Tạp chí của Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam Tên cũ: Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế: https://vjol.info.vn/index.php/econst
TÁC ĐỘNG CỦA HIỆU QUẢ LOGISTICS ĐẾN BIÊN ĐỘ XUẤT KHẨU NÔNG SẢN CỦA VIỆT NAM SANG CÁC NƯỚC ASEAN GIAI ĐOẠN 2016 - 2024
Nghiên cứu phân tích tác động của hiệu quả logistics đến biên độ xuất khẩu nông sản Việt Nam sang năm đối tác trong ASEAN (Singapore, Philippines, Thái Lan, Indonesia và Malaysia) giai đoạn 2016 - 2024. Áp dụng phương pháp phân rã biên độ xuất khẩu của Hummels-Klenow (2005) và mô hình trọng lực dữ liệu bảng, kết quả chỉ ra rằng Chỉ số Hiệu suất Logistics (LPI) của cả Việt Nam và đối tác thương mại đều có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê cao đến tổng biên độ xuất khẩu (OV), biên độ mở rộng (EM) và biên độ tập trung (IM). Trong khi đó, các biến truyền thống của mô hình trọng lực như GDP và khoảng cách địa lý không có ý nghĩa thống kê trong bối cảnh thương mại nội khối ASEAN, hàm ý rằng hiệu quả logistics là nhân tố quyết định hơn so với quy mô kinh tế và địa lý khi phân tích thương mại nông sản trong khu vực.
Đỗ Thị Hải, TS., Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới.
HIỆU QUẢ MÔI TRƯỜNG CỦA MÔ HÌNH SẢN XUẤT LÚA PHÁT THẢI THẤP: NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP TẠI THẠNH LỢI, CẦN THƠ
Nghiên cứu được thực hiện nhằm ước lượng hiệu quả môi trường (EE) và xác định các yếu tố ảnh hưởng đến EE của nông hộ áp dụng mô hình sản xuất lúa phát thải thấp tại xã Thạnh Lợi, Thành phố Cần Thơ. Tác giả sử dụng phương pháp Phân tích biên ngẫu nhiên (SFA) với hàm sản xuất Translog để đo lường hiệu quả và mô hình hồi quy Tobit để phân tích các yếu tố tác động, dựa trên dữ liệu khảo sát 98 nông hộ trong năm 2025.Kết quả cho thấy hiệu quả kỹ thuật (TE) trung bình của các hộ đạt 83,61% và hiệu quả môi trường (EE) đạt 76,15%. Điều này chỉ ra rằng các nông hộ có tiềm năng cắt giảm khoảng 23,85% các đầu vào gây hại cho môi trường (phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật, nhiên liệu) mà vẫn duy trì được năng suất hiện tại. Kết quả hồi quy Tobit xác định kinh nghiệm sản xuất, việc tham gia hợp tác xã và tập huấn kỹ thuật là những nhân tố quan trọng thúc đẩy nâng cao EE. Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học giúp định hướng các chính sách tối ưu hóa đầu vào và phát triển bền vững ngành lúa gạo vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH MUA HÀNG CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG TẠI CÁC CHUỖI CỬA HÀNG TIỆN LỢI Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Bài báo phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng của người tiêu dùng tại các chuỗi cửa hàng tiện lợi tại Thành phố Hồ Chí Minh. Sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng, thông qua mẫu khảo sát gồm 600 khách hàng có sử dụng dịch vụ và mua hàng tại Circle K, Family Mart, 7-Eleven và GS25, kết quả chỉ ra các yếu tố tác động đến quyết định mua hàng bao gồm chất lượng dịch vụ, chất lượng sản phẩm, giá trị cảm nhận, sự tiện lợi và bố trí cửa hàng. Từ đó, bài báo đề xuất các hàm ý phù hợp, giúp nhà quản trị tại các cửa hàng tiện lợi gia tăng hiệu quả kinh doanh.
Lê Đình Nghi (tác giả liên hệ, nghiledinh@sgu.edu.vn), Nguyễn Ngọc Lan, Nguyễn Trần Hà My, Trường đại học Sài Gòn.
