Tạp chí của Trường Đại học Thủ Dầu Một
Xã hội nhân văn, pháp luật và giáo dục Khoa học tự nhiên, môi trường Kinh tế Tài chính Quản lý đất đai
QUẢN LÝ QUỸ ĐẤT CÔNG TẠI PHƯỜNG HÒA LỢI, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG NĂM 2025 VÀ ĐỊNH HƯỚNG GIẢI PHÁP ĐẾN NĂM 2030
Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng đất ngày càng gia tăng và yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên đất đai tại các đô thị, công tác quản lý quỹ đất công trên địa bàn phường Hòa Lợi, Thành phố Hồ Chí Minh đang đặt ra nhiều vấn đề cần được đánh giá và hoàn thiện. Sử dụng các phương pháp thu thập và phân tích tài liệu, khảo sát thực địa, tham vấn ý kiến chuyên gia và cộng đồng, kết hợp với xử lý tư liệu thứ cấp từ cơ quan quản lý nhà nước, danh mục các khu đất công, nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng quỹ đất công, tình hình quản lý và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất công trên địa bàn nghiên cứu. Kết quả cho thấy tổng diện tích đất công là 24,97 ha, được phân thành 6 loại hình, trong đó đất nghĩa địa chiếm tỷ lệ lớn nhất với 11,34 ha (45,41%). Đối sánh với quy hoạch sử dụng đất đến năm 2030 cho thấy có 6 thửa đất công trình công cộng tiếp tục sử dụng ổn định và 14 thửa đất nghĩa địa thuộc diện dự kiến di dời. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý đất công, trong đó giải pháp công khai thông tin, cắm mốc và lắp đặt biển báo vị trí đất công được đánh giá có vai trò quan trọng nhất với tỷ lệ đồng thuận 74%. Nghiên cứu cho thấy việc minh bạch hóa thông tin và tăng cường nhận diện thực địa các khu đất công là yếu tố then chốt nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, góp phần sử dụng hợp lý và bền vững quỹ đất công tại địa phương.
NGHIÊN CỨU VỀ QUẢN TRỊ TIỀN MẶT TẠI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA VÀ MỘT SỐ HÀM Ý QUẢN TRỊ
Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến nắm giữ tiền mặt tại doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam trong giai đoạn 2012 đến 2024. Thực hiện phân tích định lượng theo phương pháp phân tích hồi quy FGLS giúp kết quả không có hiện tượng tự tương quan và phương sai thay đổi, đồng thời kiểm định tính vững và đánh giá mức độ phụ thuộc chéo bằng hồi quy PCSE và Driscoll-Kraay, kết quả nghiên cứu cho rằng tồn tại tác động tiêu cực giữa đòn bẩy tài chính và nắm giữ tiền mặt, đặc biệt tại doanh nghiệp có mức nắm giữ tiền mặt thấp. Doanh nghiệp quy mô nhỏ thường duy trì mức nắm giữ tiền mặt cao hơn, mở rộng quy mô của hội đồng quản trị làm cho doanh nghiệp có mức nắm giữ tiền mặt cao hơn. Cuối cùng, nghiên cứu thảo luận một số hàm ý quản trị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
NGHIÊN CỨU QUY TRÌNH NHÂN GIỐNG IN VITRO LAN KIM TUYẾN (Anoectochilus sp.)
Lan kim tuyến (Anoectochilus sp.) là một loài thực vật dược mang nhiều dược tính quý giá, từ lâu đã được sử dụng trong nền y học cổ truyền như một vị thuốc điều trị các bệnh như đau bụng và sốt cao. Tuy nhiên, do bị khai thác quá mức cho nên loài này hiện đang có nguy cơ tuyệt chủng trong môi trường tự nhiên. Nghiên cứu này đánh giá ảnh hưởng của nhóm chất auxin và giá thể lên sự sinh trưởng của chồi lan kim tuyến nhằm xây dựng quy trình nhân nhanh in vitro loài này. Kết quả cho thấy, môi trường Gamborg B5 bổ sung indole-3-butyric acid (IBA) 4 mg/L cho kết quả tốt nhất với số chồi, lá và rễ trung bình mỗi chồi mẫu ban đầu đạt được lần lượt là 2,56 chồi/mẫu, 5,00 lá mới/chồi và 4,33 rễ/chồi. Giá thể phối trộn vỏ thông (40%), xơ dừa (10%), trấu hun (10%), đất (10%) và phân bò (20%) phù hợp cho sự sinh trưởng của cây con lan kim tuyến ngoài vườn ươm. Cây con trồng trên giá thể này đạt chiều cao 7,72 cm với số lá và số rễ lần lượt là 5,00 lá/cây và 3,20 rễ/cây, đạt tỷ lệ sống sót 100% sau 12 tuần nuôi cấy. Kết quả nghiên cứu này đã bổ sung thêm cơ sở khoa học và thực tiễn có giá trị, làm nền tảng cho việc nhân giống, bảo tồn cũng như định hướng phát triển đối với loài lan quý hiếm này.
XÂY DỰNG CÔNG THỨC BÀO CHẾ GEL RỬA MẶT TỪ DƯỢC LIỆU DIẾP CÁ (Houttuynia cordata Thunb.) VÀ TINH DẦU TRÀM TRÀ (Melaleuca alternifolia C.)
