Chuẩn mực xuất bản

Tạp chí Y học lâm sàng Bệnh viện Trung ương Huế cam kết tuân thủ các nguyên tắc về liêm chính khoa học, đạo đức nghề nghiệp trong nghiên cứu khoa học và đạo đức xuất bản theo Quyết định số 2557/QĐ-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ ngày 25/5/2026; đồng thời tham chiếu các khuyến nghị của Ủy ban Đạo đức Xuất bản – Committee on Publication Ethics (COPE) và các quy định hiện hành có liên quan.

Tạp chí đề cao các giá trị cốt lõi trong xuất bản khoa học, bao gồm: trung thực, khách quan, minh bạch, công bằng, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ, bảo mật thông tin, trách nhiệm giải trình và bảo vệ quyền lợi của đối tượng nghiên cứu. Các nguyên tắc này được áp dụng đối với tất cả các bên tham gia vào quá trình xuất bản, bao gồm tác giả, phản biện, biên tập viên, Ban Biên tập và các tổ chức, cá nhân liên quan.

1. Trách nhiệm của tác giả

Tác giả khi gửi bài đến Tạp chí có trách nhiệm bảo đảm rằng bản thảo là công trình khoa học trung thực, nguyên bản, chưa từng được công bố hoặc gửi đồng thời đến tạp chí/hội thảo khác, trừ trường hợp được Tạp chí chấp thuận rõ ràng.

Tác giả phải trình bày trung thực quá trình nghiên cứu, phương pháp, dữ liệu, kết quả và kết luận; không được ngụy tạo dữ liệu, giả mạo dữ liệu, chỉnh sửa hoặc chọn lọc dữ liệu nhằm làm sai lệch bản chất nghiên cứu. Dữ liệu nghiên cứu cần được thu thập, xử lý, lưu trữ và trình bày một cách khách quan, đầy đủ, có khả năng truy xuất, kiểm chứng khi cần thiết.

Tác giả phải tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ, không đạo văn dưới bất kỳ hình thức nào, không tự đạo văn hoặc công bố lặp lại không minh bạch. Mọi ý tưởng, dữ liệu, hình ảnh, bảng biểu, đoạn văn hoặc kết quả nghiên cứu của người khác hoặc của chính tác giả đã công bố trước đó phải được trích dẫn và ghi nhận nguồn đầy đủ, chính xác.

Việc ghi tên tác giả phải phản ánh đúng đóng góp thực tế của từng cá nhân. Không ghi tên tác giả không có đóng góp thực chất; không loại bỏ người có đóng góp đủ điều kiện là tác giả. Các đóng góp chưa đủ điều kiện là tác giả cần được ghi nhận phù hợp trong phần lời cảm ơn hoặc tuyên bố đóng góp.

Tác giả phải công khai đầy đủ nguồn tài trợ, hỗ trợ kỹ thuật, hỗ trợ viết bài/biên tập, xung đột lợi ích và các mối quan hệ tài chính hoặc phi tài chính có thể ảnh hưởng đến tính khách quan của nghiên cứu.

Đối với nghiên cứu trên người, tác giả phải bảo đảm tuân thủ các quy định về đạo đức nghiên cứu y sinh học, bao gồm chấp thuận của hội đồng đạo đức khi cần thiết, sự đồng ý tham gia nghiên cứu, bảo mật dữ liệu cá nhân và bảo vệ quyền riêng tư của đối tượng nghiên cứu.

2. Trích dẫn và sử dụng tài liệu tham khảo

Tác giả có trách nhiệm trích dẫn trung thực, đầy đủ và phù hợp với nội dung được sử dụng. Tạp chí khuyến khích trích dẫn nguồn gốc ban đầu; trường hợp sử dụng trích dẫn thứ cấp phải ghi rõ theo quy định.

Không được trích dẫn sai ngữ cảnh, cố ý bỏ qua các tài liệu quan trọng có kết quả hoặc quan điểm khác biệt, thêm tài liệu chưa đọc hoặc không liên quan, hoặc tham gia các hành vi thao túng trích dẫn nhằm làm sai lệch giá trị học thuật của công trình.

Tạp chí không chấp nhận việc ép buộc tác giả trích dẫn các tài liệu không cần thiết hoặc không liên quan đến nội dung bản thảo.

3. Quy định về sử dụng trí tuệ nhân tạo trong bản thảo

Tác giả phải khai báo minh bạch việc sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) trong quá trình chuẩn bị bản thảo, bao gồm tên công cụ, phiên bản nếu có, mục đích và phạm vi sử dụng.