TÁC ĐỘNG CỦA MARKETING NỘI DUNG TRÊN MẠNG XÃ HỘI ĐẾN MỨC ĐỘ GẮN KẾT THƯƠNG HIỆU CỦA KHÁCH HÀNG GEN Z TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Nghiên cứu phân tích tác động của marketing nội dung trên mạng xã hội đến mức độ gắn kết thương hiệu của khách hàng Gen Z tại Thành phố Hồ Chí Minh thông qua khảo sát trực tuyến với 253 quan sát hợp lệ. Phương pháp hồi quy tuyến tính đa biến được áp dụng với ba mô hình hồi quy lần lượt kiểm định tác động của bốn yếu tố nội dung (giá trị thông tin, giải trí, xã hội, tính tương tác và cá nhân hóa) đến cảm nhận trải nghiệm nội dung (CE) và lòng tin thương hiệu (BT), cũng như tác động của CE và BT đến mức độ gắn kết thương hiệu (BE). Kết quả cho thấy tất cả 10 giả thuyết đều được chấp nhận: giá trị thông tin tác động mạnh nhất đến CE (β = 0,418), trong khi tính tương tác và cá nhân hóa cùng giá trị xã hội là hai đòn bẩy chính xây dựng lòng tin thương hiệu (β lần lượt là 0,378 và 0,368). Cảm nhận trải nghiệm nội dung là yếu tố tác động mạnh nhất lên mức độ gắn kết thương hiệu (β = 0,558), vượt trội so với lòng tin thương hiệu (β = 0,338).
VAI TRÒ CỦA KIẾN THỨC VÀ NHẬN THỨC VỀ HIỆU QUẢ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG Ý ĐỊNH TIÊU DÙNG THỜI TRANG BỀN VỮNG CỦA GEN Z VIỆT NAM
Nghiên cứu phân tích tác động của bốn dạng kiến thức về thời trang bền vững (mô tả, quy trình, hiệu quả và xã hội) đến ý định tiêu dùng thời trang bền vững của người tiêu dùng Gen Z Việt Nam, đồng thời kiểm định vai trò điều tiết của nhận thức về hiệu quả bảo vệ môi trường. Dữ liệu khảo sát từ 720 người tiêu dùng Gen Z được phân tích bằng PLS-SEM (SmartPLS). Kết quả cho thấy cả bốn dạng kiến thức đều tác động tích cực đến ý định tiêu dùng thời trang bền vững, trong đó kiến thức mô tả có tác động mạnh nhất (β = 0,33). Nhận thức về hiệu quả khuếch đại tác động của tất cả bốn dạng kiến thức lên ý định tiêu dùng, đặc biệt rõ rệt đối với kiến thức mô tả và kiến thức xã hội. Các hàm ý quản trị được đề xuất nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thời trang trong truyền thông và phát triển sản phẩm bền vững hướng đến nhóm người tiêu dùng trẻ.
Lê Thị Thu Mai, TS., Khoa Marketing, Đại học Kinh tế Quốc dân.
ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỘ MỞ THƯƠNG MẠI ĐẾN NGHÈO ĐA CHIỀU: NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP CÁC TỈNH CỦA VIỆT NAM
Nghiên cứu này phân tích tác động của độ mở thương mại đến nghèo đa chiều tại 63 tỉnh thành Việt Nam trong giai đoạn 2016–2023, đồng thời xem xét vai trò điều tiết của chất lượng thể chế địa phương. Sử dụng dữ liệu bảng từ Tổng cục Thống kê, Tổng cục Hải quan và chỉ số PAPI, nghiên cứu áp dụng phương pháp hồi quy dữ liệu bảng với các kỹ thuật kinh tế lượng tiên tiến để xử lý nội sinh, đứt gãy cấu trúc dữ liệu, đảm bảo tính vững của kết quả nghiên cứu. Kết quả cho thấy: (i) độ mở thương mại có tác động tiêu cực có ý nghĩa đến nghèo đa chiều; (ii) chất lượng thể chế đóng vai trò điều tiết tích cực, làm tăng hiệu quả giảm nghèo; (iii) tác động của độ mở thương mại đến giảm nghèo là mạnh hơn ở tỉnh ven biển so với nội địa và cũng mạnh hơn ở tỉnh có mức độ phát triển kinh tế kém so với tỉnh có mức độ phát triển kinh tế cao. Nghiên cứu đóng góp bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ giữa độ mở thương mại và nghèo đa chiều ở cấp tỉnh Việt Nam với dữ liệu mới nhất, đồng thời khẳng định tầm quan trọng của cải cách thể chế song hành với mở cửa thương mại để tối đa hóa lợi ích giảm nghèo bền vững.
