectively manage credit risk in the context of digital transformation, focusing on strengthening risk management frameworks aligned with digital banking models, improving the quality of credit data, and enhancing the legal framework for FinTech activities.
PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC CHIA SẺ TRI THỨC CỦA SINH VIÊN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC BẠC LIÊU
Nghiên cứu nhằm xác định và đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhân tố ảnh hưởng đến việc chia sẻ tri thức của sinh viên Trường Đại học Bạc Liêu. Bài nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập mẫu ngẫu nhiên đơn giản thông qua khảo sát trực tiếp và online đối với 300 đối tượng là sinh viên Trường Đại học Bạc Liêu. Phương pháp phân tích định lượng thông qua việc sử dụng phần mềm SPSS: thống kê mô tả, đánh giá độ tin cậy, phân tích nhân tố khám phá EFA và phương pháp hồi quy được ứng dụng để phân tích số liệu. Kết quả cho thấy, có 7 nhân tố ảnh tác động tích cực đến việc chia sẻ tri thức của sinh viên Trường Đại học Bạc Liêu, bao gồm: tính cách, kỹ năng truyền đạt, nhận thức về lợi ích, môi trường học tập, văn hóa chia sẻ tri thức, hỗ trợ từ giảng viên và công nghệ. Trong đó, nhân tố có tác động lớn nhất đến việc chia sẻ tri thức của sinh viên là nhân tố “Nhận thức về lợi ích”. Nhân tố “ Công nghệ ” có tác động ít nhất. Từ kết quả nghiên cứu, hướng nghiên cứu tiếp theo có thể nghiên cứu về các giải pháp nhằm giúp cho sinh viên tìm được phương pháp chia sẻ tri thức hiệu quả nhất. ABSTRACT The study aims to identify and evaluate the influence of factors affecting knowledge sharing among Bac Lieu University students. The research paper uses a simple random sample collection method through face-to-face and online surveys of 300 subjects who are Bac Lieu University students. Quantitative analysis methods through the use of SPSS software: descriptive statistics, reliability assessment, EFA discovery factor analysis, and regression methods are applied to analyze the data. The results show that there are 7 factors that positively affect the knowledge sharing among Bac Lieu University students, including: personality, communication skills, awareness of benefits, learning environment, knowledge sharing culture, support from lecturers and technology. In particular, the factor with the greatest impact on students' knowledge sharing is the factor of "perception of benefits". The "Technology" factor has the least impact. The research results can point to a promising direction for research on solutions to help students find the most effective method of sharing knowledge.
ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC ĐẾN KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN KHOA KINH TẾ VÀ LUẬT TRƯỜNG ĐẠI HỌC BẠC LIÊU
Phương pháp dạy học tích cực là cách dạy lấy người học làm trung tâm, nơi giảng viên đóng vai trò gợi mở, dẫn dắt để người học chủ động tìm tòi, thảo luận và tự đưa ra kết luận, qua đó phát huy tư duy sáng tạo và kỹ năng hợp tác. Mục tiêu là giúp người học phát triển tính tự chủ, tích cực, sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề, thay vì chỉ tiếp nhận thụ động kiến thức. Nghiên cứu này được thực hiện bằng phương pháp định tính và định lượng thông qua khảo sát sinh viên Khoa Kinh tế và Luật ở các khoá 16, 17, 18, 19 với tổng 170 mẫu nhằm nhận diện các nhân tố ảnh hưởng của các phương pháp dạy học tích cực đến kết quả học tập của sinh viên Khoa Kinh tế và Luật, Trường Đại học Bạc Liêu. Kết quả nghiên cứu cho thấy, có 5 phương pháp dạy học tích cực (5 nhân tố) ảnh hưởng kết quả học tập của sinh viên Khoa Kinh tế và Luật, Trường Đại học Bạc Liêu, cụ thể là: dạy học trực tiếp, dạy học gián tiếp, dạy học trải nghiệm, dạy học tương tác, tự học. Trong đó, phương pháp dạy học tương tác có ảnh hưởng mạnh nhất và tác động cùng chiều đến kết quả học tập của sinh viên Khoa Kinh tế và Luật, Trường Đại học Bạc Liêu. Dựa vào kết quả nghiên cứu hướng nghiên cứu tiếp theo có thể nghiên cứu các giải pháp giúp sinh viên Khoa Kinh tế và Luật, Trường Đại học Bạc Liêu nâng cao hiệu quả học tập thông qua việc lựa chọn các phương pháp học tập hiệu quả nhất kết hợp với phương pháp dạy học tích cực, hiện đại của giảng viên để mang lại kết quả học tập cao nhất. ABSTRACT Active teaching is a student-centered teaching method, where the teacher plays a facilitating and guiding role so that students can actively explore, discuss and draw their own conclusions, thereby promoting creative thinking and collaboration skills. The aim is to help learners develop autonomy, initiative, creativity and problem-solving skills, instead of just passively receiving knowledge. This study was conducted using qualitative and quantitative methods through a survey of students at the Faculty of Economics and Law in courses 16, 17, 18, 19 with a total of 170 samples to identify the factors affecting active teaching methods on the learning outcomes among Bac Lieu University students at the Faculty of Economics and Law.The research results show that there are 5 active teaching methods (5 factors) affecting the learning outcomes of students of the Faculty of Economics and Law, Bac Lieu University, specifically: direct teaching, indirect teaching, experiential teaching, interactive teaching, and self-study.In particular, the interactive teaching method has the strongest influence and has a positive impact on the learning outcomes among Bac Lieu University students at the Faculty of Economics and Law. Based on the research results, the next research direction can be studying solutions to help Economics Faculty students improve their learning efficiency through choosing the most effective learning methods combined with lecturers’ active and modern teaching methods to bring about the highest learning outcomes.
PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN Ý ĐỊNH SỬ DỤNG DỊCH VỤ NGÂN HÀNG SỐ CỦA SINH VIÊN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC BẠC LIÊU
Nghiên cứu tập trung phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng dịch vụ ngân hàng số của sinh viên tại Trường Đại học Bạc Liêu. Trong nghiên cứu, nhóm tác giả sử dụng phương pháp chọn mẫu phi xác suất, cụ thể là kỹ thuật chọn mẫu thuận tiện, đối tượng khảo sát là sinh viên tại Trường Đại học Bạc Liêu, cụ thể khảo sát sơ cấp được thực hiện với 300 sinh viên, và sau khi sàng lọc còn 200 quan sát hợp lệ. Dữ liệu được phân tích bằng Cronbach’s Alpha, EFA, tương quan Pearson và hồi quy tuyến tính bội. Kết quả cho thấy mô hình có ý nghĩa thống kê cao (F = 72,198; Sig. = 0,000; R² hiệu chỉnh = 0,641). Điều này đồng nghĩa rằng 64,1% sự biến thiên của ý định sử dụng được giải thích bởi các nhân tố độc lập. Bốn nhân tố ảnh hưởng có ý nghĩa thống kê đến ý định sử dụng gồm: tính dễ sử dụng, tính hữu ích, ảnh hưởng xã hội và cảm nhận rủi ro, trong khi chi phí dịch vụ không có tác động đáng kể. Trên cơ sở kết quả thực nghiệm, nhóm tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy ý định sử dụng dịch vụ ngân hàng số của sinh viên tại Trường Đại học Bạc Liêu trong thời gian tới. ABSTRACT This study focuses on analyzing the factors influencing students’ intention to use digital banking services at Bac Lieu University. The research employs a non-probability sampling method, specifically convenience sampling, with the survey respondents being students of Bac Lieu University. Primary data were collected from 300 students, of which 200 valid observations were retained after data screening. The data were analyzed using Cronbach’s Alpha reliability testing, Exploratory Factor Analysis (EFA), Pearson correlation analysis, and multiple linear regression. The results indicate that the regression model is highly statistically significant (F = 72.198; Sig. = 0.000), with an adjusted R² of 0.641. This suggests that 64.1% of the variation in students’ intention to use digital banking services is explained by the independent variables in the model. Four factors perceived ease of use, perceived usefulness, social influence, and perceived risk are found to have statistically significant effects on usage intention, while service cost does not show a significant impact. Based on these empirical findings, the study proposes several recommendations to promote students’ intention to use digital banking services at Bac Lieu University in the future.
KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN DU LỊCH CÓ TRÁCH NHIỆM TẠI MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG Ở VIỆT NAM VÀ BÀI HỌC CHO DU LỊCH CÀ MAU
Cà Mau xác định du lịch là một trong những ngành kinh tế chủ lực trong tương lai, do đó việc thúc đẩy phát triển du lịch có trách nhiệm trong giai đoạn hiện nay là hết sức cần thiết. Bài viết tổng hợp kinh nghiệm triển khai du lịch có trách nhiệm tại một số địa phương ở Việt Nam như Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Quảng Ninh và Khánh Hòa. Các địa phương này đã áp dụng nhiều mô hình sáng tạo nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của hoạt động du lịch, đồng thời nâng cao trải nghiệm của du khách và chất lượng đời sống của cộng đồng địa phương. Từ những phân tích trên, nghiên cứu chỉ ra một số bài học kinh nghiệm gắn với du lịch có trách nhiệm cho tỉnh Cà Mau bao gồm: phát triển các tuyến phố đi bộ và khuyến khích sử dụng xe đạp nhằm giảm phát thải ra môi trường; khai thác bền vững các sản phẩm du lịch gắn với văn hóa bản địa và bảo vệ môi trường tự nhiên; tăng cường công tác tuyên truyền về du lịch có trách nhiệm đối với cơ sở kinh doanh, người dân và du khách; thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng trong quá trình phát triển du lịch. Những kinh nghiệm này được kỳ vọng sẽ góp phần định hướng và hỗ trợ Cà Mau phát triển du lịch theo hướng bền vững và mang lại nhiều lợi ích cho cộng đồng. ABSTRACT Ca Mau identifies tourism as one of its key economic sectors in the future; therefore, promoting the development of responsible tourism in the current period is essential. This article synthesizes experiences in implementing responsible tourism in several localities in Vietnam, such as Thua Thien Hue, Da Nang, Ha Noi, Ho Chi Minh City, Quang Ninh and Khanh Hoa. These localities have adopted various innovative models to minimize the negative impacts of tourism activities while enhancing visitor experiences and improving the quality of life for local communities. Based on this analysis, the study highlights several lessons related to responsible tourism for Ca Mau, which include: developing pedestrian streets and encouraging the use of bicycles to reduce environmental emissions; sustainably exploiting tourism products associated with local culture and natural environmental protection; strengthening communication on responsible tourism for businesses, residents, and tourists; and promoting community participation in the tourism development process. These experiences are expected to help guide and support Ca Mau in developing tourism in a sustainable direction that provides greater benefits for the community.
ỨNG DỤNG THUYẾT ĐA TRÍ TUỆ TRONG SINH HOẠT LỚP VÀ HƯỚNG NGHIỆP NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC TẬP CỦA HỌC SINH
Trong bối cảnh thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 theo định hướng phát triển năng lực, nghiên cứu này vận dụng thuyết Đa trí tuệ (MI) của Howard Gardner vào tổ chức tiết sinh hoạt lớp và hoạt động hướng nghiệp nhằm tăng cường năng lực học tập của học sinh. Nghiên cứu được triển khai theo mô hình nghiên cứu hành động với 25 học sinh lớp 12 tại Trường trung học phổ thông (THPT) chuyên Nguyễn Thị Minh Khai. Các công cụ khảo sát gồm: phiếu hỏi (thang Likert 5 mức), quan sát lớp học và phỏng vấn nhanh. Độ tin cậy của công cụ được kiểm định bằng hệ số Cronbach’s Alpha (α = 0,86 đối với học sinh và α = 0,82 đối với giáo viên). Kết quả cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong các năng lực trọng tâm: tỷ lệ học sinh có năng lực tự quản tăng từ 48% lên 92%, định hướng nghề nghiệp tăng từ 44% lên 88%, năng lực kiểm soát cảm xúc – hành vi tăng từ 56% lên 100%. Nghiên cứu khẳng định việc vận dụng thuyết Đa trí tuệ là khả thi, chi phí thấp và có thể áp dụng rộng rãi trong giáo dục THPT. Tuy nhiên, các nghiên cứu tiếp theo cần bổ sung nhóm đối chứng và phân tích thống kê suy luận để kiểm chứng hiệu quả một cách toàn diện hơn. ABSTRACT In response to the competency-based orientation of the 2018 Vietnamese General Education Curriculum, this study applies Howard Gardner’s Multiple Intelligences (MI) theory to class meetings and career guidance activities in order to enhance students’ learning competencies. The research was conducted with 25 grade-12 students at Nguyen Thi Minh Khai Gifted High School and followed an action research design. Survey questionnaires, classroom observations and interviews were used to evaluate students’ self-management, emotional regulation, creativity and career orientation before and after the intervention. Data reliability was confirmed by Cronbach’s Alpha (α = 0.86 for students and α = 0.82 for teachers). The findings indicate a statistically significant improvement in students’ learning attitudes and competencies; specifically, self-management increased from 48% to 92%, career orientation from 44% to 88% and emotional control from 56% to 100%. The study suggests that MI-based educational activities are feasible, low-cost and highly applicable in high schools. It is recommended that further research should include control groups and experimental validation using inferential statistics to generalize findings across educational settings.
ỨNG DỤNG MÔ HÌNH BLENDED LEARNING TRONG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY VÀ HỌC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ CÔNG NGHIỆP LONG AN
Bài viết trình bày kết quả nghiên cứu và ứng dụng mô hình Blended Learning trong đổi mới phương pháp dạy và học tại Trường Đại học Kinh tế Công nghiệp Long An trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục đại học. Trên cơ sở lý thuyết về học tập kết hợp, lấy người học làm trung tâm và phát triển năng lực số, nhóm nghiên cứu đã xây dựng, triển khai và đánh giá mô hình Blended Learning trong năm học phần tiêu biểu: Phương pháp nghiên cứu khoa học, Quản trị dự án, Tiếng Trung 2, Thiết kế và lập trình Web với ASP.NET và các học phần Chính trị. Mô hình được thiết kế theo hướng tích hợp linh hoạt giữa học trực tiếp và học trực tuyến, tận dụng ưu thế của hệ thống e-learning của nhà trường để tăng cường tương tác, kiểm soát tiến độ và hỗ trợ người học. Kết quả thực nghiệm cho thấy Blended Learning góp phần nâng cao tính chủ động, khả năng tự học, hứng thú học tập và năng lực công nghệ thông tin của sinh viên; đồng thời giúp giảng viên chuyển từ vai trò truyền thụ sang vai trò hướng dẫn, cố vấn học tập. Trên cơ sở đó, nhóm tác giả đề xuất mở rộng mô hình trên quy mô toàn trường, coi đây là giải pháp trọng tâm trong chiến lược chuyển đổi số giáo dục của Trường Đại học Kinh tế Công nghiệp Long An giai đoạn 2025–2030. ABSTRACT This paper presents the research results and the practical application of the Blended Learning model in innovating teaching and learning at Long An University of Economics and Industry within the context of digital transformation in higher education. Based on the theoretical framework of blended learning, learner-centered instruction, and digital competency development, the research team designed, implemented, and evaluated a Blended Learning model applied to five representative courses: Research Methodology, Project Management, Chinese 2, Web Design and Programming with ASP.NET, and Political Subjects.The model was developed through an integrated approach that combines in-person and online learning, utilizing the university’s e-learning platform to enhance interaction, monitor student progress, and provide learning support. The experimental results indicate that Blended Learning has contributed to improving students’ autonomy, self-directed learning capacity, learning motivation, and digital literacy. Meanwhile, lecturers have been able to transform their roles from knowledge transmitters into facilitators and learning advisors. Based on these findings, the research team recommends expanding the implementation of the Blended Learning model across all departments as a key solution in Long An University of Economics and Industry’s educational digital transformation strategy for the period 2025–2030.
THIẾT KẾ TRÒ CHƠI HỌC TẬP ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ SỐ HỖ TRỢ DẠY HỌC ĐỌC CHỮ CÁI CHO HỌC SINH LỚP 1 MẮC CHỨNG KHÓ ĐỌC
Trong bối cảnh giáo dục hiện nay, việc ứng dụng công nghệ số trong dạy học tiểu học đang trở thành xu hướng tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy và đáp ứng nhu cầu học tập đa dạng của học sinh. Đặc biệt, đối với học sinh lớp 1 mắc chứng khó đọc, việc tiếp cận và lĩnh hội chữ cái thường gặp nhiều trở ngại về nhận thức âm vị, ghi nhớ hình dạng chữ và phối hợp giữa nghe – nhìn. Trước thực tiễn đó, nghiên cứu này được thực hiện với mục tiêu thiết kế trò chơi học tập ứng dụng công nghệ số nhằm hỗ trợ dạy học đọc chữ cái cho học sinh lớp 1 mắc chứng khó đọc theo hướng phát huy tính tích cực, hứng thú và khả năng tương tác đa giác quan. Nghiên cứu tập trung xác định các nguyên tắc thiết kế, quy trình xây dựng và tiêu chí đánh giá trò chơi học tập phù hợp với đặc điểm nhận thức của nhóm đối tượng này. Kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp cơ sở thực tiễn cho việc đổi mới phương pháp dạy học Tiếng Việt ở tiểu học, hướng tới giáo dục hòa nhập và phát triển năng lực ngôn ngữ cho học sinh. ABSTRACT In the current educational context, the integration of digital technology into primary education has become an inevitable trend to enhance teaching effectiveness and meet the diverse learning needs of students. Particularly, first-grade students with dyslexia often face difficulties in letter acquisition due to challenges in phonological awareness, memory of letter forms, and coordination between auditory and visual processing. In response to this situation, the present study aims to design digital learning games that support letter-reading instruction for first-grade students with dyslexia, fostering their engagement, activeness, and multisensory interaction. The research focuses on identifying design principles, constructing procedures, and developing evaluation criteria for learning games that align with the cognitive characteristics of this learner group. The findings provide practical implications for innovating Vietnamese language teaching methods in primary schools, promoting inclusive education, and enhancing students’ language development.