AI chỉ được xem là công cụ hỗ trợ. Tác giả chịu trách nhiệm cuối cùng về tính chính xác, trung thực, nguyên bản và hợp pháp của toàn bộ nội dung bản thảo, bao gồm các nội dung được AI hỗ trợ tạo ra hoặc chỉnh sửa.

Tạp chí không chấp nhận việc sử dụng AI để tạo dữ liệu giả, hình ảnh giả, tài liệu tham khảo không có thật, hoặc tạo ra nội dung khoa học chưa được kiểm chứng. Không được đưa dữ liệu mật, dữ liệu chưa công bố, dữ liệu nhạy cảm hoặc thông tin nhận diện đối tượng nghiên cứu lên các nền tảng AI trái với quy định pháp luật và quy định bảo mật.

Công cụ AI không được liệt kê là tác giả vì không thể chịu trách nhiệm về nội dung khoa học, đạo đức nghiên cứu và các cam kết xuất bản.

4. Trách nhiệm của phản biện

Phản biện có trách nhiệm đánh giá bản thảo một cách độc lập, khách quan, trung thực và xây dựng. Phản biện chỉ nên nhận phản biện khi có chuyên môn phù hợp và có đủ thời gian thực hiện.

Phản biện phải bảo mật toàn bộ thông tin liên quan đến bản thảo, bao gồm dữ liệu, hình ảnh, ý tưởng nghiên cứu, kết quả và nội dung chưa công bố. Không được sử dụng thông tin trong bản thảo cho mục đích cá nhân, nghiên cứu, giảng dạy, tư vấn, đăng ký quyền sở hữu trí tuệ hoặc bất kỳ mục đích nào khác khi chưa được phép.

Phản biện phải từ chối tham gia hoặc thông báo cho Tạp chí nếu có xung đột lợi ích, bao gồm quan hệ tài chính, quan hệ cá nhân, quan hệ học thuật, quan hệ đồng tác giả gần đây, quan hệ cấp trên – cấp dưới hoặc các tình huống có thể ảnh hưởng đến tính độc lập và khách quan.

Phản biện không được cản trở, đe dọa, ép buộc hoặc can thiệp trái quy định vào quá trình đánh giá, phản biện và xét duyệt bản thảo. Nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm đạo đức xuất bản, phản biện cần thông báo cho Ban Biên tập để xem xét theo quy trình.

5. Trách nhiệm của biên tập viên và Ban Biên tập

Biên tập viên và Ban Biên tập có trách nhiệm tổ chức quy trình tiếp nhận, sàng lọc, phản biện và ra quyết định xuất bản một cách công bằng, khách quan, minh bạch và không thiên vị.

Quyết định chấp nhận, yêu cầu sửa chữa hoặc từ chối bản thảo dựa trên giá trị khoa học, tính mới, tính phù hợp với phạm vi của Tạp chí, chất lượng phương pháp nghiên cứu, độ tin cậy của dữ liệu, ý nghĩa lâm sàng và việc tuân thủ các chuẩn mực đạo đức nghiên cứu, đạo đức xuất bản.

Ban Biên tập có trách nhiệm quản lý xung đột lợi ích của biên tập viên, phản biện và các bên liên quan; bảo mật thông tin bản thảo, thông tin tác giả và phản biện; lưu giữ hồ sơ phản biện; xử lý khiếu nại, cải chính, đính chính hoặc rút bài theo quy định.

Ban Biên tập không được can thiệp trái quy định vào quá trình phản biện, không thao túng trích dẫn, không gây áp lực buộc tác giả trích dẫn tài liệu không cần thiết và không sử dụng thông tin chưa công bố trong bản thảo cho mục đích cá nhân.

6. Các hành vi vi phạm đạo đức xuất bản

Tạp chí xem các hành vi sau là vi phạm đạo đức xuất bản và liêm chính khoa học:

