Tạp chí của Viện Chiến lược, Chính sách tài nguyên và Môi trường
Đề xuất một số giải pháp góp phần hoàn thiện khung pháp lýcho thị trường các-bon ở Việt Nam: Bài học kinh nghiệm từ Trung Quốc
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu (BĐKH) đang trở thành thách thức toàn cầu, đòi hỏi hành động cấp bách và hiệu quả từ mọi quốc gia, thị trường tín chỉ các-bon được xem như một công cụ kinh tế trọng yếu giúp giảm phát thải (GPT), hướng tới mục tiêu phát triển bền vững (PTBV). Trên thế giới, thị trường tín chỉ các-bon bắt nguồn từ Nghị định thư Kyoto năm 1997, là cơ chế “giới hạn và giao dịch” cho phép các chủ thể trao đổi quyền phát thải trong giới hạn. Đây là công cụ định giá các-bon dựa trên nguyên tắc “người gây ô nhiễm phải trả tiền”, thúc đẩy GPT để tiết kiệm chi phí cho xã hội. Cơ chế này đã được nhiều quốc gia phát triển áp dụng thành công, trong đó Trung Quốc là ví dụ điển hình với Hệ thống giao dịch phát thải (ETS) lớn nhất thế giới, giúp giảm thiểu lượng lớn khí nhà kính (KNK), đồng thời duy trì tăng trưởng kinh tế. Với cam kết đưa phát thải ròng về 0 vào năm 2050, Việt Nam đang trong giai đoạn đầu xây dựng thị trường tín chỉ các-bon, do đó, việc học hỏi kinh nghiệm từ các mô hình tiên tiến như Trung Quốc là một trong những bước đệm quan trọng.
Tư pháp hóa quyền môi trường: Từ chuẩn mực chính sách đến cơ chế bảo vệ quyền con người
Việc tổng hợp và phân tích thực tiễn xét xử về quyền được sống trong môi trường trong lành trong giai đoạn 2015–2025 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Báo cáo Quyền được sống trong môi trường trong lành trong thực tiễn xét xử: Mười năm nhìn từ các phán quyết tư pháp (2015–2025) do Chương trình Môi trường Liên hợp quốc công bố đã hệ thống hóa hơn một thập kỷ phát triển án lệ về quyền môi trường trong lành tại nhiều cấp tài phán khác nhau, từ quốc gia đến khu vực và quốc tế. Thay vì tiếp cận quyền môi trường như một khái niệm trừu tượng, các phán quyết được tổng hợp trong giai đoạn này phản ánh cách thức quyền được cụ thể hóa và vận hành trong thực tiễn xét xử.
Hệ lụy của lãng phí thực phẩm và hàm ý chính sách cho Việt Nam
Lãng phí thực phẩm cùng với thất thoát thực phẩm đang là những vấn đề toàn cầu. Lãng phí thực phẩm tạo ra hệ lụy to lớn đối với kinh tế, xã hội và môi trường. Hiện nay nhiều nước đã quan tâm đến việc giảm thiểu lãng phí thực phẩm thông qua thể chế chính sách, pháp luật và các hành động cụ thể. Trong xu thế chung đó, Việt Nam cần thiết ban hành và tổ chức thực thi các chính sách giảm thiểu lãng phí thực phẩm nhằm giải quyết những hệ lụy về kinh tế, xã hội, môi trường mà sự lãng phí đó gây ra.
Góc nhìn chuyển đổi số trong phát triển nông thôn hiện đại
Nghị quyết số 19-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã khẳng định rõ định hướng: “Xây dựng nông thôn hiện đại, phồn vinh, hạnh phúc, dân chủ, văn minh; có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ; môi trường xanh, sạch, đẹp; đời sống văn hóa lành mạnh, phong phú, đậm đà bản sắc dân tộc; an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội được bảo đảm.” Việc xác định nội hàm và tiêu chí cho nông thôn hiện đại giai đoạn 2026 - 2035 không phải là một bài toán độc lập, mà phải được đặt trong tổng thể các định hướng chiến lược quốc gia. Trong đó, chuyển đổi số không chỉ là một lựa chọn, mà là công cụ thực thi tất yếu.
