TƯ TƯỞNG CỦA NGÔN NGỮ HỌC CHỨC NĂNG HỆ THỐNG VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA
Từ khóa:
Tầng ngữ nghĩa; siêu chức năng; văn hóa; mối quan hệ; tiếng Anh và tiếng Việt.Tóm tắt
Bài báo nghiên cứu tư tưởng của ngôn ngữ học chức năng hệ thống về mối quan hệ giữa ngôn ngữ và văn hóa. Halliday (1985) đã xác định ba tầng nghĩa
chính gồm nghĩa kinh nghiệm, nghĩa liên nhân và nghĩa văn bản. Ba tầng nghĩa này được sản sinh và phối hợp để thực hiện các chức năng của ngôn ngữ trong
tình huống ngữ cảnh và tình huống văn hóa từ đó cho thấy ngôn ngữ không chỉ phản ánh mà còn kiến tạo và duy trì các giá trị văn hóa. Bài báo áp dụng lý thuyết
vào phân tích ngôn ngữ tiếng Anh và tiếng Việt làm rõ hơn về cách các giá trị văn hóa được phản ánh qua ngôn ngữ. Nghiên cứu sử dụng phương pháp mô tả và
phân tích những giá trị tư tưởng của ngôn ngữ học chức năng hệ thống về mối quan hệ giữa ngôn ngữ và văn hóa, đồng thời dựa trên trên 319 mẫu ngữ liệu từ
các loại văn bản có chủ đề về môi trường sống tự nhiên và xã hội để dẫn giải và minh chứng sự biểu hiện của văn hóa và ngôn ngữ trong quá trình hình thành và
thể hiện chức năng. Kết quả cho thấy, tư tưởng về mối quan hệ giữa ngôn ngữ và văn hóa trong lý thuyết ngôn ngữ học chức năng hệ thống dựa trên quá trình
hình thành ngôn ngữ và văn hóa khi phản ảnh kinh nghiệm của thế giới bên trong và bên ngoài của con người, khi tổ chức và trao đổi kinh nghiệm đó thông qua
ngôn ngữ. Đó cũng là một quá trình hình thành và thực hiện chức năng của ngôn ngữ cũng như phản ánh những đặc trưng văn hóa cộng đồng. Kết quả bài báo
khẳng định ngôn ngữ là một yếu tố trung tâm trong việc xây dựng và duy trì văn hóa.