XÂY DỰNG GIA SƯ MÔN HỌC CƠ SỞ DỮ LIỆU DỰA TRÊN GEM CỦA GEMINI AI
Nghiên cứu này trình bày quá trình triển khai Gia sư trí tuệ nhân tạo (AI) sử dụng Gem - nền tảng tạo chatbot tùy chỉnh của Gemini AI để hỗ trợ học tập môn học Cơ sở dữ liệu tại Trường Cao đẳng Cộng đồng Cà Mau. Gem cho phép giảng viên tạo Gia sư AI được cá nhân hóa hoàn toàn thông qua system prompt chi tiết và tài liệu về SQL và SQL Server mà không cần kỹ năng lập trình phức tạp. Sinh viên truy cập Gem qua mã QR, chỉ cần đăng nhập tài khoản Gemini miễn phí để sử dụng 24/7. Kết quả sau ba tháng triển khai cho thấy 247 người dùng (65% sinh viên), 1,823 phiên làm việc, mức độ hài lòng 87% và độ chính xác câu trả lời 91%. Nghiên cứu chứng minh Gem là công cụ khả thi và hiệu quả để các cơ sở giáo dục nghề nghiệp xây dựng Gia sư AI với chi phí thấp, đồng thời nhấn mạnh vai trò then chốt của system prompt trong việc định hình chất lượng sư phạm của AI. ABSTRACT This study presents the implementation process of an AI teaching assistant using Gem—Gemini AI’s platform for creating custom chatbots—to support Database learning at Ca Mau Community College. Gem enables instructors to create a fully personalized AI assistant through detailed system prompts and uploaded documentation on SQL and SQL Server, without complex programming skills. Students access the Gem via a QR code and need only a free Gemini account for 24/7 usage. Results after three months of deployment show that there were 247 users (65% students), 1,823 sessions, with an 87% satisfaction rate, and a 91% answer accuracy rate. The study demonstrates that Gem is a feasible and effective tool for vocational education institutions to build a low-cost AI teaching assistant, simultaneously highlighting the key role of system prompt in identifying the AI teaching quality.
THÀNH PHẦN LOÀI HẢI SẢN Ở VÙNG BIỂN VEN BỜ BẠC LIÊU
Khu vực ven biển Bạc Liêu có chiều dài 56 km với hai cửa sông gồm Nhà Mát và Gành Hào. Thành phần loài các loài hải sản ở khu vực này đã được khảo sát từ tháng 10 năm 2013 đến tháng 4 năm 2021 bằng loại nghề lưới kéo. Kết quả đã định danh được 325 loài, thuộc 89 họ của 20 bộ. Trong đó, bộ cá vượt (Perciformes) chiếm ưu thế với 100 loài (30,7%), tiếp theo là bộ cá trích (Clupeiformes) với 51 loài (15,3%); bộ mười chân (Decapoda) có 50 loài (15,38%) và những bộ còn lại có từ 01 đến 09 loài (chiếm từ 0,31-2,77%). Phân bố thành phần loài khu vực ven biển tương tự nhau và có sự biến động về số loài theo thời gian. Một số loài cá xuất hiện với tần suất thấp như cá đù (Otolithoides biauritus), cá thu bè (Scomberoides lysan), cá thiều (Netuma thalassina) và cá nhụ ấn độ (Leptomelanosoma indicum). Thành phần loài hải sản bắt gặp ở vùng biển ven bờ Bạc Liêu khá phong phú và đa dạng. ABSTRACT The coastal area of Bac Lieu is 56 km long with two estuaries including Nha Mat and Ganh Hao. The marine species composition of this area was surveyed from October 2013 to April 2021 by trawling. The results identified 325 species, belonging to 89 families of 20 orders. Of which, the Perciformes order is dominant with 100 species (30.7%), followed by the Clupeiformes order with 51 species (15.3%); the Decapoda order has 50 species (15.6%) and the remaining orders have from 01 to 09 species (from 0.31-2.77%). The distribution of species composition in the coastal area is similar and there is a fluctuation in the number of species over time. Some fish species appear with low frequency such as croaker (Otolithoides biauritus), mackerel (Scomberoides lysan), scad (Netuma thalassina) and Indian mackerel (Leptomelanosoma indicum). The composition of marine species encountered in the coastal waters of Bac Lieu is quite rich and diverse.
ẢNH HƯỞNG CỦA CALCIUM SILICATE VÀ MAGNESIUM SILICATE ĐẾN SINH TRƯỞNG, NĂNG SUẤT VÀ CHẤT LƯỢNG DƯA LÊ (Cucumis melo L.) VỤ ĐÔNG XUÂN 2024-2025
Dưa lê là cây rau ăn trái có giá trị dinh dưỡng cao, nhưng nghiên cứu về bổ sung dinh dưỡng nhằm nâng cao sinh trưởng, năng suất và chất lượng còn hạn chế. Trong nghiên cứu này, CaSiO₃, MgSiO₃ (nhân tố 1) được phun lên dưa lê ở các nồng độ 0, 200 và 300 mg/L (nhân tố 2) tại 35 ngày sau trồng. Thí nghiệm bố trí theo khối hoàn toàn ngẫu nhiên với 3 lần lặp, mỗi lần gồm 10 dây. Kết quả cho thấy phun CaSiO₃ và MgSiO₃ làm tăng chiều dài thân chính, chỉ số SPAD, khối lượng và kích thước trái, khối lượng trái trên dây, khối lượng trái thương phẩm, cho năng suất tổng 20,6 và 27 tấn/ha ở nồng độ 200; 300 mg/L, cao hơn đối chứng (14,4 tấn/ha). Sau khi thu hoạch được bảo quản ở điều kiện nhiệt độ phòng, sau đó phân tích hàm lượng một số chất dinh dưỡng đặc trưng. Kết quả phân tích cho thấy hàm lượng vitamin C, protein hòa tan, hàm lượng đường khử không khác biệt. Các nghiệm thức bổ sung hợp chất silic cải thiện hàm lượng đường tổng, độ Brix và hàm lượng xơ của trái so với đối chứng. Tỷ lệ hao hụt khối lượng trái khi bổ sung CaSiO3 (5,3%) thấp hơn so với MgSiO3 (8,0%) sau 7 ngày bảo quản. Điều này cho thấy CaSiO3 có khả năng hạn chế mất nước và giữ khối lượng quả tốt hơn. ABSTRACT Melon is one of the fruit-edible crop which owns many nutritional values but nutrient suppelment to improve growth, yield and quality on this crop is limited. In this trial CaSiO3, MgSiO3 (factor 1) were sprayed with the concentration of 0, 200 và 300 mg/L (factor 2) on melon at 35 days after planting. Experiment was carried out in completely randomized block design with 3 replicates and ten plants for each replicate. Results showed that CaSiO3 và MgSiO3 supplements had better parameters such as length, chlorophyll index (SPAD), average fruit weight, fruit size, fruit weight and maketable fruit weight per plant and much higher yield: 20.6 and 27.0 tons per hectare in comparison to 14.4 tons of the control. Post harvest fruits were kept at room condition and analyzed some of their typically nutrional values such as vitamin C, total soluble proteins, reduced sugars which found insignificant between treatments. However, silic compound supplements increased Brix, total soluble sugars and fiber in fruit flesh. Plants sprayed with CaSiO3 lost their fruit weight (5,3%) less than that of MgSiO3 (8,0%) after 7 days of storage. CaSiO3 supplement was able to prevent fruit water loss and maintained fruit contents better.