Từ cam kết khí hậu đến hành động trong lĩnh vực trồng trọt: Kế hoạch cho giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050
Trong bối cảnh Việt Nam cam kết mạnh mẽ tại COP26 về đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, đồng thời triển khai Chiến lược Tăng trưởng xanh, Chiến lược Phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững giai đoạn 2021 - 2030, yêu cầu đặt ra đối với lĩnh vực trồng trọt không chỉ là duy trì tăng trưởng và bảo đảm an ninh lương thực, mà còn phải chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng phát thải thấp (PTT), thích ứng với BĐKH và có khả năng tham gia vào thị trường các-bon. Trên cơ sở đó, Đề án “Sản xuất giảm phát thải (GPT) lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050” đã được phê duyệt và tiếp theo là Kế hoạch hành động (KHHĐ) của Bộ NN&MT nhằm cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp của Đề án thành các chương trình, hoạt động có lộ trình, được phân công trách nhiệm và có cơ chế triển khai rõ ràng.
Nông nghiệp Việt Nam: Từ “trụ đỡ” an sinh đến “bệ phóng” phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới
Năm 2025 đã khép lại với những con số ấn tượng về kinh tế - xã hội của đất nước, cũng là năm đánh dấu một cột mốc lịch sử với riêng ngành nông nghiệp và môi trường (NN&MT) bằng những kỷ lục chưa từng có về xuất khẩu và sự chuyển mình mạnh mẽ trong cơ cấu ngành hàng nông sản chủ lực. Đây cũng là dịp để chúng ta nhìn lại chặng đường phát triển của ngành trong 5 năm qua để định hình cho bước phát triển tiếp theo dưới ánh sáng soi đường của Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIV về “Tam nông”.
EMISSION REDUCTION STRATEGIES IN MONG LINH WHITE YAM (Dioscorea Alata L.) FLOUR PROCESSING TOWARD GREEN AGRICULTURE
This study focuses on identifying a cleaner production pathway for Mong Linh white yam flour. By directly investigating traditional processing facilities, we assessed the current environmental impact, ranging from wastewater discharge and organic waste to total energy consumption. The findings indicate that conventional methods result in significant inefficiencies, including substantial raw material loss and high energy demands. To address these challenges, an improved model was piloted, featuring the comprehensive recycling of by-products, water usage optimization, the integration of energy-efficient dryers, and the replacement of synthetic chemicals with safe biological alternatives. These interventions led to a marked reduction in TSS and COD levels, organic waste volume, and CO2​ equivalent emissions, while simultaneously enhancing the overall quality of the flour. Based on these results, the study recommends scaling up this cleaner production model for small and medium-sized enterprises (SMEs) in the sector.
Nguyễn Huy Hoàng, Trần Đăng Khoa, Nguyễn Danh Ngôn, Lưu Thị Vân Hà, Trương Thành Phúc, Đặng Xuân Cường, Huỳnh Thị Ngọc Hân, Nguyễn Xuân Hoàn
Evaluating the antibacterial properties of polypropylene membrane coated with graphene oxide (PP/GO)
Polypropylene (PP) membranes are coated with graphene oxide (GO) to enhance antibacterial properties and reduce surface scaling during domestic water filtration. GO is synthesized using an improved Hummers method and coated onto the PP membrane, which has been treated with UV radiation to increase adhesion. The results show that GO is evenly distributed across the membrane surface. Antibacterial testing using agar plates showed that the PP/GO membrane created a distinct inhibition zone with a diameter of 15.0 mm for E. coli and 15.3 mm for Salmonella sp., demonstrating that the GO coating effectively enhances bacterial removal in water and reduces surface scaling. Notably, fouling is a major cause of reduced throughput and lifespan of polymer membranes in water treatment. This research shows that PP/GO membranes not only have effective antibacterial properties but also significantly improve biofilm resistance, promising high practical application in household-scale water filtration.