CỤM LIÊN KẾT NGÀNH Ở VIỆT NAM: TỪ CHÍNH SÁCH ĐẾN THỰC TIỄN
Bài viết đánh giá thực trạng phát triển cụm liên kết ngành ở Việt Nam thông qua đối chiếu giữa khung chính sách và thực tiễn hình thành các quần tụ ngành. Bằng phương pháp tổng thuật văn bản quy phạm pháp luật kết hợp phân tích dữ liệu thứ cấp về phân bố lao động, chuyên môn hóa vùng và bản đồ ánh sáng đêm, nghiên cứu chỉ ra rằng chính sách cụm liên kết ngành tuy ngày càng được hoàn thiện, song chủ yếu tồn tại dưới dạng lồng ghép trong các văn bản quy hoạch chung, thiếu tính chuyên biệt về vị trí địa lý. Các quần tụ ngành đã hình thành tương đối rõ nét trong một số lĩnh vực như dệt may, điện tử - ICT, ô tô và dược phẩm, tập trung tại hai cực tăng trưởng Bắc Bộ và Đông Nam Bộ, song hầu hết mới đạt bước thứ tư trong lộ trình tám bước của Kuchiki (2015), chưa có dấu hiệu rõ rệt về thu hút nhân tài và đổi mới sáng tạo. Bài viết khuyến nghị Việt Nam cần xây dựng chiến lược cụm liên kết ngành chuyên biệt, gắn kết với chính sách phát triển hành lang kinh tế
Nguyễn Thu Phương, ThS., Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới
HIỆU QUẢ CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ ĐỔI MỚI SÁNG TẠO CHO DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ: BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM TỪ VIỆT NAM
Nghiên cứu đánh giá hiệu quả các chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam thông qua phương pháp PLS-SEM với dữ liệu khảo sát 308 doanh nghiệp. Kết quả cho thấy chính sách hỗ trợ tác động lên hiệu quả đổi mới sáng tạo chủ yếu thông qua vai trò trung gian của năng lực đổi mới sáng tạo, trong đó chính sách hỗ trợ tài chính và tín dụng có tác động mạnh nhất, tiếp theo là chính sách hỗ trợ nhân lực và đào tạo. Chính sách hỗ trợ công nghệ và nghiên cứu phát triển là chính sách duy nhất có tác động trực tiếp đến hiệu quả đổi mới sáng tạo. Định hướng đổi mới của lãnh đạo đóng vai trò điều tiết tích cực trong mối quan hệ giữa năng lực và hiệu quả đổi mới sáng tạo. Nghiên cứu đóng góp hiểu biết về cơ chế tác động của chính sách hỗ trợ và cung cấp hàm ý quan trọng cho việc hoàn thiện chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Nguyễn Thị Mỹ Linh, ThS., Trường đại học Thương mại.
