NGHỊCH LÝ TRONG ĐỜI SỐNG TÔN GIÁO NGƯỜI VIỆT

Abstract

Bài viết phân tích nghịch lý trong đời sống tôn giáo của người Việt. Nhìn bề ngoài thì dường như người Việt không sùng tín tôn giáo, bởi họ theo đa thần giáo, thích cúng bái, nhưng ít nhiệt tín với riêng một tôn giáo nào. Nhưng trên thực tế không hẳn như vậy. Ta thấy sự hiện diện của tôn giáo trong các sự kiện của vòng đời (sinh ra, lập nghiệp, hôn lễ, tang ma, ...). Tôn giáo hiện diện khá rõ trong cuộc sống hàng ngày, phụ thuộc vào giới, lứa tuổi và nghề nghiệp. Nghề nghiệp nào càng có tính mạo hiểm cao, người ta càng tìm đến tôn giáo. Chính sự thế tục hóa của Khổng giáo là một trong những căn nguyên chính dẫn tới đặc thù trên trong đời sống tôn giáo của người Việt. Tiếp theo, bài viết phân tích các thành tố ngoại lai (Khổng - Phật – Đạo) và các tôn giáo, tín ngưỡng bản địa. Sẽ là thiếu sót nếu chỉ nói tới dung thông tam giáo. Về phương diện văn hóa, Việt Nam là cầu nối giữa Đông Á và Đông Nam Á, chứ không phải là một “Trung Hoa thu nhỏ”.