VAI TRÒ OXI CAO ÁP (HYPEROXIA) TRONG ĐIỀU TRỊ COVID-19 VÀ CÁC BỆNH LÝ VIÊM PHỔI KHÁC

Tóm tắt

Mục tiêu: Tổng hợp bằng chứng cập nhật về lợi ích và nguy cơ của oxy cao áp - PaO₂ vượt mức sinh lý do thở FiO₂ cao - ở người lớn mắc COVID‑19 và các viêm phổi khác, đồng thời chuyển hóa bằng chứng thành mục tiêu oxy thực hành.

Phương pháp: Tham khảo hướng dẫn sống của WHO, NIH; hướng dẫn chuyên ngành; các thử nghiệm ngẫu nhiên về suy hô hấp thiếu oxy cấp (bao gồm nghiên cứu chuyên biệt COVID‑19); và các tổng quan cơ chế đến ngày 17/10/2025. Kết cục gồm tử vong, rối loạn cơ quan, số ngày không thở máy/không cần oxy và tác dụng bất lợi liên quan oxy.

Kết quả: Các hướng dẫn quốc tế thống nhất chuẩn độ oxy nhằm tránh thiếu oxy và tăng oxy kéo dài, với mục tiêu SpO₂ 92-96% cho đa số và 88-92% cho nhóm nguy cơ giữ CO₂. Thử nghiệm ICU quy mô lớn (HOT‑ICU) và thử nghiệm chuyên biệt COVID‑19 (HOT‑COVID) không cho thấy lợi ích sống còn khi nhắm PaO₂ cao (~90 mmHg) so với thấp hơn (~60-70 mmHg). Dữ liệu cơ chế và lâm sàng cho thấy hyperoxia liên quan tổn thương phổi do oxy hóa, xẹp phổi do hấp thu, rối loạn vi tuần hoàn và tăng CO₂ ở bệnh nhân có khuynh hướng.

Kết luận: Trong COVID‑19 và các viêm phổi khác, chiến lược dùng oxy tự do để đạt bão hòa/PaO₂ trên mức sinh lý không cải thiện sống còn và có thể gây hại. Thực hành nên ưu tiên oxy bảo tồn theo mục tiêu: SpO₂ 92-96% (hoặc 88-92% nếu nguy cơ giữ CO₂), đánh giá thường xuyên và giảm FiO₂ sớm kết hợp PEEP phù hợp.