KHOẢNG CÁCH THỂ CHẾ VÀ THỰC THI TRONG BẢO VỆ DỮ LIỆU CÁ NHÂN: BẰNG CHỨNG TỪ CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
Bài báo đánh giá mức độ sẵn sàng thực thi Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân tại các ngân hàng thương mại Việt Nam. Dữ liệu được thu thập từ 160 nhân sự chuyên môn thuộc 30 trong 31 ngân hàng thương mại cổ phần thông qua bảng hỏi theo khung Quản trị - Vận hành - Đạo đức/Trao quyền (G-O-E). Kết quả ANOVA cho thấy, mức độ sẵn sàng chung khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa ba nhóm ngân hàng (Big4, ngân hàng thương mại cổ phần lớn và ngân hàng thương mại cổ phần nhỏ và vừa). Các điểm nghẽn nổi bật liên quan đến năng lực nhân sự và đầu mối chuyên trách, đánh giá tác động bảo vệ dữ liệu cá nhân (DPIA/PIA), cùng hiệu lực thông báo và đồng thuận tại điểm chạm số. Kết hợp bằng chứng định lượng với phản hồi mở, phỏng vấn và quan sát trải nghiệm số, nghiên cứu đề xuất ba hướng can thiệp: (i) tăng cường đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chuyên trách dữ liệu; (ii) chuẩn hóa hướng dẫn và khung thực thi đặc thù cho tổ chức tài chính; (iii) thúc đẩy tích hợp và chia sẻ hạ tầng công nghệ thông tin nhằm giảm chi phí tuân thủ cho các ngân hàng thương mại nhỏ và vừa.
RỦI RO ĐỊA CHÍNH TRỊ VÀ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM Bùi Huy Trung
Nghiên cứu phân tích tác động của rủi ro địa chính trị đến hoạt động tín dụng của các ngân hàng thương mại Việt Nam, sử dụng dữ liệu bảng theo quý giai đoạn quý I-2015 đến quý III-2025 của 27 ngân hàng thương mại kết hợp với phương pháp mô hình Mômen tổng quát hệ thống (System GMM). Kết quả thực nghiệm cho thấy rủi ro địa chính trị tác động tiêu cực đến tăng trưởng tín dụng và tác động cùng chiều đến rủi ro tín dụng. Khi phân tích theo quy mô, tác động bất lợi lên tăng trưởng tín dụng là nhất quán ở cả hai nhóm, trong khi tác động cùng chiều lên rủi ro tín dụng chỉ có ý nghĩa thống kê ở nhóm ngân hàng quy mô nhỏ. Các kết quả gợi mở hàm ý cho việc hoàn thiện khuôn khổ quản trị rủi ro và giám sát an toàn hệ thống trong bối cảnh bất định địa chính trị gia tăng.
TÁC ĐỘNG CỦA NĂNG LỰC SỐ ĐẾN HIỆU QUẢ QUẢN TRỊ TRI THỨC TRONG CÁC DOANH NGHIỆP: VAI TRÒ TRUNG GIAN CỦA NĂNG LỰC ĐỔI MỚI VÀ HIỆU QUẢ QUẢN TRỊ RỦI RO
Nghiên cứu kiểm định tác động của năng lực số đến hiệu quả quản trị tri thức trong các doanh nghiệp thông qua phân tích mô hình phương trình cấu trúc (SEM) với bộ dữ liệu khảo sát gồm 541 cán bộ quản lý và nhân viên từ các doanh nghiệp nhà nước và tư nhân. Kết quả cho thấy năng lực số vừa tác động trực tiếp, thuận chiều vừa tác động gián tiếp đến hiệu quả quản trị tri thức thông qua hai biến trung gian là năng lực đổi mới và hiệu quả quản trị rủi ro. Trong số các nhân tố tác động, năng lực đổi mới có ảnh hưởng lớn nhất, tiếp theo là hiệu quả quản trị rủi ro và năng lực số. Ngoài ra, năng lực đổi mới có tác động thuận chiều đến hiệu quả quản trị rủi ro, còn kết quả kiểm định T-test cho thấy không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về hiệu quả quản trị tri thức giữa khối doanh nghiệp nhà nước và tư nhân. Trên cơ sở kết quả đó, nhóm tác giả đề xuất một số hàm ý chính sách nhằm nâng cao hiệu quả quản trị tri thức trong bối cảnh chuyển đổi số tại Việt Nam.
MÔ HÌNH HÓA CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN KHOẢNG CÁCH SỐ Ở NGƯỜI CAO TUỔI VIỆT NAM
Bài báo đề xuất mô hình nghiên cứu đa chiều bao gồm năm chiều cạnh (động cơ, nhân khẩu học, tâm lý, thể chất, chính sách) tác động đến ba cấp độ của khoảng cách số là tiếp cận số, sử dụng số và kết quả sử dụng. Mô hình giúp định hình các giải pháp thúc đẩy hòa nhập số cho người cao tuổi.