Trong bối cảnh sức khỏe và vẻ đẹp tự nhiên đang trở thành những yếu tố được chú trọng, các sản phẩm làm sạch da, hỗ trợ điều trị mụn nhờ khả năng kháng khuẩn đang được quan tâm nghiên cứu. Diếp cá (Houttuynia cordata Thunb.) là dược liệu phổ biến tại Việt Nam, có tác dụng kháng viêm, kháng khuẩn kết hợp với tinh dầu tràm trà (Tea tree oil) là tinh dầu thiên nhiên đã được chứng minh có khả năng kháng khuẩn, chống viêm, ứng dụng trong các sản phẩm chăm sóc da. Đề tài xây dựng công thức gel rửa mặt chứa chiết xuất diếp cá và tinh dầu tràm trà với các thành phần: chiết xuất cao đặc diếp cá (4%), tinh dầu tràm trà (0,2%), hydroxypropyl methyl cellulose (0,6%), hydroxyethyl cellulose (0,4%), cocamidopropyl betaine (4,5%), natri lauryl sulfat (0,5%), glycerin (5%), propylene glycol (5%), triethanolamine (0,2%), acid citric (0,2%), natri benzoat (0,2%) và nước cất vừa đủ 100%. Sản phẩm thu được có màu nâu sáng, gel trong sánh, đồng nhất, tạo bọt mịn, mùi thơm đặc trưng, không tách lớp, khả năng kháng khuẩn đối với các chủng Gram dương (Staphylococcus aureus) và Gram âm (Klebsiella pneumoniae) . Kết quả đánh giá sản phẩm đạt yêu cầu về chất lượng mỹ phẩm, có pH dao động trong khoảng 4,5 – 6,5, độ nhớt phù hợp (từ 648 – 950 mPas), an toàn và tạo cảm giác dễ chịu cho người sử dụng.
ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ YẾU TỐ ĐẾN HIỆU QUẢ THU DỊCH PROTEIN TỪ ĐẾ NẤM NHỘNG TRÙNG THẢO (Cordyceps militaris) SỬ DỤNG PAPAIN
Đế nấm nhộng trùng thảo (Cordyceps militaris) sau giai đoạn thu nhận quả thể là nguồn phụ phẩm giàu chất dinh dưỡng nhưng vẫn chưa được tận dụng hiệu quả. Trong nghiên cứu này, ảnh hưởng của một số yếu tố đến hiệu quả thu nhận dịch protein từ đế nấm nhộng trùng thảo đã được khảo sát và tối ưu hóa. Từ đó, hoạt độ papain và thời gian thủy phân được khảo sát để nâng cao hiệu quả thu dịch protein. Với tỷ lệ sử dụng đế nấm 7,5%, kết quả tối ưu bằng phương pháp đáp ứng bề mặt cho thấy dịch trích ly có hàm lượng protein cao nhất đạt 20,3 ± 1,2 mg/mL ở 54 oC trong 20 giờ. Việc tiếp tục thủy phân hỗn hợp bằng papain trong 3 giờ với hoạt độ 0,3 U/g nguyên liệu giúp nâng cao hàm lượng protein trong dịch trích ly, đạt 24,4 ± 0,6 mg/mL. Kết quả nghiên cứu đã cho thấy tiềm năng thu nhận dịch protein từ đế nấm nhộng trùng thảo, để tạo ra các loại thức uống giàu dinh dưỡng
PHÂN TÍCH MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA HÀM SỐ MŨ TRONG CÁC BÀI TOÁN OLYMPIC SINH VIÊN
Hàm mũ đóng vai trò rất quan trọng trong toán học nhờ những tính chất đặc biệt liên quan đến đạo hàm và nguyên hàm của nó. Việc khai thác các tính chất của hàm mũ đã được thực hiện trong nhiều lĩnh vực khác nhau, chẳng hạn như giải toán hay tìm nghiệm của phương trình vi phân. Trong bài báo này, chúng tôi nghiên cứu một số ứng dụng của hàm mũ trong việc giải các dạng toán thường xuất hiện trong các kỳ thi Olympic toán sinh viên. Cụ thể, chúng tôi phân tích một số cơ sở hoặc dấu hiệu cho thấy hàm mũ có thể được sử dụng để xử lý các bài toán như vậy. Những phân tích này có thể hữu ích cho sinh viên quan tâm đến việc tìm hiểu và rèn luyện các dạng toán Olympic sinh viên.
XÂY DỰNG CÔNG THỨC NGHIỆM CHO PHƯƠNG TRÌNH TÍCH PHÂN VOLTERRA BẰNG PHƯƠNG PHÁP THẾ LẶP
Phương trình tích phân có nhiều ứng dụng trong khoa học và kỹ thuật, mô tả các hiện tượng có tính nhớ hoặc các tương tác mang tính toàn cục. Có nhiều phương pháp khác nhau để giải phương trình tích phân, chẳng hạn như phương pháp thế lặp, phương pháp chuỗi, phương pháp định lý điểm bất động, phương pháp biến đổi tích phân và các phương pháp số. Trong bài báo này, chúng tôi xét một số phương trình tích phân Volterra, thường xuất hiện khi nghiên cứu các phương trình vi phân với đạo hàm cấp không nguyên. Bằng cách áp dụng phương pháp thế lặp, chúng tôi xây dựng các công thức nghiệm chính xác cho những phương trình tích phân này. Phương pháp đề xuất có thể được mở rộng cho nhiều lớp phương trình tích phân khác, đồng thời các công thức nghiệm thu được là cơ sở để nghiên cứu các tính chất của nghiệm đối với phương trình vi tích phân có đạo hàm cấp không nguyên phi tuyến.