• Đạo văn, tự đạo văn, sao chép hoặc sử dụng nội dung, ý tưởng, dữ liệu, hình ảnh, bảng biểu của người khác mà không trích dẫn đầy đủ.
• Ngụy tạo dữ liệu, giả mạo dữ liệu, làm sai lệch bản chất nghiên cứu.
• Công bố trùng lặp, gửi bản thảo đồng thời đến nhiều tạp chí/hội thảo, chia nhỏ kết quả nghiên cứu một cách không phù hợp nhằm tăng số lượng công bố.
• Ghi tên tác giả không đúng thực tế, thêm tác giả không có đóng góp, loại bỏ người có đóng góp thực sự.
• Không công khai nguồn tài trợ, hỗ trợ nghiên cứu, hỗ trợ viết bài/biên tập, xung đột lợi ích hoặc việc sử dụng AI.
• Trích dẫn sai ngữ cảnh, thêm tài liệu không liên quan, thao túng trích dẫn.
• Tiết lộ dữ liệu nhạy cảm, xâm phạm quyền riêng tư hoặc không bảo đảm đồng thuận của đối tượng nghiên cứu khi cần thiết.
• Cản trở, đe dọa, ép buộc hoặc can thiệp vào quá trình phản biện, xét duyệt bản thảo.
• Sử dụng AI để tạo dữ liệu giả, hình ảnh giả, tài liệu tham khảo không có thật hoặc nội dung khoa học chưa được kiểm chứng.

7. Sàng lọc bản thảo và kiểm tra liêm chính khoa học

Tạp chí thực hiện sàng lọc bản thảo trước và trong quá trình phản biện nhằm phát hiện các dấu hiệu vi phạm đạo đức xuất bản, bao gồm đạo văn, trùng lặp, công bố lặp lại, dữ liệu bất thường, vi phạm quyền tác giả, vi phạm quy định về AI hoặc các vấn đề liên quan đến đạo đức nghiên cứu.

Tạp chí có thể sử dụng các công cụ hỗ trợ kiểm tra trùng lặp, phát hiện nội dung do AI tạo ra, kiểm tra tài liệu tham khảo và các biện pháp nghiệp vụ khác. Kết quả từ công cụ hỗ trợ chỉ là một phần của quá trình đánh giá; quyết định cuối cùng thuộc về Ban Biên tập trên cơ sở xem xét toàn diện bản thảo và ý kiến chuyên gia.

8. Xử lý vi phạm đạo đức xuất bản

Khi có thông tin hoặc dấu hiệu vi phạm đạo đức xuất bản, Tạp chí sẽ tiến hành xem xét, xác minh theo quy trình phù hợp, bảo đảm khách quan, công bằng, bảo mật thông tin và quyền giải trình của các bên liên quan.

Tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả của vi phạm, Tạp chí có thể áp dụng một hoặc nhiều biện pháp sau:

• Yêu cầu tác giả giải trình, bổ sung hồ sơ, dữ liệu gốc hoặc tài liệu chứng minh.
• Yêu cầu chỉnh sửa, cải chính hoặc đính chính nội dung bản thảo.
• Từ chối bản thảo đang trong quá trình xem xét.
• Tạm dừng xử lý bản thảo để xác minh thêm.
• Thông báo đến cơ quan công tác, cơ quan tài trợ hoặc tổ chức có liên quan khi cần thiết.
• Đăng thông báo cải chính, đính chính hoặc rút bài đối với bài báo đã xuất bản.
• Từ chối tiếp nhận bài gửi mới của tác giả trong một thời hạn nhất định đối với các trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc tái diễn.

Tạp chí không kết luận một cá nhân hoặc nhóm tác giả vi phạm nếu chưa có bằng chứng rõ ràng và chưa hoàn tất quá trình xem xét, xác minh phù hợp.

9. Cải chính, đính chính, rút bài và thay thế bài báo

Sau khi bài báo được xuất bản, nếu phát hiện sai sót hoặc vi phạm ảnh hưởng đến độ tin cậy, tính chính xác, quyền tác giả, đạo đức nghiên cứu hoặc đạo đức xuất bản, Tạp chí sẽ xem xét áp dụng các hình thức phù hợp, bao gồm thông báo sửa lỗi, cải chính, đính chính, biểu hiện quan ngại, rút bài hoặc thay thế bài báo.

Tác giả có trách nhiệm phối hợp với Tạp chí trong quá trình xác minh và chủ động thông báo nếu phát hiện sai sót hoặc vi phạm liên quan đến bài báo của mình.

10. Cam kết của Tạp chí

Tạp chí Y học lâm sàng Bệnh viện Trung ương Huế cam kết xây dựng môi trường xuất bản khoa học nghiêm túc, minh bạch, có trách nhiệm; thúc đẩy văn hóa liêm chính khoa học; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tác giả, phản biện, đối tượng nghiên cứu và cộng đồng khoa học.

Tạp chí khuyến nghị tác giả, phản biện, biên tập viên và các bên liên quan thường xuyên cập nhật, tuân thủ các quy định về liêm chính khoa học, đạo đức nghiên cứu và đạo đức xuất bản nhằm góp phần nâng cao chất lượng, uy tín và giá trị học thuật của các công trình được công bố.