SOIL QUALITY ASSESSMENT OF Pinus merkusii PLANTATION IN NORTH CENTRAL VIETNAM
Soil quality under Pinus merkusii plantation canopies in North Central Vietnam was assessed using a Soil Quality Index (SQI). The SQI was developed from a suite of soil physical, chemical, and biological indicators, including bulk density, particle-size distribution, pHKCl, soil organic carbon (SOC), total nitrogen (N), available P₂O₅ and K₂O, cation exchange capacity (CEC), and microbial biomass carbon. Pearson correlation analysis and principal component analysis (PCA) were applied to examine relationships among indicators and to select a minimum data set (MDS). The results indicated that three representative indicators - sand content, SOC, and pHKCl corresponding to three principal components were selected to construct the SQI. SQI values across the sampled stands ranged from 0.41 to 0.86, with a mean of 0.53, suggesting that soils under P. merkusii plantations in North Central Vietnam generally exhibit high soil quality. These findings can support rapid assessment and long-term monitoring of soil quality dynamics in plantation forests and provide a scientific basis for proposing sustainable soil management practices
Trần Lâm Đồng, Phan Minh Quang, Nguyễn Thị Thùy Dương, Mai Thị Linh
Energy Consumption and Losses in Detergent Manufacturing from a Cleaner Production Perspective: A Case Study in Vietnam
​Rising energy costs and tightening emission-reduction requirements increase pressures on detergent manufacturers. This case study in Vietnam assesses energy use and losses from a cleaner production (CP) screening perspective through a case study of a detergent manufacturing enterprise in Vietnam, based on energy baseline analysis, energy intensity per unit of product, and loss cost estimation. Total consumption reached 600,000 kWh of electricity/year and 9.6 tons of fuel gas/year, with energy- and resource-related costs of approximately VND 2.18 billion/year, of which electricity and fuel gas accounted for about 96.9%. At an average output of 1,133 tons/year, energy intensity was 529.57 kWh/ton (electricity) and 8.47 kg/ton (fuel gas). Energy use was concentrated in mixing, heating, and filling-packaging, identified as key CP hotspots. Estimated energy losses of VND 196.35 million/year (nearly 9% of total energy costs) indicate substantial energy-saving potential and support prioritization of CP-oriented measures. This study quantifies the current status and saving potential under a CP screening approach and does not include pre-post measurement of implemented interventions.
Vũ Quốc Cường, Nguyễn Minh Hiếu, Nguyễn Thị Khánh Linh, Nguyễn Đào Việt Nga, Nguyễn Lê Phương Thảo
Waste sorting at source in Hue city in the period of 2022-2025: Lessons learned and recommendations
Municiple solid waste separation at source is a key content of Viet Nam’s 2020 Law on Environmental Protection and a key foundation for advancing a circular economy. In Hue city, the source separation program has been implemented from 2022 with the participation of local authorities at all levels, collection service providers, communities, and technical assistance projects. This study analyzes how the program is implemented and evaluates its technical, behavioral, and institutional outcomes based on policy documents and waste audit data collected during 2022-2025. The results indicate that the program has expanded from pilot sites to citywide scale, with 76.9% of audited waste correctly sorted. Among waste categories, glass waste exhibited the highest sorting accuracy; recyclable waste was increasingly sorted over time, whereas hazardous household waste remained the most difficult category to sort correctly. Community engagement also increased, with approximately two-thirds of households practicing source separation. Based on these findings, the study identifies persisting challenges, distills key lessons learned, and proposes recommendations to strengthen the program in the next phase.