SỐ HÓA THÔNG TIN CHỦ SỞ HỮU HƯỞNG LỢI TRONG DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC: KINH NGHIỆM TRUNG QUỐC VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM
Bài viết nhằm phân tích khung pháp luật về minh bạch hóa và số hóa thông tin chủ sở hữu hưởng lợi (Beneficial Owner - BO) theo chuẩn mực của Lực lượng đặc nhiệm tài chính (FATF), đồng thời so sánh cách tiếp cận của Việt Nam và Trung Quốc trong bối cảnh chuyển đổi số. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích pháp luật, so sánh pháp luật và tổng hợp tài liệu học thuật. Kết quả nghiên cứu cho thấy Việt Nam đã bước đầu thiết lập cơ sở pháp lý về BO và triển khai số hóa thông tin thông qua hệ thống đăng ký doanh nghiệp; tuy nhiên, việc xác định quyền kiểm soát thực chất và khai thác dữ liệu BO vẫn còn phân tán, chưa gắn với quản trị rủi ro. Trong khi đó, Trung Quốc xây dựng mô hình quản lý dựa trên dữ liệu, tích hợp thông tin BO vào hệ thống giám sát tài chính quốc gia. Trên cơ sở tiếp cận BO dựa trên quyền kiểm soát thực chất, bài viết sử dụng tiêu chí “khả năng truy vết quyền kiểm soát thực chất” làm thước đo đánh giá mức độ hiệu quả của cơ chế số hóa thông tin. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số định hướng hoàn thiện pháp luật Việt Nam theo hướng luật hóa nguyên tắc kiểm soát thực chất, tăng cường liên thông dữ liệu và sử dụng thông tin BO như một công cụ quản trị doanh nghiệp nhà nước trong môi trường số.
THỰC TRẠNG NHẬN THỨC VÀ HÀNH VI ĂN UỐNG CỦA HỌC SINH LỚP 4: NGHIÊN CỨU TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC A MỸ HIỆP, AN GIANG
Nghiên cứu này phân tích thực trạng nhận thức và hành vi ăn uống của học sinh lớp 4 tại Trường Tiểu học A Mỹ Hiệp, tỉnh An Giang, từ đó đề xuất một số định hướng giáo dục dinh dưỡng phù hợp trong bối cảnh giáo dục tiểu học hiện nay. Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với thiết kế khảo sát cắt ngang trên 54 học sinh thông qua bảng hỏi gồm ba nhóm nội dung chính: nhận thức về ăn uống hợp lý, thói quen ăn uống hằng ngày và nhu cầu tìm hiểu thêm về dinh dưỡng. Kết quả cho thấy học sinh đã hình thành nhận thức ban đầu tương đối tích cực đối với một số nội dung cơ bản như sự cần thiết của ăn đa dạng thực phẩm, vai trò của nước và ý nghĩa của bữa ăn cân bằng. Tuy nhiên, mức độ hiểu biết giữa các nội dung chưa đồng đều; các kiến thức có tính khái quát và hệ thống hơn như nhóm chất dinh dưỡng và tháp dinh dưỡng có điểm trung bình thấp hơn. Về hành vi, phần lớn học sinh duy trì thói quen ăn sáng và uống nước ở mức tương đối thường xuyên, song việc ăn đủ các nhóm thực phẩm và kiểm soát tiêu thụ đồ ăn nhanh vẫn còn hạn chế. Kết quả cũng cho thấy tồn tại mối liên hệ nhất định giữa nhận thức, hứng thú học tập và mức độ tham gia thực hành trong bài học. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất tăng cường giáo dục dinh dưỡng theo hướng trực quan, trải nghiệm, lồng ghép trong môn Khoa học và thúc đẩy sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cơ quan quản lý nhằm hình thành thói quen ăn uống lành mạnh, bền vững cho học sinh tiểu học.
CHẤN THƯƠNG HẬU CHIẾN, DI CƯ VÀ THÂN PHẬN NỮ GIỚI TRONG CẢNH ĐỒI MỜ XÁM CỦA KAZUO ISHIGURO
Trong những thập niên gần đây, văn học chấn thương ngày càng thu hút sự quan tâm của giới nghiên cứu. Tiểu thuyết Cảnh đồi mờ xám của Kazuo Ishiguro là một tác phẩm tiêu biểu thuộc dòng văn học này. Sử dụng phương pháp phân tích văn học kết hợp lí thuyết chấn thương, di cư và nữ quyền, nghiên cứu làm rõ cấu trúc chấn thương trong tác phẩm. Kết quả cho thấy chấn thương không tồn tại đơn tuyến mà vận hành như một cấu trúc chồng lớp: chấn thương hậu chiến tạo nền tảng ám ảnh ban đầu cho Etsuko, thúc đẩy quyết định di cư; chấn thương di cư biểu hiện qua sự lạc lõng, cô đơn và đứt gãy căn tính của Keiko; chấn thương giới khiến Etsuko nội tại hóa lỗi lầm, tự quy trách nhiệm và chịu đựng bi kịch như một bản án dành cho chính mình. Nghiên cứu khẳng định rằng bi kịch cá nhân không chỉ bắt nguồn từ những biến cố bên ngoài như chiến tranh mà còn nảy sinh từ chính khủng hoảng thích nghi trong không gian di cư và áp lực của các chuẩn mực xã hội, đặc biệt đối với người phụ nữ. Qua đó, bài viết góp phần làm sáng tỏ cách thức kiến tạo và chồng lớp chấn thương trong sáng tác văn học của Kazuo Ishiguro.