MỨC ĐỘ ĐỒNG THUẬN CỦA GIÁO VIÊN TIỂU HỌC VỀ CHỦ TRƯƠNG THỰC HIỆN CHUNG MỘT BỘ SÁCH GIÁO KHOA TIẾNG VIỆT Ở THÀNH PHỐ CẦN THƠ
Nghiên cứu này được thực hiện nhằm khảo sát quan điểm và mức độ đồng thuận của giáo viên tiểu học đối với chủ trương sử dụng chung một bộ sách giáo khoa Tiếng Việt trên địa bàn Thành phố Cần Thơ, trong bối cảnh sau 5 năm triển khai chính sách “một chương trình - nhiều bộ sách giáo khoa” theo Nghị quyết số 71-NQ/TW. Cuộc khảo sát được tiến hành với 347 giáo viên, sử dụng bảng hỏi theo thang đo Likert 5 mức độ, tập trung vào bốn nội dung chính: (1) mức độ hiểu biết và quan điểm về chính sách nhiều bộ sách giáo khoa; (2) trải nghiệm lựa chọn và sử dụng sách giáo khoa; (3) những khó khăn và thách thức trong giảng dạy với nhiều bộ sách giáo khoa; (4) quan điểm về chủ trương sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa. Kết quả khảo sát cho thấy giáo viên có nhận thức tương đối rõ ràng về mục tiêu của chính sách hiện hành (M = 3,5) nhưng đánh giá hiệu quả đối với học sinh ở mức thấp hơn (M = 3,0). Bên cạnh đó, giáo viên có cái nhìn tích cực về tính dân chủ trong quá trình lựa chọn sách giáo khoa (M = 3,93), song cũng phản ánh một số khó khăn trong quá trình triển khai nhiều bộ sách giáo khoa (M = 3,89), đặc biệt là những vấn đề liên quan đến sự thống nhất nội dung và công tác chuyên môn. Đáng chú ý, mức độ đồng thuận của giáo viên đối với chủ trương sử dụng chung một bộ sách giáo khoa ở mức cao (M = 4,03), đi kèm với đề xuất tăng cường cơ chế học liệu bổ trợ và đảm bảo tính linh hoạt trong quá trình triển khai. Kết quả nghiên cứu này cung cấp những bằng chứng thực tiễn quan trọng, góp phần hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách trong việc xem xét, điều chỉnh chính sách sách giáo khoa phù hợp với thực tiễn giáo dục trong giai đoạn tới. ABSTRACT This study was conducted to examine the perspectives and level of consensus among primary school teachers in Cần Thơ about the policy of implementing a unified Vietnamese language textbook, in the context of five years implementation of the “one curriculum - multiple textbooks” policy under Decision 71-NQ/TW. The survey involved 347 teachers and used a 5-point Likert scale questionnaire focusing on four main areas: (1) teachers’ understanding and perceptions of the multiple-textbook policy; (2) their experiences in selecting and using textbooks; (3) the challenges and difficulties in teaching with multiple textbooks; and (4) their perspectives on the policy of adopting a single, unified textbook. The results show that teachers have a relatively clear understanding of the objectives of the current policy (M = 3.5) but rate its effectiveness for students low (M = 3.0). They view the textbook selection process positively in terms of democratic participation (M = 3.93) but report several challenges in implementing multiple textbooks (M = 3.89), particularly concerning content consistency and professional coordination. Notably, the level of teacher agreement with the unified textbook policy is high (M = 4.03), accompanied by recommendations to strengthen supplementary learning resources and ensure flexibility in implementation. These findings provide important empirical evidence to inform policymakers in reviewing and adjusting the textbook policy to better align with educational realities in the coming period.
PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC HỌC SINH THÔNG QUA GIÁO DỤC GIÁ TRỊ SỐNG: NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ DƯƠNG KỲ HIỆP, PHƯỜNG PHÚ LỢI, THÀNH PHỐ CẦN THƠ
Nghiên cứu này tìm hiểu vai trò của giáo dục giá trị sống trong việc phát triển phẩm chất và năng lực học sinh ở bậc Trung học cơ sở. Nghiên cứu được thực hiện tại Trường Trung học cơ sở Dương Kỳ Hiệp, Phường Phú Lợi (TP. Cần Thơ) với 40 học sinh và 10 giáo viên, sử dụng phương pháp hỗn hợp gồm khảo sát, quan sát và phỏng vấn. Kết quả cho thấy sau khi áp dụng biện pháp, học sinh tiến bộ rõ rệt về lòng nhân ái, trách nhiệm, hợp tác và tự chủ. Giáo dục giá trị sống góp phần phát triển toàn diện và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay. ABSTRACT This study explores how life values education fosters students’ moral qualities and competencies in junior high School education. Conducted at Duong Ky Hiep junior high School, Phu Loi Ward (Can Tho City) with 40 students and 10 teachers, the research applied mixed methods including surveys, observations, and interviews. Results show significant improvements in students’ compassion, responsibility, cooperation, and self-discipline after the intervention. Integrating life values education into homeroom management proved effective in enhancing students’ holistic development and supporting Vietnam’s competency-based education reform.
VẬN DỤNG GOOGLE SITES TRONG DẠY HỌC PHẦN ĐỊA LÍ CÁC QUỐC GIA (NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HÀ HUY GIÁP HUYỆN CỜ ĐỎ THÀNH PHỐ CẦN THƠ)
Bài viết được thực hiện tại Trường THPT Hà Huy Giáp (huyện Cờ Đỏ, TP. Cần Thơ) nhằm vận dụng Google Sites để thiết kế kế hoạch bài dạy phần Địa lí các quốc gia lớp 11 và đánh giá hiệu quả. Các phương pháp sử dụng gồm: tổng hợp tài liệu, khảo sát - điều tra, thống kê toán học và thực nghiệm sư phạm. Kết quả cho thấy việc tổ chức hoạt động học tập qua Google Sites đáp ứng yêu cầu Chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) 2018, góp phần nâng cao chất lượng dạy học và khẳng định tính cần thiết của việc ứng dụng công nghệ vào đổi mới phương pháp giảng dạy ở trường phổ thông. ABSTRACT The study was conducted at Ha Huy Giap High School (Co Do District, Can Tho City) to apply Google Sites in designing lesson plans for the Geography of countries in grade 11 and evaluate the effectiveness. The methods used include: document synthesis, survey - investigation, mathematical statistics and pedagogical experiments. The results show that organizing learning activities through Google Sites meets the requirements of the 2018 General Education Program, contributing to improving the quality of teaching and affirming the necessity of applying technology to innovate teaching methods in high schools.
NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA CÔNG CỤ TRÍ TUỆ NHÂN TẠO ĐỐI VỚI QUÁ TRÌNH TỰ HỌC TIẾNG ANH CỦA SINH VIÊN NGÀNH NGÔN NGỮ ANH, TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ CÔNG NGHIỆP LONG AN
Nghiên cứu này phân tích ảnh hưởng của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) đối với quá trình tự học tiếng Anh của sinh viên ngành Ngôn ngữ Anh, Trường Đại học Kinh tế Công nghiệp Long An. Bằng phương pháp định tính và định lượng, dữ liệu từ 160 sinh viên được xử lý trên SPSS. Kết quả cho thấy năm yếu tố tác động tích cực đến hiệu quả tự học, gồm: (I) tính dễ sử dụng, (II) tính hữu ích, (III) tính tương tác, (IV) sự cá nhân hóa và (V) thời gian sử dụng công cụ AI. Trong đó, (IV) và (V) là đóng góp mới, còn các yếu tố khác được kế thừa và phát triển từ nghiên cứu trước. Các yếu tố này vừa tác động độc lập, vừa bổ trợ, hình thành môi trường học tập linh hoạt. Cá nhân hóa nổi bật nhờ giúp sinh viên tiếp cận nội dung phù hợp nhu cầu và năng lực. Từ kết quả, nhóm nghiên cứu đề xuất cải thiện thiết kế công cụ AI, tăng cường chính sách hỗ trợ, khuyến khích giảng viên tích hợp AI vào giảng dạy và hướng dẫn sinh viên khai thác hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng tự học và xây dựng nền tảng giáo dục hiện đại, bền vững. ABSTRACT This study analyzes the impact of artificial intelligence (AI) tools on the English learning process among English Language Studies students at Long An University of Economics and Industry. With both qualitative and quantitative methods, data were collected from 160 students and processed with SPSS. The findings reveal five factors that positively influence self-study effectiveness: (I) ease of use, (II) usefulness, (III) interactivity, (IV) personalization, and (V) the amount of time spent on AI tools. Among these, (IV) and (V) represent the study’s new contributions, while the other factors are inherited and further developed from previous research. These factors not only exert independent effects but also complement one another, creating a flexible learning environment. Personalization stands out as it enables students to access content suited to their needs and abilities. Based on the results, the authors propose improving AI tool design, strengthening institutional support policies, encouraging lecturers to integrate AI into teaching, and guiding students in effective usage. These recommendations contribute to enhancing self-study quality and building a modern, sustainable, and personalized educational foundation.