Trần Ngọc Tuấn, Trần Ngọc Khánh Ni, Ngô Hữu Bình, Hoàng Công Tín
Investigating the Relationship Between Economic Growth and Greenhouse Gas Emissions in Vietnam During the Period 1990 - 2024
This study examines the relationship between economic growth and greenhouse gas (GHG) emissions in Vietnam, while identifying macroeconomic factors influencing environmental pollution in the context of implementing the commitment to achieve net-zero emissions by 2050. The research uses time-series data for the period 1990–2024 from the World Development Indicators and applies econometric models, including Vector Autoregression (VAR), Autoregressive Distributed Lag (ARDL), and Threshold Autoregression (TAR), to assess short- and long-run effects and determine the turning point of the Environmental Kuznets Curve (EKC). The results indicate that GDP growth, FDI inflows, industrialization, and the exchange rate all contribute to an increase in per capita CO₂ emissions in both the short and long run. The long-run coefficient of GDP reaches 0.72, confirming a strong link between growth and carbon emissions, while the error correction term (-0.184) indicates the existence of a long-run equilibrium relationship. Forecasts suggest that by 2050, per capita CO₂ emissions may increase fivefold without intervention measures. The TAR model identifies an income threshold at which emissions begin to decline, estimated at USD 34,500 (2015 prices), which is significantly higher than Vietnam’s current level. The study provides important empirical evidence to support policymaking towards sustainable development and achieving the Net Zero target.
Phùng Thị Thu Trang, Chu Thị Thanh Hương, Nguyễn Thị Phương Chi, Phạm Hoàng Thảo Ly
Từ chiến lược quốc gia đến tầm nhìn toàn cầu: Việt Nam kiến tạo tương lai đại dương với Hiệp định BBNJ
Hiệp định về Bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học biển tại các vùng nằm ngoài quyền tài phán quốc gia (BBNJ) không chỉ là một văn kiện pháp lý bổ sung cho UNCLOS 1982, mà còn là một "đòn bẩy chiến lược" để Việt Nam định vị lại vai trò của mình trong kỷ nguyên đại dương. Bài viết phân tích sự tương thích chiến lược giữa BBNJ và "bộ ba" Nghị quyết then chốt: Số 36-NQ/TW về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, số 57-NQ/TW về Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, chứng minh rằng việc phê chuẩn sớm Hiệp định (tháng 6/2025) là bước đi tiên quyết để Việt Nam chuyển dịch từ mô hình kinh tế khai thác tài nguyên sang kinh tế dựa trên tri thức và công nghệ xanh. Từ đó, bài viết đề xuất lộ trình hành động nhằm chuyển hóa các thách thức pháp lý và kỹ thuật thành động lực phát triển quốc gia, phù hợp với xu thế quản trị đại dương hiện đại.
Báo cáo triển vọng môi trường toàn cầu lần thứ 7 (GEO-7): Các lộ trình chuyển đổi hệ thống hướng tới phát triển bền vững và hàm ý cho Việt Nam
Báo cáo Triển vọng môi trường toàn cầu (Global Environment Outlook - GEO) là kết quả nghiên cứu của Chương trình môi trường Liên hợp quốc (UNEP) về hiện trạng, xu hướng môi trường trên toàn thế giới và đề xuất các chiến lược để ứng phó, được xuất bản từ năm 1997. Báo cáo GEO-7 được chính thức công bố vào tháng 12/2025, cung cấp cho các nhà hoạch định chính sách những bằng chứng khoa học mới nhất để giải quyết các thách thức và khủng hoảng môi trường. Bài viết này giới thiệu các nội dung chính của Báo cáo GEO-7, từ đó phân tích một số hàm ý chính sách cho Việt Nam.
Khung thí điểm xây dựng xã nông thôn mới hiện đại giai đoạn 2026 - 2030: Bàn về nội hàm và định hướng tiêu chí
Cách tiếp cận theo “khung thí điểm” giúp tăng tính linh hoạt và trao quyền chủ động cho địa phương trong việc thiết kế tiêu chí xã NTM hiện đại. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra một thách thức không nhỏ: nếu việc cụ thể hóa tiêu chí chỉ dừng lại ở mức “chuyển hóa” các yêu cầu của Khung thí điểm thành danh mục chỉ tiêu định lượng, thiếu luận giải rõ về nội hàm và mức độ “hiện đại”, thì rất dễ dẫn tới sự chênh lệch đáng kể giữa các địa phương trong cách hiểu và cách áp dụng.
