TƯ TƯỞNG TU THÂN CỦA NHO GIÁO: NỘI DUNG VÀ GIÁ TRỊ

Abstract

Trong lịch sử tư tưởng phương Đông, Nho giáo được xem là học thuyết đặc biệt chú trọng vấn đề đạo đức và sự hoàn thiện nhân cách con người. Trong hệ thống tư tưởng đó, “tu thân” giữ vị trí hạt nhân, vừa là nền tảng của đạo đức cá nhân vừa là cơ sở của trật tự xã hội. Bài viết phân tích nội dung của tư tưởng tu thân trong Nho giáo dưới góc độ triết học đạo đức và triết học chính trị. Tu thân được hiểu như một tiến trình tự hoàn thiện gồm các bước “Cách vật – Trí tri – Thành ý – Chính tâm”, qua đó hình thành nhân cách quân tử và tạo nền tảng cho “Tề gia – Trị quốc – Bình thiên hạ”. Trên cơ sở đó, bài viết đánh giá những giá trị của tư tưởng tu thân đối với việc hình thành nhân cách, quản trị xã hội và giáo dục đạo đức, đồng thời chỉ ra những hạn chế lịch sử của nó như tính gia trưởng, tính đẳng cấp và nguy cơ đạo đức hoá quyền lực chính trị.