TIẾP CẬN MÔ HÌNH TPACK TRONG ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC BẠC LIÊU
Bài viết trình bày những nội dung cơ bản về tiếp cận mô hình TPACK trong đào tạo giáo viên tiểu học, thực hiện đối chiếu khung năng lực TPACK với Chương trình đào tạo ngành Giáo dục tiểu học của Trường Đại học Bạc Liêu hiện hành cũng như học phần Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học ở tiểu học. Từ đó đưa ra những đề xuất nhằm cải tiến chương trình đào tạo giáo viên tiểu học của Trường đáp ứng tốt hơn yêu cầu Chương trình Giáo dục phổ thông năm 2018 và xu thế chuyển đổi số trong giáo dục hiện nay. ABSTRACT The article presents fundamental content of the TPACK model approach in primary teacher training. It compares the TPACK competency framework with the Primary Education training program at Bac Lieu University, as well as with the specific course “Application of Information Technology in Primary Teaching”. Based on this comparison, the article proposes recommendations to improve Bac Lieu university's primary teachers training curriculum, aiming to better meet the requirements of the 2018 General Education Program and the trend of digital transformation in education.
CÁC PHƯƠNG THỨC DU NHẬP TÂN VĂN, TÂN THƯ VÀO NHẬT BẢN THỜI KỲ MINH TRỊ (1868 - 1912)
Cuộc Duy Tân Minh Trị (1868-1912) là bước ngoặt lịch sử đưa Nhật Bản trở thành cường quốc, với nền tảng cốt lõi là chiến lược tiếp thu tri thức phương Tây thông qua “Tân văn” và “Tân thư”. Bài viết này tập trung phân tích hệ thống bốn phương thức chủ yếu mà Nhật Bản đã sử dụng để du nhập hai nguồn tri thức này: (1) Hoạt động dịch thuật và xuất bản, dẫn đầu bởi các trí thức khai sáng; (2) Phương thức tiếp xúc trực tiếp qua các phái đoàn chính phủ và phong trào du học sinh; (3) Chính sách thuê chuyên gia nước ngoài để chuyển giao công nghệ tại chỗ; và (4) Việc thể chế hóa tri thức mới thông qua hệ thống giáo dục quốc dân hiện đại. Sự kết hợp đồng bộ các phương thức này đã tạo ra tác động sâu sắc, thay đổi nền tảng chính trị - pháp luật, thúc đẩy cách mạng công nghiệp và định hình văn hóa xã hội Nhật Bản. Qua việc hệ thống hóa các kênh dẫn truyền này, nghiên cứu đóng góp một góc nhìn mới về cơ chế “tiếp biến văn hóa” chủ động, khẳng định vai trò tiên quyết của việc phát triển tri thức và giáo dục trong việc kiến tạo nội lực cho công cuộc hiện đại hóa quốc gia. ABSTRACT The Meiji Restoration (1868-1912) was a historic turning point that transformed Japan into a major power, fundamentally based on the strategic acquisition of Western knowledge through “Shinbun” and “Shinsho”. This article analyzes the four primary methods Japan employed to import these knowledge streams: (1) Translation and publication activities led by enlightened intellectuals; (2) Direct contact through government missions and overseas students; (3) The policy of hiring foreign experts for on-site technology transfer; and (4) The institutionalization of new knowledge through a modern national education system. The synergistic combination of these methods had profound impacts, transforming Japan's political-legal foundations, driving the industrial revolution, and reshaping society. By systematizing these transmission channels, the study contributes a new perspective on the mechanism of proactive “acculturation”, affirming the prerequisite role of knowledge development and education in creating internal strength for national modernization.
CHIẾN LƯỢC DỊCH TỪ NGỮ MẠNG XÃ HỘI TIẾNG TRUNG SANG TIẾNG VIỆT DƯỚI GÓC ĐỘ NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA
Sự phát triển nhanh của Internet khiến từ ngữ mạng xã hội trở thành một hiện tượng văn hóa phổ biến trong xã hội Trung Quốc. Trong thời buổi bùng nổ của mạng xã hội, những từ ngữ này được giới trẻ Việt Nam biết đến và sử dụng thường xuyên, việc dịch chính xác các từ này giúp nâng cao sự hiểu biết và trao đổi giữa các nền văn hóa. Nghiên cứu này phân tích chiến lược dịch từ ngữ mạng xã hội tiếng Trung sang tiếng Việt dựa trên 10 từ thịnh hành năm 2023 theo bảng xếp hạng Baidu, xét từ góc độ ngôn ngữ và văn hóa. Kết quả chỉ ra năm chiến lược dịch chính: dịch trực tiếp, dịch ý, dịch thay thế, dịch vay mượn và dịch trực tiếp kết hợp dịch vay mượn. Nghiên cứu cũng xác định những thách thức như tốc độ đổi mới từ ngữ nhanh, khác biệt văn hóa và xu hướng lạm dụng từ Hán Việt. Để khắc phục, nghiên cứu đề xuất xây dựng kho từ điển được cập nhật thường xuyên, tăng cường hiểu biết văn hóa hai nước và ưu tiên sử dụng từ ngữ gần gũi, dễ tiếp nhận với người Việt. Những phát hiện này không chỉ cung cấp tài liệu tham khảo giá trị cho dịch thuật, mà còn mở ra hướng nghiên cứu mới về giao lưu văn hóa ngôn ngữ trong kỷ nguyên số. ABSTRACT The rapid development of the Internet has made online language a widespread cultural phenomenon in Chinese society. In the era of social media boom, these terms have become familiar and frequently used among young Vietnamese. Accurately translating such terms helps enhance understanding and communication between cultures. This study analyzes strategies for translating Chinese online language into Vietnamese, based on Ten trending terms in 2023 according to Baidu’s ranking, from both linguistic and cultural perspectives. The results identify five main translation strategies: Literal translation, Free translation, Domestication translation, Loan translation and Literal translation combined with loan translation . The study also highlights challenges such as the rapid emergence of new terms, cultural differences, and the tendency to overuse Sino-Vietnamese vocabulary. To address these issues, the study suggests establishing a regularly updated lexicon, enhancing mutual cultural understanding, and prioritizing the use of terms that are familiar and easily accepted by Vietnamese readers. These findings not only provide valuable reference for translation practice but also direct research on linguistic and cultural exchange in the digital age.
THIẾT KẾ TRÒ CHƠI HỌC TẬP TRONG DẠY HỌC VIẾT VĂN MÔN TIẾNG VIỆT CHO HỌC SINH LỚP 4
Trong bối cảnh đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh, việc vận dụng trò chơi học tập trong giảng dạy môn Tiếng Việt ở tiểu học ngày càng được quan tâm. Bài viết tập trung vào vấn đề thiết kế và tổ chức trò chơi học tập trong dạy học viết cho học sinh lớp 4, một trong những kỹ năng ngôn ngữ trọng yếu nhưng thường khó rèn luyện. Trên cơ sở khảo sát thực trạng, kết quả cho thấy đa số giáo viên nhận thức rõ vai trò quan trọng của trò chơi học tập, song việc áp dụng còn chưa thường xuyên và chủ yếu tập trung vào các kỹ năng nghe, nói. Từ đó, bài viết đề xuất nguyên tắc và quy trình thiết kế trò chơi học tập phù hợp với đặc trưng của hoạt động viết văn, đảm bảo tính vừa sức, hấp dẫn và gắn với tình huống giao tiếp thực tiễn. Một số trò chơi cụ thể được giới thiệu nhằm khuyến khích học sinh phát triển ý tưởng, rèn luyện trong quá trình viết đoạn văn và bài văn. Qua đó, trò chơi học tập không chỉ góp phần tạo hứng thú, mà còn nâng cao chất lượng dạy học viết môn Tiếng Việt lớp 4, đáp ứng mục tiêu của chương trình giáo dục phổ thông 2018. ABSTRACT In the context of educational innovation aimed at developing students’ competencies and qualities, the integration of learning games into Vietnamese language teaching at the primary level has attracted increasing interest. This study focuses on the design and implementation of learning games in teaching writing for 4th-grade students—an essential but often challenging skill to foster. A survey of current practice reveals that most teachers acknowledge the importance of learning games, yet their use remains infrequent and mainly limited to listening and speaking activities. To address this gap, the paper proposes key principles and a structured process for designing writing-focused learning games that are feasible, engaging, and connected to real-life communication contexts. Several sample games are introduced to help students generate ideas, expand vocabulary, and practice constructing coherent paragraphs and essays. The findings suggest that learning games not only enhance motivation and classroom interaction but also contribute to improving the overall quality of teaching writing in Vietnamese, aligning with the objectives of the 2018 General Education Curriculum.