Thí điểm phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính: “Chìa khóa” mở cửa thị trường các-bon Việt Nam
Trong thế kỷ 21, biến đổi khí hậu (BĐKH) và ô nhiễm môi trường đã trở thành những thách thức mang tính sống còn mà nhân loại phải đối mặt, trong đó nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ sự gia tăng không ngừng của lượng phát thải khí nhà kính (KNK) do các hoạt động kinh tế - xã hội của con người. Để ứng phó hiệu quả với tình trạng này, nhiều quốc gia trên thế giới đã thúc đẩy việc áp dụng chính sách hạn ngạch phát thải KNK, coi đây là một công cụ quản trị chiến lược nhằm kiểm soát chặt chẽ và lộ trình hóa việc giảm thiểu các tác động tiêu cực đến môi trường toàn cầu.
Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo: Dấu ấn thập kỷ và yêu cầu đổi mới hướng tới “kỷ nguyên đại dương”
Bài viết đánh giá những thành tựu, hạn chế và đề xuất định hướng sửa đổi, bổ sung toàn diện Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (2015) nhằm kiến tạo hành lang pháp lý thông thoáng, đưa Việt Nam thực sự trở thành quốc gia mạnh từ biển, giàu từ biển trong kỷ nguyên mới.
Quản lý tài nguyên thiên nhiên theo tiếp cận tổng hợp, cảnh quan và dựa vào hệ sinh thái
Quản lý tài nguyên thiên nhiên theo tiếp cận tổng hợp, cảnh quan và dựa vào hệ sinh thái (HST) phản ánh bước phát triển quan trọng trong tư duy quản trị tài nguyên tại Việt Nam, gắn liền với tiến trình đổi mới nhận thức của Đảng qua các kỳ Đại hội. Từ mô hình khai thác đơn ngành phục vụ tăng trưởng nhanh, quản lý tài nguyên từng bước chuyển sang gắn kết với bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển bền vững. Văn kiện Đại hội XIV đánh dấu bước đột phá khi đặt bảo vệ môi trường, quản lý tài nguyên ngang tầm với phát triển kinh tế - xã hội (KT - XH), coi tài nguyên là vốn tự nhiên cần được bảo toàn và gia tăng giá trị. Tiếp cận tổng hợp nhấn mạnh quản lý liên ngành, liên vùng theo không gian sinh thái. Tiếp cận cảnh quan tạo cơ sở dung hòa các mục tiêu sử dụng đất cạnh tranh. Quản lý dựa vào HST coi duy trì chức năng, khả năng phục hồi HST là nền tảng bảo đảm an ninh sinh thái và phát triển dài hạn.
Mối quan hệ giữa phát triển nông nghiệp bền vững, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu từ thực tiễn của Việt Nam
Môi trường là tổng hòa các yếu tố tự nhiên và nhân tạo bao quanh sự sống của con người, có quan hệ mật thiết và ảnh hưởng trực tiếp đến sự sống, phát triển của xã hội. Môi trường không chỉ có vai trò quan trọng trong cung cấp tài nguyên và lương thực, thực phẩm để đảm bảo sự sinh tồn của con người, mà còn tiếp nhận xử lý chất thải do hoạt động của con người tạo ra và điều hòa khí hậu, bảo vệ con người khỏi thiên tai, dịch bệnh. Tuy nhiên, các hoạt động của con người trong sinh tồn và phát triển cũng tác động ảnh hưởng đến môi trường sống, nhất là đốt nhiên liệu hóa thạch cho hoạt động năng lượng, công nghiệp, giao thông và chất thải của hoạt động nông nghiệp góp phần làm cho nhiệt độ trái đất nóng lên, tạo ra những hiện tượng thời tiết cực đoan như bão, lũ lụt, hạn hán, nước biển dâng, đã tác động ảnh hưởng đến suy thoái hệ sinh thái và môi trường sống của con người. Chính vì vậy, bảo vệ môi trường (BVMT), thích ứng với biến đổi khí hậu (BĐKH) và phát triển nông nghiệp bền vững luôn có mối quan hệ tương hỗ với nhau, vừa là mục tiêu, vừa là nền tảng để đất nước phát triển bền vững.