NGHỆ THUẬT XÂY DỰNG TÌNH HUỐNG TRONG TẬP TRUYỆN NGƯỜI TỊ NẠN CỦA NGUYỄN THANH VIỆT
Bài viết phân tích nghệ thuật xây dựng tình huống truyện trong tập truyện ngắn Người tị nạn của Nguyễn Thanh Việt trên cơ sở kết hợp các hướng tiếp cận của Phê bình phân tâm học, Triết học hiện sinh và nghiên cứu văn học di dân. Trên cơ sở quan niệm tình huống truyện là hạt nhân cấu trúc quy tụ và làm bộc lộ xung đột trung tâm, nghiên cứu tập trung vào hai phương diện nổi bật: các tình huống éo le và thử thách gắn với hành trình vượt biên, đời sống tạm cư trong trại tị nạn; và các tình huống xung đột văn hóa trong bối cảnh định cư. Qua khảo sát các truyện tiêu biểu, bài viết cho thấy Nguyễn Thanh Việt thường kiến tạo những hoàn cảnh có tính bước ngoặt, đan xen hiện tại với hồi ức, sử dụng khoảng lặng ngôn ngữ và chi tiết giàu tính biểu tượng nhằm làm nổi bật chấn thương tinh thần, cảm thức lưu vong và khủng hoảng căn tính của nhân vật. Nhờ đó, tình huống truyện không chỉ giữ vai trò triển khai cốt truyện mà còn trở thành phương tiện biểu đạt chiều sâu tâm lí và quá trình thương lượng căn tính của chủ thể di dân trong không gian đa văn hóa.
HOẠT ĐỘNG ĐỊNH CƯ CỦA ĐỒNG BÀO CÔNG GIÁO DI CƯ TẠI TỈNH THỦ DẦU MỘT - BÌNH DƯƠNG TỪ NĂM 1954 ĐẾN 1957
Sau năm 1954, Thủ Dầu Một - Bình Dương trở thành một trong những địa bàn tiếp nhận và tổ chức định cư cho đồng bào di cư miền Bắc, trong đó phần lớn là cộng đồng Công giáo có nguồn gốc từ Hải Phòng. Áp dụng phương pháp lịch sử kết hợp với phân tích tư liệu lưu trữ được thu thập từ Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II, bài viết tập trung làm rõ quá trình hình thành và ổn định các làng, trại định cư của cộng đồng này trong giai đoạn 1954 - 1957. Kết quả nghiên cứu cho thấy quá trình định cư diễn ra dưới sự tổ chức của chính quyền địa phương, với việc hình thành các đơn vị định cư ngay từ cuối năm 1954; sau đó từng bước ổn định đời sống, kiện toàn tổ chức và hợp thức hóa về mặt hành chính trong các năm 1955 - 1957. Do đặc điểm hành chính, quá trình địa phương hóa các làng, trại định cư diễn ra qua hai đợt, tương ứng với các đơn vị thuộc tỉnh Thủ Dầu Một cũ và tỉnh Bình Dương mới. Bên cạnh đó, cộng đồng Công giáo di cư đã lựa chọn mô hình lập làng hỗn hợp để thích nghi với môi trường mới, đồng thời duy trì đời sống tôn giáo và các giá trị văn hóa truyền thống. Nghiên cứu góp phần bổ sung tư liệu và làm rõ đặc điểm quá trình định cư của đồng bào Công giáo miền Bắc tại Đông Nam Bộ trong giai đoạn này.
DIỄN NGÔN TRUYỀN THÔNG QUỐC TẾ VỀ SỰ KIỆN KẾT THÚC CHIẾN TRANH VIỆT NAM NGÀY 30/4/1975
Sự kiện kết thúc chiến tranh Việt Nam ngày 30/4/1975 không chỉ là một bước ngoặt lịch sử quan trọng đối với Việt Nam mà còn thu hút sự quan tâm rộng rãi của truyền thông quốc tế. Sử dụng phương pháp phân tích diễn ngôn kết hợp phân tích nội dung định tính nội dung các bài báo đăng tải trên báo chí Mỹ và phương Tây như The New York Times, The Washington Post, The Guardian, Le Monde, cùng các hãng thông tấn như Reuters và Associated Press trong khoảng thời gian từ ngày 29/4 đến 5/5/1975 bài viết này nhằm phân tích cách truyền thông quốc tế đã kiến tạo diễn ngôn về sự kiện này. Kết quả cho thấy báo chí quốc tế đã hình thành bốn nhóm diễn ngôn chính, bao gồm: diễn ngôn về “sự sụp đổ”, về “thất bại của Mỹ”, về con người và diễn ngôn trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh. Giữa các báo có sự khác biệt rõ rệt trong cách tiếp cận sự kiện này: báo chí Hoa Kỳ có xu hướng tiếp cận sự kiện từ góc nhìn nội tại, báo chí châu Âu thiên về phân tích lịch sử – chính trị, còn các hãng thông tấn quốc tế chú trọng tính tường thuật và tương đối trung lập. Qua đó, bài viết cho rằng báo chí không chỉ phản ánh sự kiện mà còn tham gia tích cực vào quá trình kiến tạo ý nghĩa lịch sử thông qua các khung diễn ngôn đặc thù. Nghiên cứu góp phần làm rõ vai trò của truyền thông trong việc định hình nhận thức toàn cầu về chiến tranh Việt Nam, đồng thời mở ra hướng tiếp cận liên ngành giữa lịch sử và truyền thông trong nghiên cứu các sự kiện lịch sử hiện đại.