NHẬN THỨC CỦA SINH VIÊN NGÔN NGỮ ANH VỀ TIẾNG ANH TOÀN CẦU: NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP TẠI MỘT TRƯỜNG ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM
Nghiên cứu này tìm hiểu về nhận thức của sinh viên Ngôn ngữ Anh tại một trường đại học ở Việt Nam về Tiếng Anh toàn cầu (Global Englishes) và ảnh hưởng đến sự tự tin, động lực sử dụng tiếng Anh. Dữ liệu được thu thập thông qua bảng khảo sát dành cho 59 sinh viên Ngành Ngôn ngữ Anh gồm các câu hỏi thang đo Likert và một phần câu hỏi mở. Dữ liệu sau đó được phân tích bằng các thống kê mô tả và tổng hợp định tính nhằm làm rõ mối liên hệ giữa các yếu tố. Kết quả cho thấy dù phần lớn sinh viên chưa từng nghe nhiều về thuật ngữ Tiếng Anh toàn cầu, họ vẫn có nhận thức cơ bản về sự đa dạng của tiếng Anh. Nhận thức này góp phần tăng sự tự tin và động lực sử dụng tiếng Anh. Tuy nhiên, chương trình đào tạo hiện tại chưa tích hợp đầy đủ các nội dung liên quan, khiến sinh viên mong muốn bổ sung vào các học phần như Phiên dịch thương mại, Nói trước công chúng hoặc xây dựng môn riêng. Từ đó, nghiên cứu đề xuất giảng viên vừa khích lệ sinh viên, vừa lồng ghép kiến thức liên quan, đồng thời cải tiến chương trình nhằm nâng cao kỹ năng giao tiếp và sự tự tin trong bối cảnh quốc tế. ABSTRACT The study explored the perceptions of English language students at a Vietnamese university about Global Englishes and how these perceptions affect their confidence and motivation in using English. Data were collected through a questionnaire consisting of Likert-scale items and an open-ended response section responsed by 59 English majors. The data were then analyzed using descriptive statistics and qualitative content synthesis to clarify the relationships among the examined factors. The results showed although most students were not familiar with the term Global Englishes, they had a basic understanding of the diversity of English. This awareness helped increase their confidence and motivation to use English. However, the current curriculum does not fully include related content, so students wished to see it added to courses such as Commercial Translation, Public Speaking, or offered as a separate course. Therefore, the study suggests that instructors encourage students while integrating relevant knowledge and that the curriculum be improved to enhance students’ communication skills and confidence in an international context.
RỪNG NGẪU NHIÊN XÁC SUẤT VÀ KHẢ NĂNG MÔ HÌNH HÓA SỰ BẤT ĐỊNH TRONG HỌC MÁY
Dữ liệu thực tế thường chứa độ bất định do nhiễu đo lường, gán nhãn không nhất quán hoặc thiếu thông tin, làm giảm đáng kể hiệu suất và độ tin cậy của các mô hình học máy truyền thống. Để giải quyết hạn chế này, thuật toán Rừng ngẫu nhiên xác suất (Probabilistic Random Forest – PRF) ra đời như một mở rộng mạnh mẽ của Rừng ngẫu nhiên truyền thống, cho phép tích hợp trực tiếp phân phối xác suất vào kiến trúc cây quyết định. PRF mô hình hóa đặc trưng đầu vào dưới dạng hàm mật độ xác suất (PDF) và nhãn đầu ra dưới dạng hàm khối lượng xác suất (PMF), qua đó duy trì và khai thác thông tin bất định xuyên suốt quá trình lan truyền và phân lớp, từ đó nâng cao độ chính xác và khả năng giải thích. Bài báo này trình bày chi tiết cơ chế hoạt động và các nguyên lý toán học của PRF, bao gồm cơ chế lan truyền xác suất theo từng nút, hàm chi phí kỳ vọng dựa trên Gini impurity mở rộng để tối ưu hóa việc chia nhánh, và phương pháp tổng hợp kết quả dự đoán thông qua bỏ phiếu mềm. Điểm mới quan trọng mà bài báo nhấn mạnh là khả năng PRF cung cấp kết quả dự đoán dưới dạng một phân phối xác suất đầy đủ thay vì một nhãn duy nhất, qua đó cho phép lượng hóa trực tiếp độ tin cậy của dự đoán. ABSTRACT Real-world data often contain uncertainty caused by measurement noise, inconsistent labeling, or incomplete information, which significantly degrades the performance and reliability of traditional machine learning models. To address this limitation, the Probabilistic Random Forest (PRF) has been proposed as a powerful extension of the conventional Random Forest, allowing probability distributions to be directly integrated into the structure of decision trees. PRF models input features as probability density functions (PDFs) and output labels as probability mass functions (PMFs), thereby preserving and utilizing uncertainty information throughout the propagation and classification process - enhancing both predictive accuracy and interpretability. This paper provides a detailed presentation of the mathematical principles underlying PRF, including the probabilistic propagation mechanism at each node, an expected cost function based on an extended Gini impurity for optimal splitting, and a soft voting method for prediction aggregation. The key contribution highlighted in this study is PRF’s ability to produce probabilistic output distributions rather than single-label predictions, enabling direct quantification of prediction confidence.
ĐÁNH GIÁ HIỆU SUẤT MÔ HÌNH TANK TRONG MÔ PHỎNG DÒNG CHẢY DÀI HẠN PHỤC VỤ DỰ BÁO CHẤT LƯỢNG NƯỚC Ở LƯU VỰC SÔNG ASAHI
Dòng chảy mặt đóng vai trò then chốt trong chu trình thủy văn, quyết định quá trình vận chuyển chất ô nhiễm, dinh dưỡng và trầm tích, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nước mặt. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu làm gia tăng các trận mưa cực đoan, nhu cầu mô phỏng dòng chảy dài hạn một cách ổn định và chính xác trở nên đặc biệt quan trọng, nhất là đối với các lưu vực có dữ liệu hạn chế. Tuy nhiên, các đánh giá mô hình dòng chảy từ góc độ "tiền xử lý" cho mô phỏng chất lượng nước vẫn còn ít được chú ý trong nghiên cứu hiện nay. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm mô phỏng dòng chảy hàng ngày tại lưu vực sông Asahi (Okayama, Nhật Bản) giai đoạn 2002–2021 bằng mô hình Tank kết hợp Differential Evolution và đánh giá hiệu suất mô hình qua các chỉ số NSE, R², RMSE. Kết quả chỉ ra rằng mô hình đạt hiệu suất ổn định với R² khoảng 0,62–0,63, NSE cải thiện từ 0,35 (giai đoạn hiệu chỉnh) lên 0,48 (giai đoạn kiểm định), cùng RMSE dao động từ 2,4–2,6 mm/ngày. Bộ tham số tối ưu đã tái hiện rõ nét sự phân hoá thủy văn đặc trưng của lưu vực qua sự thay đổi của các tầng địa chất, với khả năng mô phỏng tốt dòng chảy thấp và trung bình cũng như biến động theo mùa. Tuy nhiên, sai số đáng kể xuất hiện ở một số đỉnh lũ cao do hạn chế về dữ liệu không gian và tác động từ hoạt động điều tiết hồ chứa. Nghiên cứu khẳng định tiềm năng của mô hình Tank như một công cụ gọn nhẹ, đáng tin cậy cho dự báo thủy văn và làm nền tảng cho mô phỏng chất lượng nước trong điều kiện dữ liệu hạn chế. Kết quả mở ra hướng ứng dụng cho các lưu vực tương đồng tại Đông Á và Việt Nam. ABSTRACT Surface runoff governs the transport of nutrients, pollutants, and sediments, making its accurate simulation essential for reliable water-quality modelling. Under increasing climate-driven extreme rainfall, runoff variability intensifies, yet limited attention has been given to assessing whether hydrological models can provide sufficiently accurate “pre-processing” inputs for water-quality prediction, particularly in data-scarce mountainous basins. This study calibrates and validates the Tank Model, optimized via Differential Evolution, to simulate daily runoff in the Asahi River Basin (Japan) for 2002–2021. Model performance, assessed by NSE, R², and RMSE, demonstrates stable skill (R² = 0.62–0.63; NSE improving from 0.35 to 0.48; RMSE = 2.4–2.6 mm/day). The optimized parameter set successfully captures key hydrological dynamics, especially low–medium flows and seasonal variation. Peak-flow underestimations are linked to spatial rainfall heterogeneity and reservoir regulation effects. Overall, results indicate that the Tank Model provides sufficiently accurate discharge estimates to serve as a robust hydrological foundation for subsequent water-quality simulations in data-limited basins. The approach offers promising applicability for similar catchments in East Asia and Vietnam.