Đánh giá sự phù hợp của các tiêu chí giảm nghèo giai đoạn 2021 - 2025 và đề xuất hoàn thiện cho giai đoạn tiếp theo
Bài báo phân tích mức độ phù hợp của bộ tiêu chí giảm nghèo đa chiều được áp dụng trong giai đoạn 2021 - 2025 và đánh giá những hạn chế trong quá trình triển khai tại các địa phương. Kết quả cho thấy, bộ tiêu chí hiện hành đã góp phần đánh giá hiệu quả giảm nghèo, mở rộng phạm vi nhận diện nghèo và phản ánh tốt hơn mức độ thiếu hụt dịch vụ cơ bản của hộ gia đình. Tuy nhiên, một số tiêu chí vẫn chưa sát với thực tiễn, đặc biệt là tiêu chí thu nhập chưa phản ánh đầy đủ mức biến động sinh kế, chi phí sinh hoạt theo vùng và mức độ dễ bị tổn thương của các nhóm dân cư. Các tiêu chí về dịch vụ cơ bản còn thiếu tính phân biệt vùng miền, chưa đánh giá được chất lượng dịch vụ và khả năng chống chịu rủi ro của hộ. Trên cơ sở phân tích, bài báo đề xuất điều chỉnh tiêu chí thu nhập theo vùng, đề xuất bổ sung chỉ số đo lường rủi ro sinh kế, hoàn thiện tiêu chí dịch vụ cơ bản theo hướng lượng hóa chất lượng và mức độ tiếp cận thực chất. Bài viết góp phần cung cấp luận cứ quan trọng cho việc xây dựng chuẩn nghèo mới phù hợp hơn trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội hiện nay.
Đặng Trung Tú, Nguyễn Lệ Hoa, Phan Thị Kim Oanh, Cao Đức Sơn
Kinh nghiệm quốc tế về lồng ghép bình đẳng giới và hòa nhập xã hội (GESI) trong chuyển đổi năng lượng: Bài học cho Việt Nam
Chuyển đổi năng lượng công bằng và bền vững là cần thiết để vừa đảm bảo an ninh năng lượng, việc làm và an sinh xã hội, trong đó bình đẳng giới và hòa nhập xã hội (GESI) là yêu cầu không thể thiếu. Bài báo cung cấp thông tin tổng quan về GESI, lồng ghép GESI trong chuyển đổi năng lượng và tổng hợp kinh nghiệm quốc tế, từ đó rút ra một số bài học, khuyến nghị chính sách cho Việt Nam trong quá trình chuyển đổi năng lượng của đất nước có tính toàn diện, công bằng và hiệu quả hơn, góp phần phát triển bền vững đất nước.
Nguyễn Sỹ Linh, Nguyễn Thị Thu Hà, Lê Trọng Hải, Nguyễn Thu Hằng, Nguyễn Thị Nhạn, Chí Viễn
Mô hình khu công nghiệp sinh thái trên thế giới và gợi mở một số giải pháp cho Việt Nam
Hiện nay, mô hình khu công nghiệp (KCN) sinh thái (EIP) không chỉ là chìa khóa - lời giải cho bài toán môi trường trong phát triển công nghiệp, mà còn là chiến lược xây dựng các cụm liên kết ngành có sức cạnh tranh cao, tăng sức hấp dẫn trong thu hút vốn đầu tư nước ngoài, từng bước hiện thực hóa các cam kết quốc gia về tăng trưởng xanh (TTX) và phát triển bền vững (PTBV). EIP kết nối doanh nghiệp (DN) thông qua cộng sinh công nghiệp (CSCN), nơi chất thải của công ty này có thể trở thành nguyên liệu thô cho công ty khác, giúp giảm lãng phí và tăng hiệu quả sử dụng tài nguyên. Trên thế giới, hầu hết các mô hình KCN đã thay đổi đáng kể theo hướng chuyên ngành, chuyên môn hóa, bắt kịp tiến trình của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0. Mặt khác, phát triển KCN đang được thúc đẩy theo xu hướng nâng cao khả năng cạnh tranh dựa trên mô hình quản lý tiên tiến, CSCN, xanh và BVMT. Không ngoại lệ, Việt Nam đang tăng cường thực hiện đồng bộ các giải pháp để chuyển đổi mô hình KCN truyền thống sang EIP, nhất là trong bối cảnh hội nhập và yêu cầu PTBV ngày càng cao, cả nước đang đẩy mạnh thực hiện Chiến lược quốc gia về TTX cũng như các cam kết quốc tế về phát thải ròng bằng 0 (Net-Zero). Bài viết giới thiệu một số mô hình EIP tiêu biểu trên thế giới, từ đó phân tích thực trạng và gợi mở giải pháp nhằm thúc đẩy mô hình này ở Việt Nam.