Đỗ Duy Hoàn, Phạm Thị Thanh Hồng, Trần Thị Bích Ngọc, Bùi Thị Lý
TÁC ĐỘNG CỦA TRUYỀN THÔNG MINH BẠCH VÀ CHẤT LƯỢNG THÔNG TIN ĐẾN HIỆU QUẢ CÔNG VIỆC: VAI TRÒ ĐIỀU TIẾT CỦA SỰ GẮN KẾT
Dựa trên mẫu 306 nhân viên tại Việt Nam, nghiên cứu phân tích cơ chế truyền thông ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc. Kết quả nhấn mạnh rằng truyền thông minh bạch thực chất và thông tin chất lượng cao giúp xây dựng niềm tin tổ chức và tăng cường hiệu quả công việc của nhân viên.
CÁC YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH ĐẾN HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA NGÀNH SẢN XUẤT: VAI TRÒ CỦA NĂNG LỰC ĐỔI MỚI, VẬN HÀNH VÀ QUẢN TRỊ
Nghiên cứu khảo sát 189 nhà quản lý để kiểm định mô hình năng lực tích hợp. Kết quả cho thấy năng lực vận hành (quản trị chất lượng, kiểm soát chi phí, chuỗi cung ứng) tác động mạnh nhất đến hiệu quả, trong khi năng lực đổi mới sáng tạo chưa thể hiện tác động trực tiếp đáng kể.
ĐÒN BẨY, KHẢ NĂNG SINH LỢI VÀ THANH KHOẢN TRONG GIẢI THÍCH Z-SCORE CỦA DOANH NGHIỆP LOGISTICS
Nghiên cứu phân tích 40 doanh nghiệp logistics niêm yết giai đoạn 2012 - 2022 để giải thích biến động sức khỏe tài chính qua chỉ số Z-score. Kết quả cho thấy đòn bẩy tài chính làm tăng rủi ro kiệt quệ, trong khi khả năng sinh lợi và thanh khoản giúp củng cố mức độ an toàn tài chính.
ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ TÀI CHÍNH CẤP TỈNH TẠI VIỆT NAM: ĐỀ XUẤT TRIỂN KHAI XÂY DỰNG BỘ CHỈ SỐ FINTECH INDEX CẤP TỈNH
Bài viết giới thiệu bộ chỉ số Fintech Index nhằm đánh giá mức độ sẵn sàng và phát triển công nghệ tài chính tại từng tỉnh/thành. Bộ chỉ số gồm 4 trục nội dung chính: cung ứng sản phẩm, nhu cầu người dùng, hạ tầng tài chính/ngân hàng và môi trường chính sách.
CÁC NHÂN TỐ THÚC ĐẨY VIỆC ÁP DỤNG CÔNG NGHỆ TRUY XUẤT NGUỒN GỐC TRONG CÁC MÔ HÌNH KHỞI NGHIỆP
Nghiên cứu sử dụng phương pháp AHP nhóm dựa trên khung TOE để đánh giá ý định áp dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc. Kết quả chỉ ra sự ủng hộ của chủ mô hình là nhân tố quan trọng nhất, trong khi chính
TÁC ĐỘNG CỦA THỂ CHẾ ĐẾN THU HÚT FDI CÔNG NGHỆ CAO Ở CẤP ĐỘ ĐỊA PHƯƠNG TẠI VIỆT NAM
Nghiên cứu phân tích thực trạng và cơ chế tác động của môi trường thể chế đến thu hút FDI chất lượng cao. Các yếu tố như minh bạch thông tin, chỉ số PCI, thủ tục đất đai và hạ tầng khu công nghiệp đồng bộ là những nhân tố quyết định lợi thế cạnh tranh của các tỉnh.