TÌNH HÌNH BỆNH VIÊM TAI TRÊN MÈO DO OTODECTES CYNOTIS VÀ HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ BẰNG THUỐC SPREADLINE
Khảo sát này với mục đích đánh giá tình hình nhiễm bệnh viêm tai trên mèo do Otodectes cynotis (O. cynotis) gây ra được mang đến khám và điều trị tại phòng khám thú y Star Pet, tỉnh Cà Mau. Tổng số mèo đến khám trong thời gian khảo sát là 535 con, qua kiểm tra lâm sàng có 57 mèo có những biểu hiện bệnh về tai, chiếm tỷ lệ là 10,65%. Bằng phương pháp xét nghiệm 57 mẫu ráy tai này dưới kính hiển vi, phát hiện có 40 mèo nhiễm rận tai do O. cynotis gây ra chiếm tỷ lệ 7,47% trên tổng số mèo khảo sát (40/535 con) và 70,18% trên số mèo nghi nhiễm O. cynotis (40/57). Tỷ lệ nhiễm rận tai trên mèo do O. cynotis phụ thuộc vào phương thức nuôi, nhưng không phụ thuộc vào độ dài lông, độ tuổi và giới tính. Những mèo nhiễm rận tai có kèm theo viêm tai chiếm tỷ lệ thấp hơn những mèo chỉ nhiễm rận tai. Hiệu quả điều trị rận tai do O. cynotis bằng Spreadline đạt hiệu quả rất cao với tỷ lệ khỏi bệnh là 87,50%. ABSTRACT This survey aimed to evaluate the situation of ear infection caused by Otodectes cynotis (O. Cynotis) in cats brought to the Star Pet veterinary clinic in Ca Mau province for examination and treatment. The total number of cats visited during the survey period was 535, through clinical examination, 57 cats showed signs of ear disease, accounting for 10.65%. By testing these 57 earwax samples under a microscope, it was found that 40 cats were infected with ear mites caused by O. cynotis, accounting for 7.47% of the total number of cats surveyed (40/535) and 70.18% of the number of cats suspected of being infected with O. cynotis (40/57). The rate of ear mite infection in cats caused by O. cynotis depends on the method of raising, but does not depend on hair length, age and gender. Cats with ear mites and otitis externa had a lower incidence of ear infections than cats with ear mites alone. Spreadline was highly effective in treating ear mites caused by O. cynotis with a cure rate of 87.50%.
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGÀNH CHĂN NUÔI TẠI XÃ KHÁNH BÌNH, LƯƠNG THẾ TRÂN VÀ TRẦN VĂN THỜI THUỘC TỈNH CÀ MAU CURRENT SITUATION AND SOLUTIONS FOR THE DEVELOPMENT OF LIVESTOCK FARMING IN KHANH BINH AND LUONG THE TRAN COMMUNES, TRAN VAN THOI DISTR
ABSTRACT This study on the current situation and development solutions for livestock farming was conducted to assess the existing livestock farming models in Khanh Binh, Luong The Tran, and Tran Van Thoi communes, Ca Mau Province. Based on the assessment, a SWOT analysis was performed to propose solutions aimed at improving production efficiency and increasing household income. Data were collected through random interviews with 40 households across the three communes. The collected data were synthesized and statistically analyzed using SPSS software. The research results showed that the district has considerable potential and advantages for livestock farming, such as an abundant and experienced labor force, readily available feed sources, and favorable natural, environmental, and climatic conditions. Furthermore, livestock farming contributes significantly to income generation and employment opportunities for local people. However, the sector still faces several difficulties and limitations, including limited capital, poor disease control, and unstable market demand. Therefore, timely, synchronized, and effective policies and solutions are needed to address these challenges and promote sustainable livestock farming development. TÓM TẮT Nghiên cứu về thực trạng và giải pháp phát triển chăn nuôi được tiến hành nhằm đánh giá thực trạng về mô hình chăn nuôi tại xã Khánh Bình, Lương Thế Trân và Trần Văn thời thuộc tỉnh Cà Mau, từ đó phân tích SWOT để đưa ra một số giải pháp giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và tạo thu nhập cho hộ dân. Dữ liệu được thu thập bằng phương pháp phỏng vấn ngẫu nhiên 40 hộ gia đình ở 3 xã thuộc tỉnh Cà Mau. Số liệu được tổng hợp và phân tích thống kê bằng phần mềm SPSS. Kết quả nghiên cứu cho thấy huyện có nhiều tiềm năng và lợi thế lớn để phát triển chăn nuôi như nguồn lao động dồi dào, giàu kinh nghiệm, nguồn thức ăn sẵn có phục vụ cho chăn nuôi, điều kiện tự nhiên, môi trường, khí hậu thuận lợi. Hơn nữa, ngành chăn nuôi còn tạo thu nhập và giải quyết công ăn việc làm cho người dân. Bên cạnh những thuận lợi thì ngành nghề này còn một số khó khăn hạn chế như nguồn vốn hạn chế, dịch bệnh chưa kiểm soát tốt, đầu ra chưa ổn định. Do đó, cần áp dụng chính sách và giải pháp kịp thời, đồng bộ và hiệu quả để khắc phục khó khăn và thúc đẩy chăn nuôi phát triển.
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT VÀ THÀNH PHẦN HÓA CỦA CÂY SÂM ĐÁ (Curcuma singuaris) TẠI HUYỆN KBANG, TỈNH GIA LAI RESEARCH ON THE BOTANICAL CHARACTERISTICS AND CHEMICAL COMPONENTS OF SAM DA (Curcuma singularis) IN KBANG DISTRICT, GIA LAI PROVINCE
ABTRACTS This research obiectives are to provide data on the botanical characteristics to identify the scientific name for the Sam da (Curcuma singularis) and analyze the phytochemical composition of this species of the Curcuma ditributed in Kbang district, Gia Lai province as a basis for further research on this species. The subject of research for identification is Sam da growing in natural forests; the the rhizome and roots/tubers of the Sâm đá in natural forests and cultivated in shifting fields are used for analyzing the phytochemical composition. Identification is done by sharing images with experts knowledgeable about botany, followed by comparison with archived data to determine the scientific name. The phytochemical composition analysis is qualitative with reagents combined with thin-layer chromatography and quantitative using the Namba method. The research results have shown that the medicinal plant known as Sam da has the scientific name Curcuma singularis. The main component found in its underground stem and roots/tubers is saponin, with a content ranging from 1,16% to 1,82%, along with other compounds such as alkaloids. The saponin content in cultivated Sam da and that in the wild is the same. TÓM TẮT Nghiên cứu này nhằm mục tiêu cung cấp dữ liệu về đặc điểm thực vật để xác định tên khoa học cho cây Sâm đá và phân tích thành phần hóa học của cây Sâm đá (Curcuma singularis) tại huyện Kbang, tỉnh Gia Lai làm tiền đề cho các nghiên cứu tiếp theo về loài này. Đối tượng nghiên cứu để định danh là cây Sâm đá mọc trong rừng tự nhiên; thân ngầm và rễ/củ của cây Sâm đá trong rừng tự nhiên và trồng trên đất nương rẫy được dùng để phân tích thành phần hoá thực vật. Việc định danh bằng cách chia sẻ hình ảnh với các chuyên gia am hiểu về thực vật, sau đó so sánh với dữ liệu lưu trữ để xác định tên. Phân tích thành phần hoá thực vật định tính bằng thuốc thử kết hợp với sắc ký lớp mỏng và định lượng bằng phương pháp Namba. Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng cây Sâm đá trong nghiên cứu có tên khoa học là Curcuma singularis. Thành phần chính có trong thân ngầm và rễ/củ là saponin, có hàm lượng là từ 1,16% đến 1,82% và các hợp chất khác như alkaloid. Hàm lượng sapoin giữa Sâm đá trồng và trong tự nhiên là như nhau.