Làm mát toàn cầu 2025: Hành trình đến một tương lai bền vững
Trong bối cảnh nắng nóng cực đoan gia tăng và nhu cầu làm mát tăng mạnh, Báo cáo Giám sát Làm mát Toàn cầu 2025 của Liên hợp quốc (UNEP), công bố tại COP30 (Belém, Brazil), cho thấy hệ thống làm mát hiện nay đang đứng trước sức ép lớn về năng lượng và phát thải. Báo cáo dự báo nhu cầu làm mát có thể tăng gấp ba vào năm 2050, kéo theo lượng khí thải gần gấp đôi so với năm 2022 nếu không thay đổi mô hình tiêu thụ. Trước thực trạng này, Báo cáo nhấn mạnh tầm quan trọng của các giải pháp làm mát bền vững, đặc biệt là kỹ thuật thụ động và công nghệ tiêu thụ ít năng lượng, nhằm giảm phát thải và mở rộng khả năng tiếp cận làm mát an toàn cho cộng đồng dễ bị tổn thương.toàn cho các nhóm dân cư dễ tổn thương.
Không khí sạch - từ thách thức môi trường đến yêu cầu phát triển quốc gia
Không khí sạch vì vậy không chỉ là quyền của mỗi công dân mà còn là điều kiện tiên quyết để bảo đảm năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Đối với những quốc gia đang phát triển, không khí sạch trở thành một trong những trụ cột quan trọng của chiến lược phát triển dài hạn, gắn với sức khỏe người dân, chất lượng đô thị và hiệu quả sản xuất. Việt Nam đang đứng trước thời điểm mang tính bước ngoặt khi nhu cầu cải thiện chất lượng không khí không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu trung tâm của phát triển quốc gia.
Kinh nghiệm quốc tế về thiết kế sinh thái và khuyến nghị xây dựng lộ trình áp dụng tại Việt Nam
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và suy thoái môi trường ngày càng nghiêm trọng, chuyển đổi sang nền kinh tế tuần hoàn (KTTH) đã trở thành xu hướng tất yếu trên toàn thế giới. Mô hình này được đánh giá là giải pháp hiệu quả để giải quyết đồng thời các thách thức về tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường. Trong đó, thiết kế theo tiêu chí kinh tế tuần hoàn (hay thiết kế sinh thái - TKST) đóng vai trò then chốt, bởi khoảng 80% tác động môi trường của sản phẩm được xác định ngay từ giai đoạn thiết kế.
Nguyễn Trọng Hạnh, Nguyễn Thu Trang, Lại Văn Mạnh, Nguyễn Thị Thanh Huyền, Phạm Ánh Huyền, Đỗ Thị Thanh Ngà
Đặt cọc - Hoàn trả: Công cụ thúc đẩy thu gom - tái chế tuần hoàn trong quản lý bao bì đồ uống và định hướng áp dụng cho Việt Nam
Trong bối cảnh ô nhiễm rác thải bao bì ngày càng trầm trọng, mô hình Đặt cọc - Hoàn trả (DRS) đang nổi lên như một trong những giải pháp hiệu quả nhất để nâng cao tỷ lệ thu gom và tái chế bao bì đồ uống trên toàn cầu. Sự gia tăng tiêu thụ đồ uống đóng chai và đóng lon, cùng với hệ thống quản lý chất thải đô thị còn nhiều hạn chế, đang khiến lượng bao bì nhựa và kim loại thất thoát ra môi trường ở mức cao. Tại Việt Nam, lượng bao bì đồ uống bằng PET, nhôm và thủy tinh tăng mạnh hàng năm, trong khi tỷ lệ thu gom và tái chế vẫn chủ yếu dựa vào khu vực phi chính thức và tồn tại nhiều bất cập: dòng vật liệu bị thất thoát, chất lượng tái chế thấp, ít hướng tới tái chế vòng kín, và không đáp ứng được yêu cầu của sản xuất bền vững.