Phan Thị Thúy Hằng, Nguyễn Thị Tường Anh, Nguyễn Thị Minh Thư
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC TRONG TRIỂN KHAI DỮ LIỆU MỞ: VAI TRÒ TRUNG GIAN CỦA HỆ THỐNG DỮ LIỆU MỞ ĐỐI VỚI NĂNG LỰC ĐỔI MỚI TẠI THÁI NGUYÊN
Dựa trên khung TOE và UTAUT, nghiên cứu đánh giá việc triển khai dữ liệu mở tại Thái Nguyên. Kết quả khẳng định việc áp dụng hệ thống dữ liệu mở đóng vai trò trung gian quan trọng, giúp chuyển hóa các điều kiện thuận lợi thành năng lực đổi mới hữu hình cho địa phương.
HÀNH VI PHẢN CẠNH TRANH TRONG NỀN KINH TẾ SỐ: NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐỐI VỚI CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TẠI VIỆT NAM
Bài viết hệ thống hóa các hành vi phản cạnh tranh như "tự ưu ái" thuật toán và "định giá hủy diệt" trên các nền tảng số. Nghiên cứu xác định các thách thức cốt lõi về thể chế, chứng minh hành vi và tính xuyên biên giới, từ đó đề xuất chiến lược quản lý kép và cơ chế sandbox.
SO SÁNH HIỆU QUẢ KINH TẾ MÔ HÌNH TRỒNG XOÀI CÁT HÒA LỘC THEO VIETGAP VÀ TRUYỀN THỐNG TẠI XÃ TÂN HÒA, THÀNH PHỐ CẦN THƠ
Nghiên cứu sử dụng phương pháp DEA để so sánh hiệu quả của hai phương thức canh tác xoài. Kết quả cho thấy mô hình VietGAP giúp nông dân giảm chi phí vật tư, nâng cao lợi nhuận (tăng 26,75%) và đạt hiệu quả kỹ thuật cao hơn mô hình truyền thống.
Nguyễn Ngọc Thịnh, Võ Hồng Tú, Nguyễn Thùy Trang
TÁC ĐỘNG PHI TUYẾN CỦA TUỔI TỔNG GIÁM ĐỐC ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
Nghiên cứu phân tích tác động của tuổi CEO đến hiệu quả 563 công ty niêm yết giai đoạn 2008 - 2023. Kết quả phát hiện mối quan hệ hình chữ U ngược: hiệu quả tăng dần theo tuổi CEO đến ngưỡng tối ưu (khoảng 58 - 59 tuổi) rồi bắt đầu suy giảm.
CẢNH BÁO NGUY CƠ PHÁ SẢN CỦA CÁC CÔNG TY PHI TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM: TIẾP CẬN TỪ MÔ HÌNH CHỈ SỐ Z VÀ HỒI QUY
Nghiên cứu kết hợp mô hình Z-score và hồi quy để phân tích rủi ro phá sản của 643 công ty giai đoạn 2011 - 2023. Các yếu tố cảnh báo chính bao gồm giảm doanh thu thực chất, duy trì lượng tiền mặt hoặc tài sản lưu động quá lớn gây tăng chi phí và giảm lợi nhuận.
Nguyễn Hữu Cung, Nguyễn Thị Hồng, Đặng Trung Tuyến
TÁC ĐỘNG CỦA MARKETING SỐ ĐẾN SỨC KHỎE TÂM LÝ CỦA KHÁCH HÀNG GEN Z: BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM TỪ VIỆT NAM
Nghiên cứu này phân tích tác động của marketing số đến sức khỏe tâm lý của khách hàng Gen Z tại Việt Nam. Dữ liệu định lượng được thu thập từ 432 người trả lời đang sinh sống tại các đô thị lớn và được phân tích bằng mô hình phương trình cấu trúc (SEM). Kết quả cho thấy, marketing số có tác động tiêu cực trực tiếp đến sức khỏe tâm lý. Đồng thời, marketing số có mối liên hệ tích cực với sự mệt mỏi do tiếp xúc marketing số, trong khi sự mệt mỏi do tiếp xúc marketing số và quá tải thông tin đều ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tâm lý của khách hàng Gen Z. Những phát hiện này gợi ý rằng việc tiếp xúc với các hoạt động marketing số ở cường độ cao có thể làm gia tăng áp lực tâm lý đối với người tiêu dùng trẻ. Nghiên cứu đóng góp bằng chứng thực nghiệm từ Việt Nam, qua đó mở rộng nghiên cứu marketing số theo hướng xem xét phúc lợi tâm lý của người tiêu dùng và nhấn mạnh sự cần thiết của các chiến lược marketing số có trách nhiệm đối với doanh nghiệp Việt Nam.