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TƯ DUY PHẢN BIỆN CHO SINH VIÊN NGÀNH GIÁO DỤC TIỂU HỌC THÔNG QUA HỌC PHẦN CƠ SỞ KHOA HỌC TỰ NHIÊN - XÃ HỘI ENHANCING CRITICAL THINKING CAPACITY AMONG PRIMARY EDUCATION STUDENTS VIA THE FUNDAMENTAL NATURAL AND SOCIAL SCIENCES MODULE
In the context of educational reform and the demand for high-quality primary teacher training, critical thinking is identified as a core competency that needs to be prioritized. This study explores the role of critical thinking in training primary education students through the Foundations of Natural and Social Sciences module. Based on theoretical synthesis and practical analysis, the authors propose a seven-step process for developing critical thinking and four strategic solutions: (1) problem-based learning; (2) promoting group debates and peer critique; (3) integrating project-based learning; and (4) applying information technology to support reasoning and reflection. The findings highlight that these measures not only enhance students’ critical thinking capacity but also foster essential professional skills such as analysis, argumentation, communication, and autonomous learning - thereby aligning with the goals of current educational reforms. Trong bối cảnh đổi mới giáo dục phổ thông và yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên tiểu học, năng lực tư duy phản biện được xem là yếu tố cốt lõi cần được ưu tiên phát triển. Nghiên cứu này tập trung phân tích vai trò của tư duy phản biện trong quá trình đào tạo sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học thông qua học phần Cơ sở Khoa học Tự nhiên – Xã hội. Trên cơ sở tổng hợp lý thuyết và phân tích thực tiễn, nhóm tác giả đề xuất tiến trình phát triển tư duy phản biện gồm bảy bước và bốn nhóm giải pháp cụ thể: (1) tổ chức dạy học theo hướng phát hiện và giải quyết vấn đề; (2) tăng cường hoạt động tranh biện – phản biện nhóm; (3) kết hợp phương pháp dạy học dự án; và (4) ứng dụng công nghệ thông tin. Kết quả nghiên cứu không chỉ góp phần nâng cao năng lực tư duy phản biện cho sinh viên mà còn hỗ trợ phát triển các kỹ năng nghề nghiệp thiết yếu như phân tích, lập luận, giao tiếp và tự học – tự nghiên cứu, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HỌC TẬP CHO SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THỂ DỤC THỂ THAO THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH THE CURRENT STATUS OF STUDENT LEARNING AND STRATEGIES FOR IMPROVING THE QUALITY OF LEARNING AT HO CHI MINH CITY UNIVERSITY OF P
ABSTRACT This study provides a detailed analysis of the learning challenges faced by students at the Ho Chi Minh City University of Physical Education and Sport (UPES), with a specific focus on both theoretical and practical modules. The central finding of this research reveals a noteworthy dichotomy: while learner feedback concerning the institution's Physical Education curriculum demonstrates a high degree of satisfaction (with a significant 94,19% of participants rating it as either “Very Good” or “Good”), this positive perception does not fully align with their practical academic experiences. The data indicate that students encounter substantive impediments in their learning, affecting 31% during practical sessions and a more pronounced 48,4% within theoretical lectures, a disparity that warrants further examination. Further analysis identifies the crucial role of academic staff. Proactive pedagogical support and guidance from lecturers (cited by 50,3% of respondents) emerges as a pivotal determinant in elevating the quality of student learning across both instructional settings. Consequently, informed by established pedagogical insights from cognate studies, this research puts forth a tripartite framework of strategic recommendations. These recommendations are systematically structured to address the distinct responsibilities of the university administration, its lecturers, and the students. Each proposed solution is meticulously tailored to the unique institutional context and specific pedagogical characteristics of the Physical Education program at UPES, thereby aiming to bridge the gap between curriculum approval and students' practical challenges. TÓM TẮT Nghiên cứu này đã xác định được những vấn đề liên quan đến thực trạng hoạt động học tập của sinh viên Trường Đại học Sư phạm Thể dục thể thao Thành phố Hồ Chí Minh (ĐHSP TDTT TP.HCM) khi tham gia các học phần lý thuyết và thực hành. Mặc dù các ý kiến phản hồi của người học về chương trình đào tạo chuyên ngành Giáo dục Thể chất của Trường ĐHSP TDTT TP.HCM là rất tích cực (94,19% nhận định ở mức “Rất tốt” và “Tốt”), nhưng thực tế sinh viên vẫn còn gặp những khó khăn nhất định trong hoạt động học tập (31% đối với giờ học thực hành và 48,4% ở các giờ học lý thuyết). Sự hỗ trợ tích cực của giảng viên (chiếm 50,3% ý kiến) được xem là một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy chất lượng hoạt động học tập của sinh viên trong các giờ lý thuyết cũng như thực hành. Trên cơ sở các kinh nghiệm giáo dục được đúc kết từ những nghiên cứu tương đồng, chúng tôi đã đề xuất 3 nhóm giải pháp dành cho nhà trường, giảng viên và sinh viên. Những giải pháp cơ bản này được xây dựng gắn liền với đặc thù hoạt động đào tạo của chuyên ngành Giáo dục thể chất tại Trường ĐHSP TDTT TP.HCM.
HOẠT ĐỘNG KHỞI NGHIỆP CỦA SINH VIÊN THÔNG QUA HỢP TÁC GIỮA TRƯỜNG ĐẠI HỌC BẠC LIÊU VỚI DOANH NGHIỆP STUDENT ENTREPRENEURSHIP THROUGH THE COLLABORATION BETWEEN BAC LIEU UNIVERSITY AND ENTERPRISES
ABSTRACT The cooperation between university and enterprises aims to promote the transfer of knowledge and new technology between the two sides, with the aim of creating various opportunities for students to access the professional world easily and practice the knowledge acquired during the training process better. The purpose of this study is to analyze the cooperation between the university and enterprises that has been promoting the startup activities of students studying at the university. The actual survey data of students studying at the university has shown that students with the need to start a business had difficulties in accessing capital, lacked business ideas and encountered a high-risk business environment as well as some other problems in the process of starting a new business. Thereby, the university should build a suitable training program by connecting with the business community so that graduates can be recruited and work in their favorite profession. TÓM TẮT Sự hợp tác giữa trường đại học và doanh nghiệp nhằm thúc đẩy chuyển giao kiến thức và công nghệ mới giữa hai bên mà mục tiêu là tạo cơ hội để sinh viên tiếp cận thế giới nghề nghiệp một cách dễ dàng và thực hành kiến ​​thức thu được tốt hơn trong quá trình đào tạo. Mục đích của bài viết này là phân tích sự hợp tác giữa trường đại học và các doanh nghiệp đã thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp của sinh viên đang học tại trường. Số liệu khảo sát thực tế sinh viên đang theo học tại trường đã chỉ ra nhu cầu khởi nghiệp của sinh viên gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn, thiếu ý tưởng kinh doanh và môi trường kinh doanh có độ rủi ro cao cũng như một số vấn đề khác gặp phải trong quá trình khởi nghiệp. Qua đó, nhà trường nên xây dựng chương trình đào tạo phù hợp bằng cách kết nối với cộng đồng doanh nghiệp để sinh viên tốt nghiệp ra trường được tuyển dụng và làm đúng chuyên môn ngành nghề yêu thích.
TỪ Ý NIỆM VỀ SẤU ĐẾN Ý NIỆM VỀ ÁC THẦN TRONG TRUYỆN NGẮN “CON SẤU CUỐI CÙNG” CỦA SƠN NAM FROM THE CONCEPT OF THE CROCODILE TO THE CONCEPT OF THE EVIL GOD IN THE SHORT STORY “THE LAST CROCODILE” BY SON NAM
ABSTRACT: Concepts reflect human thinking consciousness. In Southern culture, the concept of CROCODILE is associated with the concept of EVIL GOD. In the short story “The Last Crocodile” by Son Nam, this relationship is shown. In this article, we present the concept of concept, the embodiment of water in Vietnamese life, analyze the concepts of CROCODILE and EVIL GOD. To achieve the above, we use a combination of descriptive research methods, data analysis and MIP. The article is significant in both theoretical and practical aspects. In theory, the article contributes to consolidating the theory of Cognitive Linguistics and creates a premise for applying the theory of concepts in Son Nam’s short stories. In practice, the article can become a reference for research and teaching of language, literature and culture. TÓM TẮT: Ý niệm phản ánh ý thức tư duy của con người. Trong văn hóa Nam Bộ, ý niệm về SẤU gắn liền với ý niệm về ÁC THẦN. Trong truyện ngắn “Con sấu cuối cùng” của Sơn Nam, mối quan hệ này được thể hiện. Trong bài viết này, chúng tôi trình bày khái niệm ý niệm, nghiệm thân sông nước trong đời sống người Việt, phân tích ý niệm về SẤU và ÁC THẦN. Để đạt được những điều vừa nêu, chúng tôi sử dụng kết hợp phương pháp nghiên cứu miêu tả, phân tích dữ liệu và MIP. Bài viết có ý nghĩa về phương diện lí luận và thực tiễn. Về lí luận, bài viết góp phần củng cố lí thuyết Ngôn ngữ học tri nhận và tạo nên tiền đề ứng dụng lí thuyết ý niệm trong truyện ngắn Sơn Nam. Về thực tiễn, bài viết có thể trở thành tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu và dạy học ngôn ngữ, văn học và văn hóa.