Kinh nghiệm chính sách tài chính cho thị trường các-bon ở Việt Nam
Bài viết tổng hợp kinh nghiệm quốc tế, kết hợp với thực tiễn kinh tế - chính trị của Việt Nam, nhằm đưa ra các hàm ý chính sách phục vụ cho việc hoàn thiện chính sách tài chính các-bon trong tương lai.
Phát triển đô thị các-bon thấp ở Việt Nam: Thực trạng triển khai và đề xuất giải pháp phát triển
Biến đổi khí hậu và đô thị hóa nhanh đang tạo áp lực lớn đối với phát triển bền vững của Việt Nam. Mô hình đô thị các-bon thấp được xem là một trong những hướng đi quan trọng để giảm phát thải khí nhà kính, cải thiện chất lượng môi trường và nâng cao chất lượng sống cho người dân đô thị. Bài báo này tập trung phân tích thực trạng triển khai đô thị các-bon thấp ở Việt Nam, đánh giá những thuận lợi, khó khăn chủ yếu và đề xuất một số nhóm giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển đô thị các-bon thấp trong giai đoạn tới. Kết quả cho thấy, mặc dù đã có nhiều chủ trương chính sách cấp quốc gia và một số thí điểm ở địa phương, việc triển khai vẫn còn phân tán, thiếu bộ tiêu chí đánh giá thống nhất và cơ chế phối hợp liên ngành hiệu quả. Giải pháp đề xuất bao gồm hoàn thiện khung tiêu chí, lồng ghép mục tiêu vào quy hoạch, ưu tiên giao thông công cộng, thúc đẩy công trình xanh, quản lý chất thải bền vững, thiết lập hệ thống giám sát-báo cáo-kiểm chứng, và huy động đa nguồn tài chính.
Xây dựng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về công trình, thiết bị xử lý nước thải tại chỗ - QCVN 98:2025/BNNMT
Bài báo phân tích quá trình xây dựng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) về công trình, thiết bị XLNT tại chỗ (QCVN 98:2025/BNNMT), trên cơ sở phân tích hệ thống văn bản pháp quy liên quan, các kết quả điều tra, khảo sát về bể tự hoại và công trình xử lý tại chỗ ở Việt Nam, cũng như kinh nghiệm quốc tế. QCVN 98:2025/BNNMT đã bước đầu tạo khung pháp lý tương đối đồng bộ cho công trình, thiết bị XLNT tại chỗ, bảo đảm kiểm soát được tải lượng ô nhiễm ở mức phù hợp với điều kiện kinh tế - kỹ thuật của Việt Nam, đồng thời tiệm cận hướng tiếp cận hiệu suất xử lý và an toàn vệ sinh của các nước phát triển.
Dương Thị Thanh Xuyến, Nguyễn Thị Hồng Liễu, Nguyễn Xuân Quang
Phát triển thị trường tín chỉ các - bon rừng tại Nghệ An
Trước khi sắp xếp, Nghệ An là địa phương có diện tích rừng lớn nhất cả nước và giữ vai trò nòng cốt trong Thỏa thuận chi trả giảm phát thải vùng Bắc Trung bộ (ERPA). Tỉnh hiện đang đứng trước nhiều cơ hội để phát triển thị trường tín chỉ các -bon rừng, hướng tới lượng hóa giá trị tài nguyên thiên nhiên thành nguồn tài chính bền vững. Bài viết phân tích thực trạng, cơ hội, thách thức và đề xuất lộ trình phát triển thị trường này đến năm 2035. Việc phát triển thành công thị trường tín chỉ các- bon rừng sẽ góp phần thực hiện cam kết Net Zero của Việt Nam, đồng thời tạo nguồn lực cho bảo vệ rừng, nâng cao sinh kế và thúc đẩy tăng trưởng xanh tại địa phương.