SO SÁNH CHẤT LƯỢNG BẢN DỊCH VIỆT - HÀN GIỮA AI DỊCH VÀ CON NGƯỜI DỊCH Ở THỂ LOẠI VĂN BẢN BÁO CHÍ

Tóm tắt

TÓM TẮT: Nghiên cứu đặt mục tiêu so sánh chất lượng bản dịch văn bản báo chí tiếng Việt sang
tiếng Hàn, giữa trí tuệ nhân tạo (AI) và người dịch. Câu hỏi đặt ra là liệu AI đã đạt chất lượng tương
đương hoặc vượt trội so với người dịch trong thể loại văn bản đặc thù này hay không? Nghiên cứu sử
dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng: 6 bài báo tiếng Việt lần lượt được dịch bằng AI, được
5 người biên phiên dịch trong các cơ quan, tổ chức của Hàn Quốc, sau đó được 3 giảng viên người Hàn
Quốc đánh giá và so sánh. Bộ tiêu chí đánh giá gồm (1) Độ chính xác; (2) Độ tự nhiên và lưu loát; (3) Văn
phong báo chí; (4) Khả năng truyền tải hàm ý văn hóa. Kết quả nghiên cứu chỉ ra AI vượt trội về độ chính
xác, về tính ổn định, khả năng duy trì nhất quán thuật ngữ, và về truyền tải đầy đủ thông tin. Người dịch
có lỗi dịch sai, dịch thiếu nhưng có ưu thế trong việc sử dụng ngôn từ linh hoạt, sáng tạo, đặc biệt ở các
tiêu đề bài báo và ở các biểu hiện giàu sắc thái biểu cảm. Sự khác biệt này bắt nguồn từ đặc điểm kĩ thuật
của AI và khó khăn của người dịch khi dịch sang ngôn ngữ đích là ngoại ngữ.
Từ khóa: Dịch thuật AI; dịch giả con người; dịch báo chí Việt - Hàn; chất lượng bản dịch; chỉnh sửa
hậu kì.