NHẬN DIỆN THƯƠNG HIỆU ĐẠI HỌC QUA LĂNG KÍNH BÁO CHÍ KIẾN TẠO: NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT
Bài viết phân tích khả năng ứng dụng báo chí kiến tạo trong truyền thông thương hiệu của Trường Đại học Thủ Dầu Một trong bối cảnh nhà trường chuyển trực thuộc Thành phố Hồ Chí Minh từ ngày 01/7/2025 và đối mặt với môi trường cạnh tranh tuyển sinh ngày càng gay gắt. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích nội dung định tính đối với 102 sản phẩm truyền thông trên website, Facebook và YouTube của TDMU trong giai đoạn 7/2025-3/2026, dựa trên khung SEFC với bốn tiêu chí: định hướng giải pháp, trao quyền người đọc, định hướng tương lai và cung cấp bối cảnh. Kết quả cho thấy hoạt động truyền thông của TDMU hiện vẫn thiên về thông báo sự kiện, thiếu các câu chuyện có chiều sâu và giá trị giải pháp. So sánh với một số trường đại học trong và ngoài nước cho thấy TDMU còn hạn chế rõ rệt, đặc biệt ở khả năng cung cấp bối cảnh và truyền tải tầm nhìn tương lai. Điều này khiến nhiều thế mạnh học thuật của nhà trường chưa được chuyển hóa thành hình ảnh thương hiệu có sức lan tỏa trong công chúng. Từ đó, nghiên cứu đề xuất các định hướng cải thiện trọng tâm như phát triển hệ thống câu chuyện kiến tạo về con người và thành tựu; tăng cường bối cảnh và dữ liệu so sánh; chuyển đổi quy trình sản xuất nội dung theo hướng giải pháp; khai thác nhất quán các lợi thế đặc thù của nhà trường; và mở rộng kênh truyền thông tại TP.HCM. Nghiên cứu cũng góp phần bổ sung giá trị thực tiễn khi là một trong những nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam vận dụng khung SEFC để đánh giá truyền thông của một trường đại học địa phương trong bối cảnh chuyển đổi hành chính tại Việt Nam.
CÀ PHÊ SÀI GÒN TRONG ĐỜI SỐNG SỐ: THỰC HÀNH KHÔNG GIAN VÀ TRẢI NGHIỆM CỦA NGƯỜI TRẺ ĐÔ THỊ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Nghiên cứu này phân tích vai trò của quán cà phê như một không gian văn hóa - xã hội trọng yếu đối với giới trẻ tại TP.HCM trong bối cảnh đô thị hóa và số hóa sâu rộng. Thông qua phương pháp nghiên cứu định tính (phỏng vấn sâu và quan sát thực địa), tác giả tiếp cận việc đi cà phê như một thực hành không gian thường nhật, nơi các trải nghiệm cảm xúc và chiến lược kiến tạo bản sắc được kiến tạo giữa môi trường vật lý và không gian số. Kết quả cho thấy quán cà phê không chỉ đơn thuần là nơi tiêu dùng hay làm việc, mà còn là một không gian "ở lại", giúp cá nhân duy trì sự hiện diện xã hội tối thiểu. Các thực hành kỹ thuật số như chụp ảnh, đăng tải hoặc chủ động giữ riêng tư trên mạng xã hội được diễn giải là những "nghi thức xã hội kỹ thuật số". Qua đó, người trẻ vừa khẳng định sự hiện diện trong không gian số, vừa khéo léo thiết lập ranh giới giữa trình diễn bản thân và đời sống riêng tư. Đồng thời, quán cà phê vận hành như một không gian trung gian, nơi cảm giác thuộc về và ký ức đô thị được tích lũy thông qua các thực hành lặp lại. Từ góc nhìn nhân văn kỹ thuật số, bài viết lập luận rằng đời sống số là một không gian nhân văn được hình thành từ những trải nghiệm cụ thể thay vì một lĩnh vực công nghệ tách rời. Nghiên cứu góp phần làm rõ cách các thực hành đời thường kiến tạo nên đời sống đô thị lai ghép, đồng thời mở rộng thảo luận về vai trò của không gian bán công cộng trong việc định hình bản sắc giới trẻ đương đại.
Xã hội nhân văn Khoa học máy tính Khoa học tự nhiên, môi trường
ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG QUY HOẠCH MỞ RỘNG QUỸ ĐẤT GIAO THÔNG ĐẾN SINH KẾ NGƯỜI DÂN TRÊN TUYẾN ĐT 741, XÃ ĐỒNG PHÚ, TỈNH ĐỒNG NAI
Quy hoạch mở rộng quỹ đất giao thông là động lực then chốt thúc đẩy liên kết vùng, nhưng đồng thời tạo ra những biến động sâu sắc đến sinh kế của cộng đồng dân cư. Nghiên cứu tập trung đánh giá tác động của việc quy hoạch, mở rộng dự án tuyến đường giao thông đối với các hộ gia đình thông qua khung sinh kế bền vững (Sustainable Livelihood Framework – DFID). Kết quả khảo sát cho thấy, nhờ chính sách bồi thường sát thực tế, nguồn vốn tài chính ngắn hạn của người dân gia tăng đáng kể, 41,5% số hộ có đời sống được cải thiện nhờ chuyển dịch sang thương mại – dịch vụ, 58,5% duy trì ổn định cũng như thúc đẩy quá trình chuyển dịch sinh kế theo hướng giảm dần phụ thuộc vào nông nghiệp, gia tăng các hoạt động thương mại – dịch vụ. Bài viết đề xuất ứng dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS) và thuật toán nội suy trọng số nghịch đảo (IDW) để xây dựng bản đồ giá đất, đảm bảo tính minh bạch và đề xuất hệ số K điều chỉnh phù hợp (1,41 - 1,50) nhằm bảo đảm an sinh xã hội, hạn chế xung đột lợi ích trong quá trình triển khai quy hoạch mở rộng quỹ đất giao thông
NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM TRÀ TÚI LỌC LÁ CÂY ĐU ĐỦ (Carica papaya L.)