THỰC TRẠNG CÔNG BỐ THÔNG TIN TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA CÁC CÔNG TY ĐẠI CHÚNG CHƯA NIÊM YẾT TẠI VIỆT NAM
Bài viết đánh giá mức độ công bố trách nhiệm xã hội của 189 công ty UPCoM dựa trên tiêu chuẩn GRI giai đoạn 2020 - 2023. Kết quả cho thấy các công ty ưu tiên công bố thông tin kinh tế, trong khi thông tin môi trường và xã hội còn hạn chế và không đồng đều giữa các ngành.
NGUYỄN HỮU CƯỜNG TRẦN THỊ ĐÀO HUỲNH BẢO DUYÊN TRẦN THỊ THANH THẢO NGUYỄN THỊ LINH NGUYỄN THỊ NGỌC HẠ
TÁC ĐỘNG NGƯỠNG CỦA HỘI NHẬP TÀI CHÍNH ĐẾN RỦI RO CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
Nghiên cứu này kiểm định tác động của hội nhập tài chính đến rủi ro của 27 ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2009 - 2023. Mô hình hồi quy ngưỡng dành cho dữ liệu bảng (PTR) được sử dụng nhằm chứng minh tồn tại ngưỡng tác động của quá trình mở cửa tài chính đến rủi ro của ngân hàng. Kết quả cho thấy, dù trước và sau giá trị ngưỡng, hội nhập tài chính vẫn làm tăng rủi ro của hệ thống ngân hàng; tuy nhiên, khi hội nhập đủ rộng, mức độ tác động tiêu cực được giảm nhẹ. Ngoài ra, nghiên cứu cũng phát hiện, tăng trưởng dư nợ tín dụng, tỷ suất sinh lợi bình quân của tài sản sinh lời góp phần thúc đẩy ổn định tài chính của ngân hàng. Ngược lại, thu nhập ngoài lãi và tăng trưởng kinh tế làm tăng tính tổn thương tài chính cho ngân hàng Việt Nam.
CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN THU NHẬP CỦA HỘ TRỒNG KHOAI LANG KHU VỰC MÓNG CÁI
Thu nhập là chỉ tiêu phản ánh toàn diện hiệu quả sản xuất kinh doanh trong hoạt động nông nghiệp của hộ gia đình và là cơ sở để các hộ quyết định việc duy trì hoặc mở rộng quy mô sản xuất. Nghiên cứu này vận dụng lý thuyết hàm sản xuất nhằm phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập của hộ trồng khoai lang tại khu vực Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh. Trên cơ sở dữ liệu điều tra 230 hộ và mô hình hàm Cobb-Douglas mở rộng, kết quả phân tích cho thấy, các yếu tố như diện tích trồng khoai lang, giá bán sản phẩm, chi phí đầu vào (bao gồm giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật), số lượng lao động của hộ, cùng với việc hộ tham gia tập huấn kỹ thuật, tham gia liên kết sản xuất và nhận thức về sở hữu trí tuệ đều có ảnh hưởng đáng kể đến thu nhập của hộ. Từ những kết quả thu được, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao thu nhập và phát triển bền vững sản xuất khoai lang tại khu vực Móng Cái trong thời gian tới.
