ĐẶC ĐIỂM NGÔN NGỮ - VĂN HÓA CỦA TỪ NGỮ CHỈ ĐỊA DANH Ở HẢI PHÒNG

Tóm tắt

TÓM TẮT: Bài viết khảo cứu đặc điểm ngôn ngữ và giá trị văn hóa của hệ thống địa danh thành
phố Hải Phòng qua các thời kì lịch sử từ thế kỉ I CN đến nay. Trên cơ sở phân tích hơn hơn 200 địa
danh tiêu biểu thuộc ba nhóm - địa danh hành chính, địa danh tự nhiên và địa danh nhân văn - bài
viết xác lập bốn đặc trưng ngôn ngữ nổi bật: (1) cấu trúc hình thái theo mô hình yếu tố chung + yếu
tố riêng; (2) nguồn gốc đa tầng Việt - Hán - Pháp - Hà Lan; (3) cơ chế biến đổi đặc thù gồm đọc
chệch, rút gọn, Hán hóa, Việt hóa, phiên âm và chuyển nghĩa; (4) phản chiếu văn hóa biển đặc trưng
của cộng đồng cư dân đất cảng. Đặc biệt, bài viết lần đầu tiên phân tích hiện tượng địa danh biến mất
và địa danh mới sản sinh trong bối cảnh sáp nhập hành chính 2025, nhìn nhận đây như một cuộc
"biến đổi địa danh học" cần được tư liệu hóa khẩn cấp.
TỪ KHÓA: Địa danh học; Hải Phòng; ngôn ngữ - văn hóa; địa danh biển đảo; biến đổi địa danh.