Lá cây đu đủ (Carica papaya L.) là nguồn nguyên liệu giàu polyphenol có hoạt tính sinh học và được sử dụng như một loại thảo dược trong y học cổ truyền nhằm hỗ trợ các vấn đề về sức khỏe. Tuy nhiên, việc ứng dụng lá đu đủ trong các sản phẩm đồ uống tiện lợi còn hạn chế. Nghiên cứu này nhằm đánh giá ảnh hưởng của các thông số công nghệ như nhiệt độ và thời gian sấy, công thức và tỷ lệ phối cỏ ngọt, hàm lượng nước và thời gian pha đến chất lượng sản phẩm trà túi lọc. Kết quả cho thấy, nhiệt độ sấy lá đu đủ thích hợp là 60 độ C trong 6 giờ, độ ẩm nguyên liệu sau sấy đạt 7,03%, hàm lượng polyphenol tổng đạt 19,50 mg GAE/g chất khô và khả năng kháng oxy hóa theo DPPH đạt 35,92 µmol TE/g chất khô. Tỷ lệ phối trộn giữa cỏ ngọt và lá đu đủ được xác định là 3:1 cho điểm cảm quan cao nhất. Thử nghiệm pha chế cho thấy tỷ lệ nguyên liệu/nước pha là 3g trà túi lọc trên 150ml nước nóng, trong thời gian 5 phút mang lại giá trị cao về cảm quan, đồng thời duy trì hàm lượng polyphenol tổng và khả năng kháng oxy hóa. Nghiên cứu này góp phần xây dựng quy trình chế biến trà túi lọc từ lá đu đủ đạt chất lượng ổn định, tiện dụng góp phần đa dạng hóa các sản phẩm trà thảo mộc.
TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ HOẠT TÍNH SINH HỌC CỦA QUERCETIN
Quercetin là một flavonoid tự nhiên phân bố rộng rãi trong nhiều loài thực vật và được ghi nhận với nhiều hoạt tính sinh học quan trọng. Bài viết này tổng hợp và phân tích các nghiên cứu đã công bố về hoạt tính sinh học của quercetin, tập trung vào các tác dụng chống oxy hóa, kháng viêm, kháng khuẩn, chống ung thư và bảo vệ tim mạch. Các bằng chứng thực nghiệm cho thấy quercetin có khả năng điều hòa stress oxy hóa, ức chế các phản ứng viêm thông qua việc kiểm soát các cytokine và enzyme liên quan, đồng thời góp phần bảo vệ tế bào trước tổn thương do các gốc tự do. Bên cạnh đó, bài viết cũng khái quát các phương pháp trích ly quercetin phổ biến như chiết xuất bằng dung môi, siêu âm và công nghệ dung môi xanh, nhằm nâng cao hiệu suất và độ tinh khiết của hợp chất. Mặc dù quercetin được đánh giá có tiềm năng ứng dụng trong hỗ trợ điều trị các bệnh lý mạn tính như tiểu đường, tim mạch và ung thư, những hạn chế về sinh khả dụng và độ ổn định vẫn đặt ra yêu cầu tiếp tục nghiên cứu nhằm tối ưu hóa khả năng ứng dụng trong thực tiễn.
XÂY DỰNG KHO DỮ LIỆU TÍCH HỢP TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT
Trong bối cảnh tự chủ đại học và chuyển đổi số, việc ra quyết định dựa trên dữ liệu (Data-driven decision making) trở thành yêu cầu cấp thiết. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất tại các trường đại học hiện nay là tình trạng phân mảnh dữ liệu, thiếu tính liên thông giữa các phòng ban chức năng. Bài báo này trình bày quy trình xây dựng và triển khai hệ thống Kho dữ liệu (Data Warehouse - DWH) tích hợp tại Trường Đại học Thủ Dầu Một. Nghiên cứu đề xuất kiến trúc hệ thống hiện đại dựa trên mô hình Lakehouse, kết hợp sức mạnh lưu trữ của Data Lake và khả năng quản lý cấu trúc của DWH, sử dụng công nghệ Apache Doris cho xử lý dữ liệu lớn và Apache Superset cho trực quan hóa. Kết quả thực nghiệm cho thấy hệ thống đã tích hợp thành công dữ liệu từ các phân hệ đào tạo, tuyển sinh và nghiên cứu khoa học, cung cấp các dashboard phân tích đa chiều thời gian thực. Hệ thống giúp lãnh đạo nhà trường có cái nhìn toàn cảnh, từ đó nâng cao hiệu quả quản trị và hoạch định chiến lược.
NHỮNG BIẾN ĐỔI VỀ CẤU TRÚC “ĐIỂN MẪU” CỦA HÌNH TƯỢNG NGUYỄN HUỆ TRONG VĂN XUÔI VIỆT NAM SAU 1986
Bài viết tập trung làm rõ những biến đổi trong cấu trúc điển mẫu của hình tượng người anh hùng Nguyễn Huệ dưới tác động của quá trình đổi mới tư duy nghệ thuật. Từ việc khảo sát các phương thức kiến tạo hình tượng trên các bình diện ngoại hình, hành động, ứng xử và đối thoại, bài viết chỉ ra rằng, nhiều tác phẩm đã không còn tuyệt đối hóa các dấu hiệu điển mẫu truyền thống mà từng bước tái cấu trúc hình tượng nhân vật bằng việc bổ sung các yếu tố đời thường, cảm xúc cá nhân và những giá trị nhân bản. Quá trình biến đổi này không phá vỡ nền tảng điển mẫu vốn có mà làm cho cấu trúc của nó trở nên linh hoạt, có tính “mở” và giàu khả năng đối thoại hơn. Qua đó, nhân vật Nguyễn Huệ vừa tiếp tục được khẳng định như một biểu tượng anh hùng lịch sử, vừa hiện lên như một hình tượng nghệ thuật đa diện, phản ánh sự chuyển dịch quan niệm về con người trong văn học Việt Nam sau 1986.