TÁC ĐỘNG CỦA BẢO HIỂM Y TẾ ĐẾN CHI TIÊU Y TẾ TỰ CHI TRẢ TẠI CÁC CƠ SỞ Y TẾ Ở VIỆT NAM: PHÂN TÍCH TỪ DỮ LIỆU VHLSS 2018
Bài báo này phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến chi tiêu y tế của người dân tại các cơ sở y tế ở Việt Nam, trọng tâm là xem xét tác động của bảo hiểm y tế đến mức chi tiêu này. Sử dụng dữ liệu từ Khảo sát Mức sống hộ gia đình Việt Nam năm 2018, nghiên cứu đã áp dụng mô hình hồi quy Tobit để ước lượng do biến phụ thuộc là chi tiêu y tế có phân phối lệch và bị chặn dưới. Kết quả cho thấy, chi tiêu y tế tại các cơ sở tuyến trên và tư nhân cao hơn đáng kể so với tuyến dưới; đồng thời, bảo hiểm y tế có tác dụng làm giảm chi tiêu y tế ngoại trú và nội trú, đặc biệt tại các cơ sở công lập tuyến dưới. Tác động giảm chi tiêu y tế của bảo hiểm y tế mạnh hơn ở các nhóm thu nhập thấp, phản ánh tính công bằng của chính sách. Tuy nhiên, hiệu quả của bảo hiểm y tế tại các cơ sở tư nhân còn hạn chế. Nghiên cứu đề xuất cần cải thiện phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế, đặc biệt với nhóm nghèo và các đối tượng thường xuyên điều trị nội trú, nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ tài chính và khả năng tiếp cận dịch vụ y tế công bằng.
TÁC ĐỘNG CỦA KỸ THUẬT KIỂM TOÁN CÓ HỖ TRỢ MÁY TÍNH ĐẾN HIỆU SUẤT LÀM VIỆC CỦA KIỂM TOÁN VIÊN TRONG KỶ NGUYÊN SỐ
Nghiên cứu này khảo sát 134 kiểm toán viên độc lập trong năm 2025 nhằm đánh giá tác động của việc áp dụng các kỹ thuật kiểm toán hỗ trợ bằng máy tính (CAAT), niềm tin của kiểm toán viên vào khả năng sử dụng máy tính để hoàn thành công việc (CSE), trình độ học vấn (PQ), cùng với các yếu tố khác như kinh nghiệm nghề nghiệp (KN), tính độc lập (ĐL) và loại hình công ty kiểm toán (Big4) đến hiệu suất công việc của kiểm toán viên. Hiệu suất công việc được đo lường qua ba khía cạnh: chất lượng, số lượng và tính kịp thời. Dữ liệu thu thập từ khảo sát được xử lý bằng phần mềm SPSS. Kết quả cho thấy CAAT, CSE và PQ có ảnh hưởng tích cực đến cả ba khía cạnh của hiệu suất công việc, trong khi ĐL tác động không cùng chiều đến số lượng và tính kịp thời. KN không thể hiện ảnh hưởng có ý nghĩa thống kê. Mô hình nghiên cứu giải thích được lần lượt 48%, 59% và 64% sự biến thiên của hiệu suất công việc theo ba khía cạnh nêu trên. Những phát hiện này nhấn mạnh vai trò quan trọng của việc ứng dụng công nghệ và kỹ thuật kiểm toán hỗ trợ bằng máy tính trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của kiểm toán viên.
GIÁO DỤC SỚM VÀ TÁC ĐỘNG ĐẾN CƠ HỘI VIỆC LÀM VÀ THU NHẬP
Nghiên cứu này sử dụng số liệu Khảo sát Mức sống dân cư của Việt Nam năm 2022 và áp dụng phương pháp hồi quy gián đoạn mờ để xác định được tác động nhân quả của giáo dục sớm đến trình độ giáo dục, tiền lương, và thu nhập. Kết quả nghiên cứu cho thấy những cá nhân sinh vào tháng 12, được tiếp cận giáo dục sớm, có trình độ học vấn cao hơn và nhận mức lương cũng như thu nhập cao hơn so với những người sinh vào tháng 1, những người không được hưởng lợi từ giáo dục sớm. Hơn nữa, lợi ích của giáo dục sớm có tác động lớn hơn đến nữ giới. Những phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của các chính sách thúc đẩy tiếp cận giáo dục sớm như một biện pháp nâng cao triển vọng kinh tế dài hạn, đồng thời một công cụ hữu hiệu để giảm nghèo và bất bình đẳng xã hội.