SÁNG KIẾN “VÀNH ĐAI VÀ CON ĐƯỜNG”: ĐẠI CHIẾN LƯỢC CỦA TRUNG QUỐC
Sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI) có thể được tiếp cận như một khuôn khổ chiến lược dài hạn của Trung Quốc, được triển khai theo phương thức đặc thù khác với mô hình đại chiến lược trong tư duy phương Tây vốn thường được thể hiện bằng các học thuyết công bố rõ ràng. Thay vì định hình bằng một văn kiện chiến lược thống nhất, tư duy chiến lược của Trung Quốc chủ yếu được nhận diện thông qua thực tiễn chính sách và các mẫu hình hành vi tương đối ổn định theo thời gian. Từ góc nhìn này, BRI thể hiện ba đặc trưng thường gắn với khái niệm “đại chiến lược” theo nghĩa hành vi: (i) gắn với tầm nhìn chính trị dài hạn về phục hưng dân tộc, trong đó mốc 2049 thuộc về mục tiêu quốc gia chung chứ không phải thời hạn hoàn tất riêng của BRI; (ii) khả năng huy động và phối hợp đồng bộ các nguồn lực quốc gia trên các lĩnh vực kinh tế, ngoại giao và địa chính trị; và (iii) sự hình thành một mô hình hành vi tương đối nhất quán trong không gian Á – Âu, đặc biệt tại khu vực Rimland.. Thông qua phân tích trường hợp BRI, bài viết lập luận rằng Trung Quốc đang thiết lập một mô hình quan hệ quốc tế mới, trong đó kết nối hạ tầng - thay vì sức mạnh quân sự - trở thành công cụ cấu trúc quyền lực. Từ đó, nghiên cứu góp phần bổ sung cách tiếp cận lý luận cho rằng “Vành đai và Con đường” không thể được hiểu như một sáng kiến kinh tế thuần túy, mà cần được xem là phương tiện chiến lược then chốt để Trung Quốc định vị lại vai trò của mình trong trật tự quốc tế đang trong quá trình chuyển đổi.
NGHỆ THUẬT HÁT BỘI TẠI DUYÊN HẢI NAM TRUNG BỘ: TIẾN TRÌNH PHÁT TRIỂN VÀ KIẾN TẠO GIÁ TRỊ
Nghệ thuật hát bội ở khu vực duyên hải Nam Trung Bộ đang có những biến đổi đáng kể về trình diễn và hệ giá trị. Trên cơ sở tiếp cận nghệ thuật như một hệ thống văn hóa và phương pháp điền dã dân tộc học thông qua quan sát tham gia và phỏng vấn sâu tại một số địa phương thuộc duyên hải Nam Trung Bộ vào năm 2025, nghiên cứu này nhận diện và phân tích giá trị cốt lõi của nghệ thuật hát bội. Từ đó làm rõ vai trò của loại hình nghệ thuật này trong định hình ý nghĩa văn hóa và trải nghiệm của khán giả. Hát bội góp phần kiến tạo ba nhóm giá trị nổi bật, bao gồm giá trị định hình bản sắc văn hóa, giá trị thẩm mĩ và tính chất đặc sắc của nghệ thuật biểu diễn, cùng với giá trị giáo dục đạo đức. Bên cạnh đó, bài viết chỉ ra sự biến đổi của giá trị thẩm mĩ, giá trị kinh tế trong bối cảnh thị trường, cũng như sự điều chỉnh của giá trị đạo đức gắn với giáo dục học đường. Bài viết nhấn mạnh rằng các giải pháp bảo tồn và phát huy nghệ thuật hát bội cần dựa trên việc nhận diện đầy đủ giá trị văn hóa của loại hình nghệ thuật này, thay vì chỉ tập trung vào khía cạnh trình diễn hay hình thức biểu hiện.
Xã hội nhân văn, giáo dục Khoa học tự nhiên, môi trường Khoa học máy tính
MỘT KHẢO SÁT VỀ HỌC LIÊN KẾT CÁ NHÂN HÓA
Học liên kết đã nổi lên như một mô hình đầy hứa hẹn cho học máy phân tán, bảo vệ quyền riêng tư dữ liệu đồng thời cho phép huấn luyện mô hình cộng tác. Tuy nhiên, học liên kết tiêu chuẩn giả định rằng tất cả các máy khách đều có chung các mục tiêu nhiệm vụ, điều này thường không thực tế trong các ứng dụng thực tế khi máy khách thể hiện sự phân phối dữ liệu không đồng nhất và các mục tiêu huấn luyện khác nhau. Học liên kết cá nhân hóa giải quyết hạn chế cơ bản này bằng cách cho phép máy khách huấn luyện các mô hình được cá nhân hóa phù hợp với các yêu cầu cụ thể của chúng đồng thời tận dụng lợi ích của sự cộng tác phân tán. Khảo sát này cung cấp tổng quan toàn diện về học liên kết cá nhân hóa, bao gồm: (1) các khái niệm và động lực cơ bản; (2) phân loại các phương pháp tiếp cận học liên kết cá nhân hóa; (3) các thách thức chính; và (4) các hướng nghiên cứu mở. Chúng tôi cũng thảo luận về sự đánh đổi giữa cá nhân hóa và khái quát hóa, phân tích các giải pháp hiện có và xác định các thách thức trong tương lai trong lĩnh vực đang phát triển nhanh chóng này.
ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG NƯỚC DƯỚI ĐẤT PHÍA BẮC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH BẰNG CHỈ SỐ GWQI VÀ NỘI SUY IDW
Nước dưới đất giữ vị trí then chốt trong việc cung cấp nước cho sinh hoạt và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội. Khu vực phía Bắc Thành phố Hồ Chí Minh hiện đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn do công nghiệp hóa, khiến nhu cầu khai thác nước tăng mạnh, trong khi nguồn nước mặt lại giảm sút cả về lượng lẫn chất. Nghiên cứu này sử dụng chỉ số đánh giá chất lượng nước dưới đất kết hợp nội suy không gian dựa trên khoảng cách ngược để tiến hành phân tích, phân vùng và xác lập các mức độ chất lượng của nước dưới đất. Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn từ 2019 đến 2023. Kết quả cho thấy phần lớn chỉ số chất lượng nước dưới đất ở Phía Bắc Thành phố Hồ Chí Minh được ghi nhận mức khá tốt đến rất tốt (từ 146,7 đến 41). Chất lượng nước dưới đất duy trì ở mức tốt đến rất tốt tại ba tầng chứa nước chính: Pleistocen giữa – trên (qp2-3), Pleistocen dưới (qp1) và Pliocen giữa (n22). Các tầng chứa nước này ít bị ảnh hưởng bởi các nguồn ô nhiễm do hoạt động của con người. Đặc biệt, trong giai đoạn 2021 đến 2023, chất lượng nước dưới đất tại đa số khu vực đã được cải thiện đáng kể, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nước dưới đất trong phạm vi nghiên cứu.
ĐÁNH GIÁ TIỀM NĂNG THU NHẬN DIỆP LỤC TỪ MỘT SỐ LOÀI THỰC VẬT ĐỂ LÀM THỰC PHẨM BỔ SUNG
Các loài thực vật có lá sẫm màu là nguồn diệp lục dồi dào, một nhóm hoạt chất thực vật có nhiều lợi ích sức khỏe. Nghiên cứu này đã đánh giá thành phần và hàm lượng của diệp lục từ các loại lá phổ biến như rau ngót (Sauropus androgynous), lá lốt (Piper sarmentosum) và lá sài đất (Sphagneticola calendulacea) khi trích ly với ethanol ở các nồng độ khác nhau. Ở nồng độ ethanol 80%, lá lốt cho hiệu quả thu nhận diệp lục cao nhất sau 2,5 - 3 giờ (102,65 – 114,08 µg/ml), lá sài đất cho hiệu quả trích ly cao nhất sau 2 - 3 giờ (50,21 - 52,99 µg/ml). Trong khi đó, lá rau ngót cho hàm lượng diệp lục cao nhất khi sử dụng ethanol 90%, trích ly trong 2,5 – 3 giờ, đạt 91,51 – 95,63 µg/ml. Hàm lượng diệp lục a trong lá lốt, sài đất và rau ngót lần lượt chiếm 64,2%, 70% và 72,8%. Kết quả phân tích cho thấy, lá lốt là nguyên liệu tiềm năng để thu nhận diệp lục, từ đó tạo thành các dòng thực phẩm bổ sung có tác dụng bảo vệ sức khỏe người dùng.
ỨNG DỤNG ĐỊNH THỨC CỦA MA TRẬN GRAM ĐỂ TÍNH KHOẢNG CÁCH TRONG HÌNH HỌC
Khoảng cách trong hình học Euclide n-chiều chủ yếu là khoảng cách từ một điểm đến một cái phẳng và khoảng cách giữa hai cái phẳng chéo nhau. Khoảng cách trong hình học không gian lớp 11 chủ yếu là khoảng cách từ một điểm đến đường thẳng, khoảng cách từ một điểm đến mặt phẳng và khoảng cách giữa hai đường thẳng chéo nhau. Trong hình học Euclide, ứng dụng định thức của ma trận Gram sẽ tính được khoảng cách của hai cái phẳng bất kỳ. Bằng cách sử dụng công thức này cho một số bài toán hình học không gian lớp 11, người ta có thêm công cụ tính toán và có thể tìm nhanh đáp số. Bài viết trình bày các công thức tính khoảng cách trong hình học Euclide kèm theo các ví dụ minh họa. Từ đó, vận dụng công thức trên để giải một số bài toán trong hình học không gian lớp 11.
THIẾT KẾ TRÒ CHƠI NHẰM NÂNG CAO NHẬN THỨC VỀ CHĂM SÓC SỨC KHỎE TUỔI DẬY THÌ CHO HỌC SINH LỚP 5 TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC A MỸ HIỆP, AN GIANG
Giáo dục chăm sóc sức khỏe tuổi dậy thì đóng vai trò quan trọng đối với học sinh lớp 5 trong giai đoạn chuyển tiếp sang trung học cơ sở. Nghiên cứu được thực hiện tại Trường Tiểu học A Mỹ Hiệp (xã Cù Lao Giêng, tỉnh An Giang) với sự tham gia của 16 giáo viên và 49 học sinh lớp 5 nhằm đánh giá thực trạng, nhu cầu và hiệu quả của việc ứng dụng trò chơi trong dạy học chủ đề “Chăm sóc sức khỏe tuổi dậy thì”. Phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi được sử dụng trước và sau khi triển khai các trò chơi học tập tích hợp trong môn Khoa học theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Kết quả cho thấy giáo viên nhận thức cao về vai trò của trò chơi học tập đối với việc phát triển kiến thức, kỹ năng và thái độ của học sinh. Tuy nhiên năng lực thiết kế và tổ chức trò chơi còn hạn chế. Học sinh thể hiện sự hứng thú, tham gia tích cực và có chuyển biến tích cực về nhận thức sau trải nghiệm. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một số trò chơi phù hợp nhằm tăng cường hiệu quả giáo dục sức khỏe tuổi dậy thì trong dạy học Khoa học ở tiểu học.